# جذر تحت (ت-ح-ت)

- الصفحة: https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA
- بيانات JSON: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AA%D8%AD%D8%AA

> Lisan.digital: معجم للجذور العربية لفهم القرآن. هذه النسخة النصية للصفحة لأدوات الذكاء الاصطناعي؛ تشير الروابط إلى النسخ النصية للصفحات الأخرى.

Ayağın alt tarafı demektir

- الحروف: ت - ح - ت
- في القرآن: الورود: ٥١ · الآيات: ٥٠ · الصيغ: ٩
- المعاجم: ٩

## الصيغ (٩)

| الصيغة | الوزن | المعنى | الورود | الآيات | أول آية |
|---|---|---|---|---|---|
| [تَحْتِهَا](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/siga/%D8%AA%D9%8E%D8%AD%D9%92%D8%AA%D9%90%D9%87%D9%8E%D8%A7.md) | فَعْلِهَا | Onun altı | ٣٥ | ٣٥ | [٢:٢٥](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/2:25.md) |
| [تَحْتَ](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/siga/%D8%AA%D9%8E%D8%AD%D9%92%D8%AA%D9%8E.md) | فَعْلَ | Alt | ٤ | ٤ | [٢٠:٦](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/20:6.md) |
| [تَحْتِ](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/siga/%D8%AA%D9%8E%D8%AD%D9%92%D8%AA%D9%90.md) | فَعْلِ | Alt | ٣ | ٣ | [٥:٦٦](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/5:66.md) |
| [تَحْتِهِمُ](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/siga/%D8%AA%D9%8E%D8%AD%D9%92%D8%AA%D9%90%D9%87%D9%90%D9%85%D9%8F.md) | فَعْلِهِمُ | Onların altı | ٣ | ٣ | [٧:٤٣](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/7:43.md) |
| [تَحْتِهِمْ](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/siga/%D8%AA%D9%8E%D8%AD%D9%92%D8%AA%D9%90%D9%87%D9%90%D9%85%D9%92.md) | فَعْلِهِمْ | Onların altı | ٢ | ٢ | [٦:٦](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/6:6.md) |
| [تَحْتَكِ](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/siga/%D8%AA%D9%8E%D8%AD%D9%92%D8%AA%D9%8E%D9%83%D9%90.md) | فَعْلَكِ | Senin altın | ١ | ١ | [١٩:٢٤](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/19:24.md) |
| [تَحْتَهَا](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/siga/%D8%AA%D9%8E%D8%AD%D9%92%D8%AA%D9%8E%D9%87%D9%8E%D8%A7.md) | فَعْاَهَا | Onun altı | ١ | ١ | [٩:١٠٠](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/9:100.md) |
| [تَحْتَهُ](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/siga/%D8%AA%D9%8E%D8%AD%D9%92%D8%AA%D9%8E%D9%87%D9%8F.md) | فَعْلَهُ | Onun altı | ١ | ١ | [١٨:٨٢](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/18:82.md) |
| [تَحْتِي](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/siga/%D8%AA%D9%8E%D8%AD%D9%92%D8%AA%D9%90%D9%8A.md) | فَعْلِي | Benim altım | ١ | ١ | [٤٣:٥١](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/43:51.md) |

## الجذور المجاورة — المجاورة: ٨٩ (الإجمالي: ٢٥٦)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.

1. [جري](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AC%D8%B1%D9%8A.md) — الآيات المشتركة: ٤٠ · G² ٣٤٩ · Cariye yelkenli sandal demektir
2. [نهر](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%86%D9%87%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ٤٠ · G² ٢٩٧ · Durgun suyda dibe çöken mile “leyl“ akıp denize giden…
3. [جنن](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AC%D9%86%D9%86.md) — الآيات المشتركة: ٣٨ · G² ٢١٦ · Bahçe demektir
4. [خلد](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AE%D9%84%D8%AF.md) — الآيات المشتركة: ٢١ · G² ١١٨ · Huld : Parçalanmayan sert kaya demektir
5. [دخل](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AF%D8%AE%D9%84.md) — الآيات المشتركة: ١٨ · G² ٨٤ · Dahl: Kuytu yer demektir
6. [فوز](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%81%D9%88%D8%B2.md) — الآيات المشتركة: ١٠ · G² ٦٣ · Fevz Gölgeliktir
7. [صلح](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B5%D9%84%D8%AD.md) — الآيات المشتركة: ١٤ · G² ٤٥ · Sarh köşk, serh (sinle) silah demektir
8. [عدن](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B9%D8%AF%D9%86.md) — الآيات المشتركة: ٦ · G² ٤٤ · “Firdevs“ özel mülkiyetli bahçedir, “aden“ ise yaz ve kış…
9. [عمل](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B9%D9%85%D9%84.md) — الآيات المشتركة: ١٧ · G² ٤٢ · Amele iş yapmaya alıştırılmış deve veya öküz demektir
10. [أبد](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%A3%D8%A8%D8%AF.md) — الآيات المشتركة: ٧ · G² ٣٧ · Badiye çöl demektir
11. [رضي](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B1%D8%B6%D9%8A.md) — الآيات المشتركة: ٧ · G² ٢٥ · Radiy : Rda (re,dat,ayn) memede biberon, süt
12. [عظم](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B9%D8%B8%D9%85.md) — الآيات المشتركة: ٩ · G² ٢٥ · Büyük
13. [أمن](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%A3%D9%85%D9%86.md) — الآيات المشتركة: ١٩ · G² ٢٣ · Mena kapıları karşı karşıya olan evlerin ara yeridir
14. [فوق](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%81%D9%88%D9%82.md) — الآيات المشتركة: ٥ · G² ١٩ · Üst
15. [ثوب](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AB%D9%88%D8%A8.md) — الآيات المشتركة: ٤ · G² ١٨ · Sevb dış elbise demektir
16. [نور](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%86%D9%88%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ٨ · G² ١٦ · Ateş demektir
17. [أله](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%A3%D9%84%D9%87.md) — الآيات المشتركة: ٢٨ · G² ١٤ · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir
18. [غرف](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D8%B1%D9%81.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ١٣ · Ğurfe, Çardak denilen yazlık evdir
19. [لبس](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%84%D8%A8%D8%B3.md) — الآيات المشتركة: ٣ · G² ١٢ · “Lebas” kurulup gerilmiş ser yay, eğilmiş sert ağaç…
20. [طهر](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B7%D9%87%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ٣ · G² ١١ · Akar temiz sudur
21. [سوأ](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%88%D8%A3.md) — الآيات المشتركة: ٦ · G² ١٠ · Sey’e(hemze): “Sivad” kara demektir
22. [حلي](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AD%D9%84%D9%8A.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ١٠ · Hilye takı demektir
23. [ظلل](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B8%D9%84%D9%84.md) — الآيات المشتركة: ٣ · G² ١٠ · Gölge demektir
24. [جزي](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AC%D8%B2%D9%8A.md) — الآيات المشتركة: ٥ · G² ١٠ · Ceze’e (hemze ile) bir şeyin parçası, bozulmadan bütünden…
25. [حسن](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AD%D8%B3%D9%86.md) — الآيات المشتركة: ٦ · G² ٩ · Hüsn : Sıra dağların yan yana olan iki büyük dağın en…
26. [نعم](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%86%D8%B9%D9%85.md) — الآيات المشتركة: ٥ · G² ٨ · "Neam" geviş getiren çift parmaklı hayvanların ortak adıdır
27. [سور](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%88%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٨ · “Sare” inişli çıkışlı dağ silsilesidir
28. [ندو](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%86%D8%AF%D9%88.md) — الآيات المشتركة: ٣ · G² ٧ · Nedve halkın toplandığı yerdir
29. [ربب](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B1%D8%A8%D8%A8.md) — الآيات المشتركة: ١٤ · G² ٧ · Ribve, tümsek demektir
30. [حدد](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AD%D8%AF%D8%AF.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٧ · Hadid demir demektir
31. [ثمر](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AB%D9%85%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٦ · Meyve demektir
32. [وقي](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%88%D9%82%D9%8A.md) — الآيات المشتركة: ٦ · G² ٦ · Takva kelimesindeki ilk te harfi vavdan dönüşmüştür, vav…
33. [كفر](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%83%D9%81%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ٩ · G² ٦ · Hufre, çukur demektir
34. [رجل](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B1%D8%AC%D9%84.md) — الآيات المشتركة: ٣ · G² ٦ · Rical ayak demektir
35. [سكن](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%83%D9%86.md) — الآيات المشتركة: ٣ · G² ٦ · “Sikkin” bıçak demektir
36. [عشر](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B9%D8%B4%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٦ · “On” demektir
37. [هجر](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%87%D8%AC%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٦ · Hecire (he), Terkedilmiş harabe yer demektir
38. [سعي](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D8%B9%D9%8A.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٥ · Sua’f el çatlamasıdır
39. [ودد](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%88%D8%AF%D8%AF.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٥ · Vadi, bir ırmağın veya derenin içinde bulunduğu sahadır
40. [عند](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B9%D9%86%D8%AF.md) — الآيات المشتركة: ٥ · G² ٥ · “Anid“ yulara gelmeyen devedir
41. [زوج](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B2%D9%88%D8%AC.md) — الآيات المشتركة: ٣ · G² ٥ · İlik ve düğme çiftinin her biridir
42. [وعد](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%88%D8%B9%D8%AF.md) — الآيات المشتركة: ٤ · G² ٥ · “Va’id” yağmur bulutu demektir
43. [ذنب](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B0%D9%86%D8%A8.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٤ · Zenb : Kuyruk demektir
44. [أكل](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%A3%D9%83%D9%84.md) — الآيات المشتركة: ٣ · G² ٤ · Ekel pas demektir
45. [طيب](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B7%D9%8A%D8%A8.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٤ · İyi
46. [سري](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D8%B1%D9%8A.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٣ · Akan deredir
47. [عدد](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B9%D8%AF%D8%AF.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٣ · İdad toplayıcılık zamanında meyve toplayanların aşiret…
48. [رسل](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%84.md) — الآيات المشتركة: ٧ · G² ٣ · Saçak demektir
49. [ذهب](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B0%D9%87%D8%A8.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٣ · Zihbe, ara ara yağan yağmur, gidip gelen yağış demektir
50. [زكو](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B2%D9%83%D9%88.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٣ · “Zekiyye“ bol otlaklı arazi demektir
51. [طوع](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B7%D9%88%D8%B9.md) — الآيات المشتركة: ٣ · G² ٣ · Koparılmaya elverişli hale gelmiş hurma tanesi veya…
52. [ذوق](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B0%D9%88%D9%82.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٣ · Sevik (Sin) özel bir un çorbasıdır
53. [يمن](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%8A%D9%85%D9%86.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٣ · Sağ yandır
54. [بعث](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%A8%D8%B9%D8%AB.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٣ · Baas içtima etmiş askeri birlik demektir
55. [كبر](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%83%D8%A8%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ٣ · G² ٢ · Yaşlı adamdır
56. [خرج](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AE%D8%B1%D8%AC.md) — الآيات المشتركة: ٣ · G² ٢ · Huruc : Harc duvarın dışına sürülen harçtır
57. [مع](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D8%B9.md) — الآيات المشتركة: ٣ · G² ٢ · Beraber
58. [ليس](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%84%D9%8A%D8%B3.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٢ · Bu kelime “late”den dönüşmüştür
59. [بعض](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%A8%D8%B9%D8%B6.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٢ · Bu’sus kalça kemiği, buud kalça, türkçedeki but buradan…
60. [يوم](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%8A%D9%88%D9%85.md) — الآيات المشتركة: ٦ · G² ٢ · “Yemm” durgun akan su demektir

البقية (JSON): https://lisan.digital/api/roots/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/neighbours?offset=60&limit=50

## تحليل الجذر

### تعريف الجذر والخلاصة

| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | تحت |
| Yapı | Üçlü kök (mekân ismi ve zarf) |
| Özel Durum | İlk ve son harfi aynı (mükerrer harfli çerçeve) |
| Bağlamsal Yakın Kökler | [سفل](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%81%D9%84.md), [دون](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AF%D9%88%D9%86.md), [درك](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AF%D8%B1%D9%83.md) |
| Zıt Kök | [فوق](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%81%D9%88%D9%82.md) |
| Çekirdek Özet 1 | Bir cismin, yapının veya varlığın yerçekimi doğrultusundaki alt yüzeyi, tabanı ve aşağı ciheti |
| Çekirdek Özet 2 | İlahi rızkın kaynadığı taban, nimetin aktığı zemin, otoriteye tâbiyet ve hiyerarşik boyun eğiş düzlemi |
| Çekirdek Özet 3 | Varlık hiyerarşisinde temeli, taşıyıcı zemini veya alt derekeyi temsil eden kurucu konum |
| Kritik Hata Riski | Kökü yalnızca aşağılayıcı bir zillet veya değersizlik olarak algılayıp cennet tasvirlerindeki kurucu zemin ve fıtri taşıyıcılık işlevini gözden kaçırmak |

### التحليل الثنائي

| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| تح | Alçakta kalma, sürtünme ve dipte tortulanma hareketi; nitekim dökülüp sıyrılmayı ifade eden [حتت](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AD%D8%AA%D8%AA.md) ve hareketlenmeyi anlatan تحتحة ile morfolojik yakınlık taşır | ت | Baştaki sınırlayıcı imi sonda da yineleyerek alttaki sınırı kesinleştiren, varlığın alt cihetini sabit ve müstakil bir mekân/konum haline getiren bir belirlilik kazandırmıştır. |

### التحليل التصويري للحروف

| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ت | İşaret, sınır, son | Belirli bir varlığın veya yapının alt sınır çizgisini, temas noktasını ve bitim hizasını gösterir. |
| ح | Çit, duvar, çevirme | Sınırın altındaki kapalı, örtülü ve korunmuş alt hacmi veya zemin tabakasını ifade eder. |
| ت | İşaret, sınır, antlaşma | Tabanı kesin bir alt sınırla mühürler; yönün alt cihette sabitlenmesini sağlar. |
| تحت | Sınırla çevrili alt taban ve zemin | İki sınır imi arasında kalan, üstteki varlığın ağırlığını taşıyan veya onun gölgesinde uzanan alt ciheti ve taban düzlemini resmeder. |

### الاستعمال التاريخي والمبكر

| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Bir nesnenin yerle temas eden alt kısmı, ayak altı, cismin üstüne kıyasla yerçekimi yönündeki tabanı ve alt ciheti. |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Erken dönem Arap şiirinde تحت kökü, dağların etekleri, ağaçların gölgelik altları ve süvarinin atının altındaki zemin hareketini tasvir etmek için yön zarfı olarak kullanılmıştır. |
| Erken Arapça kullanım | Hadis-i şerifte toplumsal alt tabakayı ve silik kimseleri nitelemek üzere cem sîgasıyla şöyle geçer: لا تقوم الساعة حتى تظهر التحوت ويهلك الوعول (Lisânü'l-Arab ve el-Mu‘cemü’l-Vasît nakli; dağ keçileriyle temsil edilen soyluların yok olup ayak altında kalanların öne çıkmasını anlatır). |

المصدر: Lisânü’l-ʿArab, Maqāyīsü’l-Luğa, el-Müfredât, Garîbü’l-Hadîs (Ebû Ubeyd).

### الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça تحت kökü, Afro-Asyatik dil ailesinin Sami kolunda yön bildiren en köklü ve yaygın arkaik mekân adlarından biridir. Doğu, Batı ve Güney Sami kollarının tamamında asli yapısını korumuştur. İbranicede tahat (תַּחַת), Aramicede tehot (תְּחוֹת) ve Süryanicede tḥêt (ܬܚܝܬ) biçiminde "altında, aşağısında, yerine, bedeline" anlamlarıyla kullanılır. Güney Sami kolunda Ge'ez dilinde taḥta (ታሕተ) ve Eski Güney Arapçasında (Sebece) tḥt aynı şekilde "alt, alt taraf" manasındadır. Bütün bu dillerde kök, bir nesnenin alt sınırını, fiziksel tabanını ve hiyerarşik olarak bir şeyin otoritesi altında bulunmayı gösterir; İbranice ve Aramicede buna ek olarak "bir şeyin altına/yerine geçme (ikame)" anlamı da gelişmiştir. Arapçada ise kök, hem ayrık mekânsal zarfiyet hem de varlık tabakalarının en altını belirten kurucu bir yön ismi olarak korunmuştur.

درجة الثقة: Kesin

المصدر: Brown-Driver-Briggs Hebrew and English Lexicon, Koehler-Baumgartner (HALOT), Payne Smith Syriac Dictionary, Leslau Comparative Dictionary of Ge'ez.

### التحليل الاشتقاقي

| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Zarfiyet ve isimleşme | تحت kökü, alt ciheti belirten bir zarf iken mureb ve mebni isim olarak zemin, alt tabaka ve ayak altındaki kitle anlamlarına genişlemiştir. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Ortak Sami mirası (*taḥt-) | İbranice tahat, Süryanice tḥêt, Sebece tḥt ve Ge'ez taḥta biçimleriyle tüm Sami dillerinde "altında" anlamında ortak kök biçimdir. | Kesin |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik yön zarfları | Doğu ve Güney Afro-Asyatik kollarında yer bildiren temel taban edatlarıyla tipolojik paralellik gösterir. | Muhtemel |

المصدر: David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, HALOT, Lisânü’l-ʿArab.

### الجذور الشقيقة (التقاليب)

| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| تحت | Anlamlı | Alt taraf, zemin | Bir nesnenin yerçekimi yönündeki altı, alt ciheti. | Hedef kök; Kur'an'da geçer. |
| تتح | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Arap dil fonetiğinde bu dizilim mühmel kabul edilmiştir. | Kur'an'da geçmez. |
| [حتت](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AD%D8%AA%D8%AA.md) | Anlamlı | Dökülmek, sıyrılmak, düşmek | Yaprağın daldan, tüyün deriden aşağı düşüp sıyrılması; kabuğun kazınması. | Ortak ses ve aşağı yöneliş ilişkisi; Kur'an'da geçmez. |

### الجذور المجاورة والجذر المضاد

| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| تحت | Merkez | Alt taraf, zemin | Bir şeyin doğrudan altında bulunan, üstteki varlıktan ayrı veya ona taban teşkil eden alt ciheti bildirir. | Ayrık veya bitişik her türlü alt konumu ve zemin akışını kapsar. |
| [سفل](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%81%D9%84.md) | Komşu | Alçaklık, aşağı seviye | Bir şeyin kendi iç yapısındaki alt parçasını veya ahlaki/fiziksel düşüklüğü bildirir; içseldir. | تحت ayrık altlığı ifade ederken [سفل](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%81%D9%84.md) varlığın kendi derekesindeki düşüklüğünü anlatır. |
| [دون](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AF%D9%88%D9%86.md) | Komşu | Beri, alt kademe, yakın seviye | Hiyerarşik, değer veya mesafe bakımından üsttekinden daha beride ve altta olmayı bildirir. | Fiziksel zeminden çok rütbe, değer ve sınır bakımından aşağıda olmayı vurgular. |
| [درك](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AF%D8%B1%D9%83.md) | Komşu | Dip, en alt basamak | Katmanlı bir yapının (özellikle cehennemin veya kuyunun) en dip çukurunu ifade eder. | Kademeli inişin en alt noktasını ve kuşatıcı dip tabakayı anlatır. |
| [فوق](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%81%D9%88%D9%82.md) | Zıt | Üst, yukarısı, galebe | Varlığın yerçekimi yönünün tersindeki üst ciheti, yükseklik ve hâkimiyet konumunu bildirir. | تحت kökünün tam ontolojik, mekânsal ve hiyerarşik karşıtıdır. |

### مقابلات المعنى في لغات أخرى

| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | تحت | Alt, taban, alt cihet | Bir nesnenin hizasından aşağıda olan yer, zemin veya egemenlik altı. | Kesin |
| Latince | sub, subter | Altında, aşağısında | Mekânsal altlığı ve bir otoriteye tâbiyeti eksiksiz karşılar; zemin bereketini kısmen dışarıda bırakır. | Güçlü |
| İngilizce | under, beneath, below | Altında, alt tarafında | Fiziksel konumu ve mecazi bağımlılığı tam karşılar; Kur'an'daki ontolojik taban nüansını tam yansıtmaz. | Kesin |
| Almanca | unter, unterhalb | Altında, aşağısında | Mekân ve hiyerarşik bağlılığı ifade eder; nehirlerin aktığı zemin estetiğini bağlamsal olarak taşır. | Güçlü |
| Fransızca | sous, au-dessous de | Altında, alt yüzeyinde | Fiziksel alt ciheti ve idari bağımlılığı karşılar; kökün içkin isimleşmiş taban anlamını eksik bırakır. | Güçlü |

المصدر: Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Le Grand Robert.

### الوجوه والنظائر

| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ | Nimet, canlılık ve zemin akışı | Cennet tasvirlerinde köşklerin, bahçelerin ve ağaçların altından ırmakların akması bağlamı (Bakara [2:25](https://lisan.digital/ar/ayet/2:25.md), Tevbe [9:72](https://lisan.digital/ar/ayet/9:72.md), Ankebût [29:58](https://lisan.digital/ar/ayet/29:58.md)). |
| مِنْ تَحْتِ أَرْجُلِهِمْ | Toprak bereketi veya çepeçevre kuşatan azap | Yerin altından kaynayan nimet ve rızıklar (Mâide [5:66](https://lisan.digital/ar/ayet/5:66.md)) ya da günahkârları dipten saran azap katmanı (Ankebût [29:55](https://lisan.digital/ar/ayet/29:55.md), En'âm [6:65](https://lisan.digital/ar/ayet/6:65.md)). |
| تَحْتَ عَبْدَيْنِ | Nikâh bağı, hiyerarşik ve hukuki velayet | Peygamberlerin nikâhı ve meşru idaresi altında bulunan eşlerin konumu bağlamı (Tahrîm [66:10](https://lisan.digital/ar/ayet/66:10.md)). |
| تَحْتَ أَقْدَامِنَا | Zillet, hakaret ve ayaklar altına alma | Kâfirlerin kendilerini saptıranları cehennemde ayakları altına alıp çiğneme arzusu bağlamı (Fussilet [41:29](https://lisan.digital/ar/ayet/41:29.md)). |
| وَكَانَ تَحْتَهُ كَنْزٌ | Örtülü zemin, yer altı ve saklı koruma | Duvarın altındaki gizli hazine (Kehf [18:82](https://lisan.digital/ar/ayet/18:82.md)) veya yeryüzünün altındaki derin tabakalar (Tâhâ [20:6](https://lisan.digital/ar/ayet/20:6.md)). |
| مِنْ تَحْتِهَا / تَحْتَكِ | Doğum esnasında teselli ve alt taraftan sesleniş | Hz. Meryem'e hurma ağacının altından veya alt yanından seslenilip su arkı bahşedilmesi bağlamı (Meryem [19:24](https://lisan.digital/ar/ayet/19:24.md)). |

### سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | İlahi sıfatlar ve mekândan münezzehiyet | Allah hakkında cihet isnadının reddi bağlamında "fevk" ve "taht" yönlerinin mahlukata has sınır ve zarfiyet olduğu tespiti. | Cihet ve cismaniyet sınırının alt boyutu. |
| Fıkıh | Mülkiyetin dikey sınırları ve nikâh velayeti | Bir arazinin altına (tahte'l-arz) malik olmanın sınırları ve kadının nikâh bağıyla kocasının velayeti altında ("tahte nikâhih") bulunması. | Dikey mülkiyet sahası ve hukuki tâbiyet bağı. |
| Tefsir | Cennet nimetlerinin estetiği ve zemin sürekliliği | Cennet ırmaklarının ağaçların ve köşklerin "altından akması" ifadesinin zemin mimarisi ve kesintisiz akış olarak yorumlanması. | Görünür köşklerin altındaki görünmez veya berrak taban nizamı. |
| Hadis | Kıyamet alametleri ve toplumsal altüst oluş | "Tehlükü'l-vuûl ve tazheru't-tuhût" rivayetinde toplumun en dip, liyakatsiz tabakalarının üste çıkması. | Sosyolojik dip ve ayak altı kitle. |

### تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Varlık hiyerarşisi ve kulluk | Tâbiyet ve zemin | Yaradılmışlığın sınırını kabullenip ilahi iradenin altında durma | İnsan ilahi hükmün altında kuldur; kibirlenip kendini üstte göremez. | Kesin |
| İlmi | Bilgi temelleri ve nedensellik | Altyapı ve temel ilkeler | Görüngülerin altında yatan asıl yasaları ve kurucu verileri keşfetme | Yüzeysel olanın altındaki nedensel mekanizmayı ve tabanı kurar. | Güçlü |
| Siyasi | Hiyerarşi, tebaa ve meşru yönetim | Meşru velayet ve yönetim bağı | Otoritenin himayesi ve nizamın tabanı olma | Yönetilenler meşru sözleşmenin çatısı altındadır; hiyerarşik istikrarı sağlar. | Güçlü |
| İktisadi | Üretim tabanı ve yer altı kaynakları | Toprak altı ve maden zemini | Üretim süreçlerinin beslendiği hammadde ve taban bereketi | Ziraat ve madenler üstteki refahın altındaki maddi zemindir. | Güçlü |

### التماثل في العلوم العددية والإنسانية

| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Alt sınır, taban değeri ve alt manifold (infimum / sub-space) | Bir fonksiyonun veya kümenin tanımlandığı en alt sınır çizgisi; üstteki yapıyı taşıyan referans düzlemi ve yerçekimsel potansiyel enerjinin en düşük noktası. | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Toplumsal taban, altyapı (substructure) ve zemin sınıf | Üst yapıyı (kültür, hukuk, siyaset) maddi olarak taşıyan ekonomik zemin, üretici kitle ve sosyolojik taban katmanı. | Güçlü |

### التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökü yalnızca aşağılayıcı bir zillet, kölelik, değersizlik veya basit bir uzamsal edat olarak görüp taşıyıcı zemin boyutunu dışlamak. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kur'an'da kök, cennetin kesintisiz ırmaklarla beslenen zemin canlılığını, yerin altından fışkıran ilahi rızkı ve meşru hukuki koruma çatısını da içeren kurucu bir taban kavramıdır. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Cennet tasvirlerindeki "altından ırmaklar akan" ifadesini kuru bir peyzaj gibi okumak; meşru himaye ve velayet altındaki hukuki ilişkileri zorba bir tahakküm gibi yorumlamak. |

### خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Varlık hiyerarşisinin dikey boyutunu kurar; nimetin, azabın, otoritenin ve korunmanın taban düzlemini göstererek insanın varlıktaki haddini ve istinat noktasını anlamasını sağlar. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Cennet nimetlerinin zeminini tasvir eden ayetlerde, gökten inen ve yerden kaynayan rızık bağlamlarında, cehennem azabının kuşatıcılığında ve aile hukuku velayetinde belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Maddi altta oluşun her zaman bir zillet veya eksiklik olduğu önyargısını yıkar; alt konumun aynı zamanda besleyici bir kaynak, taşıyıcı bir zemin ve ilahi lütfun kaynadığı bereketli bir taban olduğunu ortaya koyar. |

### التركيب النهائي والنموذج الرياضي

- Somut anlam: Bir cismin, yapının veya canlının yerçekimi ekseninde yerle temas eden alt yüzeyi, tabanı ve aşağı ciheti.
- Soyut anlam: Varlık düzeninde taşıyıcı altyapıyı, hiyerarşik bağımlılığı, meşru tâbiyeti veya zemin seviyesindeki rızık akışını temsil eden dikey konum.
- Sistematik karşılık: Üstteki yapının dengede kalmasını sağlayan, nimet ve feyiz akışının altından geçtiği kurucu istinat tabanı.
- LaTeX modeli: $$\mathcal{S}_{\text{taht}} = \{ x \in V \mid z(x) < z(y), \, \forall y \in U \} \implies \nabla \Phi(x) \cdot \vec{k} \le 0$$
- LaTeX açıklaması: Modelde $V$ varlık uzayını, $U$ üstte konumlanan referans varlık kümesini, $z$ dikey yükseklik koordinatını temsil eder. Bir $x$ elemanının alt cihette ($\mathcal{S}_{\text{taht}}$) yer alması, referans varlık $y$'nin dikey konumundan küçük olmasıyla tanımlanır. $\nabla \Phi(x) \cdot \vec{k} \le 0$ ifadesi ise yerçekimsel veya hiyerarşik potansiyel akışının tabana doğru yöneldiğini, böylece alt konumun taşıyıcı zemin ve besleyici taban işlevini matematiksel olarak simgeler.

## الآيات التي ورد فيها (الآيات: ٥٠)

بترتيب المصحف، مع نصوصها. JSON: https://lisan.digital/api/roots/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/occurrences?meal=IK

### [البقرة ٢:٢٥](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/2:25.md) — تَحْتِهَا

وَبَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ كُلَّمَا رُزِقُوا مِنْهَا مِنْ ثَمَرَةٍ رِزْقًا قَالُوا هَذَا الَّذِي رُزِقْنَا مِنْ قَبْلُ وَأُتُوا بِهِ مُتَشَابِهًا وَلَهُمْ فِيهَا أَزْوَاجٌ مُطَهَّرَةٌ وَهُمْ فِيهَا خَالِدُونَ

### [البقرة ٢:٢٦٦](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/2:266.md) — تَحْتِهَا

أَيَوَدُّ أَحَدُكُمْ أَنْ تَكُونَ لَهُ جَنَّةٌ مِنْ نَخِيلٍ وَأَعْنَابٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ لَهُ فِيهَا مِنْ كُلِّ الثَّمَرَاتِ وَأَصَابَهُ الْكِبَرُ وَلَهُ ذُرِّيَّةٌ ضُعَفَاءُ فَأَصَابَهَا إِعْصَارٌ فِيهِ نَارٌ فَاحْتَرَقَتْ كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُونَ

### [آل عمران ٣:١٥](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/3:15.md) — تَحْتِهَا

قُلْ أَؤُنَبِّئُكُمْ بِخَيْرٍ مِنْ ذَلِكُمْ لِلَّذِينَ اتَّقَوْا عِنْدَ رَبِّهِمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَأَزْوَاجٌ مُطَهَّرَةٌ وَرِضْوَانٌ مِنَ اللَّهِ وَاللَّهُ بَصِيرٌ بِالْعِبَادِ

### [آل عمران ٣:١٣٦](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/3:136.md) — تَحْتِهَا

أُولَئِكَ جَزَاؤُهُمْ مَغْفِرَةٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَجَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَنِعْمَ أَجْرُ الْعَامِلِينَ

### [آل عمران ٣:١٩٥](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/3:195.md) — تَحْتِهَا

فَاسْتَجَابَ لَهُمْ رَبُّهُمْ أَنِّي لَا أُضِيعُ عَمَلَ عَامِلٍ مِنْكُمْ مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَى بَعْضُكُمْ مِنْ بَعْضٍ فَالَّذِينَ هَاجَرُوا وَأُخْرِجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ وَأُوذُوا فِي سَبِيلِي وَقَاتَلُوا وَقُتِلُوا لَأُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ وَلَأُدْخِلَنَّهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ ثَوَابًا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَاللَّهُ عِنْدَهُ حُسْنُ الثَّوَابِ

### [آل عمران ٣:١٩٨](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/3:198.md) — تَحْتِهَا

لَكِنِ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا نُزُلًا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَمَا عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ لِلْأَبْرَارِ

### [النساء ٤:١٣](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/4:13.md) — تَحْتِهَا

تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ يُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ

### [النساء ٤:٥٧](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/4:57.md) — تَحْتِهَا

وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَنُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا لَهُمْ فِيهَا أَزْوَاجٌ مُطَهَّرَةٌ وَنُدْخِلُهُمْ ظِلًّا ظَلِيلًا

### [النساء ٤:١٢٢](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/4:122.md) — تَحْتِهَا

وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَنُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا وَعْدَ اللَّهِ حَقًّا وَمَنْ أَصْدَقُ مِنَ اللَّهِ قِيلًا

### [المائدة ٥:١٢](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/5:12.md) — تَحْتِهَا

وَلَقَدْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثَاقَ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَبَعَثْنَا مِنْهُمُ اثْنَيْ عَشَرَ نَقِيبًا وَقَالَ اللَّهُ إِنِّي مَعَكُمْ لَئِنْ أَقَمْتُمُ الصَّلَاةَ وَآتَيْتُمُ الزَّكَاةَ وَآمَنْتُمْ بِرُسُلِي وَعَزَّرْتُمُوهُمْ وَأَقْرَضْتُمُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا لَأُكَفِّرَنَّ عَنْكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ وَلَأُدْخِلَنَّكُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ فَمَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذَلِكَ مِنْكُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاءَ السَّبِيلِ

### [المائدة ٥:٦٦](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/5:66.md) — تَحْتِ

وَلَوْ أَنَّهُمْ أَقَامُوا التَّوْرَاةَ وَالْإِنْجِيلَ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِمْ مِنْ رَبِّهِمْ لَأَكَلُوا مِنْ فَوْقِهِمْ وَمِنْ تَحْتِ أَرْجُلِهِمْ مِنْهُمْ أُمَّةٌ مُقْتَصِدَةٌ وَكَثِيرٌ مِنْهُمْ سَاءَ مَا يَعْمَلُونَ

### [المائدة ٥:٨٥](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/5:85.md) — تَحْتِهَا

فَأَثَابَهُمُ اللَّهُ بِمَا قَالُوا جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَذَلِكَ جَزَاءُ الْمُحْسِنِينَ

### [المائدة ٥:١١٩](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/5:119.md) — تَحْتِهَا

قَالَ اللَّهُ هَذَا يَوْمُ يَنْفَعُ الصَّادِقِينَ صِدْقُهُمْ لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ

### [الأنعام ٦:٦](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/6:6.md) — تَحْتِهِمْ

أَلَمْ يَرَوْا كَمْ أَهْلَكْنَا مِنْ قَبْلِهِمْ مِنْ قَرْنٍ مَكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ مَا لَمْ نُمَكِّنْ لَكُمْ وَأَرْسَلْنَا السَّمَاءَ عَلَيْهِمْ مِدْرَارًا وَجَعَلْنَا الْأَنْهَارَ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهِمْ فَأَهْلَكْنَاهُمْ بِذُنُوبِهِمْ وَأَنْشَأْنَا مِنْ بَعْدِهِمْ قَرْنًا آخَرِينَ

### [الأنعام ٦:٦٥](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/6:65.md) — تَحْتِ

قُلْ هُوَ الْقَادِرُ عَلَى أَنْ يَبْعَثَ عَلَيْكُمْ عَذَابًا مِنْ فَوْقِكُمْ أَوْ مِنْ تَحْتِ أَرْجُلِكُمْ أَوْ يَلْبِسَكُمْ شِيَعًا وَيُذِيقَ بَعْضَكُمْ بَأْسَ بَعْضٍ انْظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الْآيَاتِ لَعَلَّهُمْ يَفْقَهُونَ

### [الأعراف ٧:٤٣](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/7:43.md) — تَحْتِهِمُ

وَنَزَعْنَا مَا فِي صُدُورِهِمْ مِنْ غِلٍّ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهِمُ الْأَنْهَارُ وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي هَدَانَا لِهَذَا وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْلَا أَنْ هَدَانَا اللَّهُ لَقَدْ جَاءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِالْحَقِّ وَنُودُوا أَنْ تِلْكُمُ الْجَنَّةُ أُورِثْتُمُوهَا بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ

### [التوبة ٩:٧٢](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/9:72.md) — تَحْتِهَا

وَعَدَ اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَمَسَاكِنَ طَيِّبَةً فِي جَنَّاتِ عَدْنٍ وَرِضْوَانٌ مِنَ اللَّهِ أَكْبَرُ ذَلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ

### [التوبة ٩:٨٩](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/9:89.md) — تَحْتِهَا

أَعَدَّ اللَّهُ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ

### [التوبة ٩:١٠٠](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/9:100.md) — تَحْتَهَا

وَالسَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارِ وَالَّذِينَ اتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسَانٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ وَأَعَدَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي تَحْتَهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ

### [يونس ١٠:٩](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/10:9.md) — تَحْتِهِمُ

إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ يَهْدِيهِمْ رَبُّهُمْ بِإِيمَانِهِمْ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهِمُ الْأَنْهَارُ فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ

### [الرعد ١٣:٣٥](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/13:35.md) — تَحْتِهَا

مَثَلُ الْجَنَّةِ الَّتِي وُعِدَ الْمُتَّقُونَ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ أُكُلُهَا دَائِمٌ وَظِلُّهَا تِلْكَ عُقْبَى الَّذِينَ اتَّقَوْا وَعُقْبَى الْكَافِرِينَ النَّارُ

### [إبراهيم ١٤:٢٣](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/14:23.md) — تَحْتِهَا

وَأُدْخِلَ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا بِإِذْنِ رَبِّهِمْ تَحِيَّتُهُمْ فِيهَا سَلَامٌ

### [النحل ١٦:٣١](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/16:31.md) — تَحْتِهَا

جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَهَا تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ لَهُمْ فِيهَا مَا يَشَاءُونَ كَذَلِكَ يَجْزِي اللَّهُ الْمُتَّقِينَ

### [الكهف ١٨:٣١](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/18:31.md) — تَحْتِهِمُ

أُولَئِكَ لَهُمْ جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهِمُ الْأَنْهَارُ يُحَلَّوْنَ فِيهَا مِنْ أَسَاوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَيَلْبَسُونَ ثِيَابًا خُضْرًا مِنْ سُنْدُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ مُتَّكِئِينَ فِيهَا عَلَى الْأَرَائِكِ نِعْمَ الثَّوَابُ وَحَسُنَتْ مُرْتَفَقًا

### [الكهف ١٨:٨٢](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/18:82.md) — تَحْتَهُ

وَأَمَّا الْجِدَارُ فَكَانَ لِغُلَامَيْنِ يَتِيمَيْنِ فِي الْمَدِينَةِ وَكَانَ تَحْتَهُ كَنْزٌ لَهُمَا وَكَانَ أَبُوهُمَا صَالِحًا فَأَرَادَ رَبُّكَ أَنْ يَبْلُغَا أَشُدَّهُمَا وَيَسْتَخْرِجَا كَنْزَهُمَا رَحْمَةً مِنْ رَبِّكَ وَمَا فَعَلْتُهُ عَنْ أَمْرِي ذَلِكَ تَأْوِيلُ مَا لَمْ تَسْطِعْ عَلَيْهِ صَبْرًا

### [مريم ١٩:٢٤](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/19:24.md) — تَحْتِهَا · تَحْتَكِ

فَنَادَاهَا مِنْ تَحْتِهَا أَلَّا تَحْزَنِي قَدْ جَعَلَ رَبُّكِ تَحْتَكِ سَرِيًّا

### [طه ٢٠:٦](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/20:6.md) — تَحْتَ

لَهُ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا وَمَا تَحْتَ الثَّرَى

### [طه ٢٠:٧٦](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/20:76.md) — تَحْتِهَا

جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَذَلِكَ جَزَاءُ مَنْ تَزَكَّى

### [الحج ٢٢:١٤](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/22:14.md) — تَحْتِهَا

إِنَّ اللَّهَ يُدْخِلُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ إِنَّ اللَّهَ يَفْعَلُ مَا يُرِيدُ

### [الحج ٢٢:٢٣](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/22:23.md) — تَحْتِهَا

إِنَّ اللَّهَ يُدْخِلُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ يُحَلَّوْنَ فِيهَا مِنْ أَسَاوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَلُؤْلُؤًا وَلِبَاسُهُمْ فِيهَا حَرِيرٌ

### [الفرقان ٢٥:١٠](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/25:10.md) — تَحْتِهَا

تَبَارَكَ الَّذِي إِنْ شَاءَ جَعَلَ لَكَ خَيْرًا مِنْ ذَلِكَ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ وَيَجْعَلْ لَكَ قُصُورًا

### [العنكبوت ٢٩:٥٥](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/29:55.md) — تَحْتِ

يَوْمَ يَغْشَاهُمُ الْعَذَابُ مِنْ فَوْقِهِمْ وَمِنْ تَحْتِ أَرْجُلِهِمْ وَيَقُولُ ذُوقُوا مَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ

### [العنكبوت ٢٩:٥٨](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/29:58.md) — تَحْتِهَا

وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَنُبَوِّئَنَّهُمْ مِنَ الْجَنَّةِ غُرَفًا تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا نِعْمَ أَجْرُ الْعَامِلِينَ

### [الزمر ٣٩:١٦](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/39:16.md) — تَحْتِهِمْ

لَهُمْ مِنْ فَوْقِهِمْ ظُلَلٌ مِنَ النَّارِ وَمِنْ تَحْتِهِمْ ظُلَلٌ ذَلِكَ يُخَوِّفُ اللَّهُ بِهِ عِبَادَهُ يَاعِبَادِ فَاتَّقُونِ

### [الزمر ٣٩:٢٠](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/39:20.md) — تَحْتِهَا

لَكِنِ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ لَهُمْ غُرَفٌ مِنْ فَوْقِهَا غُرَفٌ مَبْنِيَّةٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ وَعْدَ اللَّهِ لَا يُخْلِفُ اللَّهُ الْمِيعَادَ

### [فصلت ٤١:٢٩](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/41:29.md) — تَحْتَ

وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا رَبَّنَا أَرِنَا الَّذَيْنِ أَضَلَّانَا مِنَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ نَجْعَلْهُمَا تَحْتَ أَقْدَامِنَا لِيَكُونَا مِنَ الْأَسْفَلِينَ

### [الزخرف ٤٣:٥١](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/43:51.md) — تَحْتِي

وَنَادَى فِرْعَوْنُ فِي قَوْمِهِ قَالَ يَاقَوْمِ أَلَيْسَ لِي مُلْكُ مِصْرَ وَهَذِهِ الْأَنْهَارُ تَجْرِي مِنْ تَحْتِي أَفَلَا تُبْصِرُونَ

### [محمد ٤٧:١٢](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/47:12.md) — تَحْتِهَا

إِنَّ اللَّهَ يُدْخِلُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ وَالَّذِينَ كَفَرُوا يَتَمَتَّعُونَ وَيَأْكُلُونَ كَمَا تَأْكُلُ الْأَنْعَامُ وَالنَّارُ مَثْوًى لَهُمْ

### [الفتح ٤٨:٥](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/48:5.md) — تَحْتِهَا

لِيُدْخِلَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَيُكَفِّرَ عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ وَكَانَ ذَلِكَ عِنْدَ اللَّهِ فَوْزًا عَظِيمًا

### [الفتح ٤٨:١٧](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/48:17.md) — تَحْتِهَا

لَيْسَ عَلَى الْأَعْمَى حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْأَعْرَجِ حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْمَرِيضِ حَرَجٌ وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ يُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ وَمَنْ يَتَوَلَّ يُعَذِّبْهُ عَذَابًا أَلِيمًا

### [الفتح ٤٨:١٨](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/48:18.md) — تَحْتَ

لَقَدْ رَضِيَ اللَّهُ عَنِ الْمُؤْمِنِينَ إِذْ يُبَايِعُونَكَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ فَعَلِمَ مَا فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ السَّكِينَةَ عَلَيْهِمْ وَأَثَابَهُمْ فَتْحًا قَرِيبًا

### [الحديد ٥٧:١٢](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/57:12.md) — تَحْتِهَا

يَوْمَ تَرَى الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ يَسْعَى نُورُهُمْ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَبِأَيْمَانِهِمْ بُشْرَاكُمُ الْيَوْمَ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا ذَلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ

### [المجادلة ٥٨:٢٢](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/58:22.md) — تَحْتِهَا

لَا تَجِدُ قَوْمًا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ يُوَادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَوْ كَانُوا آبَاءَهُمْ أَوْ أَبْنَاءَهُمْ أَوْ إِخْوَانَهُمْ أَوْ عَشِيرَتَهُمْ أُولَئِكَ كَتَبَ فِي قُلُوبِهِمُ الْإِيمَانَ وَأَيَّدَهُمْ بِرُوحٍ مِنْهُ وَيُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ أُولَئِكَ حِزْبُ اللَّهِ أَلَا إِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْمُفْلِحُونَ

### [الصف ٦١:١٢](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/61:12.md) — تَحْتِهَا

يَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَيُدْخِلْكُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ وَمَسَاكِنَ طَيِّبَةً فِي جَنَّاتِ عَدْنٍ ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ

### [التغابن ٦٤:٩](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/64:9.md) — تَحْتِهَا

يَوْمَ يَجْمَعُكُمْ لِيَوْمِ الْجَمْعِ ذَلِكَ يَوْمُ التَّغَابُنِ وَمَنْ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ وَيَعْمَلْ صَالِحًا يُكَفِّرْ عَنْهُ سَيِّئَاتِهِ وَيُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ

### [الطلاق ٦٥:١١](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/65:11.md) — تَحْتِهَا

رَسُولًا يَتْلُو عَلَيْكُمْ آيَاتِ اللَّهِ مُبَيِّنَاتٍ لِيُخْرِجَ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ وَمَنْ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ وَيَعْمَلْ صَالِحًا يُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا قَدْ أَحْسَنَ اللَّهُ لَهُ رِزْقًا

### [التحريم ٦٦:٨](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/66:8.md) — تَحْتِهَا

يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَةً نَصُوحًا عَسَى رَبُّكُمْ أَنْ يُكَفِّرَ عَنْكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ وَيُدْخِلَكُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ يَوْمَ لَا يُخْزِي اللَّهُ النَّبِيَّ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ نُورُهُمْ يَسْعَى بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَبِأَيْمَانِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا أَتْمِمْ لَنَا نُورَنَا وَاغْفِرْ لَنَا إِنَّكَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

### [التحريم ٦٦:١٠](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/66:10.md) — تَحْتَ

ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِلَّذِينَ كَفَرُوا امْرَأَةَ نُوحٍ وَامْرَأَةَ لُوطٍ كَانَتَا تَحْتَ عَبْدَيْنِ مِنْ عِبَادِنَا صَالِحَيْنِ فَخَانَتَاهُمَا فَلَمْ يُغْنِيَا عَنْهُمَا مِنَ اللَّهِ شَيْئًا وَقِيلَ ادْخُلَا النَّارَ مَعَ الدَّاخِلِينَ

### [البروج ٨٥:١١](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/85:11.md) — تَحْتِهَا

إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ ذَلِكَ الْفَوْزُ الْكَبِيرُ

### [البينة ٩٨:٨](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/ayet/98:8.md) — تَحْتِهَا

جَزَاؤُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ ذَلِكَ لِمَنْ خَشِيَ رَبَّهُ

## المعاجم (٩)

### ★ معجم آق إيفلر (بالتركية)

Ayağın alt tarafı demektir.
Tahta demektir. Ayakların veya oturmak için üzerine konan ağaç parçasıdır.

### [تهذيب اللغة](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/sozluk/tehzib.md) — الأزهري · القرن ١٠

باب الحاء والتاء
حت ، تح ، تحت : مستعملة .
حت : قال الليث : الحَتّ : فَرْكك الشيء اليابس عن الثوب ونحوه . وحُتَات كل شيء : ما تحاتّ منه وأنشد :
تحتّ بقرنيها بَرِير أراكة
وتعطو بظِلفيها إذا الغصن طالها
قال : والحتّ لا يبلغ النحت .
أبو عبيد عن أبي عمرو الأصمعي : فرس حَتٌّ إذا كان جواداً وجمعه أحتات .
وروي عن النبي ( صلى الله عليه وسلم ) أنه قال لسعد يوم أحُد : احتُتْهم يا سعد فِداك أبي وأمّي ، يعني ارددهم .
قلت : إن صحَّت هذه اللفظة فهي مأخوذة من حتّ الشيء وهو قَشره شيئاً بعد شيء وحكُه .
وقد روي عنه عليه الصلاة والسلام أنه قال لامرأة سألته عن الدم يصيب ثوبها فقال لها : ( حُتّيه ولو بضِلْع ) . ومعناه حُكِّيه وأزيليه . ويقال : انحتّ شعرُه عن رأسه ، وانحصّ إذا تساقط .
عمرو عن أبيه : الحَتَّة : القَشرة . وحَتَّه مائة سوط إذا عجَّل ضربه ، وحتّه مائة درهم إذا نقده بالعَجَلة . والحَتّ . العجلة في كل شيء .
وقال شمر : تركتهم حتًّا فتًّا بتًّا إذا اسْتَأْصَلْتَهم . والحَتُوت من النخل : التي يتناثر بُسرها ، وهي شجرة مِحتات : منثار .
وقال النحويون : حتى تجيء لوقت منتظر . وتجيء بمعنى إلى . وأجمعوا أن الإمالة فيها غير مستقيم . وكذلك في على . ولحتى في الأسماء والأفعال أعمال مختلفة ، وليس هذا المكان موضعاً لاستقصاء تفسيرها .
وقال بعضهم : حتى فَعْلَى من الحتّ وهو الفراغ من الشيء ، مثل شَتّى من الشَتّ .
قلت : وليس هذا القول ممّا يُعَرَّج عليه ؛ لأنها لو كانت فَعْلى من الحت كانت الإمالة جائزة ، ولكنها حرف أداة وليست باسم ولا فعل .
أبو العباس عن ابن الأعرابي قال : الحَتّ القَشْر . وفي الحديث ( حُتيّة بضِلْع ) . قال والضلع : العُود . وأنشد :
وما أخذا الديوان حتى تصعلكا
زماناً وحتّ الأشهبان غناهما
حت : قشر وحك . تصعلكا : افتقرا .
تح : قال الليث : لو جاء في الحكاية تحتحه تشبيهاً بشيء لجاز وحسن .
تحت : قال : وتحت نقيض فوق . وفي الحديث : ( لا تقوم الساعة حتى يظهر التحوت ، ويهلك الوعول .
والتحوت : الذين كانوا تحت أقدام الناس لا يُؤبه لهم . وهم السِفَل والأنذال : والوعول : الأشراف .

### [مقاييس اللغة](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/sozluk/mekayis.md) — ابن فارس · القرن ١١

(باب التاء والحاء وما يثلثهما)
(تحم) الأتْحميُّ: ضربٌ من البُرودِ(1):‏
(تحت) التاء والحاء والتاء كلمةٌ واحدةٌ، تحت الشّيء. والتُّحُوت: الدُّونُ من النّاس وفي الحديث: "تَهْلِكُ الوُعولُ وتَظْهَر التُّحوتُ". والوُعُول: الكِبار والعِلْية.‏

ـ

### [المفردات في غريب القرآن](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/sozluk/mufredat.md) — الراغب الأصفهاني · القرن ١١

- تحت مقابل لفوق، قال تعالى: ﴿لأكلوا من فوقهم ومن تحت أرجلهم﴾ [المائدة/66]، وقوله تعالى: ﴿جنات تجري من تحتها الأنهار﴾ [الحج/23]، ﴿تجري من تحتهم﴾ [يونس/9]، ﴿فناداها من تحتها﴾ [مريم/24]، ﴿يوم يغشاهم العذاب من فوقهم ومن تحت أرجلهم﴾ [العنكبوت/55]. و (تحت) : يستعمل في المنفصل، و (أسف) في المتصل، يقال: المال تحته، وأسفله أغلظ من أعلاه، وفي الحديث: (لا تقوم الساعة حتى يظهر التحوت) (الحديث تمامه: (لا تقوم الساعة حتى يظهر الفحش والبخل، ويخون الأمين، ويؤتمن الخائن، وتهلك الوعول، وتظهر التحوت) قالوا: يا رسول الله، وما الوعول والتحوت؟ قال: (الوعول: وجوه الناس وأشرافهم، والتحوت: الذين كانوا تحت أقدام الناس لا يعلم بهم) أخرجه الطبراني في الأوسط 1/420 انظر فتح الباري 13/15 باب ظهور الفتن، ورجاله رجال الصحيح غير محمد بن الحارث، وهو ثقة، وأخرجه أبو عبيد في غريب الحديث 3/125) أي: الأراذل من الناس. وقيل: بل ذلك إشارة إلى ما قال سبحانه: ﴿وإذا الأرض مدت *** وألقت ما فيها وتخلت﴾ [الانشقاق/3 - 4].

### [أساس البلاغة](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/sozluk/esas.md) — الزمخشري · القرن ١٢

ت ح ت
في الحديث‏:‏ ‏"‏ حتى تهلك الوعول وتظهر التحوت ‏"‏ أي السفلة‏.‏

### [لسان العرب](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/sozluk/lisan.md) — ابن منظور · القرن ١٣

تحت: إِحْدى الجهاتِ السِّتِّ المُحيكة بالجِرْمِ، تكون مَرَّةً ظرفاً، ومرَّة اسماً، وتبنى في حال الاسمية على الضم، فيقال: من تَحْتُ. وتَحْتُ: نقيض فوق.
وقومٌ تُحوتٌ: أَرذالٌ سَفِلةٌ. وفي الحديث: لا تقوم الساعةُ حتى تَظْهَرَ التُّحوتُ، ويَهْلِكَ الوُعُول؛ يعني الذين كانوا تَحْتَ أَقدام الناسِ، لا يُشعَرُ بهم ولا يُؤْبَه لهم لحقارتهم، وهم السِّفْلَةُ والأَنْذالُ؛ والوُعُولُ: الأَشْرافُ. قال ابن الأَثير: جَعَلَ التَّحتَ الذي هو ظَرْفٌ اسْماً، فأَدْخَلَ عليه لامَ التعريف، وجَمَعه؛ وقيل: أَرادَ بظهور التُحُوتِ، ظُهُورَ الكُنوز التي تحت الأَرض؛ ومنه حديث أَبي هريرة، وذَكَرَ أَشْراطَ الساعةِ، فقال: وإِنَّ منها أَن تَعْلُوَ التُحُوتُ الوُعولَ أَي يَغْلِبَ الضُّعَفاءُ من الناس أَقْوياءَهم، شَبَّه الأَشْرافَ بالوُعُول لارْتِفاع مَساكنها.
والتحتحة: الحركة
(* قوله «والتحتحة الحركة» لم يذكر ذلك في حرف الحاء
ظناً منه أَن موضعه حرف التاء وليس كذلك كما لا يخفى.).
وما تَتَحْتحَ من مكانه أَي ما تَحَرَّكَ. قال الأَزهري: لو جاء في الحكاية تَحْتَحَه تشبيهاً بشيء، لجاز وحسن.

### [تاج العروس](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/sozluk/tac.md) — الزبيدي · القرن ١٨

تحت أهمله الجوهري، وكأنه لشهرته، وهو من الجهات الست نقيض فوق، يكون مرة ظرفا، ومرة اسما، ويبنى في حال اسميته على الضم، فيقال: من تحت. والتحوت: جمع تحت، هم الأرذال السفلة وفي الحديث:  لا تقوم الساعة حتى تظهر التحوت، وتهلك الوعول  ، أي: الأشراف، قال ابن الأثير: جعل التحوت، الذي هو ظرف، اسما، فأدخل عليه لام التعريف وجمعه. وقيل: أراد بظهور التحوت، أي الكنوز التي تحت الأرض، ومنه في حديث أشراط الساعة، فقال  وأن منها أن تعلو التحوت الوعول  أي: يغلب الضعفاء من الناس أقوياءهم، شبه الأشراف بالوعول، لارتفاع مساكنها. قال شيخنا: والنسبة إلى تحت، تحتاني؛ وإلى فوق، فوقاني، فكأنهم زادوا في آخرها الألف والنون لأنهما كثيرا يزادان في النسب، حتى كاد أن يطرد لكثرته. أشار إليه الخفاجي في العناية، في عبس.

### [معجم لين](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/sozluk/lexicon.md) — إدوارد لين · القرن ١٩

تَحْت
تَحْت حت تحت is the contr. of فَوْق: (Msb, K:) and التَّحْتُ [signifying The location that is beneath, below, or under,] is opposed to الفَوْقُ, and is used in relation to that which is separate from another thing; الأَسْفَلُ being used in relation to that which is united with [or a part of] another thing. (Kull.) Sometimes, (K,) تَحْت is an adv. n., (Msb, K,) having a vague signification, its meaning not being clear unless it is prefixed to another word, as in the phrase هٰذَا تَحْتَ هٰذَا [This is beneath, below, or under, this]. (Msb.) And sometimes, it is a simple noun; (K;) in which case, [not having the article ال,] it is indecl., with dammeh for its termination, (K, and I'Ak p. 204,) provided that the noun to which it should be prefixed is suppressed, and the meaning of this is intended to be understood, but not the word itself; (I'Ak ubi suprà;) as in مِنْ تَحْتُ [Beneath, below, or under]; (K;) and in the saying,
أَقَبٌ مِنْ تَحْتُ عَرِيضٌ مِنْ عَلُ
[Lean beneath; broad above]: otherwise, it is decl.; (I'Ak ibid.;) as in تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الأَنْهَارُ [Rivers running beneath them]; (Kur ii. 23, &c.;) i.e., beneath their trees, (Bd, Jel,) and their pavilions. (Jel.) [You say also, فُلَانٌ تَحْتَ أَمْرِ فُلَانٍ (assumed tropical:) Such a one is under the command, rule, or authority, of such a one. And فُلَانٌ تَحْتَهُ فُلَانَةُ (assumed tropical:) Such a one has as his wife such a woman: see an ex. in a verse cited voce اـِذَا. The dim. is ↓ تُحَيْت: you say, هٰدَا تُحَيْتَ هٰذَا, and مِنْ تُحَيْتِ هٰذَا, This is a little beneath, below, or under, this.] ― -b2- التَّحْتُ is also the sing. of التُّحُوتُ, (IAth, TA,) which latter [in the CK erroneously written التُّحُتُ] signifies The low, base, vile, or ignoble, persons. (A, IAth, K.) It is said in a trad., لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تَظْهَرَ التُّحُوتُ وَ تَهْلِكَ الوُعُولُ, i. e. [The hour of resurrection will not come until] the low, or ignoble, persons [shall prevail], and the noble persons [shall perish]: (A, IAth, TA:) or, as some say, until the treasures that are beneath the earth appear. (TA.) And in another trad. it is said that among the signs of the resurrection shall be this: أَنْ يَعْلُو التُّحُوتُ الوُعُولَ That the weak of mankind shall have ascendency over the strong. (TA.)

تَحْتَانِىٌّ
تَحْتَانِىٌّ حت تحتانى تحتاني [Of, or relating to, the location that is beneath, below, or under; inferior; lower;] rel. n. of تَحْت, like as فَوْقَانِىٌّ is of فَوْق: ا and ن being very often added in the rel. n. (TA.) [تُحَيْت dim. of تَحْت, q. v.]

### [قاموس سالمون](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%AD%D8%AA/sozluk/salmone.md) — هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩

تَحَتَ
تَحَتَ A ( n. ac. تَحْت 1 ),
a.  Took a low place; was lowly.

تَحْت
تَحْت 1 ,
a.  Under, beneath, below; lower part, underneath.

تُحُوْت
تُحُوْت 27
a.  [ art. ], The lower classes.

تَحْتَاْنِيّ
تَحْتَاْنِيّ 33yi ,
a.  Lower, under; inferior.
