# جذر سيح (س-ي-ح)

- الصفحة: https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%8A%D8%AD
- بيانات JSON: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D9%8A%D8%AD

> Lisan.digital: معجم للجذور العربية لفهم القرآن. هذه النسخة النصية للصفحة لأدوات الذكاء الاصطناعي؛ تشير الروابط إلى النسخ النصية للصفحات الأخرى.

Seyha (sin, ha): “Seyih” yerde akan su, dere

- الحروف: س - ي - ح
- في القرآن: الورود: ٣ · الآيات: ٣ · الصيغ: ٣
- المعاجم: ١٠

## الصيغ (٣)

| الصيغة | الوزن | المعنى | الورود | الآيات | أول آية |
|---|---|---|---|---|---|
| [السَّائِحُونَ](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%8A%D8%AD/siga/%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%8E%D9%91%D8%A7%D8%A6%D9%90%D8%AD%D9%8F%D9%88%D9%86%D9%8E.md) | الْفَاعِلُونَ | Seyahat edenler | ١ | ١ | [٩:١١٢](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%8A%D8%AD/ayet/9:112.md) |
| [سَائِحَاتٍ](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%8A%D8%AD/siga/%D8%B3%D9%8E%D8%A7%D8%A6%D9%90%D8%AD%D9%8E%D8%A7%D8%AA%D9%8D.md) | فَاعِلَاتٍ | Seyahat edenler | ١ | ١ | [٦٦:٥](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%8A%D8%AD/ayet/66:5.md) |
| [فَسِيحُوا](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%8A%D8%AD/siga/%D9%81%D9%8E%D8%B3%D9%90%D9%8A%D8%AD%D9%8F%D9%88%D8%A7.md) | فَافْعِلُوا | Seyahat edin | ١ | ١ | [٩:٢](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%8A%D8%AD/ayet/9:2.md) |

## الجذور المجاورة — المجاورة: ٣٢ (الإجمالي: ٣٦)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.

1. [ثيب](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AB%D9%8A%D8%A8.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ١٦ · Dul kadınlar
2. [توب](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D9%88%D8%A8.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ١٤ · Eveye yuva demektir
3. [ركع](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B1%D9%83%D8%B9.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٩ · “Ruk’a” eğilerek bakılmadan dibi görülmeyen derin yer…
4. [عبد](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B9%D8%A8%D8%AF.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٩ · Ana kapının önündeki bekçidir
5. [بكر](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%A8%D9%83%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٩ · Bekr genç deve demektir
6. [قنت](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%82%D9%86%D8%AA.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٩ · “Kart”, “karet” sıvının katılaşması, donması, kurumuş kan…
7. [شهر](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B4%D9%87%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٨ · Kamer gökteki ayın kütlesi demektir
8. [حدد](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AD%D8%AF%D8%AF.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٨ · Hadid demir demektir
9. [ربع](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B1%D8%A8%D8%B9.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٨ · Rebi’ (ayn): Bağdaş kurmak demektir
10. [طلق](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B7%D9%84%D9%82.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٨ · “Dalk” sansar demektir
11. [خزي](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AE%D8%B2%D9%8A.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٧ · Hizy (hı, ze) : Dikenli çalı demektir
12. [عجز](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B9%D8%AC%D8%B2.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٧ · Belin at tarafıdır
13. [عسى](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B9%D8%B3%D9%89.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٧ · Umulur
14. [نكر](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%86%D9%83%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٦ · Tanınmayan
15. [بدل](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%A8%D8%AF%D9%84.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٦ · Bedr dolunay demektir
16. [حفظ](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AD%D9%81%D8%B8.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٦ · Hafız çanta demektir
17. [نهي](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%86%D9%87%D9%8A.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٦ · Nihayet, son demektir
18. [عرف](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B9%D8%B1%D9%81.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٥ · Tanınan ile
19. [حمد](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AD%D9%85%D8%AF.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٥ · Hamd: Cümle kapısı demektir
20. [زوج](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B2%D9%88%D8%AC.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٥ · İlik ve düğme çiftinin her biridir
21. [أمن](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%A3%D9%85%D9%86.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٥ · Mena kapıları karşı karşıya olan evlerin ara yeridir
22. [سجد](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D8%AC%D8%AF.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٥ · Sacid, meyvesinin bolluğundan dolayı dalları veya gövdesi…
23. [بشر](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%A8%D8%B4%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٤ · Beşere derinin tüysüz dış yüzü demektir
24. [سلم](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%84%D9%85.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٤ · “Süllem” merdiven demektir
25. [غير](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٤ · Ğayr, Ğayr dışında demektir
26. [خير](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AE%D9%8A%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٣ · Hayr : At sürüsü demektir
27. [أمر](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%A3%D9%85%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٣ · Murar acı bir ağacın adıdır
28. [أرض](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%A3%D8%B1%D8%B6.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٢ · Hayvanların sırtına sema, alt tarafına ard denir
29. [أله](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%A3%D9%84%D9%87.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٢ · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir
30. [كفر](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%83%D9%81%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٢ · Hufre, çukur demektir
31. [علم](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B9%D9%84%D9%85.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ١ · Dağın sivri noktası demektir
32. [ربب](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B1%D8%A8%D8%A8.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ١ · Ribve, tümsek demektir

## تحليل الجذر

### تعريف الجذر والخلاصة

| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | سيح |
| Yapı | Üçlü (ecvef-i yâî) |
| Özel Durum | İlletli (orta harfi yâ olan ecvef yapı) |
| Bağlamsal Yakın Kökler | [سير](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%8A%D8%B1.md), [سيل](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%8A%D9%84.md), [سرب](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D8%B1%D8%A8.md), [ضرب](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B6%D8%B1%D8%A8.md) |
| Zıt Kök | [حبس](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AD%D8%A8%D8%B3.md) |
| Çekirdek Özet 1 | Suyun yeryüzünde bir kanala hapsedilmeksizin yaygın, kesintisiz ve serbestçe akması |
| Çekirdek Özet 2 | İnsanın yeryüzünde serbestçe dolaşması, sınır veya baskı olmaksızın hareket etmesi ve nefsi tutkulardan arınarak ruhen akması |
| Çekirdek Özet 3 | Kısıtlanmamış hareket alanı, serbest dolaşım hakkı ve dünyevi bağlardan sıyrılarak ilahi amaca yönelen zihni ve bedeni seyyaliyet |
| Kritik Hata Riski | Kökün Kur'an'daki türevlerini salt turistik gezi veya dünyayı terk eden manastır keşişliği (ruhbanlık) gibi dar ve zıt uçlara indirgemek |

### التحليل الثنائي

| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| سي | Serbestçe akma, yayılma, bir zemin üzerinde engelsizce kayıp ilerleme hareketi; nitekim [سيب](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%8A%D8%A8.md) bağsız bırakılıp serbestçe akmayı/salınmayı, [سير](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%8A%D8%B1.md) belirli bir hat üzerinde yürüyüp ilerlemeyi, [سيل](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%8A%D9%84.md) ise kütle halinde taşarak akmayı ifade eder | ح | Boğazın en açık sürtünmeli seslerinden olan ح harfinin eklenmesiyle bu serbest akış ve kayma eylemi, yüzeye yayılma, ferahlık, dışa açılma ve sınırları aşan kesintisiz bir yayılım boyutu kazanmıştır. |

### التحليل التصويري للحروف

| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| س | Diken, destek | Harekete dayanak oluşturan zemin, tutunma noktası ve hareketin yöneldiği dış çevre |
| ي | El ve kol | İcra etme, yönlendirme, aktif eylem ve gücün fiiliyata dökülmesi |
| ح | Çit, duvar | Çevrilmiş alan, sınır hattı; bu sınırın aşılması veya açığa çıkarılması |
| سيح | Destekten güç alarak kolun uzanması ve sınırın dışına serbestçe akış | Suyun bir hazneden veya sınırlandırıcı bir çitten taşarak yeryüzü zemininde engelsizce yayılması gibi, iradi ve serbest hareketin mekan kısıtlamalarını aşarak açığa çıkması |

### الاستعمال التاريخي والمبكر

| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Suyun bir ark veya kuyu içine hapsedilmeden yeryüzünün yüzeyinde kendiliğinden yayılıp akması; çizgili kumaşın üzerindeki su akıntısını andıran kesintisiz desenler |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Erken dönem şiirinde oruç tutan veya dünyevi hazlardan el çekip çölde dolaşan kimseler için kullanılır; nitekim Ebû Tâlib bir beytinde şöyle demektedir: وبالسائحين لا يذوقون قطرة / لربهم ولاراتكات العوامل |
| Erken Arapça kullanım | Emevî dönemi şairi el-Ferazdak şiirinde suyu ve nehri serbestçe akıtma anlamını şöyle kullanmıştır: وكم للمسلمين أسحت فيهم / بإذن الله من نهر ونهر |

المصدر: Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.

### الطبقة الاشتقاقية السامية

Sami dil ailesinde سيح kökü, özellikle Orta ve Güney Sami kollarında akışkanlık, sıvının yayılması ve yeryüzünde serbestçe yer değiştirme kavramsal eksenine oturur. Arapçada kök, suyun tabii bir yatakta veya zeminde engelsizce akıp yayılmasını (السَّيْحُ: الماء الجاري على وجه الأرض) ifade ederken, Kuzeybatı Sami dillerinde ve İbranicede buna yakın semantik akrabalıklar daha çok konuşma, iç dökme veya serbestçe yayılma bildiren köklerle (שיח / ś-y-ḥ: konuşmak, düşünce içinde dolaşmak, feryat etmek; çalılık/yaban fidanı) paralellik gösterir. Bu iki kullanım arasındaki anlamsal köprü, sınırlandırılmamış, dışa doğru yönelen ve tabii bir serbestlikle kendi mecrasında ilerleyen hareket yapısıdır. Arap dilinde fiziksel sıvı akışkanlığı ön planda kalmış, ardından insanın yeryüzünde sınırsızca dolaşması ve zihnen dünyevi takıntılardan sıyrılarak hakikate akması mecazen bu kökle ifadelendirilmiştir.

درجة الثقة: Güçlü

المصدر: Brown-Driver-Briggs, HALOT, Lane’s Lexicon, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).

### التحليل الاشتقاقي

| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Suyun yeryüzünde bir kanal olmaksızın yayılması ve çizgili desen | Suyun engelsiz akması anlamından, insanın yeryüzünde serbestçe dolaşmasına ve oruçlunun bedeni arzulardan uzaklaşmasına geçilmiştir. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice שיח (ś-y-ḥ: dolaşmak, tefekkür etmek, serbestçe konuşmak) | Kuzeybatı Sami grubundaki zihni/ruhi serbest hareket ile Arapçadaki bedeni ve tabii akış ortak bir hareket tasavvuruna dayanır. | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Sami ailesi dışında doğrudan ve düzenli ses denkliği gösteren ikna edici bir bağ tespit edilmemiştir. | Veri bulunamadı |

المصدر: Gesenius, Lane’s Lexicon, Maqāyīs al-Lugha.

### الجذور الشقيقة (التقاليب)

| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| سيح | Anlamlı | Suyun engelsiz akması, yeryüzünde serbest dolaşma | Sıvının yayılması ve insanın engelsizce hareket etmesi | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| [سحي](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D8%AD%D9%8A.md) | Anlamlı | Kabuğu sıyırmak, kazımak, düzeltmek | Bir nesnenin yüzeyini soyup düzleştirmek | Yüzey üzerinde hareket ortaklığı; Kur'an'da geçmez |
| يسح | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Arap dilinde bu dizilişte kök teşekkül etmemiştir |
| يحس | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Arap dilinde bu dizilişte kök teşekkül etmemiştir |
| [حسي](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AD%D8%B3%D9%8A.md) | Anlamlı | Gizli su, yeraltından sızan su, yudumlamak | Kumun altına sızan suyu çıkarmak veya yudum yudum içmek | Suyun akışı ve toplanması ile ilgili semantik komşuluk; Kur'an'da geçmez |
| [حيس](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AD%D9%8A%D8%B3.md) | Anlamlı | Hurma, yağ ve keş peynirini karıştırıp yoğurmak | Maddeleri birbirine katarak tek bir hamur haline getirmek | Katı maddelerin yoğrulması; Kur'an'da geçmez |

### الجذور المجاورة والجذر المضاد

| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| سيح | Merkez | Yeryüzünde engelsizce yayılma ve akma | Bir kanal veya baskı olmaksızın geniş bir alanda serbestçe dolaşma | Suyun tabii yayılımı gibi mekan içinde serbest kalma |
| [سير](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%8A%D8%B1.md) | Komşu | Yolda yürüme, mesafe katetme | Belirli bir istikamette, çizgisel bir hat veya rota üzerinde ilerleme | Seyahat bir hedefe gidişi öne çıkarır, seyahatta ise zeminde yayılma esastır |
| [سيل](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%8A%D9%84.md) | Komşu | Suyun kütle halinde akması | Suyun yoğunluk, ağırlık ve baskıyla taşarak sürükleyici bir şekilde akması | Seyil şiddet ve kütle barındırırken, seyh sükûnet ve engelsiz yayılım bildirir |
| [سرب](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D8%B1%D8%A8.md) | Komşu | Akıp gitme, süzülme, gizlice ilerleme | Belirli bir mecrada, bazen gizli veya dar bir hattan usulca süzülüp akma | Serab ve teserrüb dar geçitlerden sızmayı, seyh ise açık yüzeyde yayılmayı anlatır |
| [ضرب](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B6%D8%B1%D8%A8.md) | Komşu | Yeryüzünde adım atarak yol alma | İktisadi, askeri veya pratik bir amaçla yeryüzünü adımlama | Darb fiili çaba ve temas merkezliyken, seyh serbestlik ve engelsizlik merkezlidir |
| [حبس](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AD%D8%A8%D8%B3.md) | Zıt | Hapsetme, engelleme, alıkoyma | Bir varlığın akışını, dolaşımını ve serbest hareketini durdurup bir yere kapatma | Suyun veya insanın hareket alanının tamamen sınırlandırılmasıdır |

### مقابلات المعنى في لغات أخرى

| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | سيح | Suyun veya insanın engelsizce akıp dolaşması | Kökün asıl anlamı suyun yüzeyde akmasıdır; serbest hareket ve oruca genişletilmiştir. | Kesin |
| Latince | Meare, peragrare | Akıp geçmek, baştan başa dolaşmak | Meare akışı ve süzülmeyi karşılarken, peragrare yeryüzünü engelsizce dolaşmayı karşılar; ruhi boyutu eksiktir. | Güçlü |
| İngilizce | Flow freely, roam, wander unrestricted | Serbestçe akmak, engelsizce dolaşmak | Mekansal yayılımı ve engelsiz dolaşımı çok iyi karşılar ancak kökün oruçla kurulan ruhi bağını vermez. | Güçlü |
| Almanca | Strömen, frei umherziehen | Akmak, serbestçe etrafta dolaşmak | Suyun engelsiz akması ve insanın serbest dolaşımı boyutunu taşır; nefsi kısıtlama nüansını içermez. | Güçlü |
| Fransızca | S'écouler librement, errer librement | Serbestçe akmak, engelsizce dolaşmak | Sınırlandırılmamış dolaşım ve akışı karşılar; Kur'an'daki ahlaki ve hukuki arka planı dışarıda bırakır. | Güçlü |

المصدر: Oxford Latin Dictionary, Lewis & Short, Grimm Deutsches Wörterbuch.

### الوجوه والنظائر

| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| فسيحوا | Güvenlik içinde serbestçe dolaşma, mühlet tanınması | Hukuki ve siyasi bağlamda, antlaşmaları bozulan müşriklere tanınan dört aylık serbest dolaşım ve düşünme hakkı (Tevbe [9:2](https://lisan.digital/ar/ayet/9:2.md)) |
| السائحون | Oruç tutanlar, nefsi arzulardan sıyrılarak ibadete yönelenler | Müminlerin erdemli nitelikleri arasında, yeme-içme ve bedeni arzulardan kesilerek ruhen seyr ü sülûk edenler (Tevbe [9:112](https://lisan.digital/ar/ayet/9:112.md)) |
| سائحات | Nefsini günahlardan alıkoyanlar, oruç tutan veya hicret eden saliha kadınlar | Peygamber eşlerinin örnek ahlaki vasıfları bağlamında, arınmışlık ve itaatte sebat gösterenler (Tahrîm [66:5](https://lisan.digital/ar/ayet/66:5.md)) |

### سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Ruhbanlık ve dünyadan el çekme tartışmaları | İslam'da Hristiyanlıktaki gibi dünyadan bütünüyle kopup dağlarda dolaşma şeklinde bir ruhbanlığın meşruiyeti | İmanın mekanla değil kalbi arınma ve amel ile gerçekleştiği, tecridin zihni bir yönelim olduğu kabulü |
| Fıkıh | Ziraat hukuku (öşür) ve savaş hukuku (eman/mühlet) | Yağmur ve nehir suyuyla doğal olarak sulanan (seyh) arazilerin zekat oranı ile harbîlere verilen serbest dolaşım süresi | Suyun kendiliğinden yeryüzünde akması masrafsız sulamayı; eman ise serbest ve güvenli hareketi ifade eder |
| Tefsir | السَّائِحُونَ ve سَائِحَاتٍ lafızlarının yorumu | Ayetlerdeki lafızların fiziki seyahat mi, hicret mi, yoksa oruç tutmak mı anlamına geldiği meselesi | Çoğunluk müfessirlerce oruç tutanlar olarak tevil edilmiş, bedeni hazlardan kesilme akışla bağdaştırılmıştır |
| Hadis | لا سياحة في الإسلام hadisi ve cihat/oruç benzetmeleri | İslam'da toplumdan kaçıp yeryüzünde başıboş dolaşmanın nehyedilmesi ve ümmetin seyahatinin cihat ve oruç oluşu | Fiziksel başıboşluktan sorumlu toplumsal hayata ve nefis terbiyesine doğru anlam yoğunlaşması |

### تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Nefis terbiyesi ve ibadet hayatı | Oruç ve kalbi seyr ü sülûk | Bedeni kısıtlayarak ruhun hakikate doğru serbestçe akmasını sağlama | Bedensel arzulardan el çekildiğinde ruh, suyun tabii akışı gibi engelsizce ilahi huzura yönelir. | Kesin |
| İlmi | Hakikati arama ve tefekkür | Zihni tahkik ve ibret seyahati | Zihni sabit fikirlerden kurtarıp deliller arasında serbestçe dolaştırma | Akıl, dar dogmaların sınırlarına hapsolmadan hakikatin izini sürer ve bilgiyi yayar. | Güçlü |
| Siyasi | Hukuki güvenlik ve serbest dolaşım | Eman, ateşkes ve seyahat özgürlüğü | Bireylerin veya tarafların belirli bir süre tehdit altında olmadan hareketini temin etme | Hukuk düzeni, bireye şiddetten ve baskıdan arınmış serbest bir hareket ve karar sahası tanır. | Kesin |
| İktisadi | Doğal kaynakların ve suyun kullanımı | Doğal sulama (seyh) ve sermaye akışkanlığı | Masrafsız kaynakla üretim yapma ve piyasa engellerini aşarak dolaşımı sağlama | Emek harcanmadan yeryüzünde kendiliğinden akan su en bereketli üretim girdisidir. | Kesin |

### التماثل في العلوم العددية والإنسانية

| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Laminer akış ve açık kanal hidrodinamiği | Bir sıvının herhangi bir dış tazyik veya kapalı boru baskısı olmaksızın, bir yüzey boyunca sınır tabaka sürtünmesini aşarak serbestçe akması durumu ile tam bir yapısal özdeşlik taşır. | Kesin |
| Beşeri bilimler | Seyahat hürriyeti ve negatif özgürlük | Hukuk ve siyaset felsefesinde bireyin dışarıdan gelen bir zorlama, engel veya baskı olmaksızın kendi hareket alanını serbestçe kullanabilmesi ve iradesini kısıtlamasız eyleme dökebilmesi ilkesidir. | Güçlü |

### التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökü yalnızca günümüzün turizm, tatil ve amaçsız eğlence gezisi (siyahat) anlamıyla sınırlamak veya geçmişteki keşişvari manastır hayatıyla özdeşleştirmek |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Hukuki dokunulmazlık içinde serbestçe hareket etme hakkı (Tevbe [9:2](https://lisan.digital/ar/ayet/9:2.md)) ile bedeni arzulardan uzaklaşarak ruhi olgunluğa erişme disiplinini (Tevbe [9:112](https://lisan.digital/ar/ayet/9:112.md); Tahrîm [66:5](https://lisan.digital/ar/ayet/66:5.md)) içine alan çok boyutlu özgürlük hali |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Müşriklere verilen dört aylık mühletin hikmetini kavramaktan uzaklaşmak; müminlerin ve saliha kadınların vasıfları arasında sayılan seyahati başıboş gezginlik veya toplumdan kaçış zannederek ibadi derinliğini yitirmek |

### خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | İslam'ın hem bireysel ahlak ve ibadet boyutunda (oruç ve tefekkür) hem de kamu hukuku ve uluslararası ilişkiler boyutunda (eman, ateşkes ve hareket serbestisi) özgürlük ve serbest dolaşım ilkelerini nasıl harmanladığını gösterdiği için hayatidir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Tevbe suresinin başındaki antlaşma, savaş ve eman hükümlerini bildiren ahkam ayetlerinde ve müminlerin kemal sıfatlarını sıralayan ahlak ve aile ayetlerinde belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Kur'an'ın muhaliflerine dahi düşünme ve tercih hakkı tanıyan bir mühlet alanı açtığını ortaya koyarak 'İslam'da doğrudan kılıç zoruyla inandırma vardır' iddiasını çürütür; ayrıca dindarlığı pasif bir hapis hayatı değil, şuurlu bir seyyaliyet olarak tanımlar. |

### التركيب النهائي والنموذج الرياضي

- Somut anlam: Suyun bir kaba veya bende hapsedilmeksizin yeryüzü sathında engelsizce, yaygın ve tabii olarak akması.
- Soyut anlam: Varlığın, üzerindeki dış kısıtlamalardan, baskılardan veya nefsani arzulardan arınarak belirlenen meşru uzamda serbestçe ve tabii bir gayeyle hareket etmesi.
- Sistematik karşılık: Hukukta eman ve serbest dolaşım hakkı, ahlakta nefsi kısıtlayıp ruhu serbest bırakma (oruç), tabiatta ise harici müdahale gerektirmeyen tabii akışkanlık.
- LaTeX modeli: $$\Delta M = \int_{t_0}^{t_1} \left( F_{\text{ext}} - R(x) \right) dt \quad \text{şartıyla} \quad R(x) \to 0 \implies \frac{dx}{dt} = v_{\text{serbest}}$$
- LaTeX açıklaması: Modelde $M$ hareket veya akış miktarını, $t_0$ ile $t_1$ tanınan zaman aralığını (örneğin mühlet süresini), $F_{\text{ext}}$ harekete yön veren içsel/tabii potansiyeli, $R(x)$ ise hareket alanındaki sınırlandırıcı direnç veya engelleri simgeler. Kökün temsil ettiği durumda harici engeller ve kısıtlamalar sıfıra yaklaştığından ($R(x) \to 0$), hareket bir dış baskı altında kalmadan kendi tabii hızında ($v_{\text{serbest}}$) gerçekleşir; bu da hem suyun yüzeyde engelsiz akışını hem de hukuki güvence altındaki serbest dolaşımı ifade eder.

## الآيات التي ورد فيها (الآيات: ٣)

بترتيب المصحف، مع نصوصها. JSON: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B3%D9%8A%D8%AD/occurrences?meal=IK

### [التوبة ٩:٢](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%8A%D8%AD/ayet/9:2.md) — فَسِيحُوا

فَسِيحُوا فِي الْأَرْضِ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَاعْلَمُوا أَنَّكُمْ غَيْرُ مُعْجِزِي اللَّهِ وَأَنَّ اللَّهَ مُخْزِي الْكَافِرِينَ

### [التوبة ٩:١١٢](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%8A%D8%AD/ayet/9:112.md) — السَّائِحُونَ

التَّائِبُونَ الْعَابِدُونَ الْحَامِدُونَ السَّائِحُونَ الرَّاكِعُونَ السَّاجِدُونَ الْآمِرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّاهُونَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَالْحَافِظُونَ لِحُدُودِ اللَّهِ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ

### [التحريم ٦٦:٥](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%8A%D8%AD/ayet/66:5.md) — سَائِحَاتٍ

عَسَى رَبُّهُ إِنْ طَلَّقَكُنَّ أَنْ يُبْدِلَهُ أَزْوَاجًا خَيْرًا مِنْكُنَّ مُسْلِمَاتٍ مُؤْمِنَاتٍ قَانِتَاتٍ تَائِبَاتٍ عَابِدَاتٍ سَائِحَاتٍ ثَيِّبَاتٍ وَأَبْكَارًا

## المعاجم (١٠)

### ★ معجم آق إيفلر (بالتركية)

Seyha (sin, ha): “Seyih” yerde akan su, dere. Buradan dolaşmak anlamına gelir. “Seyr” bir maksat için dolaşmaktır, “seyha” ise tanışmak ve tanıtmak için dolaşmaktır.
Fışkıran sudur.

### [كتاب العين](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%8A%D8%AD/sozluk/kitab_ayn.md) — الخليل بن أحمد · القرن ٨

باب الحاء والسين و واي معهما
ح س و، ح س ي، ح و س، س ح و، س ح ي، س و ح، س ي ح، ح ي س مستعملات
حسو:
الحَساءُ- ممدود- اسمُ ما يُحْسَى. والفعل: حَسا يَحْسُو حَسْوا.
والحُسْوةُ: مِلْءُ الفَمِ. يقال: اتَّخذوا له حَسِيَّة على فعلية، والحُسْوَةُ: الشيء القليل منه.
حسي:
الحِسْيُ: موضعٌ سهْلٌ يَسْتَنْقِعُ فيه الماء، ولا يلبث أن يْنْضَبَ، وجمُعُه: أحساء.
وربّما حفر فنَبَعَ الماءُ بالقُرب منه. تقول: احتسينا حِسْياً أي: احتفرناه.
وذو حُسْى: موضع.
حوس:
الحَوْسُ: انتشار الغارة والقتل، والتّحرّك فيه. حُسْتُهُ، أي: خالطتُه ووطِئتُه. قال:
يَحُوسُ قبيلةً ويُبيرُ أخرى
والدَّوْس مثله.. والتَّحَوُّسُ: الإِقامة كأنّه يريد سَفَراً ولا يَتَهيّأ له لاشتغاله بالشيء بعد الشّيء. قال:
سِرْ قد أنَى لَكَ أّيُّها المُتَحوِّسُ		فالدّارُ قد كادَتْ لعهدك تدرُسُ
والأَحْوَسُ: الجريء الذي لا يَهولُه شيء. تقول: حاس يَحوس حَوْساً. قال:
أُحُوسُ في الظَلْماء بالرُّمحِ الخَطِل
ورجُلٌ حَوّاسٌ عَوّاسٌ: طَلاّبٌ باللّيل.
سحو:
سَحَوتُ الطين بالمِسْحاةِ عن الأرض أسْحُو وأَسْحَى وأَسْحِي ثلاث لغات، سَحْواً وسَحْياً.
سحي:

وكذلك سَحْوُ الشّحْم عن الإهاب. وما يَنْقَشِر منه فهو سِحاءةٌ نحو سِحاءةِ النَّواةِ وسِحاءة القرطاس. وسَحَّيت الكتاب تَسْحِيَةً لشدّه بالسّحِاءة ويقال: بالسّحاية- لغتان.
وفي السّماء سِحاءَةٌ من سَحابٍ أي: غيمٌ رقيق وسمَّى رؤبةُ سنابكَ الحُمُرِ مَساحِيَ، لأنّها تُسْحَى بها الأرض، قال:
سوَّى مساحيهنَّ تقطيطَ الحُقَقْ
ورجلٌ أُسْحُوانٌ: كثيرُ الأكْل. والأُسْحِيَّةُ: كلّ قِشْرةٍ تكون على مضائغ اللّحم من الجِلْد.
والسَّحّاءُ بوزن فعّال: متّخذ المَساحِي، والسِّحايَةُ: حِرفتُهُ.
سوح:
سيح:
السّاحة: فضاءٌ يكونُ بين دُورِ الحيّ، والجمع: سُوحٌ وساحات، وتصغيرها سُوَيْحة.
والسَّيْح: الماء الظاهر على وجه الأرض، جارياً يَسيحُ سَيْحاً، وماء سَيْح وغَيْلٌ إذا جَرَى على وَجْه الأرضِ، وجمعُهُ: سُيُوحٌ وأسْياحُ.
والسّيِاحةُ: الذَّهابُ في الأرضِ للعِبادِة، وسياحة هذه الأمّة الصّيام ولزوم المساجد.
والسَّيْحُ: ضربٌ من البُرود، ويقال: بُرْدٌ مُسَيَّح، أي: مُخَطَّط.
وفي الحديث: أولئكَ أئمّةُ الهُدَى ليسوا بالمَساييحِ أي: الذين يسيحون في الأرض بالنميمة والشّرّ.
حيس:
الحيسُ: خلْطُ الأَقِط بالتّمر، يُعْجَنُ كالخميرة. حِسْتُه حَيْساً، وحيَّسْتُه تَحْيِيساً.
ويقال للرّجل إذا أَحْدَقَتْ به الإماءُ: مَحْيوس، وذلك أنّه يُشَبّهُ بالحيس. قال:
وإذا يُحاسُ الحَيْسُ يُدْعَى جُنْدُبُ

### [الصحاح](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%8A%D8%AD/sozluk/sihah.md) — الجوهري · القرن ١٠

ساحَ الماءُ يَسيحُ سَيْحَاً، إذا جَرى على وجْه الأرض. والسَيْحُ: الماء الجاري. والسَيْحُ أيضاً: ضَرْبٌ من البُرُود. والسَيحُ: عَباءةٌ مُخَطّطة. وبُرْدٌ مُسَيَّحٌ ومُسَيَّرٌ، أي مخطَّط. وعباءة مُسَيَّحة. وساحَ في الأرض يَسيحُ سِياحةً وسُيوحاً وسَيْحاً وسَيَحاناً، أي ذهب. وساحَ الظلُّ، أي فاءَ. والمِسْياحُ: الذي يَسِيح في الأرض بالنَميمة والشرّ. وفي الحديث: "ليسوا بالمَساييح ولا بالمَذاييع البُذُرِ". وانساحَ بالُه: أي اتّسع. وقال:
أُمَنِّي ضَميرَ النَفْسِ إيّاكِ بعد مايُراجِعُني بَثِّي فَيَنْساحُ بالُـهـا

### [مقاييس اللغة](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%8A%D8%AD/sozluk/mekayis.md) — ابن فارس · القرن ١١

(باب السين والياء وما يثلثهما)
(سيب) السين والياء والباء أصلٌ يدلُّ على استمرارِ شيءٍ وذهابِهِ. من ذلك سَيْبُ الماء: مجراه. وانْسَابت الحَيَّة انسياباً. ويقال سيَّبت الدّابّة: تركته حيث شاء. والسائبة: العبد يُسَيَّب من غير وَلاءٍ، يَضَعُ مالَهُ حيث شاء.
ومن الباب [السَّيْب([1])]، وهو العَطاء، كأنَّه شيءٌ أُجْرِيَ لـه. والسُّيُوب: الرِّكاز، كأنَّه عطاءٌ أجراه الله تعالى لمن وَجَده.
وممّا شذّ عن هذا الأصل السَّيَابُ، وهو البلح، الواحدة سَيَابةٌ.
(سيح) السين والياء والحاء أصلٌ صحيح، وقياسه قياسُ ما قبلَه. يقال ساح في الأرض. قال  الله جلّ ثناؤه: ﴿فَسِيحُوا فِي الأَرْضِ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ﴾  [التوبة 2]، والسَّيْح: الماء الجاري، والمساييح في حديث علي كرَّم الله وجهه في قولـه: "أولئك مصابيح الدُّجَى، ليسوا بالمَذَاييع ولا المساييح البُذُر([2])"، فإنَّ المذاييع جمع مِذْيَاع، وهو الذي يُذيع السرّ لا يكتُمهُ. والمساييح، هم الذين يَسِيحون في الأرض بالنَّميمة والشّرّ والإفساد بين الناس.
ومما يدلُّ على صحّة هذا القياس قولُهم ساح الظّلُّ، إذا فاء. والسَّيْح:  العَباءة المخطَّطة. وسمِّي بذلك تشبيهاً لخطوطها بالشَّيء الجاري.
(سيد) السين والياء والدال كلمةٌ واحدةٌ، وهي السِّيد. قال قومٌ: السِّيد الذئب. وقال آخرون: وقد يسمَّى الأسَد سِيداً. وينشدون:
* كالسِّيد ذي اللِّبْدة المستأسِدِ الضّاري([3]) *
(سير) السين والياء والراء أصلٌ يدلُّ على مضيٍّ وجَرَيان، يقال سار يسير سيراً، وذلك يكونُ ليلاً ونهاراً. والسِّيرة: الطَّريقة في الشيء والسُّنّة، لأنَّها تسير وتجري. يقال سارت، وسِرْتُها أنا. قال:
فلا تجزَعَنْ مِنْ سُنّة أنْتَ سِرتَها *** فأوَّلُ راضٍ سُنَّةً مَنْ يسيرُها([4])والسَّيْر:الجِلْد، معروف، وهو من هذا سمِّي بذلك لامتداده؛ كأنَّه يجري. وسَيَّرتُ الجُلَّ عن الدَّابَّة، إذا ألقيتَهُ عنه. والمُسَيَّر مِنَ الثِّيَاب: الذي فيه خطوط كأنَّه سيور.
(سيع) السين والياء والعين أصلٌ يدلُّ على جريانِ الشيء. فالسَّيْع: الماء الجاري على وجْه الأرض، يقال ساع وانساع. وانساع الجَمَد: ذاب. والسَّيَاع: ما يُطيَّن به الحائط. ويقال إنَّ السَّياع الشحمة تُطلَى بها المزادة. وقد سَيَّعَت المرأةُ مَزادتَها.
(سيف) السين والياء والفاء أصلٌ يدلُّ على امتدادٍ في شيء وطول. من ذلك السَّيف، سمِّيَ بذلك لامتداده. ويقال منه امرأةٌ سَيفانةٌ، إذا كانت شَطْبة وكأنَّها نَصْلُ سَيف. قال الخليل بن أحمد: لا يُوصَف به الرَّجُل.
وحدَّثني عليُّ بن إبراهيم* عن عليّ بن عبد العزيز، عن أبي عبيد، عن  الكسائيّ: رجلٌ سيفانٌ وامرأةٌ سيفانة.
ومما يدلُّ على صحَّة هذا الاشتقاق، قولُهم سِيف البحر، وهو ما امتدَّ معه من ساحله ومنه السِّيف، ما كان ملتصقاً بأصول السَّعَف من الليف، وهو أردؤُه. قال:
* والسِّيفُ واللِّيف على هُدَّابِها([5]) *
فأمَّا السَّائفة من الأرض فمن هذه أيضاً، لأنَّه الرَّمل الذي يميل في الجَلَد ويمتدُّ معها. قالوا: وهو الذي يقال لـه العَدَاب([6]). قال أبو زِياد: السَّائفة([7])من الرَّمل ألينُ ما يكون منه. والأوَّل أصحّ. وهو قول النّضر؛ لأنّه أقيس وأشْبَه بالأصل الذي ذكرناه. وكلُّ ما كان من اللُّغة أقيَسَ فهو أصحُّ. وجمع السائفة سوائف. قال ذو الرمة:
تَبَسَّمُ عن أَلْمَى اللِّثاتِ كأنَّه *** ذُرَى أُقْحُوانٍ من أقاحِي السوائفِ([8])وقال أيضاً:
..................... كأنَّها *** بسائفةٍ قفرٍ ظهورُ الأراقمِ([9])فأمَّا قولهم أَسَفْتُ الخَرْزَ، إذا خَرمْتَه، فقد يجوزُ أن يكون شاذاً عن هذا الأصل، ويجوز أن يكونَ من ذوات الواو وتكون من السُّواف، وقد مضى ذِكره. يقال هو مُسيفٌ، إذا خَرَمَ الخرْز. قال الرَّاعي:
مَزَائدُ خَرقاءِ اليدينِ مُسيفةٍ ***  أخَبَّ بهنَّ المَخْلِفان وأحفَدَا([10])(سيل) السين والياء واللام أصلٌ واحد يدلُّ على جريانٍ وامتدادٍ. يقال سال الماء وغيرُهُ يسيل سَيْلاً وسَيلاناً. ومَسيل الماء. إذا جعلت الميم زائدة فمن هذا، وإذا جعلت الميم أصليّةً فمن بابٍ آخر، وقد ذكر.
فأمَّا السِّيلان من السَّيف والسِّكِّين، فهي الحديدةُ التي تُدخَل في النصال.
وسمعت عليّ بن إبراهيم القطّان يقول: سمعت عليَّ بن عبد العزيز يقول: سمعت أبا عُبيدٍ يقول: السِّيلان قد سمعتُه، ولم أسمَعْهُ من عالم.
وأمّا سِيَةُ القَوس([11])، وهي طرفها، فيقال إنَّ النسبة إليها سِيَويٌّ. والله أعلم.
---------------------
([1]) التكملة من المجمل.
([2]) البذر: جمع بذور، كصبر وصبور، وهو الذي يذيع الأسرار.
([3]) الشطر في المجمل واللسان (سيد).
([4]) هو خالد بن زهير، أو خالد بن أخت أبي ذؤيب. انظر قصة الشعر في اللسان  (سير).
([5]) البيت من أبيات في اللسان (سيف).
([6]) العداب، بالدال المهملة. وفي الأصل: "العذاب"، تحريف.
([7]) أوردها اللسان في مادة (سوف).
([8]) ديوان ذي الرمة 279 واللسان (سوف) برواية: "تبسم عن".
([9]) البيت بتمامه كما في ديوان ذي الرمة 613:
وهل يرجع التسليم ربع كأنه *** بسائفة قفر ظهور الأراقم.
([10]) البيت في اللسان (سوف 67).
([11]) لم يعقد لهذه الكلمة مادة، ومادتها (سيو). وعقد لها في المجمل مادة (سيه) وزاد على ما هنا:"وكان رؤبة ربما همزها".

ـ

### [أساس البلاغة](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%8A%D8%AD/sozluk/esas.md) — الزمخشري · القرن ١٢

س ي ح
سـاح المـاء علـى وجـه الـأرض سيحـاً ومـاء سائـح وسيـح وأسـاح فلـان نهـراً‏:‏ أجـراه‏.‏
قال الفرزدق‏:‏ وكـم للمسلميـن أسحـت فيهـم بـإذن اللـه مـن نهـر ونهر وكساء مسيح‏:‏ مخطط‏.‏
ومـن المجـاز‏:‏ سـاح الرجـل فـي الـأرض سياحـة ورجـل سائـح وسيـاح ‏"‏ فسيحـوا في الأرض ‏"‏ وشبه الصائم به فقيل له‏:‏ سائح‏.‏
قال أبو طالب‏:‏ وبالسائحيـن لا يذوقـون قطرة لربهـم ولاراتكـات العوامـل وأساح الفرس جردانه وسيحه والعير مسيح العجيزة‏:‏ للبياض على عجزه‏.‏
قال ذو الرمة‏:‏ وسيح فلان تسييحاً كثيراً إذا نمق كلامه‏.‏

### [لسان العرب](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%8A%D8%AD/sozluk/lisan.md) — ابن منظور · القرن ١٣

السَّيْحُ: الماءُ الظاهر الجاري على وجه الأَرض، وفي التهذيب: الماء الظاهر على وجه الأَرض، وجمعُه سُيُوح.
وقد ساحَ يَسيح سَيْحاً وسَيَحاناً إِذا جرى على وجه الأَرض. وماءٌ سَيْحٌ وغَيْلٌ إِذا جرى على وجه الأَرض، وجمعه أَسْياح؛ ومنه قوله:
لتسعة أَسياح وسيح العمر
(* قوله «لتسعة أَسياح إلخ» هكذا في الأصل.)
وأَساحَ فلانٌ نهراً إِذا أَجراه؛ قال الفرزدق:
وكم للمسليمن أَسَحْتُ بَحْري،
بإِذنِ اللهِ من نَهْرٍ ونَهْرِ
(* قوله «أَسحت بحري» كذا بالأصل وشرح القاموس، والذي في الأساس أَسحت فيهم.)
وفي حديث الزكاة: ما سُقِي بالسَّيْح ففيه العُشْرُ أَي الماء الجاري. وفي حديث البراء في صفة بئرٍ: فلقد أُخْرِجَ أَحدُنا بثوب مخافة الغرق ثم ساحتْ أَي جرى ماؤها وفاضت. والسِّياحةُ: الذهاب في الأَرض للعبادة والتَّرَهُّب؛ وساح في الأَرض يَسِيح سِياحةً وسُيُوحاً وسَيْحاً وسَيَحاناً أَي ذهب؛ وفي الحديث: لا سِياحة في الإِسلام؛ أَراد بالسِّياحة مفارقةَ الأَمصار والذَّهابَ في الأَرض، وأَصله من سَيْح الماء الجاري؛ قال ابن الأَثير: أَراد مفارقةَ الأَمصار وسُكْنى البَراري وتَرْكَ شهود الجمعة والجماعات؛ قال: وقيل أَراد الذين يَسْعَوْنَ في الأَرض بالشرِّ والنميمة والإِفساد بين الناس؛ وقد ساح،ومنه المَسيحُ بن مريم، عليهما السلام؛ في بعض الأَقاويل: كان يذهب في الأَرض فأَينما أَدركه الليلُ صَفَّ قدميه وصلى حتى الصباح؛ فإِذا كان كذلك، فهو مفعول بمعنى فاعل. والمِسْياحُ الذي يَسِيحُ في الأَرض بالنميمة والشر؛ وفي حديث عليّ، رضي الله عنه: أُولئك أُمَّةُ الهُدى لَيْسُوا بالمَساييح ولا بالمَذاييع البُذُرِ؛ يعني الذين يَسِيحون في الأَرض بالنميمة والشر والإِفساد بين الناس، والمذاييع الذين يذيعون الفواحش. الأَزهري: قال شمر: المساييح ليس من السِّياحة ولكنه من التَّسْييح؛ والتَّسْييح في الثوب: أَن تكون فيه خطوط مختلفة ليست من نحو واحد. وسِياحةُ هذه الأُمة الصيامُ ولُزُومُ المساجد. وقوله تعالى: الحامدون السائحون؛ وقال تعالى: سائحاتٍ ثَيِّباتٍ وأَبكاراً؛ السائحون والسائحات: الصائمون؛ قال الزجاج: السائحون في قول أَهل التفسير واللغة جميعاً الصائمون، قال: ومذهب الحسن أَنهم الذين يصومون الفرض؛ وقيل: إِنهم الذين يُدِيمونَ الصيامَ، وهو مما في الكتب الأُوَل؛ قيل: إِنما قيل للصائم سائح لأَن الذي يسيح متعبداً يسيح ولا زاد معه إِنما يَطْعَمُ إِذا وجد الزاد. والصائم لا يَطْعَمُ أَيضاً فلشبهه به سمي سائحاً؛ وسئل ابن عباس وابن مسعود عن السائحين، فقال: هم الصائمون. والسَّيْح: المِسْحُ المُخَطَّطُ؛ وقيل:السَّيْح مِسْح مخطط يُسْتَتَرُ به ويُفْتَرَش؛ وقيل: السَّيْحُ العَباءَة المُخَطَّطة؛ وقيل: هو ضرب من البُرود، وجمعه سُيُوحٌ؛ أَنشد ابن الأَعرابي:
وإِني، وإِن تُنْكَرْ سُيُوحُ عَباءَتي،
شِفاءُ الدَّقَى يا بِكْرَ أُمِّ تَميمِ
الدَّقَى: البَشَمُ وعَباءَةُ مُسَيَّحة؛ قال الطِّرِمَّاحُ: من الهَوْذِ كَدْراءُ السَّراةِ، ولونُها
خَصِيفٌ، كَلَوْنِ الحَيْقُطانِ المُسَيَّحِ
ابن بري: الهَوْذُ جمع هَوْذَةٍ، وهي القَطاة. والسَّراة: الظهر. والخَصِيفُ: الذي يجمع لونين بياضاً وسواداً.
وبُرْدٌ مُسَيَّح ومُسَيَّر: مخطط؛ ابن شميل: المُسَيَّحُ من العَباء الذي فيه جُدَدٌ: واحدة بيضاء، وأُخرى سوداء ليست بشديدة السواد؛ وكل عباءَة سَيْحٌ ومُسَيَّحَة، ويقال: نِعْمَ السيْحُ هذا وما لم يكن جُدَد فإِنما هو كساء وليس بعباء. وجَرادٌ مُسَيَّحٌ: مخطط أَيضاً؛ قال الأَصمعي: المُسَيَّح من الجراد الذي فيه خطوط سود وصفر وبيض، واحدته مُسَيَّحة؛ قال الأَصمعي: إِذا صار في الجراد خُطوط سُودٌ وصُفْر وبيض، فهو المُسَيَّحُ، فإِذا بدا حَجْمُ جَناحهْ فذلك الكُِتْفانُ لأَنه حينئذ يُكَتِّفُ المَشْيَ، قال: فإِذا ظهرت أَجنحته وصار أَحمر إِلى الغُبْرة، فهو الغَوْغاءُ، الواحدة غَوْغاءَة، وذلك حين يموجُ بعضه في بعض ولا يتوجه جهةً واحدةً، قال الأَزهري: هذا في رواية عمرو بن بَحْرٍ. الأَزهري: والمُسَيَّحُ من الطريق المُبَيَّنُ شَرَكُه، وإِنما سَيَّحَه كثرةُ شَرَكه، شُبِّه بالعباءة المُسَيَّح؛ ويقال للحمار الوحشيّ: مُسَيَّحٌ لجُدَّة تفصل بين بطنه وجنبه؛ قال ذو الرمة:
تَهاوَى بيَ الظَّلْماءَ حَرْفٌ، كأَنها
مُسَيَّحُ أَطرافِ العَجيزة أَسْحَمُ
(* قوله «تهاوى بي» الذي في الأساس: به. وقوله: أسحم، الذي فيه أصحر، وكل صحيح.)
يعني حمارًا وحشيّاً شبه الناقة به.
وانْساحَ الثوبُ وغيره: تشقق، وكذلك الصُّبْحُ. وفي حديث الغار: فانْساحت الصخرة أَي اندفعت واتسعت؛ ومنه ساحَة الدار، ويروى بالخاء وبالصاد. وانْساحَ البطنُ: اتسع ودنا من السمن. التهذيب، ابن الأَعرابي: يقال للأَتان قد انْساحَ بطنها وانْدالَ انْسِياحاً إِذا ضَخُمَ ودنا من الأَرض. وانْساحَ بالُه أَي اتسع؛ وقال:
أُمَنِّي ضميرَ النَّفْسِ إِياك، بعدما
يُراجِعُني بَثِّي، فَيَنْساحُ بالُها
ويقال: أَساحَ الفَرَسُ ذكَره وأَسابه إِذا أَخرجه من قُنْبِه. قال خليفة الحُصَيْني: ويقال سَيَّبه وسَيَّحه مثله.
وساح الظِّلُّ أَي فاءَ.
وسَيْحٌ: ماء لبني حَسَّان بن عَوْف؛ وقال:
يا حَبَّذا سَيْحٌ إِذا الصَّيْفُ الْتَهَبْ
وسَيْحانُ: نهر بالشام؛ وفي الحديث ذكْرُ سَيْحانَ، هو نهر بالعَواصِم من أَرض المَصِيصَةِ قريباً من طَرَسُوسَ، ويذكر مع جَيْحانَ. وساحِينُ: نهر بالبصرة.
وسَيْحُونُ: نهر بالهند.

### [القاموس المحيط](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%8A%D8%AD/sozluk/kamus.md) — الفيروزآبادي · القرن ١٥

* س ي ح * * سَاحَ * الماء جرى على وجه الأرض وبابه باع و * السَّيْحُ * أيضا الماء الجاري و * سَاحَ * في الأرض يسيح * سَيْحاً * و * سُيُوحا * و * سِيَاحَةً * و * سَيَحاناً * بفتح الياء أي ذهب وفي الحديث ﴿لا سياحة في الإسلام﴾ و * المِسْياحُ * بالكسر الذي يسيح في الأرض بالنميمة والشر وفي الحديث ﴿ليسوا * بالمَساششحِ * ولا بالمذاييع البذر﴾ و * سَيْحانُ * بوزن ريحان نهر بالشام و * ساحِينُ * بكسر الحاء نهر بالبصرة و * سَيْحُونُ * نهر بالهند

### [تاج العروس](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%8A%D8%AD/sozluk/tac.md) — الزبيدي · القرن ١٨

ساح الماء يسيح سيحا وسيحانا  ، محركة: إذا  جرى على وجه الأرض. و  ساح  الظل  ، أي  فاء  .  السيح: الماء الجاري. و  في التهذيب: الماء  الظاهر  الجاري على وجه الأرض، وجمعه سيوح. وماء سيح وغيل، إذا جرى على وجه الأرض، وجمعه أسياج. السيح:  الكساء المخطط  يستتر به ويفترش وقيل: هو ضرب من البرود، وجمعه سيوح. وأنشد ابن الأعرابي:
  وإني وإن تنكر سيوح عباءتي                      شفاء الدقى يا بكر أم تمـيم سيح:  ماء لبني حسان بن عوف  ، وقال ذو الرمة:
  يا حبذا سيح إذا الصيف التهب

  سيح: اسم  ثلاثة أودية باليمامة  ، بأقصى العرض منها، لآل إبراهيم بن عربي.  والسياحة، بالكسر، والسيوح  بالضم،  والسيحان  ، محركة،  والسيح  ، بفتح فسكون  : الذهاب في الأرض للعبادة  والترهب؛ هكذا في اللسان وغيره. وقول شيخنا: إن قيد العبادة خلت عنه أكثر زبر الأولين، والظاهر أنه اصطلاح، محل تأمل. نعم الذي ذكروه في معنى السياحة فقط، يعني مقيدا، وأما السيوح والسيحان والسيح فقالوا: إنه مطلق الذهاب في الأرض، سواء كان للعبادة أو غيرها. وفي الحديث:  لا سياحة في الإسلام  . أورده الجوهري، وأراد مفارقة الأمصار، والذهاب في الأرض، وأصله من سيح الماء الجاري، فهو مجاز. وقال ابن الأثير: أراد مفارقة الأمصار، وسكنى البراري، وترك شهود الجمعة والجماعات. قال: وقيل: أراد الذين يسعون في الأرض بالشر والنميمة والإفساد بين الناس، وقد ساح.  ومنه المسيح  عيسى  بن مريم  عليهما السلام. في بعض الأقاويل، كان يذهب في الأرض، فأينما أدركه الليل صف قدميه وصلى حتى الصباح. فإذا كان كذلك فهو مفعول بمعنى فاعل. قد  ذكرت في اشتقاقه خمسين قولا  -قال شيخنا: كلها منقولة مبحوث فيها أنكرها الجماهير وقالوا: إنما هي من طرق النظر في الألفاظ، وإلا فهو ليس من ألفاظ العرب، ولا وضعته العرب لعيسى، حتى يتخرج على اشتقاقاتها ولغاتها-  في شرحي لصحيح البخاري  المسمى بمنح الباري  وغيره  من المصنفات. قال شيخنا: وشرحه هذا غريب جدا. وقد ذكره الحافظ ابن حجر وقال: إنه خرج فيه عن شرح الأحاديث المطلوب من الشرح إلى مقالات الشيخ محيى الدين بن عربي رحمه الله، الخارجة عن البحث، وتوسع فيها بما كان سببا لطرح الكتاب وعدم الالتفات إليه، مع كثرة ما فيه من الفوائد. بل بالغ الحافظ في شين الكتاب وشناعته بما ذكر. من المجاز:  السائح الصائم الملازم للمساجد  وهو سياحة هذه الأمة. وقوله تعالى:  الحامدون السائحون  قال الزجاج: السائحون -في قول أهل التفسير واللغة جميعا-: الصائمون. قال: ومذهب الحسن أنهم الذين يصومون الفرض. وقيل: هم الذين يديمون الصيام، وهو مما في الكتب الأول. وقيل: إنما قيل للصائم: سائح لأن الذي يسيح متعبدا يسيح ولا زاد معه، إنما يطعم إذا وجد الزاد، والصائم لا يطعم أيضا، فلشبهه به سمي سائحا. وسئل ابن عباس وابن مسعود عن السائحين، فقالا: هم الصائمون.  والمسيح  كمعظم:  المخطط من الجراد  ، الواحدة مسيحة. قال الأصمعي: إذا صار في الجراد خطوط سود وصفر وبيض فهو المسيح، فإذا بدا حجم جناحه فذلك الكتفان لأنه حينئذ يكتف المشي. قال: فإذا ظهرت أجنحته وصار أحمر إلى الغبرة فهو الغوغاء، الواحدة غوغاءة، وذلك حين يموج بعضه في بعض ولا يتوجه جهة واحدة. قال الأزهري هذا في رواية عمرو بن بحر. المسيح أيضا: المخطط  من البرود  . قال ابن شميل: المسيح من العباء: الذي فيه جدد: واحدة بيضاء، وأخرى سوداء ليست بشديدة السواد، وكل عباءة سيح ومسيحة؛ وما لم يكن جدد فإنما هو كساء وليس بعباء من المجاز: في التهذيب: المسيح  من الطريق: المبين شركه  ، محركة، هكذا هو مضبوط في النسخ، وضبطه شيخنا بضمتين، ولينظر،  أي طرقه الصغار  ، وإنما سيحه كثرة شركه، شبه بالعباء المسيح. من المجاز: المسيح:  الحمار الوحشي لجدته التي تفصل بين البطن والجنب  . وفي الأساس: والعير مسيح العجيزة، للبياض على عجيزته. قال ذو الرمة:

  تهاوي بي الظلماء حرف كأنها                      مسيح أطراف العجيزة أصحر يعني حمارا وحشيا شبه الناقة به. من المجاز:  سيحان  كريحان:  نهر بالشام  بالعواصم من أرض المصيصة، نهر  آخر بالبصرة، ويقال: فيه ساحين  . سيحان: اسم واد أو  : ة بالبلقاء  من الشام،  بها قبر  سيدنا  موسى  الكليم  عليه  وعلى نبينا أفضل الصلاة و  السلام  ، وقد تشرفت بزيارته.  وسيحون: نهر بما وراء النهر  وراء جيحون،  ونهر بالهند  مشهور. من المجاز:  المسياح  بالكسر:  من يسيح بالنميمة والشر في الأرض  والإفساد بين الناس. وفي حديث علي رضي الله عنه:  أولئك أمة الهدى، ليسوا بالمساييح ولا بالمذاييع البذر  يعني الذين يسيحون في الأرض بالنميمة والشر والإفساد بن الناس. والمذاييع: الذين يذيعون الفواحش. قال شمر: المساييح ليس من السياحة، ولكنه من التسييح، والتسييح في الثوب أن تكون فيه خطوط مختلفة ليس من نحو واحد.  وانساح باله: اتسع  ، وقال:
  أمني ضمير النفس إياك بعدما                      يراجعني بثي فينساح بالهـا انساح  الثوب  وغيره:  تشقق  ، وكذلك الصبح. وفي حديث الغار:  فانساحت الصخرة  : أي اندفعت وانشقت. ومنه ساحة الدار. ويروى بالخاء والصاد. انساح  بطنه: كبر  واتسع  ودنا من السمن  . وفي التهذيب عن ابن الأعرابي: يقال للأتان: قد انساح بطنها واندال، انسياحا، إذا ضخم ودنا من الأرض.  وأساح  فلان  نهرا  ، إذا  أجراه  ، قال الفرزدق:
  وكم للمسلمين أسحت بحري                      بإذن الله من نهر ونـهـر أساح  الفرس بذنبه  ، إذا  أرخاه. وغلط الجوهري فذكره بالشين  في أشاح. ووجدت في هامش الصحاح ما نصه: قال الأزهري: الصواب أساح الفرس بذنبه، إذا أرخاه، بالسين، والشين تصحيف. ومثله في التكملة للصغاني. وجزم غير واحد بأنه بالشين على ما في الصحاح.  وجبل سياح  بالإضافة  ككتان حد بين الشام والروم  ، ذكره أبو عبيد البكري.  والسيوح بالضم: ة، باليمامة  ، وهي الأودية الثلاثة التي تقدم ذكرها. أبو منصور  مسلم بن علي ابن السيحي، بالكسر: محدث  ، من أهل الموصل، روى عن أبي البركات بن حميد؛ قاله ابن نقطة. ومما يستدرك عليه. من اللسان: ويقال: أساح الفرس ذكره وأسابه، إذا أخرجه من قنبه قال خليفة الحصيني: ويقال سيبه وسيحه، مثله. ومن الأساس: من المجاز: وسيح فلان تسييحا كثر كلامه. وسيحان: ماء لبني تميم في ديار بني سعد؛ كذا في معجم البكري.

### [معجم لين](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%8A%D8%AD/sozluk/lexicon.md) — إدوارد لين · القرن ١٩

سَاحَ
1 سَاحَ ذ , (S, Mgh, K,) or سَاحَ عَلَى وَجْهِ الأَرْضِ, (A,) aor. يَسِيحُ, (S, K,) inf. n. سَيْحٌ (S, A, Mgh, K) and سَيَحَانٌ, (K,) It (water) ran upon the surface of the earth. (S, A, Mgh, K.) ― -b2- And hence, (TA,) سَاحَ فِى الأَرْضِ, (S, A, Msb,) aor. as above, (S, Msb,) inf. n. سِيَاحَةٌ, (A,) or سَيْحٌ, (Msb,) or both, and سُيُوحٌ and سَيَحَانٌ, (S, K,) said of a man, (A,) (tropical:) He went, or journeyed, through the land, or earth, (S, L, K, &c.,) for the purpose of devoting himself to religious services or exercises: (L, K:) or in this restricted sense, which MF asserts to be unmentioned in most of the older books, and thinks to be conventional, the verb has only the first of the inf. ns. above, and in the absolute sense it has the second and third and fourth. (TA.) It is said in a trad., لَا سِيَاحَةَ فِى الاـِسْلَامِ (S, A, TA) i. e. (tropical:) [There shall be no going about through the land, or earth, in the way of devotees, in ElIslلm: or] no quitting of the cities, or towns, and going, or journeying, through the land, or earth: (TA:) or no quitting of the cities, or towns, and dwelling in the deserts, and forsaking the being present at the congregational prayers and at assemblies: or no going about through the land, or earth, doing evil, or mischief, and calumniating and corrupting. (IAth, TA.) The سِيَاحَة of the Muslims [in a religious sense, and such as is approvable,] is (assumed tropical:) Fasting. (TA.) ― -b3- [Hence also,] سَاحَ الظِّلُّ The shade changed, or turned, or moved, from side to side, or from place to place. (S, K.)

2 سَيَّحَ [سيّح is said by Golius, as on the authority of the K, to signify He made water to flow: and this is probably its primary and proper signification, whence other meanings, which are tropical: but it is not in the K.] ― -b2- See 4. ― -b3- سيّح فُلَانٌ, [app. for سيّح كَلَامَهُ,] inf. n. تَسْيِيحٌ, (tropical:) Such a one talked much. (A, TA.) ― -b4- And سُيِّحَ, inf. n. as above, (assumed tropical:) It (a garment, or piece of cloth,) had in it [or was diversified with] various stripes. (L.) [And in like manner it is said of other things: see its part. n., مُسَيَّحٌ.]

اساح نَهْرًا
4 اساح نَهْرًا ذ He made a river, or rivulet, to flow, or run. (A, K.) [See also 2.] ― -b2- اساح الفَرَسُ جُرْدَانَهُ (A) or ذَكَرَهُ (L) (tropical:) The horse put forth his veretrum from its prepuce; (L;) and ↓ سيّح signifies the same: (A, L:) or both of these verbs, said of a horse, are syn. with رَفَّضَ [q. v.]. (TA in art. رفض.) ― -b3- And اساح بِذَنَبِهِ, said of a horse, (assumed tropical:) He let his tail hang down loosely: (K:) accord. to the K, J is in error in writing this verb اشاح; and Az says that اساح is right, and that اشاح is a mistranscription: the like is also said in the TS: but اشاح is asserted by more than one to be the right word. (TA.)

انساح بَطْنُهُ
7 انساح بَطْنُهُ ذ (assumed tropical:) His belly became large (K, TA) and wide, (TA,) and approached [the ground] by reason of fatness. (K, TA.) One says of a she-ass, انساح بَطْنُهَا, meaning (assumed tropical:) Her belly became big, and approached the ground. (IAar, T.) ― -b2- انساح بَالُهُ (tropical:) [His, or its, state, or condition,] became free from straitness, or unstraitened. (S, O, K.) A poet says, (S,) namely, Dhu-r-Rummeh, (O,)
أُمَنِّى ضَمِيرَ النَّفْسِ اـِيَّاكِ بَعْدَمَا
يُرَاجِعُنِى بَثِّى فَيَنْسَاحُ بَالُهَا
(tropical:) [I make the secret thoughts of the soul to wish for thee after my grief, or sorrow, returns to me; and then the state, or condition, thereof, becomes free from straitness]. (S, O.) ― -b3- انساح said of a garment, or piece of cloth, (K, TA,) &c., (TA,) (assumed tropical:) It became much rent, or rent in several places. (K, TA.) In like manner it is said of the dawn [as meaning (assumed tropical:) It broke]. (TA.) And it is said in the trad. relating to the cave (الغَار [mentioned in the Kur ix. 40]) فَانْسَاحَتِ الصَّخْرَةُ, meaning (assumed tropical:) [And the mass of rock] became impelled and riven: and hence, [accord. to some,] the ↓ سَاحَة of a house [expl. in art. سوح]: but as some relate it, the verb in this instance is [انصاخت,] with ص and خ. (TA.)

سَيْحٌ
سَيْحٌ ذ Running water; (S, Msb;) an inf. n. used as a subst.: (Msb:) or running external water: (K:) or external water running upon the surface of the earth: (T, TA:) the water of rivers and valleys: (Mgh:) pl. سُيُوحٌ. (T, TA.) [And it is used as an epithet:] you say also (TA) مَآءٌ سَيْحٌ (A, TA) and ↓ سَائِحٌ (A) Water running upon the surface of the earth: (A, TA:) pl. of the former أَسْيَاحٌ. (TA.) ― -b2- Also (assumed tropical:) A striped [garment of the kind called] كِسَآء, (K, TA,) with which one covers himself, and which one spreads: (TA:) or a striped [garment such as is called] عَبَآءَة: and a sort of [the garments called] بُرُود: (S:) pl. سُيُوحٌ. (TA.) See also مُسَيَّحٌ.

سَاحَةٌ
سَاحَةٌ ذ : see 7; and see also art. سوح.

سَيَّاحٌ
سَيَّاحٌ ذ (tropical:) An itinerant, a roamer, or frequent traveller: (A, * MA:) from سَاحَ فِى الأَرْضِ. (A.)

سَائِحٌ
سَائِحٌ ذ : see سَيْحٌ. ― -b2- [Hence,] (tropical:) A man going, or journeying, [as a devotee, or otherwise,] through the land or earth. (A.) ― -b3- And, as being likened thereto, (tropical:) Fasting, or a faster: (A:) or a faster who keeps to the mosques: (K:) the faster is said to be thus called because he who journeys as a devotee does so without having any provision with him, and eats only when he finds provision: therefore the faster is likened to him. (TA.) السَّائِحُونَ in the Kur ix. 113 means (tropical:) The fasters: (Bd, Jel, TA:) so say Zj and I'Ab and Ibn-Mes'ood: (TA:) or those who observe the obligatory fasts: or those who fast constantly: (TA:) or those who journey to war against unbelievers, or to seek knowledge. (Bd.) And سَائِحَات in the Kur lxvi. 5 means (assumed tropical:) Women who fast: or who forsake their country or homes [for the sake of God]. (Bd, Jel.) ― -b4- This last (سائحات [if not a mistranscription for سَابِحَات]) also means (assumed tropical:) Swift horses: ― -b5- and (assumed tropical:) The planets. (KL.)

مَسَاحٌ
مَسَاحٌ ذ or مَسَاحَةٌ, the latter of the measure مَفْعَلَةٌ, from السِّيَاحَةُ, [each app. meaning (assumed tropical:) A place of سِيَاحَة, or journeying,] is sing. of مَسَايِحُ, in which the ى is like that in مَعَايِشُ, as in other similar words of which the medial radical is an infirm letter, except مَصَائِبُ, by rule مَصَاوِبُ. (Har p. 15.) ― -b2- [The pl. مَسَايِحُ is also expl. by Freytag as applied in the Deewلn of Jereer to (assumed tropical:) The part of the head between the temples as far as the forehead (where the hairs are).]

مُسَيَّحٌ
مُسَيَّحٌ ذ (assumed tropical:) Striped; applied in this sense to a [garment of the kind called] بُرْد; (S, K;) and also, with ة, to a [garment such as is called] عَبَآءَة: (S:) or applied to [the garments called] عَبَآء as meaning having alternate stripes of white and black, the latter not intensely black: every عباءة also is termed ↓ سَيْحٌ and مُسَيَّحَةٌ: but that which has not stripes is a كِسَآء, not an عباءة. (ISh, TA.) So too applied to locusts (جَرَاد); (K;) and with ة applied to a single locust [i. e. جَرَادَة]: (TA:) or, applied to locusts, it means marked with black and yellow and white stripes or streaks. (As, TA.) It is also applied as an epithet to the [bird called] حَيْقُطَان. (S.) ― -b2- (tropical:) The wild ass: so called because of his streak that makes a division between the belly and the side. (K, TA.) مُسَيَّحُ العَجِيزَةِ (tropical:) [He that has the rump streaked] is an epithet applied to the [wild] ass because of the whiteness on his rump. (A, TA.) ― -b3- (tropical:) A road of which the tracks (شَرَك or شُرُك in different copies of the K) are rendered apparent: (K, TA:) likened to the عَبَآء thus termed. (TA.)

مِسْيَاحٌ
مِسْيَاحٌ ذ (tropical:) One who goes about calumniating, and making mischief, in the land: (S, A, K:) pl. مَسَايِيحُ: so in the trad., لَيْسُوا بِالمَسَايِيحِ وَلَا بِالمَذَايِيعِ البُذُرِ (tropical:) [They are not of those who go about calumniating, &c., nor of the babblers who cannot keep secrets.] (S, TA.) Sh derives it, not from السِّيَاحَةُ, but, from تَسْيِيحُ الثَّوْبِ. (L, TA.)

### [قاموس سالمون](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%8A%D8%AD/sozluk/salmone.md) — هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩

سَاحَ
سَاحَ ( y )  I ( n. ac. سَيْح 1 ,  سَيَحَاْن 36 ),
a.  Flowed, ran about, spread.

b.  Went & came, reappeared ( shadow ).

c.  ( n. ac. سَيْح 1 ,  سِيَاْحَة 23t ,  سُيُوْح 27 ,  سَيَحَاْن 36 ), Travelled; roved, rambled about; went on a pilgrimage.

سَيَّحَ
سَيَّحَ II ,  أَسْيَحَ IV ,
a.  Made to flow, to run.

اِنْسَيَحَ
اِنْسَيَحَ VII ,
a.  Became big, enlarged, dilated ( stomach ).

b.  Was rent, torn.

سَيْح
سَيْح 1 , ( pl. سُيُوْح 27 ,  أَسْيَاْح 38 ),
a.  Running water; stream.

b.  Striped garment.

سَاْيِح
سَاْيِح 21 , ( pl. سُيَّاْح 29 &  reg. ),
a.  Traveller.

b.  Running ( water ).

c.  Fasting; faster.

سِيَاْحَة
سِيَاْحَة 23t ,
a.  Long journey; pilgrimage.

سَيَّاْح
سَيَّاْح 28 ,
a.  Itinerant, rover; pilgrim.

مِسْيَاْح
مِسْيَاْح 45 , ( pl. مَسَاْيِيْحُ 65 ),
a.  Mischief-maker, gad-about, gossip.

مَسْاح
مَسْاح [ 17A ] ,  مَسَاحَة [ مَسْيَحَة 17t
a.  A ], ( pl. مَسَائِح [ مَسَاْيِحُ 44 ]), Journey; wanderings, travels.

b.  Dimension.

مُسَيَّح
مُسَيَّح [ N. P.
a.  II], Striped garment.
