# جذر صخخ (ص-خ-خ)

- الصفحة: https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B5%D8%AE%D8%AE
- بيانات JSON: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B5%D8%AE%D8%AE

> Lisan.digital: معجم للجذور العربية لفهم القرآن. هذه النسخة النصية للصفحة لأدوات الذكاء الاصطناعي؛ تشير الروابط إلى النسخ النصية للصفحات الأخرى.

معناه في القرآن: Yüksek ses

- الحروف: ص - خ - خ
- في القرآن: الورود: ١ · الآيات: ١ · الصيغ: ١
- المعاجم: ٨

## الصيغ (١)

| الصيغة | الوزن | المعنى | الورود | الآيات | أول آية |
|---|---|---|---|---|---|
| [الصَّاخَّةُ](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B5%D8%AE%D8%AE/siga/%D8%A7%D9%84%D8%B5%D9%8E%D9%91%D8%A7%D8%AE%D9%8E%D9%91%D8%A9%D9%8F.md) | الْفَاعِلَةُ | Yüksek ses | ١ | ١ | [٨٠:٣٣](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B5%D8%AE%D8%AE/ayet/80:33.md) |

## الجذور المجاورة — المجاورة: ١ (الإجمالي: ٢)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.

1. [جيأ](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AC%D9%8A%D8%A3.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٦ · Ceyee yağmur sularının toplanıp biriktiği yerdir

## تحليل الجذر

### تعريف الجذر والخلاصة

| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | صخخ |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Mükerrer |
| Bağlamsal Yakın Kökler | [صيح](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B5%D9%8A%D8%AD.md), [قرع](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%82%D8%B1%D8%B9.md), [هدد](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%87%D8%AF%D8%AF.md) |
| Zıt Kök | [صمت](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B5%D9%85%D8%AA.md) |
| Çekirdek Özet 1 | İki sert ve masif cismin birbirine şiddetle çarpmasıyla çıkan, kulağı delen tiz ve sarsıcı ses |
| Çekirdek Özet 2 | İnsanın tüm duyusal ve zihinsel bağlarını kopararak bilincini altüst eden nihai kıyamet sayhası |
| Çekirdek Özet 3 | Fiziksel bir uyarının şiddet eşiğini aşarak algı kanallarını tıkaması ve bireyi mutlak bir tekilliğe zorlaması |
| Kritik Hata Riski | İfadenin yalnızca sıradan bir gürültü veya yüksek ses sanılarak, algıyı ve ilişkileri felç eden ontolojik dehşet boyutunun göz ardı edilmesi |

### التحليل الثنائي

| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| صخ | Sert bir kütleye çarpma, sürtünme ve kırılma esnasında açığa çıkan katı direnç ve çınlama sesi; nitekim aynı çekirdeği taşıyan [صخر](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B5%D8%AE%D8%B1.md) kökü masif, delinmez ve sert kaya kütlesini ifade eder | خ | İkinci خ harfinin katmerlenmesi (taz‘îf), çarpma anındaki sürtünme ve yırtılma sesini kulağı delecek, zarları patlatacak ve işitmeyi iptal edecek derecede sürekli ve delici bir rezonansa dönüştürmüştür |

### التحليل التصويري للحروف

| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ص | Olta, bitki | Bir noktaya saplanma, yakalama, hedefe kilitlenme ve sımsıkı tutunma hareketi |
| خ | Çit, duvar | Ayrılma, yarılma, delinme veya bir engelin zorlanarak yırtılması (türetme imge) |
| خ | Çit, duvar | Delinme ve yarılma hareketinin yinelenmesi, koruyucu zarların art arda yırtılması (türetme imge) |
| صخخ | Olta, bitki + Çit, duvar + Çit, duvar | Hedefe doğrudan saplanan bir darbenin koruyucu duvarları ve perdeleri şiddetle delip geçmesi; ses dalgasının kulak zarını ve algı kalkanını yırtarak bilinci istila etmesi |

### الاستعمال التاريخي والمبكر

| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | İki kayanın veya demirin birbirine sertçe vurulmasıyla çıkan çınlama sesi; sert bir cismin kulağa batarcasına darbe indirmesi ve işitmeyi geçici ya da kalıcı olarak sağır etmesi |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Erken dönem bedevi kullanımında kök, sert bir taşın diğerine vurulmasıyla çıkan tiz ses veya bir şahsın aniden başına inen büyük musibet ve bela için darb-ı mesel kabilinden kullanılmıştır |
| Erken Arapça kullanım | İbnü'z-Zübeyr'in Kâbe'yi yeniden inşası esnasında gökten kulağı sağır edici bir sesin veya felaketin inmesinden endişe edildiğini anlatan rivayette semadan gelen helak edici sayha anlamında kullanılmıştır |

المصدر: Kitābü'l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha.

### الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça صخخ kökü, gürültülü çarpma, sürtünme ve ses çıkarma hareketini betimleyen onomatopoetik (yansıma) kökenli bir Sami çekirdeğine dayanır. Kuzeybatı Sami dillerinde ve İbranicede doğrudan üçlü صخخ dizilişi nadir olmakla birlikte, sert kaya ve taş anlamındaki soydaş köklerle (İbranice tsûr veya tsekhîakh - çıplak kaya, güneşte kavrulmuş sert taş yüzeyi) fonetik ve semantik bir akrabalık gösterir. Arapçada kök, ses taklidi özelliğini koruyarak iki katı nesnenin (demir veya taş) çarpışmasından doğan tiz rezonansa ve bu rezonansın kulak zarı üzerindeki delici etkisine tahsis edilmiştir. Bu durum, Sami kök havzasındaki sertlik ve taş imgesinin Arap dilinde işitsel şiddet ve algısal travma yönünde özelleştiğini ortaya koymaktadır.

درجة الثقة: Güçlü

المصدر: Brown-Driver-Briggs, David Cohen, Lisān al-ʿArab.

### التحليل الاشتقاقي

| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Sert nesnelerin birbirine çarpması | Taşın taşa, demirin demire vurmasıyla çıkan metalik ve delici sesin kulakları sağır etmesi anlamından türemiştir | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice tsekhîakh (sert/çıplak kaya) | Sert cisim, taş ve parlak/katı zemin semantiğiyle sesin sert bir yüzeyden yansıması arasındaki fonetik bağ | Muhtemel |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik yansıma kökler | Yüksek frekanslı sürtünme ve çarpma seslerini taklit eden konsonant dizilimleri | Muhtemel |

المصدر: Brown-Driver-Briggs, Lisān al-ʿArab, Gesenius.

### الجذور الشقيقة (التقاليب)

| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| صخخ | Anlamlı | Kulak delen ses, şiddetli darbe | İki sert cismin çarpışmasıyla çıkan ve kulağı sağır eden çınlama | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| خصخ | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir |
| خخص | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir |

### الجذور المجاورة والجذر المضاد

| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| صخخ | Merkez | İşitsel dehşet ve darbe | Kulağı delecek ve sağır edecek derecede şiddetli, ani çarpma sesi | Fiziksel çarpışmanın kulağı doğrudan felç etmesi |
| [صيح](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B5%D9%8A%D8%AD.md) | Komşu | Yüksek ses ve nida | Bir canlının boğazından veya gökten çıkan yırtıcı haykırış | Organik veya ilahi nida karakteri taşır |
| [قرع](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%82%D8%B1%D8%B9.md) | Komşu | Vurma ve çarpma | Bir nesnenin diğerine ses çıkaracak şekilde temas etmesi | Sesin deliciliğinden ziyade vuruş hareketine odaklanır |
| [هدد](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%87%D8%AF%D8%AF.md) | Komşu | Yıkım ve gürleme | Ağır bir yapının çökmesiyle çıkan bas ve boğuk gürültü | Tiz ve kulak delici değil, derinden gelen sarsıcı sestir |
| [صمت](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B5%D9%85%D8%AA.md) | Zıt | Sessizlik ve durgunluk | Sesin ve seda çıkarıcı her türlü hareketin tamamen kesilmesi | İşitsel uyarımın sıfırlanması halidir |

### مقابلات المعنى في لغات أخرى

| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | صخخ | Kulak delen ses, şiddetli darbe | Sert nesnelerin çarpmasıyla kulağı sağır eden ve bilinci sarsan ses | Kesin |
| Latince | Clangor, sonitus percellens | Çınlama, sersemletici gürültü | Clangor tiz metalik sesi, sonitus percellens ise zihni felç eden darbeyi karşılar | Güçlü |
| İngilizce | Deafening blast, piercing cry | Sağır edici patlama, delici çığlık | Sesin hem kulak zarını delen frekansını hem de ani dehşetini ifade eder | Güçlü |
| Almanca | Betäubender Schrei, gellender Laut | Sersemletici gürültü, tiz çığlık | Duyuları geçici olarak dumura uğratan yüksek perdeli sesi aktarır | Güçlü |
| Fransızca | Fracas assourdissant, cri perçant | Sağır edici gümbürtü, delici çığlık | İşitme duyusunu devre dışı bırakan ezici akustik şiddeti anlatır | Güçlü |

المصدر: Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Lane's Lexicon.

### الوجوه والنظائر

| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| الصَّاخَّةُ | Kıyametin ikinci üflenişi, kulakları sağır eden nihai sayha | İnsanın en yakınlarından kaçtığı, duyusal ve zihinsel melekelerin dehşetle kilitlendiği kıyamet sahnesi (Abese [80:33](https://lisan.digital/ar/ayet/80:33.md)) |

### سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Sem'iyyât ve eshâtologya | Sur'a üflenişin fiziksel mi yoksa ontolojik bir emir mi olduğu ve sesin canlıları nasıl sersemlettiği | Evrenin düzenini bozan ve dirilişi başlatan nihai kozmik darbe |
| Fıkıh | Veri bulunamadı | Istılahi bir fıkıh hükmüne konu olmamıştır | Veri bulunamadı |
| Tefsir | Kıyamet isimleri ve tasvirleri | İsmin fail vezninde gelip meful (kulakları sağır edilmiş kimse) veya mastar (sağır edici sayha) anlamı taşıması | Dehşetin şiddetiyle insanın kendi derdine düşmesi ve bağların kopması |
| Hadis | Eşrâtü's-sâa ve fiten rivayetleri | Kıyamet öncesi semadan gelecek helak edici sesler ve Kâbe inşası sırasındaki korku anlatıları | İnsanı bulunduğu yerde donduran semavi tehdit ve uyarı |

### تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Eskatolojik uyanış | Mutlak hesap anı | İllüzyonları yıkma | Dünyevi meşgalelerin sahte güvenliğini bir anda parçalayarak insanı çıplak hakikatle yüzleştirir | Kesin |
| İlmi | Akustik ve algı psikolojisi | Şok dalgası ve aşırı uyarım | Duyusal felç | İşitme eşiğini aşan desibel ve rezonansın sinir sistemini geçici olarak kitlemesi durumudur | Güçlü |
| Siyasi | Otorite ve kriz anı | Beklenmedik nihai buyruk | Hiyerarşiyi sıfırlama | Tüm siyasi yapıları, unvanları ve toplumsal statüleri anında hükümsüz kılan karşı konulamaz güç | Muhtemel |
| İktisadi | Mülkiyet ve ilişki ağları | Mutlak değersizleşme | Değer algısını çökertme | En değerli varlıkların ve servet bağlarının dahi bir anda önemsizleştiği kriz noktası | Muhtemel |

### التماثل في العلوم العددية والإنسانية

| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Akustik şok dalgası (akustik rezonans yıkımı) | Bir sistemin taşıma kapasitesini aşan ani basınç dalgasının alıcı mekanizmayı (zarı) fiziksel olarak deforme etmesi ve sistemi çökertmesi | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Travmatik anomi (sosyal bağların ani kopuşu) | Bireyin üzerine çöken aşırı travmanın, en temel akrabalık ve dayanışma ağlarını bir anda anlamsızlaştırarak kişiyi tam bir yalnızlığa itmesi | Güçlü |

### التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kelimenin sadece "yüksek bir gürültü" veya "korkutucu bir ses" olarak çevrilip geçilmesi |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Sesin sadece bir duyum değil; zihni, bedeni, akrabalık bağlarını ve tüm algı dünyasını felç eden kurucu bir kozmik vakıa olması |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Ayette tasvir edilen "kişinin kardeşinden, annesinden, babasından kaçması" durumunun psikolojik ve ontolojik gerekçesinin kavranamaması |

### خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kıyamet sahnelerinin duyusal realizmini, bir ses dalgasının insan psikolojisini ve sosyal dokusunu nasıl bir anda atomize edebileceğini en somut dille gösterdiği için |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Ahiret, diriliş, kozmik çöküş ve insanın bencilce kendi nefsinin telaşına düştüğü dehşet anlarını anlatan eskatolojik ayetlerde |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Kıyametin sadece görsel bir yıkım olduğu zannını yıkar; işitsel darbenin insan bilinci üzerindeki mutlak yıkıcı otoritesini ortaya koyar |

### التركيب النهائي والنموذج الرياضي

- Somut anlam: İki sert taş veya demirin birbirine çarpmasıyla çıkan, kulağı delen ve sağır eden şiddetli çınlama sesi.
- Soyut anlam: Eşik değerini aşan nihai bir uyarının, bilincin dış dünyayla ve sosyal bağlarla olan tüm iletişim kanallarını koparması hali.
- Sistematik karşılık: Sosyal, zihinsel ve fiziksel ağları sıfırlayarak varlığı tekil bir muhasebe zeminine hapseden kaçınılmaz şok olgusu.
- LaTeX modeli: $$S \xrightarrow{\;I > I_0\;} \delta(t) \implies \lim_{I \to \infty} R(t) = 0$$
- LaTeX açıklaması: Modelde $S$ akustik veya ontolojik ses uyarısını, $I$ bu uyarının şiddetini, $I_0$ ise insan algısının dayanma eşiğini temsil eder. Uyarının şiddeti eşik değeri aştığında ortaya çıkan darbe $\delta(t)$ Dirac delta fonksiyonu gibi anidir; bu şokun neticesinde bireyin dış dünyayla ve çevresiyle kurduğu ilişkiler ağı $R(t)$ sıfıra yaklaşarak mutlak bir tekillik ve tecrit hali hasıl olur.

## الآيات التي ورد فيها (الآيات: ١)

بترتيب المصحف، مع نصوصها. JSON: https://lisan.digital/api/roots/%D8%B5%D8%AE%D8%AE/occurrences?meal=IK

### [عبس ٨٠:٣٣](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B5%D8%AE%D8%AE/ayet/80:33.md) — الصَّاخَّةُ

فَإِذَا جَاءَتِ الصَّاخَّةُ

## المعاجم (٨)

### [كتاب العين](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B5%D8%AE%D8%AE/sozluk/kitab_ayn.md) — الخليل بن أحمد · القرن ٨

باب الخاء والصاد
خص: الخُصُّ: بيتُ يسقفُ بخشبةٍ على هَيئة الأزَج، وجمعه: خِصاصٌ.
وخَصَصْت الشيء خصوصاً، واخْتَصَصتُه.
والخَاصَة، الذي اختصصتَهُ لنفسك.
والخصَاصةُ: سوء الحال.
والخَصاصُ: شبه كوةٍ في قُبَّةٍ ونحوها إذا كان واسعاً قدر الوجه، قال:
وإنْ خَصاصُ ليلهِنَّ استدا
رَكبْنَ من ظَلْمائهِ ما اشتدّا
أخبر أنّهنّ لا يَهَبْنَ الليل، وشبه القَمَرَ بالخَصاص، وبعضٌ يجعل الخَصاص للضيق والواسع، حتى قالوا لخروق المِصْفاةِ: خصاص. وخَصاص المُنْخُل: خُرُوقه، وجمعه: أَخصَّة، ويسمى الغيم: خَصاصةٌ.
وكل خَرقٍ أو خَلَل في سحاب أو منخل يُسَمَّى: خَصاصةً والجميع: خَصاصٌ. والخَصاص: فرج ما بين الأثافي.
صخ: الصّاخّةُ: صَيْحةٌ تَصُخُّ الآذان فتُصِمُّها، ويقال: هي الأمر العظيم، يقال: رماه الله بصاخَّةٍ، أي: بداهيةٍ وأمرٍ عظيم.
والغرابُ يَصُخُّ بِمنْقارِه في دَبَرِ البَعير، أي: يَطْعَنُ فيه.

### [الصحاح](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B5%D8%AE%D8%AE/sozluk/sihah.md) — الجوهري · القرن ١٠

الصاخَّةُ: الصَيْحَة تصمُّ لشدَّتها. تقول: صَخَّ الصوت الأذنَ يصُخُّها صَخّاً. ومنه سميت القيامة: الصاخَةَ. وضربت الصخرة بحجر فسمعت لها صَخَّةً.

### [أساس البلاغة](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B5%D8%AE%D8%AE/sozluk/esas.md) — الزمخشري · القرن ١٢

ص خ خ
صخه يصخه‏:‏ ضرب أذنه فأصمها وصاح بهم صيحة تصخ الآذان‏.‏
و ‏"‏ إذا جاءت الصاخة ‏"‏‏:‏ الداهية الشديدة‏.‏
وسمعت للحجر صخة وقد صخ صخيخاً وهو صوته إذا قرع‏.‏
وصخ لحديثه إذا أصاخ له‏.‏
ومن المجاز‏:‏ صخّني فلان بعظمة‏:‏ رماني بها وبهتني‏.‏

### [لسان العرب](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B5%D8%AE%D8%AE/sozluk/lisan.md) — ابن منظور · القرن ١٣

الصخُّ: الضرب بالحديد على الحديد، والعصا الصلبة على شيءٍ مُصمتٍ. وَصَخُّ الصخرة وَصَخِيخُها: صوتُها إِذا ضربتها بحجر أَو غيره. وكلُّ صوت من وقع صخرة على صخرة ونحوه: صَخٌّ وصَخيخٌ، وقد صَخَّت تصخُّ؛ تقول: ضربت الصخرة بحجر فسمعت لها صَخَّةً.
والصاخَّةُ: القيامة، وبه فسر أَبو عبيدَة قوله تعالى: فَإِذا جاءَت الصاخة؛ فإِما أَن يكون اسمَ الفاعل من صخ يصخ، وإِما أَن يكون المصدَر؛ وقال أَبو إِسحاق: الصاخة هي الصيحة التي تكون فيها القيامة تصُخُّ الأَسماعَ أَي تُصِمُّها فلا تسمع إِلاَّ ما تدعى به للإِحياء. وتقول: صخَّ الصوتُ الأُذُنَ يَصُخُّها صخّاً. وفي نسخة من التهذيب أَصخ إِصخاخاً، ولا ذكر له في الثلاثي. وفي حديث ابن الزبير وبناء الكعبة: فخاف الناس أَن يصيبهم صاخة من السماء؛ هي الصيحة التي تَصُخُّ الأَسماع أَي تقرعها وتصمها. قال ابن سيده: الصاخة صيحة تصخ الأُذن أَي تطعنها فتصمها لشدتها؛ ومنه سميت القيامة الصاخة، يقال كأَنها في أُذنه صاخة أَي طعنة. والغرابُ يصُخُّ بمنقاره في دَبَرِ البعير أَي يطعن؛ تقول منه صخ يصخ. والصاخة: الداهية.

### [القاموس المحيط](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B5%D8%AE%D8%AE/sozluk/kamus.md) — الفيروزآبادي · القرن ١٥

* ص خ خ * * الصَّاخَّةُ * الصيحة تُصم لشدتها تقول * صَخَّ * الصوت الأذن من باب رد ومنه سُميت القيامة * الصاْخَّةُ

### [تاج العروس](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B5%D8%AE%D8%AE/sozluk/tac.md) — الزبيدي · القرن ١٨

الصخ: الضرب بالحديد على الحديد، وبشء صلب كالعصا على شيء مصمت. والصخ: صوت الصخرة، كالصخيخ، إذا ضربتها بحجر أو غيره، وكل صوت من وقع صخرة على صخرة ونحوه. وقد صخت تصخ، تقول: ضربت الصخرة بحجر فسمعت لها صخة. وفي حديث ابن الزبير وبناء الكعبة فخاف الناس أن يصيبهم صاخة من السماء، الصاخة: صيحة تصخ الأذن، أي تصم لشدتها. قاله ابن سيده. ومنه سميت القيامة الصخة، وبه فسر أبو عبيدة قوله تعالى:  فإذا جاءت الصاخة  فإما أن يكون اسم الفاعل من صخ يصخ، وإما أن يكون المصدر. وقال أبو إسحاق: الصاخة هي الصيحة التي تكون فيها القيامة تصخ الأسماع أي تصمها فلا تسمع إلا ما تدعى به للإحياء. وتقول: صخ الصوت الأذن يصخها صخا. وفي نسخة من التهذيب أصخ إصخاخا. وفي الأساس: الصاخة: الداهية الشديدة، ومنه سميت القيامة. ويقال: كأنه في أذنه صاخة، أي طعنة. وصخ الغراب يصخ إذا طعن بمنقاره في دبرة البعير، وصخ صخيخا، وهو صوته إذا فزع. وصخ لحديثه: أصاخ له. ومن المجاز: صخني فلان بعظيمة: رماني بها وبهتني.

### [قاموس سالمون](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B5%D8%AE%D8%AE/sozluk/salmone.md) — هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩

صَخَّ
صَخَّ U ( n. ac. صَخّ 1 ),
a.  Deafened.

b.

b.  Struck on the ear.

c.  ( n. ac. صَخّ 1 ,  صَخِيْخ 25 ), Resounded.

صَخَّة
صَخَّة 1t ,
a.  Vibration, resonance.

b.  Clash.

صَاْخِخَة
صَاْخِخَة 21t ,
a.  Deafening cry.

### [كتاب الله](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B5%D8%AE%D8%AE/sozluk/kitab_allah.md) — مستخلص من الاستعمال القرآني

صخخ
صَخَّ - يَصُخُّ - صَاخّ - صَاخَّة
صَخَّ - يَصُخُّ + صوت + الأسماع: يصمها بصوت شديد: يصدر صوتاً شديداً يصم الآذان لشدته
صَاخّ: أصلها " صَاخِخ ": اسم فاعل صفة مشبهة من " صَخَّ - يَصُخُّ ": الذي يصدر صوتاً شديداً يصم الآذان لشدته
صَاخَّة: مؤنث " صَاخّ ": وهو كذلك فاعل مرة من " صَخَّ - يَصُخُّ ": الشيء أو الأمر الفريد الخاص الذي  يصم الأسماع  لشدة أثره
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ" رفع وزيادة شدة الصوت بحسب درجة الارتفاع في شدة الصوت"، وهي:
صَوَرَ - يَصْوِرُ، صَخَّ - يَصُخُّ، مَكَا - يَمْكُوْ، صَاحَ - يَصِيْحُ، صَاتَ - يَصُوْتُ (صَاتَ - يَصَاتُ)، صَلْصَلَ - يُصَلْصِلُ (صَلَّ - يَصِلُّ)
صاخة
 	﴿فإذا جاءت الصاخة(33)﴾ عبس
مختار الصحاح
● [صخخ] ص خ خ: الصَّاخَّةُ الصيحة تُصم لشدتها تقول صَخَّ الصوت الأذن من باب رد ومنه سُميت القيامة الصاْخَّةُ
معجم الفرائد القرآنية:
ص خ خ
"الصَّاخَّةُ " في قوله تعالى :" فَإِذَا جَاءَتِ الصَّاخَّةُ "(33) عبس .
الصَّيخ : شدة الصوت ذي النطق. والصاخة: هي التي تصخ الأسماع، وهي يوم القيامة، سميت بذلك لأنها ذات أهوال وأصوات صاخة .
الراغب
صخ
- الصاخة: شدة صوت ذي النطق، يقال: صخ يصخ صخا فهو صاخ. قال تعالى: }فإذا جاءت الصاخة﴿[عبس/33]، وهي عبارة عن القيامة حسب المشار إليه بقوله:﴾يوم ينفخ في الصور{ [الأنعام/73]، وقد قلب عنه: أصاخ يصيخ.
ملخص اللسان
1.    الصخُّ: الضرب بالحديد على الحديد، والعصا الصلبة على شيءٍ مُصمتٍ.
2.    وَصَخُّ الصخرة وَصَخِيخُها: صوتُها إِذا ضربتها بحجر أَو غيره. وكلُّ  صوت من وقع صخرة على صخرة ونحوه: صَخٌّ وصَخيخٌ، وقد صَخَّت تصخُّ؛
3. والصاخَّةُ: القيامة، الصاخة هي الصيحة التي تكون فيها القيامة تصُخُّ  الأَسماعَ أَي تُصِمُّها فلا تسمع إِلاَّ ما تدعى به للإِحياء.
4.    والغرابُ يصُخُّ بمنقاره في دَبَرِ البعير أَي يطعن
5.    والصاخة: الداهية.
لسان العرب
● - صخخ: الصخُّ: الضرب بالحديد على الحديد، والعصا الصلبة على شيءٍ مُصمتٍ.  وَصَخُّ الصخرة وَصَخِيخُها: صوتُها إِذا ضربتها بحجر أَو غيره. وكلُّ  صوت من وقع صخرة على صخرة ونحوه: صَخٌّ وصَخيخٌ، وقد صَخَّت تصخُّ؛ تقول:  ضربت الصخرة بحجر فسمعت لها صَخَّةً.  والصاخَّةُ: القيامة، وبه فسر أَبو عبيدَة قوله تعالى: فَإِذا جاءَت  الصاخة؛ فإِما أَن يكون اسمَ الفاعل من صخ يصخ، وإِما أَن يكون المصدَر؛  وقال أَبو إِسحاق: الصاخة هي الصيحة التي تكون فيها القيامة تصُخُّ  الأَسماعَ أَي تُصِمُّها فلا تسمع إِلاَّ ما تدعى به للإِحياء.  وتقول: صخَّ الصوتُ الأُذُنَ يَصُخُّها صخّاً. وفي نسخة من التهذيب أَصخ  إِصخاخاً، ولا ذكر له في الثلاثي. وفي حديث ابن الزبير وبناء الكعبة:  فخاف الناس أَن يصيبهم صاخة من السماء؛ هي الصيحة التي تَصُخُّ الأَسماع  أَي تقرعها وتصمها. قال ابن سيده: الصاخة صيحة تصخ الأُذن أَي تطعنها  فتصمها لشدتها؛ ومنه سميت القيامة الصاخة، يقال كأَنها في أُذنه صاخة أَي  طعنة. والغرابُ يصُخُّ بمنقاره في دَبَرِ البعير أَي يطعن؛ تقول منه صخ يصخ.  والصاخة: الداهية.
مقاييس اللغة:
(صخ) الصاد والخاء أصلٌ يدلُّ على صوتٍ من الأصوات. من ذلك الصَّاخَّة يقال إِنَّها الصَّيحةُ تُصِمُّ الآذان. ويقال ضَرَبْتُ الصخرةَ بحجرٍ فسمعتُ لها صَخّا([19]). ويقال صَخَّ الغُرابُ بمنقارِهِ في دَبَرة البَعير، إِذا طَعَن.
القاموس المحيط:
الصَّخُّ الضَّرْبُ بشيءٍ صُلْبٍ على مُصْمَتٍ، وصَوْتُ الصَّخْرَةِ، كالصَّخيخِ. والصَّاخَّةُ صَيْحةٌ تُصِمُّ لشِدَّتِها، والقيامَةُ، والداهيةُ. وصَخَّ الغُرابُ طَعَنَ في دَبْرَةِ البَعِيرِ.
تاج العروس:
صخخ
الصَّخُّ : الضَّرْبُ بالحَديد على الحَديد وبشْءٍ صُلْبٍ كالعصا على شَيْءٍ مًصْمَت . والصَّخُّ : صَوْتُ الصَّخْرَةِ كالصَّخيخ إِذا ضرَبْتَها بحَجرٍ أَو غيرِه وكلّ صَوتٍ من وَقْعِ صَخرةٍ على صخرةٍ ونحوُه . وقد صَخّت تصُخّ تقول : ضَرَبت الصَّخْرَةَ بحَجَرٍ فسمعْتُ لَهَا صَخَّةً . وفي حديث ابن الزُّبير وبِناءِ الكعبة فخافَ النّاسُ أَن يُصيبَهم صَاخَّةٌ من السَّمَاءِ الصَّاخَّة : صَيْحَةٌ تَصُخّ الأُذنَ أَي تُصِمّ لشِدّتها . قاله ابن سيده . ومنه سُمِّيَت القِيامةُ الصَّخّة وبه فسَّر أَبو عبيدة قوله تعالى : " فإِذا جَاءَتِ الصَّاخَّة " فإِمّا أَن يكون اسمَ الفاعل من صَخّ يَصُخّ وإِمّا أَن يكون المصدرَ . وقال أَبو إِسحاق : الصّاخّة هي الصَّيحَة الّتي تكون فيها القِيامة تَصُخّ الأَسماعَ أَي تُصِمّها فلا تَسْمع إِلاّ ما تُدْعَى به للإِحياءِ . وتقول : صَخَّ الصَّوْتُ الأُذنَ يَصُخُّها صَخاًّ . وفي نُسخة من التهذيب أَصَخّ إِصْخاخاً . وفي الأَساس : الصَّاخَّة : الدَّاهِية الشديدةُ ومنه سُمِّيَت القِيَامَة . ويقال : كأَنّه في أُذنه صاخَّة أَي طَعنة . وصَخّ الغُرَابُ يَصُخّ إِذا طَعَن بمنقاره في دبَرَةِ البَعِير وصَخَّ صَخِيخاً وهو صَوتُه إِذا فَزِعَ . وصَخَّ لحَديثه : أَصاخَ له . ومن المَجازِ : صَخَّنِي فلانٌ بعَظِيمة : رمَاني بها وبَهَتَنِي
