# جذر غلظ (غ-ل-ظ)

- الصفحة: https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8
- بيانات JSON: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D9%84%D8%B8

> Lisan.digital: معجم للجذور العربية لفهم القرآن. هذه النسخة النصية للصفحة لأدوات الذكاء الاصطناعي؛ تشير الروابط إلى النسخ النصية للصفحات الأخرى.

Ğaliz (zı), Sert topraktır

- الحروف: غ - ل - ظ
- في القرآن: الورود: ١٣ · الآيات: ١٣ · الصيغ: ٨
- المعاجم: ١٢

## الصيغ (٨)

| الصيغة | الوزن | المعنى | الورود | الآيات | أول آية |
|---|---|---|---|---|---|
| [غَلِيظًا](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/siga/%D8%BA%D9%8E%D9%84%D9%90%D9%8A%D8%B8%D9%8B%D8%A7.md) | فَعِيلًا | Haşin | ٣ | ٣ | [٤:٢١](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/ayet/4:21.md) |
| [غَلِيظٍ](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/siga/%D8%BA%D9%8E%D9%84%D9%90%D9%8A%D8%B8%D9%8D.md) | فَعِيلٍ | Haşin | ٣ | ٣ | [١١:٥٨](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/ayet/11:58.md) |
| [وَاغْلُظْ](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/siga/%D9%88%D9%8E%D8%A7%D8%BA%D9%92%D9%84%D9%8F%D8%B8%D9%92.md) | وَافْعُلْ | Ve haşin ol | ٢ | ٢ | [٩:٧٣](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/ayet/9:73.md) |
| [غَلِيظٌ](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/siga/%D8%BA%D9%8E%D9%84%D9%90%D9%8A%D8%B8%D9%8C.md) | فَعِيلٌ | Haşin | ١ | ١ | [١٤:١٧](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/ayet/14:17.md) |
| [غَلِيظَ](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/siga/%D8%BA%D9%8E%D9%84%D9%90%D9%8A%D8%B8%D9%8E.md) | فَعِيلَ | Haşin | ١ | ١ | [٣:١٥٩](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/ayet/3:159.md) |
| [غِلَاظٌ](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/siga/%D8%BA%D9%90%D9%84%D9%8E%D8%A7%D8%B8%D9%8C.md) | فِعَالٌ | Haşinler | ١ | ١ | [٦٦:٦](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/ayet/66:6.md) |
| [غِلْظَةً](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/siga/%D8%BA%D9%90%D9%84%D9%92%D8%B8%D9%8E%D8%A9%D9%8B.md) | فِعْلَةً | Haşinlik | ١ | ١ | [٩:١٢٣](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/ayet/9:123.md) |
| [فَاسْتَغْلَظَ](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/siga/%D9%81%D9%8E%D8%A7%D8%B3%D9%92%D8%AA%D9%8E%D8%BA%D9%92%D9%84%D9%8E%D8%B8%D9%8E.md) | فَاسْتَفْعَلَ | Hemen kalınlaştı | ١ | ١ | [٤٨:٢٩](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/ayet/48:29.md) |

## الجذور المجاورة — المجاورة: ١٠٥ (الإجمالي: ١٣٣)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.

1. [وثق](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%88%D8%AB%D9%82.md) — الآيات المشتركة: ٣ · G² ١٩ · Anlaşma
2. [نبأ](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%86%D8%A8%D8%A3.md) — الآيات المشتركة: ٤ · G² ١٤ · Doğurmadan evvel devenin memesinde görülen süttür
3. [جرع](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AC%D8%B1%D8%B9.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ١٢ · Ceraa eskimiş ipin kopan ifleri demektir
4. [فضو](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%81%D8%B6%D9%88.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ١٢ · Abandı
5. [فظظ](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%81%D8%B8%D8%B8.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ١٢ · Kaba
6. [صير](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B5%D9%8A%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ١١ · Dönüşüm yeri
7. [كفر](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%83%D9%81%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ٥ · G² ١٠ · Hufre, çukur demektir
8. [أوي](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%A3%D9%88%D9%8A.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ١٠ · Eveye kuş yuvası demektir
9. [جهد](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AC%D9%87%D8%AF.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ١٠ · Cehd düz, sert yer demektir
10. [شطأ](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B4%D8%B7%D8%A3.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ١٠ · Bitki filizidir
11. [رحم](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B1%D8%AD%D9%85.md) — الآيات المشتركة: ٤ · G² ٩ · Rahim, bebeğin doğana kadar geliştiği yerdir
12. [أزر](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%A3%D8%B2%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٩ · İzar belden aşağı sarılan etek, peştemal demektir
13. [سوغ](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%88%D8%BA.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٩ · “Sığa(sad)” kalıba dökülmüş şeydir
14. [مع](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D8%B9.md) — الآيات المشتركة: ٣ · G² ٩ · Beraber
15. [عذب](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B9%D8%B0%D8%A8.md) — الآيات المشتركة: ٤ · G² ٨ · Su yosunudur
16. [شور](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B4%D9%88%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٨ · Danışmak
17. [لين](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%84%D9%8A%D9%86.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٧ · “Line” değişik renkte hurmalıkları olan ağaçlıklardır
18. [بأس](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%A8%D8%A3%D8%B3.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٧ · Bes besese dağınık taşlar demektir
19. [ضرر](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B6%D8%B1%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٧ · “Darir” zor, bulanık gören kişi demektir
20. [جهم](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AC%D9%87%D9%85.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٧ · Cehennem tuğlanın pişirildiği kuyu demektir
21. [سبت](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D8%A8%D8%AA.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٧ · Post demektir
22. [أمر](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%A3%D9%85%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ٣ · G² ٧ · Murar acı bir ağacın adıdır
23. [سجد](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D8%AC%D8%AF.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٧ · Sacid, meyvesinin bolluğundan dolayı dalları veya gövdesi…
24. [نفق](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%86%D9%81%D9%82.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٦ · İki yüzlüler
25. [أخذ](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%A3%D8%AE%D8%B0.md) — الآيات المشتركة: ٣ · G² ٦ · İhaze göl gibi suyun toplandığı yer yani birikintidir veya…
26. [عزم](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B9%D8%B2%D9%85.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٦ · Kesin karar
27. [فضض](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%81%D8%B6%D8%B6.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٦ · Fidde, (dat) Gümüş demektir
28. [ركع](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B1%D9%83%D8%B9.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٦ · “Ruk’a” eğilerek bakılmadan dibi görülmeyen derin yer…
29. [غيظ](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%B8.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٦ · Öfke
30. [شدد](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B4%D8%AF%D8%AF.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٦ · Sicim bağıdır
31. [طور](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B7%D9%88%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٦ · Sina’da bir dağın adıdır
32. [وقد](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%88%D9%82%D8%AF.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٦ · Onun yakıtı
33. [زرع](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B2%D8%B1%D8%B9.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٦ · Ekin demektir
34. [نجل](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%86%D8%AC%D9%84.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٦ · نجل أنجيل “Necar” ağacı veya bir şeyi parlatan alet demektir
35. [سوم](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%88%D9%85.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٥ · Sima çehre demektir
36. [سوق](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%88%D9%82.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٥ · Sevk bacak demektir
37. [تور](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D9%88%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٥ · Tevr suyu dökmek için kullanılan kapdır
38. [حجر](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AD%D8%AC%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٥ · Taş demektir
39. [أيي](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%A3%D9%8A%D9%8A.md) — الآيات المشتركة: ٤ · G² ٥ · Evye kuş yuvası demektir
40. [أثر](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%A3%D8%AB%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٤ · İnsan veya hayvan yürürken ayaklarının bıraktığı kalıntıya…
41. [بوب](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%A8%D9%88%D8%A8.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٤ · Bab kapı demektir
42. [عجب](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B9%D8%AC%D8%A8.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٤ · “Acem” yabancı, dil bilmeyen demektir
43. [كود](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%83%D9%88%D8%AF.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٤ · Neredeyse o
44. [حول](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AD%D9%88%D9%84.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٤ · Ağaçlık yerleri çevreleyen topraktan tümsek ve çukur demetir
45. [عيسى](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B9%D9%8A%D8%B3%D9%89.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٤ · İsa
46. [رفع](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B1%D9%81%D8%B9.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٤ · Raf’, üzerine bir şeylerin konduğu yer, raftır
47. [هود](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%87%D9%88%D8%AF.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٤ · “Hidayet”in değişik söylenişidir
48. [عفو](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B9%D9%81%D9%88.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٤ · Affetti
49. [مريم](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D8%B1%D9%8A%D9%85.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٤ · Meryem
50. [وري](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%88%D8%B1%D9%8A.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٤ · Arka
51. [عصي](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B9%D8%B5%D9%8A.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٤ · İsyan eder
52. [أمن](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%A3%D9%85%D9%86.md) — الآيات المشتركة: ٤ · G² ٣ · Mena kapıları karşı karşıya olan evlerin ara yeridir
53. [غفر](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%81%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٣ · Ğafere, Hefere kelimesi ile akrabadır
54. [فوق](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%81%D9%88%D9%82.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٣ · Üst
55. [نوح](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%86%D9%88%D8%AD.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٣ · “Nevh” rüzgar estiğinde uğultu çıkaran dağdır
56. [سوع](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%88%D8%B9.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٣ · “Sığa(sad)” kalıba dökülmüş şeydir
57. [مكن](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D9%83%D9%86.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٣ · Kevn tepe demektir
58. [وقي](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%88%D9%82%D9%8A.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٣ · Takva kelimesindeki ilk te harfi vavdan dönüşmüştür, vav…
59. [ظنن](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B8%D9%86%D9%86.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٣ · Suyu belirsiz, suyun olup olmadığı kuyu demektir
60. [مسس](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D8%B3%D8%B3.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٣ · Ona dokundu

البقية (JSON): https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D9%84%D8%B8/neighbours?offset=60&limit=50

## تحليل الجذر

### تعريف الجذر والخلاصة

| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | غلظ |
| Yapı | Üçlü (sâlim) |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | [فظظ](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%81%D8%B8%D8%B8.md), [شدد](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B4%D8%AF%D8%AF.md), [قسو](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%82%D8%B3%D9%88.md), [صلب](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B5%D9%84%D8%A8.md) |
| Zıt Kök | [رقق](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B1%D9%82%D9%82.md) |
| Çekirdek Özet 1 | Maddenin iç yapısının sıklaşması, liflerin dolgunlaşarak inceliğin zıddı olan bir kalınlık, kesafet ve katılık kazanması. |
| Çekirdek Özet 2 | İlahi hükümlerde, ahitlerde, azapta ve toplumsal duruşta gevşemeye, delinmeye ve esnemeye izin vermeyen tavizsiz bir yoğunluk ve caydırıcılık. |
| Çekirdek Özet 3 | Esnekliği ve geçirgenliği kaldıran, yapısal sağlamlığı ve direnci en üst düzeye çıkaran ontolojik ve ahlaki yoğunlaşma hali. |
| Kritik Hata Riski | Kökü yalnızca kaba bir saldırganlık veya nefret duygusu düzeyinde anlayıp, onun bünyeyi koruyan ve gevşekliği önleyen kurucu direncini gözden kaçırmak. |

### التحليل الثنائي

| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| غل | Kuşatma, içine alma, içsel yoğunluk kurma, baskın gelerek bütünü kaplama ([غلب](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%A8.md), [غلف](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D9%81.md), [غلق](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D9%82.md), [غلل](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D9%84.md)). | ظ | İçsel yoğunluğu ve birikimi dış basınca karşı koyan, geçirimsiz, çatlamaz ve esnemez bir yüzey kalınlığına dönüştürür. |

### التحليل التصويري للحروف

| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| غ | Göz imgesinden türetme; perdeleme, örtme, yoğunlaşma ve buğulanma. | Varlığın dış etkilerden soyutlanarak kendi içine çekilmesi ve iç dokusunu kesifleştirmesi. |
| ل | Çoban değneği, üvendire; yöneltme, bağlama, sevk etme. | İç dokudaki liflerin ve kuvvetlerin tek bir yönde birbirine kenetlenmesi ve tutturulması. |
| ظ | Sepet ve kuşatma imgesinden türetme; sınır koyma, baskılama, koruyucu kabuk oluşturma. | Yoğunlaşan yapının dışarıya karşı geçirimsiz, sert ve aşınmaz bir zırh veya kalın gövde oluşturması. |
| غلظ | Bütünsel hareket: Liflerin birbirine kenetlenerek hacimsel kesafet üretmesi ve dış etkilere karşı gevşemez, delinmez bir gövde oluşturması. | Maddi veya manevi varlığın incelikten ve zayıflıktan uzaklaşarak dirençli, ağır ve geçit vermez bir yoğunluk düzeyine ulaşmasıdır. |

### الاستعمال التاريخي والمبكر

| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Bir cismin, gövdenin veya kumaşın inceliğin (rikkat) zıddı olarak liflerinin sıkışması, etlenmesi, kalınlaşması ve dolgunluk kazanması; ekinde tanenin olgunlaşıp sapın kalınlaşması (استغلظ الزرع), kolun en etli ve kalın kemikli yeri (مستغلظ الذراع). |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Erken dönem bedevi kullanımında deve ciğerinin dayanıklılığı ve kalınlığı için kullanılan deyimde geçer: Bizim ciğerlerimiz develerinkinden daha kalındır / dayanıklıdır (إنا لأغلظ أكباداً من الإبل). |
| Erken Arapça kullanım | Kumaşın sık ve kalın dokusunu ifade eden deyimler ile sözün ve yeminin bozulamaz bir kesinliğe vardırılmasını anlatan تغليظ اليمين ve أغلظ له في المنطق ifadeleri. |

المصدر: Kitābü’l-ʿAyn, Lisānü’l-ʿArab, Esâsü’l-Belâga, Mekâyîsü’l-Luğa.

### الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça غلظ kökü, merkezi Samice köklerde inceliğin zıddı olan fiziksel kalınlık, katılık ve yoğunluk çekirdeğini temsil eder. Doğu ve Batı Sami kollarında doğrudan fonetik karşılıkların yerini genellikle sertlik, ağırlık ve katılık bildiren paralel kökler alırken, Arapçada kök özellikle cismani kalınlaşma ile tavır ve ahitteki bükülmezlik arasındaki semantik geçişi korumuştur. Süryanice ve İbranice katmanlarda benzer anlam alanı kabalaşma, kalınlaşma ve yoğunlaşma bildiren köklerle taşınır. Arapçadaki غلظ formu, iç liflerin birbirine geçerek hacim kazanması ve böylece basınca karşı direnç oluşturması nosyonunu merkeze alır; bu durum çöl şartlarında kumaşın dayanıklılığı, ağacın rüzgara direnci ve akitlerin çiğnenemez niteliğiyle doğrudan örtüşür.

درجة الثقة: Güçlü

المصدر: Lisānü’l-ʿArab, Gesenius, Lane's Lexicon.

### التحليل الاشتقاقي

| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | غل biliteral tabanından türeme | Kuşatma ve içe işleme hareketinin sertleşme ve kalınlaşma ile dışa vurumu. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Güney ve Merkezi Sami kalınlık/yoğunluk matrisi | İnceliğin kalkması, cismin etlenmesi ve direnç kazanması ekseninde ortak semantik alan. | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik yoğunlaşma ve katılaşma kökleri | Fiziksel yoğunluktan ahlaki ve hukuki bükülmezliğe geçiş. | Muhtemel |

المصدر: David Cohen, Dictionnaire des racines sémitiques; Lisān al-ʿArab.

### الجذور الشقيقة (التقاليب)

| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| غلظ | Anlamlı | Kalın, sert, haşin ve kesif olmak | İnceliğin zıddı olarak cismen kalınlaşmak veya tavırda tavizsiz olmak. | Hedef kök; Kur'an'da geçer. |
| [غظل](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D8%B8%D9%84.md) | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Sözlüklerde mühmel kabul edilir. |
| [لغظ](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%84%D8%BA%D8%B8.md) | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Sözlüklerde mühmel kabul edilir. |
| لظغ | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Sözlüklerde mühmel kabul edilir. |
| ظغل | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Sözlüklerde mühmel kabul edilir. |
| ظلغ | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Sözlüklerde mühmel kabul edilir. |

### الجذور المجاورة والجذر المضاد

| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| غلظ | Merkez | Kalınlık, kesafet, tavizsiz sertlik | Bünyenin liflerinin sıklaşmasıyla oluşan, nüfuz edilemez dolgunluk ve direnç. | Hem fiziksel gövdede hem ahlaki ve hukuki tutumda gevşemezlik bildirir. |
| [فظظ](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%81%D8%B8%D8%B8.md) | Komşu | Kaba, kırıcı ve nobran mizaç | Dışa vuran kaba ve itici davranış tarzı; غلظ ise daha derin, içsel ve yapısal bir sertliktir. | Âl-i İmrân [3:159](https://lisan.digital/ar/ayet/3:159.md) ayetinde kalbin katılığını ve sözün kabalığını ayırmak için birlikte anılır. |
| [شدد](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B4%D8%AF%D8%AF.md) | Komşu | Güç, bağ, sıkılık ve gerginlik | Kuvvet uygulama ve bağı sıkı tutma; غلظ ise nesnenin bizzat kendi etinin ve hacminin kalınlaşmasıdır. | Bağlama ve çekme gücünü merkeze alır. |
| [قسو](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%82%D8%B3%D9%88.md) | Komşu | Duygusuzluk, katılık, taşlaşma | Yumuşama ve duyarlılık kabul etmeyen içsel kuruluk; غلظ ise bükülmezlik ve dolgunluk odaklıdır. | Kalbin merhamete kapanmasını ifade eder. |
| [صلب](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B5%D9%84%D8%A8.md) | Komşu | Bükülmezlik, taş gibi sert olma | Eğilip bükülmeye direnç; غلظ hacimsel kalınlık ve yoğunluk iken [صلب](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B5%D9%84%D8%A8.md) kırılma direncidir. | Maddenin fiziksel elastikiyet yokluğunu anlatır. |
| [رقق](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B1%D9%82%D9%82.md) | Zıt | İncelik, şeffaflık, duyarlılık | Maddenin incelmesi, perdenin kalkması, hissin yumuşaması ve esneklik. | غلظ kökünün tam ontolojik ve semantik zıddıdır. |

### مقابلات المعنى في لغات أخرى

| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | غلظ | Kalınlık, sertlik, yoğunluk | İnceliğin zıddı olan hacimsel ve ahlaki yoğunluk. | Kesin |
| Latince | crassitudo, duritia, severitas | Kalınlık, sertlik, tavizsiz ciddiyet | Crassitudo maddi yoğunluğu, duritia ve severitas ahlaki ve hukuki bükülmezliği karşılar. | Güçlü |
| İngilizce | thickness, coarseness, sternness, unyielding | Kalınlık, kaba dokululuk, tavizsizlik | Maddi kalınlık (thickness) ile ahlaki/hukuki katılığı (sternness) ayrı kelimelerle böler. | Güçlü |
| Almanca | Dicke, Härte, Unbeugsamkeit, Schärfe | Kalınlık, sertlik, bükülmezlik | Fiziksel yoğunluk (Dicke) ve ilkesel tavizsizlik (Unbeugsamkeit) anlamlarını taşır. | Güçlü |
| Fransızca | épaisseur, rudesse, sévérité, fermeté | Kalınlık, sertlik, bükülmez duruş | Épaisseur hacimsel boyutu, sévérité ve fermeté ise caydırıcı ilkesel sertliği verir. | Güçlü |

المصدر: Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

### الوجوه والنظائر

| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| فاستغلظ | Fiziksel kalınlaşma ve gövde yapma | Filizin güçlenip kendi ayakları üzerinde duracak bir gövde kalınlığına ulaşması (Fetih [48:29](https://lisan.digital/ar/ayet/48:29.md)). |
| غليظ القلب | Merhametsizlik, duygusal katılığa ve kabalığa sapma | Liderin etrafındakileri dağıtacak türden katı ve şefkatsiz iç tutumu (Âl-i İmrân [3:159](https://lisan.digital/ar/ayet/3:159.md)). |
| ميثاقا غليظا | Bozulamaz, gevşetilemez, son derece ağır ve bağlayıcı ahit | Evlilik bağı (Nisâ [4:21](https://lisan.digital/ar/ayet/4:21.md)), peygamberlerin risalet yükümlülüğü (Ahzâb [33:7](https://lisan.digital/ar/ayet/33:7.md)) ve İsrailoğullarının tevhidi taahhüdü (Nisâ [4:154](https://lisan.digital/ar/ayet/4:154.md)). |
| عذاب غليظ | Katlanılamaz, kaçışı olmayan, son derece yoğun ve ağır ceza | İnkarcıların dünyadaki hafif aldanışlarının ardından çarptırılacakları kesif azap (Hûd [11:58](https://lisan.digital/ar/ayet/11:58.md), Lokmân [31:24](https://lisan.digital/ar/ayet/31:24.md), Fussilet [41:50](https://lisan.digital/ar/ayet/41:50.md)). |
| واغلظ عليهم / غلظة | Mücadelede tavizsizlik, caydırıcı ve sağlam duruş | Münafıklara ve inkarcılara karşı gevşemeyen, zaaf göstermeyen ilkesel sertlik (Tevbe [9:73](https://lisan.digital/ar/ayet/9:73.md), Tevbe [9:123](https://lisan.digital/ar/ayet/9:123.md), Tahrîm [66:9](https://lisan.digital/ar/ayet/66:9.md)). |
| غلاظ شداد | Boyun eğmez, taviz vermez, sarsılmaz melek tabiatı | Cehennem görevlilerinin ilahi emri uygulamadaki kesinliği ve etkilenmezliği (Tahrîm [66:6](https://lisan.digital/ar/ayet/66:6.md)). |

### سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | İlahi vaîd, cezanın mahiyeti ve meleklerin sıfatları | Azabın hafifletilemez niteliği (عذاب غليظ) ve meleklerin şefaat veya rüşvet kabul etmez sertliği. | Cezanın ve uygulayıcı iradenin asla esnetilemez bir kesinlik taşıması. |
| Fıkıh | Yeminin ağırlaştırılması (تغليظ اليمين) ve nikah akdi | Yeminin lafız, mekan veya zaman bakımından pekiştirilmesi; nikahın sıradan bir sözleşme değil ağır bir misak olması. | Hukuki bağın feshini zorlaştıran ve sorumluluğu en üst düzeye çıkaran bağlayıcılık. |
| Tefsir | Peygamberi ahlak ile cihad ve siyaset arasındaki denge | Âl-i İmrân [3:159](https://lisan.digital/ar/ayet/3:159.md)'daki af ve merhamet ile Tevbe [9:73](https://lisan.digital/ar/ayet/9:73.md)'teki sertlik emrinin bağlamsal tevhidi. | Kişisel ilişkilerde rikkat ve nezaket, ilkesel ve kamusal tehditlere karşı ise aşılmaz bir gövde kalınlığı. |
| Hadis | Muamelat ve ahlak rivayetleri | Sertliğin nerede yerilip (kabalaşma) nerede övüldüğü (hakta sebat ve dini koruma). | Kibrin doğurduğu katılık ile hakkı koruyan vakarlı tavizsizliğin ayrımı. |

### تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Allah ile yapılan ahitler ve kulluk bilinci | Bükülmez taahhüt (ميثاق غليظ) | İnanç omurgasının laçkalaşmasını ve akidevi çözülmeyi önleme | Kulun yaratanla ve peygamberin risaletle bağı esnemez bir sorumluluk dokusuyla örülür. | Kesin |
| İlmi | Metodolojik kesinlik ve delil sağlamlığı | Kesif ve su sızdırmaz argümantasyon | Şüphelerin ve gevşek yaklaşımların bilgi yapısını delmesini engelleme | Bilimsel önermenin delillerle etlenip kalınlaşarak eleştirilere karşı dayanıklı hale gelmesi. | Güçlü |
| Siyasi | Devletin dışa ve münafık unsurlara karşı duruşu | Caydırıcı direnç ve sınır güvenliği (غلظة) | Toplum bünyesini düşman saldırısına ve iç çürümeye karşı koruma | Zafiyet görüntüsü vermeyen, sınırları geçirimsiz kılan tavizsiz ve vakarlı otorite. | Kesin |
| İktisadi | Sözleşmelerin güvencesi ve piyasa kuralları | Ağırlaştırılmış yükümlülük ve sermaye dokusu | Haksız fesihleri, spekülatif delinmeleri ve borç ihmallerini önleme | Sözleşme şartlarının suistimale açık olmayacak şekilde bağlayıcı ve net kılınması. | Güçlü |

### التماثل في العلوم العددية والإنسانية

| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Malzeme yoğunluğu (dansite), viskozite ve mekanik sertlik | Bir maddenin birim hacimdeki kütlesinin artması, akışa karşı direnç göstermesi ve dış kuvvet altında deformasyona uğramama kapasitesi. | Kesin |
| Beşeri bilimler | Kurumsal bükülmezlik, yasal bağlayıcılık ve sosyolojik mukavemet | Bir kurumun veya yasanın keyfi uygulamalara ve dış baskılara karşı esnemeden ilkelerini koruma gücü; toplumun kriz anlarında dağılmayan dokusal bütünlüğü. | Güçlü |

### التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökü yalnızca kabalık, nobranlık, ilkellik ve vahşi bir öfke hali olarak görmek. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Bir yapının, sistemin, ahdin veya tavrın dışarıdan gelecek yıkıcı etkilere karşı koyabilmesi için zorunlu olan hacimsel direnç, yapısal olgunluk ve ilkesel caydırıcılık. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Tevbe [9:73](https://lisan.digital/ar/ayet/9:73.md) ve [9:123](https://lisan.digital/ar/ayet/9:123.md)'teki ilahi emirleri nedensiz bir şiddet çağrısı sanmak; buna karşılık nikah ve peygamberlik ahdindeki غلظ vasfını unutarak dinin ahlaki ve hukuki binalarını laçkalaştırmak. |

### خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Vahyin hem şefkat ve rikkat boyutunu hem de sistemi ayakta tutan omurga sertliğini anlamayı sağlar; sevgi ve merhametin bir zafiyet ve laçkalık değil, ancak غلظ ile korunan sağlam bir gövde üzerinde yeşerebileceğini öğretir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Mücadele ve kamu düzenini belirleyen cihad ayetlerinde (Tevbe [9:73](https://lisan.digital/ar/ayet/9:73.md), [9:123](https://lisan.digital/ar/ayet/9:123.md)), toplumsal yapının temeli olan aile ve risalet sözleşmelerinde (Nisâ [4:21](https://lisan.digital/ar/ayet/4:21.md), Ahzâb [33:7](https://lisan.digital/ar/ayet/33:7.md)) ve ümmetin gelişim seyrini anlatan benzetmelerde (Fetih [48:29](https://lisan.digital/ar/ayet/48:29.md)). |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Din dilini tamamen sınırsız bir hoşgörü ve esneklikten ibaret sayan yaklaşımlar ile onu salt kaba bir şiddet zanneden köktenci yaklaşımları aynı anda tashih eder; sertliğin nerede yıkım (kalp katılığında), nerede varoluşsal bir kalkan (ahitte ve sınırda) olduğunu gösterir. |

### التركيب النهائي والنموذج الرياضي

- Somut anlam: Bitki sapının, liflerin ve et dokusunun sıklaşıp hacim kazanarak inceliğin zıddı olan kalın, kesif, geçirimsiz ve bükülmez bir yapıya ulaşması.
- Soyut anlam: Bir ilkenin, ahdin, cezanın veya ahlaki/siyasi duruşun dış etkilerle delinmeye, gevşetilmeye veya esnetilmeye izin vermeyecek düzeyde kesinlik ve ağırlık kazanması.
- Sistematik karşılık: Sistemin sınırlarını ve temel sözleşmelerini iç ve dış deformasyonlara karşı koruyan yapısal mukavemet eşiği.
- LaTeX modeli: $$\rho = \lim_{\Delta V \to 0} \frac{\Delta m}{\Delta V} \quad \implies \quad R = \int_{0}^{d} \rho(x) \, dx \ge \theta_{c}$$
- LaTeX açıklaması: Modelde $\Delta m$ birikimi ve iç liflerin kütlesini, $\Delta V$ kaplanan hacmi temsil eder; bunların oranı olan $\rho$ iç yoğunluğu ve kesafeti gösterir. $d$ kalınlığı, $R$ dış basınca karşı gösterilen toplam yapısal direnci ifade eder. Direncin kritik eşik değeri olan $\theta_{c}$ seviyesini aşması ($R \ge \theta_{c}$), sistemin artık gevşetilemez, nüfuz edilemez ve bükülemez bir kalınlığa (غلظة) ulaştığını matematiksel olarak sembolize eder.

## الآيات التي ورد فيها (الآيات: ١٣)

بترتيب المصحف، مع نصوصها. JSON: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D9%84%D8%B8/occurrences?meal=IK

### [آل عمران ٣:١٥٩](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/ayet/3:159.md) — غَلِيظَ

فَبِمَا رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشَاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ

### [النساء ٤:٢١](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/ayet/4:21.md) — غَلِيظًا

وَكَيْفَ تَأْخُذُونَهُ وَقَدْ أَفْضَى بَعْضُكُمْ إِلَى بَعْضٍ وَأَخَذْنَ مِنْكُمْ مِيثَاقًا غَلِيظًا

### [النساء ٤:١٥٤](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/ayet/4:154.md) — غَلِيظًا

وَرَفَعْنَا فَوْقَهُمُ الطُّورَ بِمِيثَاقِهِمْ وَقُلْنَا لَهُمُ ادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَقُلْنَا لَهُمْ لَا تَعْدُوا فِي السَّبْتِ وَأَخَذْنَا مِنْهُمْ مِيثَاقًا غَلِيظًا

### [التوبة ٩:٧٣](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/ayet/9:73.md) — وَاغْلُظْ

يَاأَيُّهَا النَّبِيُّ جَاهِدِ الْكُفَّارَ وَالْمُنَافِقِينَ وَاغْلُظْ عَلَيْهِمْ وَمَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ

### [التوبة ٩:١٢٣](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/ayet/9:123.md) — غِلْظَةً

يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا قَاتِلُوا الَّذِينَ يَلُونَكُمْ مِنَ الْكُفَّارِ وَلْيَجِدُوا فِيكُمْ غِلْظَةً وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِينَ

### [هود ١١:٥٨](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/ayet/11:58.md) — غَلِيظٍ

وَلَمَّا جَاءَ أَمْرُنَا نَجَّيْنَا هُودًا وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ بِرَحْمَةٍ مِنَّا وَنَجَّيْنَاهُمْ مِنْ عَذَابٍ غَلِيظٍ

### [إبراهيم ١٤:١٧](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/ayet/14:17.md) — غَلِيظٌ

يَتَجَرَّعُهُ وَلَا يَكَادُ يُسِيغُهُ وَيَأْتِيهِ الْمَوْتُ مِنْ كُلِّ مَكَانٍ وَمَا هُوَ بِمَيِّتٍ وَمِنْ وَرَائِهِ عَذَابٌ غَلِيظٌ

### [لقمان ٣١:٢٤](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/ayet/31:24.md) — غَلِيظٍ

نُمَتِّعُهُمْ قَلِيلًا ثُمَّ نَضْطَرُّهُمْ إِلَى عَذَابٍ غَلِيظٍ

### [الأحزاب ٣٣:٧](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/ayet/33:7.md) — غَلِيظًا

وَإِذْ أَخَذْنَا مِنَ النَّبِيِّينَ مِيثَاقَهُمْ وَمِنْكَ وَمِنْ نُوحٍ وَإِبْرَاهِيمَ وَمُوسَى وَعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ وَأَخَذْنَا مِنْهُمْ مِيثَاقًا غَلِيظًا

### [فصلت ٤١:٥٠](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/ayet/41:50.md) — غَلِيظٍ

وَلَئِنْ أَذَقْنَاهُ رَحْمَةً مِنَّا مِنْ بَعْدِ ضَرَّاءَ مَسَّتْهُ لَيَقُولَنَّ هَذَا لِي وَمَا أَظُنُّ السَّاعَةَ قَائِمَةً وَلَئِنْ رُجِعْتُ إِلَى رَبِّي إِنَّ لِي عِنْدَهُ لَلْحُسْنَى فَلَنُنَبِّئَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِمَا عَمِلُوا وَلَنُذِيقَنَّهُمْ مِنْ عَذَابٍ غَلِيظٍ

### [الفتح ٤٨:٢٩](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/ayet/48:29.md) — فَاسْتَغْلَظَ

مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَالَّذِينَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَمَاءُ بَيْنَهُمْ تَرَاهُمْ رُكَّعًا سُجَّدًا يَبْتَغُونَ فَضْلًا مِنَ اللَّهِ وَرِضْوَانًا سِيمَاهُمْ فِي وُجُوهِهِمْ مِنْ أَثَرِ السُّجُودِ ذَلِكَ مَثَلُهُمْ فِي التَّوْرَاةِ وَمَثَلُهُمْ فِي الْإِنْجِيلِ كَزَرْعٍ أَخْرَجَ شَطْأَهُ فَآزَرَهُ فَاسْتَغْلَظَ فَاسْتَوَى عَلَى سُوقِهِ يُعْجِبُ الزُّرَّاعَ لِيَغِيظَ بِهِمُ الْكُفَّارَ وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ مِنْهُمْ مَغْفِرَةً وَأَجْرًا عَظِيمًا

### [التحريم ٦٦:٦](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/ayet/66:6.md) — غِلَاظٌ

يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا قُوا أَنْفُسَكُمْ وَأَهْلِيكُمْ نَارًا وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ عَلَيْهَا مَلَائِكَةٌ غِلَاظٌ شِدَادٌ لَا يَعْصُونَ اللَّهَ مَا أَمَرَهُمْ وَيَفْعَلُونَ مَا يُؤْمَرُونَ

### [التحريم ٦٦:٩](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/ayet/66:9.md) — وَاغْلُظْ

يَاأَيُّهَا النَّبِيُّ جَاهِدِ الْكُفَّارَ وَالْمُنَافِقِينَ وَاغْلُظْ عَلَيْهِمْ وَمَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ

## المعاجم (١٢)

### ★ معجم آق إيفلر (بالتركية)

Ğaliz (zı), Sert topraktır.

### [كتاب العين](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/sozluk/kitab_ayn.md) — الخليل بن أحمد · القرن ٨

باب الغين والظاء واللام معهما
غ ل ظ يستعمل فقط غلظ: غَلُظَ الشيء غِلَظاً فهو غَليظٌ.
واستَغْلَظَ النَّباتُ والشَّجَرُ.
وأغْلَظْتُ الثوبَ: وجَدْتُه غَليظاً، واستَغْلَظْتُه: تركت شراءه لغِلَظِه.
والتَّغليظُ: الشِّدَّةُ في اليَمين.
وغَلَّظْتُ عليه، وأغْلَظْتُ له في المنطق. وأمر غَليظٌ.

### [الصحاح](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/sozluk/sihah.md) — الجوهري · القرن ١٠

غَلَظَ الشيء يَغْلُظُ غِلَظاً: صار غَليظاً. واسْتَغْلَظَ مثله. ورجلٌ فيه غُلْظَةٌ وغِلاظَةٌ، أي فيه فظاظةٌ. وأغْلَظَ له في القول، وغَلَّظَ عليه الشيء تَغْليظاً. ومنه الدِيَةُ المُغَلَّظَةُ: التي تجب في شبه العمدِ، واليمين المُغَلَّظَةُ. وأغْلَظْتُ الثوبَ، أي اشتريته غَليظاً، واسْتَغْلَظْتُهُ، أي تركتُ شراءه لغِلَظِهِ.

### [تهذيب اللغة](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/sozluk/tehzib.md) — الأزهري · القرن ١٠

غ ظ ل
غلظ
استعمل من وجوهها : غلظ .
غلظ : قال الليث الغِلَظُ : مصدرُ قولك غَلُظَ الشيءُ يَغْلُظُ غِلَظاً في الْخِلقةِ ، واسْتَغلَظَ النَّباتُ والشجرُ وأغْلَظْتُ الثوبَ وغيرهُ إذا وجدتُه غليظاً ، واسْتَغلَظْتُ الثَّوْبَ إذا تركتُ شِراءَهُ لِغِلَظِهِ ، وتغْلِيظُ اليمين : تشديدُهَا وتوكيدُهَا ، ورجلُ غَلِيظٌ : فَظٌّ ذُو غُلْظةٍ وغِلْظَةٍ وغَلْظَةٍ ثلاثِ لُغاتٍ . قاله الزجَّاجُ في قول الله : ( وَلِيَجِدُواْ فِيكُمْ غِلْظَةً ) ( التوبة : 123 ) ، ومَاءٌ مُرٌّ : غَلِيظٌ ، وأرضٌ غَلِيظةٌ إذا كان فيها وعُوثَةٌ وكانَتْ ذاتَ حَصى مُحَدَّد .
ويقال : غَلَّظَ فلانٌ لفُلانٍ القَولَ وأغْلَظَ له القولَ واسْتَغلَظَ الشيءُ إذا صارَ غليظاً .
ومنه قوله : ( فَآزَرَهُ فَاسْتَغْلَظَ فَاسْتَوَى عَلَى ) ( الفتح : 29 ) ، وهذا لازمٌ غيرِ واقعٍ ، والدِّية الْمغَلَّظَةُ . قال الشافعيُّ : تَغْلِيظُ الدِّية في العمْدِ المحضِ والخطأ العَمْدِ ، وفي القتلِ في الشَّهْرِ الحرام والبلد الحرام وقتلِ ذي الرَّحمِ وهيَ ثلاثُونَ حِقَّةً من الإبل وثَلاثون جَذَعةً وأربعونَ ما بينَ ثنيةٍ إلى بازِلِ عامِها كلَّها خَلِفة ، وَدِيةُ الخطأ المَحضِ مخفَفَّةٌ تقسَّمُ أخْماساً .

### [المفردات في غريب القرآن](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/sozluk/mufredat.md) — الراغب الأصفهاني · القرن ١١

- الغلظة ضد الرقة، ويقال: غلظة وغلظة، وأصله أن يستعمل في الأجسام لكن قد يستعار للمعاني كالكبير والكثير (انظر: مادة (كبر) ). قال تعالى: ﴿وليجدوا فيكم غلظة﴾ [التوبة/123]، أي: خشونة. وقال: ﴿ثم نضطرهم إلى عذاب غليظ﴾ [هود/58]، و ﴿جاهد الكفار والمنافقين واغلظ عليهم﴾ [التوبة/ 73]، واستغلظ: تهيأ لذلك، وقد يقال إذا غلظ. قال: ﴿فاستغلظ فاستوى على سوقه﴾ [الفتح/29].

### [أساس البلاغة](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/sozluk/esas.md) — الزمخشري · القرن ١٢

غ ل ظ
استغلظ الزرع‏.‏
وطعنه في مستغلظ ذراعه‏.‏
إنا لأغلظ أكباداً من الإبل ومن المجاز‏:‏ أخذ منه ميثاقاً غليظاً ونكى فيهم نكايات غليظة وغلظ على خصمه وفي فلان غلظة‏.‏
‏"‏ وليجدوا فيكم غلظةً ‏"‏ وما أغلظ طباعهم وأغلظ له في القول وحلف له بأغلظ الأيمان ومالك تغالطني وتغالظني وتعارضني وتغايظني‏.‏

### [لسان العرب](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/sozluk/lisan.md) — ابن منظور · القرن ١٣

الغِلَظُ: ضدّ الرّقّةِ في الخَلْق والطبْعِ والفِعْل والمَنْطِق والعيْش ونحو ذلك.
غَلُظَ يَغْلُظ غِلَظاً: صار غلِيظاً، واستغلظ مثله وهو غَلِيظ وغُلاظ، والأُنثى غَلِيظة، وجمعها غِلاظٌ، واستعار أَبو حنيفة الغِلَظَ للخمْر، واستعاره يعقوب للأَمر فقال في الماء: أَمّا ما كان آجِناً وأَمّا ما كان بَعِيدَ القعر شديداً سقيُه، غَليظاً أَمرُه.
وغلَّظ الشيءَ: جعله غَليظاً. وأَغْلَظَ الثوبَ: وجده غَليظاً، وقيل: اشتراه غليظاً. واسْتَغلظَه: ترك شراءه لغِلَظه.
وقوله تعالى: وأَخَذْن منكم مِيثاقاً غليظاً؛ أَي مؤكّداً مشدَّداً، قيل: هو عَقْد المَهر. وقال بعضهم: الميثاق الغليظ هو قوله تعالى: فإِمْساكٌ بمعروف أَو تَسْريح بإِحسان، فاستُعمل الغِلَظُ في غير الجَواهِر، وقد استعمل ابن جني الغِلظ في غير الجواهر أَيضاً فقال: إِذا كان حرف الروي أَغْلَظ حكماً عندهم من الرِّدف مع قوّته فهو أَغْلظ حكماً وأَعلى خطَراً من التأْسيس لبُعده.
وغَلُظَت السُّنبلة واسْتَغْلظت: خرج فيها القمح. واستغلظ النباتُ والشجر: صار غَلِيظاً. وفي التنزيل العزيز: كزرْع أَخرج شَطْأَه فآزَرَه فاستغلظ فاستوى على سُوقه، وكذلك جميع النبات والشجر إِذا استحكمت نِبْتَتُه. وأَرض غلِيظة: غير سَهلة، وقد غَلُظت غِلَظاً، وربما كني عن الغَلِيظ من الأَرض بالغِلَظ. قال ابن سيده: فلا أَدري أَهو بمعنى الغَلِيظ أَم هو مصدر وصف به. والغَلْظُ: الغَلِيظُ من الأَرض، رواه أَبو حنيفة عن النضر ورُدَّ ذلك عليه، وقيل إِنما هو الغِلَظُ، قالوا: ولم يكن النضر بثقة. والغَلْظُ من الأَرض: الصُّلْب من غير حجارة؛ عن كراع، فهو تأْكيد لقول أَبي حنيفة. والتغْلِيظ: الشدّة في اليمين. وتَغْلِيظُ اليمين: تشدِيدُها وتَوكِيدها، وغَلَّظ عليه الشيءَ تغليظاً، ومنه الدية المُغَلّظة التي تجب في شبه العمد واليمينُ المُغلَّظة. وفي حديث قتل الخَطإِ: ففيها الدِّية مغلّظة؛ قال الشافعي: تغليظ الدية في العَمْد المَحْض والعمد الخطإِ والشهرِ الحرامِ والبَلدِ الحرام وقتل ذي الرحم، وهي ثلاثون حِقّة من الإِبل وثلاثون جَذَعة وأَربعون ما بين ثِنِيّة إِلى بازِل عامِها كلُّها خَلِفة أَي حامل. وغَلَّظْتُ عليه وأَغْلَظْتُ له وفيه غِلْظة وغُلْظة وغَلْظة وغِلاظةٌ أَي شِدَّة واسْتطالة. قال اللّه تعالى: وليَجِدوا فيكم غِلْظة؛ قال الزجاج: فيها ثلاث لغات غِلظة وغُلظة وغَلظة؛ وقد غلَّظَ عليه وأَغْلَظ وأَغْلَظ له في القول لا غير. ورجل غَلِيظ: فَظٌّ فيه غِلْظة، ذو غِلْظة وفَظاظةٍ وقَساوة وشدّة. وفي التنزيل العزيز: ولو كنتَ فَظّاً غَلِيظَ القلبِ. وأَمر غَلِيظٌ: شَدِيد صَعْب، وعَهْد غليظ كذلك؛ ومنه قوله تعالى: وأَخذْن منكم مِيثاقاً غَلِيظاً. وبينهما غِلْظةٌ ومغالظةٌ أَي عَداوة. وماء غَلِيظ: مُرٌّ.

### [القاموس المحيط](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/sozluk/kamus.md) — الفيروزآبادي · القرن ١٥

* غ ل ظ * * غَلُظَ * الشيء بالضم * غَلَظاً * بوزن عنب صار * غَلِيظاً * وكذا * اسْتَغْلَظَ * ورجل فيه * ِغُلْظَة * بكسر الغين وضمها وفتحها و * غِلاظَةٌ * أيضا بالكسر أي فظاظة و * أغْلَظَ * له في القول و * غَلَّظَ * عليه الشيء * تَغْلِيظا * ومنه الدِّيَّة * المُغَلَّظَةُ * واليمين المُغلظة و * أغْلَظَ * الثوب اشتراه غليظا و * اسْتَغْلَظَهُ * ترك شراءه لغِلَظِه

### [تاج العروس](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/sozluk/tac.md) — الزبيدي · القرن ١٨

الغلظة، مثلثة، عن الزجاج في تفسر قوله تعالى:  وليجدوا فيكم غلظة  ونقله الجوهري أيضا، وكذلك صاحب البارع والصاغاني، والكسر هو المشهور. وقرأ الأعمش وعاصم: غلظة بالفتح وقرأ السلمي، وزر ابن حبيش، وأبان بن تغلب: غلظة، بالضم، وكذلك الغلاظة بالكسر، و الغلظ، كعنب، كل ذلك ضد الرقة في الخلق والطبع والفعل والمنطق والعيش ونحو ذلك.
 ومعنى الآية، أي شدة واستطالة. واستعار أبو حنيفة الغلظ للخمر، واستعاره يعقوب للأمر فقال في الماء: أما ما كان آجنا وأما ما كان بعيد القعر شديدا سقيه، غليظا أمره. وقد استعمل ابن جني الغلظ في غير الجواهر أيضا فقال: إذا كان حرف الروي أغلظ حكما عندهم من الردف مع قوته فهو أغلظ حكما وأعلى خطرا من التأسيس، لبعده.

  والفعل ككرم وضرب، وعلى الأول اقتصر الجوهري، والثانية نقلها الصاغاني، قال: وقرأ نبيح وأبو واقد والجراح  واغلظ عليهم  بكسر اللام، في التوبة والتحريم.
 فهو غليظ وغلاظ، كغراب، والأنثى غليظة، وجمعها غلاظ، ومنه قوله تعالى:  عليها ملائكة غلاظ شداد  . وقال العجاج: قد وجدوا أركاننا غلاظا. والغلظ بالفتح: الأرض الخشنة، عن ابن عباد. وروى أبو حنيفة عن النضر: الغلظ: الغليظ من الأرض، ورد ذلك عليه، وقيل: إنما هو الغلظ، قالوا: ولم يكن النضر بثقة، ونقل ابن سيده قولهم: أرض غليظة: غير سهلة، وقد غلظت غلظا، وربما كني عن الغليظ من الأرض بالغلظ، قال: فلا أدري أهو بمعنى الغليظ، أم هو مصدر وصف به?.
 قلت: ومما يؤيد أبا حنيفة قول كراع: الغلظ من الأرض: الصلب من غير حجارة. فتأمل.
 وأغلظ الرجل: نزل بها، عن ابن عباد. وقال الكسائي: الغلظ، كما في التكملة، فهو أيضا تأكيد لقول أبي حنيفة. وأغلظ الثوب: وجده غليظا أو اشتراه كذلك، الأخير عن الجوهري، وقد رد عليه الصاغاني بقوله: وليس هو من الشراء في شيء، وإنما هو من باب أفعلته، أي وجدته على صفة من الصفات، كقولهم: أحمدته وأبخلته، كما في التكملة. وفي العباب: والأول أصح.
 وأغلظ له في القول: خشن، وهو مجاز، ولا يقال فيه غلظ.
 وغلظت السنبلة واستغلظت: خرج فيها الحب، ومنه قوله تعالى:  فاستغلظ فاستوى على سوقه  . وكذلك جميع النبات والشجر إذا استحكمت نبتته وصار غليظا.
 وبينهما غلظة بالكسر، ومغالظة، أي عداوة، عن ابن دريد. وغلظ عليه الشيء تغليظا، ومنه الدية المغلظة، كمعظمة، وهي التي تجب في شبه العمد، كما في الصحاح. وقال الشافعي رحمه الله تعالى: الدية المغلظة في العمد المحض، والعمد الخطإ وفي القتل في الشهر الحرام والبلد الحرام، وقتل ذي الرحم، وهي ثلاثون حقة من الإبل، وثلاثون جذعة، وأربعون ما بين الثنية إلى بازل عامها، كلها خلفة، أي حامل.
 واستغلظه، أي الثوب: ترك شراءه، لغلظه، نقله الجوهري. ومما يستدرك عليه: غلظ الشيء تغليظا: جعله غليظا. وعهد غليظ، أي مؤكد مشدد، وهو مجاز. ويقال: حلف بأغلاظ اليمين.
 ورجل غليظ، أي فظ، ذو قساوة. ورجل غليظ القلب، أي سيئ الخلق. وأمر غليظ: شديد صعب. وماء غليظ: مر. وكل ذلك مجاز.
 ويقال: طعنه في مستغلظ ذراعه، ونكى فيهم نكايات غليظة، وهو مجاز.
 والمغالظة: شبه المعارضة.

### [معجم لين](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/sozluk/lexicon.md) — إدوارد لين · القرن ١٩

غَلُظَ
1 غَلُظَ ذ , aor. غَلُظَ ; (S, Mgh, O, Msb, K;) and غَلَظَ, aor. غَلِظَ ; (Sgh, K;) inf. n. [of the former] غِلَظٌ (S, Mgh, O, Msb, K) and ↓ غِلَاظَةٌ and ↓ غِلْظَةٌ (S, * O, K, * TK) and ↓ غُلْظَةٌ and ↓ غَلْظَةٌ, (O, K, * TK,) all are inf. ns. of غَلُظَ, (O,) or the last three, the second and third of which are mentioned in the Bلri', on the authority of IAar, are simple substs.; (Msb;) and perhaps غَلْظٌ may be an inf. n. [of the latter verb]; (ISd, TA;) It (a thing, Msb) was, or became, thick, gross, big, bulky, or coarse; (Mgh, Msb, K;) it (a thing) became غلِّيظ; as also ↓ استغلظ. (S.) You say, غَلُظَ جِسْمُهُ His body was, or became, thick, &c. (Mgh.) And الزَّرْعُ ↓ استغلظ i. q. غَلُظَ, (Jel in xlviii. 29,) The seed-produce became thick: (Bd:) or strong: (Msb:) or well grown and thick: and in like manner one says of any plant or tree: (TA:) and غَلُظَتِ السُّنْبُلَةُ, and ↓ استغلظت, the ear of corn produced grain. (K.) [And غَلْظَ الثَّوْبُ The garment, or piece of cloth, was thick, or coarse.] And غَلُظَتِ الأَرْضُ, inf. n. غِلَظٌ, and perhaps غَلْظٌ may be also an inf. n. [of this verb, or, more probably, of غَلَظَت], The land was, or became, rough, or rugged. (ISd. TA.) [In this sense, also, غَلُظَ is used in relation to various things.] ― -b2- [Said of a colour, It was dense, or deep: see غَلِيظٌ.] ― -b3- Also (tropical:) He was, or became, characterized by غِلْظَة, the contr. of رِقَّة, in manners, disposition, action or conduct, speech, life, and the like; (TA;) i. e., rough; coarse; rude; unkind; hard; churlish; uncivil; surly; hard to deal with; incompliant; unobsequious; evil in disposition; illnatured; or the like (S, by its explanation of غِلْظَةٌ and غِلَاظَةٌ; and Msb: *) and in like manner, [as meaning it was, or became, hard, or difficult, and the like, (see غَلِيظٌ,)] it is said of an affair: (TA:) and ↓ تغلّظ is said of a crime; meaning it was gross, or great; but this is accord. to analogy only; not on the authority of hearsay. (Mgh.) It is said in the Kur [ix. 74, and lxvi. 9], واغْلُظْ عَلَيْهِمْ And use thou roughness towards them: (Bd in lxvi. 9:) and some read وَاغْلِظْ, with kesr to the ل. (TA.) [See also غِلْظَةٌ, below.]

غلّظ الشَّىْءَ
2 غلّظ الشَّىْءَ ذ , inf. n. تَغْلِيظٌ, He made, or rendered, the thing غَلِيظ [in the proper sense, i. e., thick, gross, big, bulky, or coarse; &c.: ― -b2- and also, and more commonly, in a tropical sense, i. e., (tropical:) hard, or difficult, and the like]: (TA:) and غلّظ عَلَيْهِ الشَّىْءَ, inf. n. as abuse, (tropical:) [he made the thing hard, or difficult, or the like, to him;] and hence دِيَةٌ مَغَلَّظَةٌ, which see below. (S, TA,) [Hence also,] غَلَّظْتُ اليَمِينَ, inf. n. as above, (assumed tropical:) I made the oath strong, or forcible; I confirmed, or ratified, it: (Msb;) [and so ↓ أَغْلَظْتُهَا; for you say,] حَلَفَ بِاـِغْلَاظِ اليَمِينِ (tropical:) [He swore, making the oath strong, &c.]. (TA.) And غَلَّظْتُ عَلَيْهِ فِى اليَمِينِ, inf. n. as above, (assumed tropical:) I was hard, rigorous, or severe, to him in the oath. (Msb.) ― -b3- تَغْلِيظٌ in pronunciation: see تَفْخِيمٌ.

مُغَالَظَةٌ
3 مُغَالَظَةٌ ذ is similar to مُعَارَضَةٌ (assumed tropical:) [The act of mutually opposing, and app. with roughness, coarseness, or the like]: (TA:) and signifies a state of mutual enmity or hostility. (IDrd, K.) See غِلْظَةٌ, below, last sentence.

اغلظ الثَّوْبَ
4 اغلظ الثَّوْبَ ذ He found the garment, or piece of cloth, to be thick, or coarse: (K:) or he bought it thick, or coarse: (S, K:) the former is the more correct: (O:) or the former only is correct. (TS.) ― -b2- اغلظت اليَمِينَ: see 2. -A2- اغلظ [is also intrans., and signifies] He (a man, Ibn-'Abbلd) alighted, or alighted and abode, in a rough, or rugged, tract of land. (Ibn-'Abbلd, K.) ― -b2- اغلظ لَهُ فِى القَوْلِ (S, Mgh, Msb, K) (tropical:) He was, or became, rough, harsh, coarse, rude, uncivil, or ungentle, to him in speech: (Mgh, Msb, K:) one should not say غلّظ. (TA.)

5 تَغَلَّظَ see 1, near the end.

استغلظ
استغلظ ذ : see 1, in three places. -A2- استغلظهُ He saw it to be, regarded it as, or esteemed it, thick, gross, big, bulky, or coarse. (Msb.) He abstained from purchasing it (namely a garment, or piece of cloth, S) because of its thickness, or coarseness. (S, K.)

غَلْظٌ
غَلْظٌ ذ Rough, or rugged, land or ground; (ISd, K;) mentioned on the authority of Ibn-'Abbلd; and by AHn, on the authority of En-Nadr; but it has been repudiated: and is said to be correctly ↓ غِلَظٌ: ISd says, of the former word, “ I know not whether it be [properly] syn. with غَلِيظٌ, or whether it be an inf. n. used as an epithet: ” accord. to Kr, it signifies hard land without stones: Ks says that غَلْظٌ is syn. with ↓ غِلَظٌ. (TA.)

غِلَظٌ
غِلَظٌ ذ : [see 1: ― -b2- and] see غَلْظٌ, in two places.

غَلْظَةٌ
غَلْظَةٌ ذ : see what next follows.

غُلْظَةٌ
غُلْظَةٌ ذ : see what next follows.

غِلْظَةٌ
غِلْظَةٌ ذ and ↓ غُلْظَةٌ and ↓ غَلْظَةٌ: see 1: these three forms are mentioned by Zj, (TA,) and in the Bلri', (Msb, TA,) on the authority of IAar, (Msb,) and by Sgh; but the first of them [only] is commonly known: (TA:) they are substs. from غَلُظَ; and signify Thickness, grossness, bigness, bulkiness, or coarseness. (Msb.) [And Roughness, or ruggedness.] ― -b2- Also (tropical:) Contr. of رِقَّةٌ, in manners, disposition, action or conduct, speech, life, and the like; (TA;) i. e. roughness, coarseness, rudeness, unkindness, hardness, churlishness, incivility, surliness, roughness in manners, hardness to deal with, incompliance, unobsequiousness, evilness of disposition, illnature, or the like: (S, Msb: *) and in like manner, hardness, or difficulty, of an affair. (TA, as shown by an explanation of غَلِيظٌ.) You say, رَجُلٌ فِيهِ غِلْظَةٌ (tropical:) A man in whom is roughness, coarseness, rudeness, &c.; (S, Msb; *) as also ↓ غِلَاظَةٌ. (S.) And it is said in the Kur [ix. 124], وَلْيَجِدُوا فِيكُمْ غِلْظَةٌ, in which the last word is pronounced in the three different ways shown above, accord. to different readers; meaning (tropical:) [And let them find in you] hardness, or strength, or vehemence, and superiority in fight: (TA:) or hardness, or strength, or vehemence, and patient endurance of fight: (Bd:) or hardness, or strength, or vehemence, in enmity and in fight and in making captives. (Mgh.) And you say, بَيْنَهُمَا غِلْظَةٌ (tropical:) Between them two is enmity, or hostility; as also ↓ مُغَالَظَةٌ. (IDrd, K.)

غُلَاظٌ
غُلَاظٌ ذ : see what next follows.

غَلِيظٌ
غَلِيظٌ ذ (S, &c.) Thick, gross, big, bulky, or coarse; (Mgh, Msb, K;) as also ↓ غُلَاظٌ: (K:) fem. of the former with ة: (TA:) and pl. غِلَاظٌ. (Msb, TA.) Applied [to a body, &c.; and, as meaning Thick, or coarse,] to a garment, or piece of cloth. (Mgh, K.) You say also, أَرْضٌ غَلِيظَةٌ Rough, or rugged, land. (ISd, TA.) [And in this sense, of rough, or rugged, غَلِيظٌ is used in relation to various things.] ― -b2- Applied to a colour [Dense, or deep: see غَضْبٌ]. (K in art. غضب.) ― -b3- Also, applied to a man, (tropical:) Characterized by غِلْظَة, the contr. of رِقَّة, in manners, disposition, action or conduct, speech, life, and the like; rough, coarse, rude, unkind, hard, churlish, uncivil, surly, rough in manners, hard to deal with, incompliant, unobsequious, evil in disposition, illnatured, or the like: (Msb, * TA:) and so غَلِيظُ الجَانِبِ; [contr. of لَيِّنُ الجَانِبِ:] (O and K in art. فظ:) and غَلِيظُ القَلْبِ hard-hearted; (Bd in iii. 153;) evil in disposition, or illnatured. (TA.) Applied also to an affair, meaning (tropical:) Hard, or difficult. (TA.) And to punishment, [in the Kur xi. 61, &c.,] meaning (tropical:) Vehement, or severe; (Mgh;) intensely painful. (Msb.) And [in like manner] to slaying and wounding. (TA.) And to a compact, or covenant, [in the Kur iv. 25, &c.,] meaning (tropical:) Strong, confirmed, or ratified. (Mgh, TA.) And to water, meaning (tropical:) Bitter. (TA.)

غِلَاظَةٌ
غِلَاظَةٌ ذ : see 1, first sentence; and غِلْظَةٌ.

أَغْلَظُ
أَغْلَظُ ذ comparative and superlative of غَلِيظٌ [in all its senses]. (IJ.)

دِيَةٌ مُغَلَّظَةٌ
دِيَةٌ مُغَلَّظَةٌ ذ (assumed tropical:) [A bloodwit, or fine for bloodshed, made hard, rigorous, or severe;] one which is incumbent for what is like an intentional homicide; (S;) or for a homicide purely intentional, and for that which is intentional but committed in mistake, and for that which is committed in the sacred territory, and for the slaughter of a kinsman; (EshShلfi'ee;) consisting of thirty camels of the description termed حِقَّة, and thirty of that termed جَذَعَة, and forty between the ثَنِيَّة and the بَازِل, all pregnant. (Esh-Shلfi'ee, K.) And يَمِينٌ مُغَلَّظَةٌ (assumed tropical:) [An oath made strong or forcible, or confirmed, or ratified.] (S.) ― -b2- العَوْرَةُ المُغَلَّظَةُ: see عَوْرَةٌ.

مُسْتَغْلَظُ
مُسْتَغْلَظُ ذ [The thick part of the fore arm]. (TA.)

### [قاموس سالمون](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/sozluk/salmone.md) — هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩

غَلَظَ
غَلَظَ I غَلِظَ U ( n. ac. غَلْظَة 1t ,  غِلْظَة 2t ,  غُلْظَة 3t ,  غِلَظ 7 ,  غِلَاْظَة 23t ),
a.  Was, became big, stout.

b.  Was coarse; was thick; was rough, uneven.

c.  Was rude, rough, uncivil, churlish, surly.

d.  Formed its grains, swelled ( ear of wheat ).

غَلَّظَ
غَلَّظَ II ,
a.  Thickened; hardened; rendered coarse, rough &c.

b.  [ 'Ala ], Was rough to; was hard upon, imposed hard conditions upon.

c.  Thickened, condensed, made consistent ( liquid ).

أَغْلَظَ
أَغْلَظَ IV
a.  [ La &  Fī ], Was rough, rude to...in ( speech ).

b.  Found thick, coarse; bought coarse ( cloth ).

اِسْتَغْلَظَ
اِسْتَغْلَظَ X ,
a.  see I (b) , ( c ), ( d ).

d.  Considered coarse, thick; considered too much.

غَلْظ
غَلْظ 1 ,
a.  Rough, rugged ground.

غِلْظ
غِلْظ 2 ,
a.  Roughness; rudeness; coarseness, grossness; incivility, discourtesy, impoliteness; churlishness, surliness; asperity.

b.  Thickness; bigness.

c.  Opaqueness, opacity; denseness.

غِلْظَة
غِلْظَة 2t ,
a.  see 2 (a) , ( b ), ( c ).

d.  Hostility, enmity.

غُلْظَة
غُلْظَة 3t ,
a.  see 2 .

غِلَظ
غِلَظ 7 ,
a.  see 2 .

غِلَاْظَة
غِلَاْظَة 23t ,
a.  see 2 .

غُلَاْظ
غُلَاْظ 24 ,
a.  see 25 (a) .

غَلِيْظ
غَلِيْظ 25 , ( pl. غِلَاْظ 23 ),
a.  Thick, big, bulky.

b.  Rough, rugged, uneven.

c.  Rude, uncivil, impolite, discourteous, churlish,   surly.

c.  Coarse; thick; dense; obtuse, dull ( mind ).

d.  Opaque.

e.  Terrible ( oath ); intense, excruciating, agonizing ( pain ).

غَلَّظَ
N. P. غَلَّظَ II ,
a.  Hard, rigorous.

b.  Terrible ( oath ).

غَاْلَظَ
N. Ac. غَاْلَظَ III ( غِلْظ 2 ),
a.  Hatred, enmity, hostility.

### [كتاب الله](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8/sozluk/kitab_allah.md) — مستخلص من الاستعمال القرآني

غلظ
غَلُظَ - يَغْلُظُ - غِلْظَة - غَلِيْظ - غِلاظ - اسْتَغْلَظَ - يَسْتَغْلِظُ
غَلُظَ - يَغْلُظُ + الكائن أو الأمر (النبت أو البشر أو الفعل): يصبح قوامه وملمسه أميل باتجاه الصلابة والثخانة والقسوة وعدم الانحناء أو اللين
غِلْظَة: اسم فعل بمعنى مفعول للمرة من " غَلُظَ - يَغْلُظُ ": الصلابة والقساوة من غير لين أو انحناء، في أمر خاص
غَلِيْظ: على وزن " فعيل ": اسم فاعل مبالغة من " غَلُظَ - يَغْلُظُ ":
غِلاظ: جمع " غَلِيْظ " :
اسْتَغْلَظَ - يَسْتَغْلِظُ: على وزن " استفعل " من " غَلُظَ - يَغْلُظُ ": يسعى ويطلب أن " يَغْلُظَ ": اتجه بتطوره باتجاه أن يصبح غليظاً: يصبح القوام والملمس أميل باتجاه الصلابة وعدم الانحناء
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " التماسك والصلابة والترابط والقوة والشدة في كائن"، وهي:
مَتُنَ - يَمْتُنُ، كَرِسَ - يَكْرَسُ، غَلُظَ - يَغْلُظُ، لَجَّ - يَلِجُّ (لَجَّ - يَلَجُّ)، شَدَّ - يَشُدُّ، لَزَبَ - يَلْزُبُ
ملاحظة: يشيع معنى الغليظ: السميك والثخين وكبير القطر وهذا لا يوافق المعنى القرآني
غَلُظَ - يَغْلُظ - أغلظ
 	ياأيها النبي جاهد الكفار والمنافقين واغلظ عليهم ومأواهم جهنم وبئس المصير(9) } التحريم ﴿ياأيها النبي جاهد الكفار والمنافقين واغلظ عليهم ومأواهم جهنم وبئس المصير(73)﴾ التوبة
غلظة
 ﴿ياأيها الذين آمنوا قاتلوا الذين يلونكم من الكفار وليجدوا فيكم غلظة واعلموا أن الله مع المتقين(123)﴾ التوبة
غليظ - غلاظ - غليظا
 ﴿ورفعنا فوقهم الطور بميثاقهم وقلنا لهم ادخلوا الباب سجدا وقلنا لهم لا تعدوا في السبت وأخذنا منهم ميثاقا غليظا (154)﴾ النساء ﴿وإذ أخذنا من النبيين ميثاقهم ومنك ومن نوح وإبراهيم وموسى وعيسى ابن مريموأخذنا منهم ميثاقا غليظا (7)﴾ الأحزاب ﴿وكيف تأخذونه وقد أفضى بعضكم إلى بعض وأخذن منكم ميثاقا غليظا (21)﴾ النساء
 	﴿ولما جاء أمرنا نجينا هودا والذين آمنوا معه برحمة منا ونجيناهم من عذاب غليظ (58)﴾ هود ﴿يتجرعه ولا يكاد يسيغه ويأتيه الموت من كل مكان وما هو بميت ومن ورائه عذاب غليظ(17)﴾ إبراهيم ﴿نمتعهم قليلا ثم نضطرهم إلى عذاب غليظ (24)﴾ لقمان ﴿ولئن أذقناه رحمة منا من بعد ضراء مسته ليقولن هذا لي وما أظن الساعة قائمة ولئن رجعت إلى ربي إن لي عنده للحسنى فلننبئن الذين كفروا بما عملوا ولنذيقنهم من عذاب غليظ (50)﴾ فصلت
 	﴿فبما رحمة من الله لنت لهم ولو كنت فظا غليظ القلب لانفضوا من حولك فاعف عنهم واستغفر لهم وشاورهم في الأمر فإذا عزمت فتوكل على الله إن الله يحب المتوكلين(159)﴾ آل عمران
 	﴿ياأيها الذين آمنوا قوا أنفسكم وأهليكم نارا وقودها الناس والحجارة عليها ملائكة غلاظ شداد لا يعصون الله ما أمرهم ويفعلون ما يؤمرون(6)﴾ التحريم
استغلظ
 ﴿محمد رسول الله والذين معه أشداء على الكفار رحماء بينهم تراهم ركعا سجدا يبتغون فضلا من الله ورضوانا سيماهم في وجوههم من أثر السجود ذلك مثلهم في التوراة ومثلهم في الإنجيل كزرع أخرج شطأه فآزره فاستغلظ فاستوى على سوقهيعجب الزراع ليغيظ بهم الكفار وعد الله الذين آمنوا وعملوا الصالحات منهم مغفرة وأجرا عظيما(29)﴾ الفتح
مختار الصحاح
● [غلظ] غ ل ظ: غَلُظَ الشيء بالضم غَلَظاً بوزن عنب صار غَلِيظاً وكذا اسْتَغْلَظَ ورجل فيه ِغُلْظَة بكسر الغين وضمها وفتحها و غِلاظَةٌ أيضا بالكسر أي فظاظة و أغْلَظَ له في القول و غَلَّظَ عليه الشيء تَغْلِيظا ومنه الدِّيَّة المُغَلَّظَةُ واليمين المُغلظة و أغْلَظَ الثوب اشتراه غليظا و اسْتَغْلَظَهُ ترك شراءه لغِلَظِه
الراغب
غلظ
- الغلظة ضد الرقة، ويقال: غلظة وغلظة، وأصله أن يستعمل في الأجسام لكن قد يستعار للمعاني كالكبير والكثير (انظر: مادة (كبر) ). قال تعالى: }وليجدوا فيكم غلظة﴿[التوبة/123]، أي: خشونة. وقال:﴾ثم نضطرهم إلى عذاب غليظ﴿[هود/58]، و﴾جاهد الكفار والمنافقين واغلظ عليهم﴿[التوبة/ 73]، واستغلظ: تهيأ لذلك، وقد يقال إذا غلظ. قال:﴾فاستغلظ فاستوى على سوقه{ [الفتح/29].
ملخص اللسان:
1.     غَلُظَ يَغْلُظ غِلَظاً: ضدّ الرّقّةِ في الخَلْق والطبْعِ والفِعْل والمَنْطِق  والعيْش
2.     واستغلظ النباتُ  والشجر: صار غَلِيظاً. وفي التنزيل العزيز: كزرْع أَخرج شَطْأَه فآزَرَه  فاستغلظ فاستوى على سُوقه، وكذلك جميع النبات والشجر إِذااستحكمت نِبْتَتُه
3.     وغَلَّظْتُ عليه وأَغْلَظْتُ له وفيه غِلْظة وغُلْظة وغَلْظة  وغِلاظةٌ أَي شِدَّة واسْتطالة..
4.      ورجل غَلِيظ: فَظٌّ فيه غِلْظة، ذو  غِلْظة وفَظاظةٍ وقَساوة وشدّة.
لسان العرب
● - غلظ: الغِلَظُ: ضدّ الرّقّةِ في الخَلْق والطبْعِ والفِعْل والمَنْطِق  والعيْش ونحو ذلك.  غَلُظَ يَغْلُظ غِلَظاً: صار غلِيظاً، واستغلظ مثله وهو غَلِيظ وغُلاظ،  والأُنثى غَلِيظة، وجمعها غِلاظٌ، واستعار أَبو حنيفة الغِلَظَ للخمْر،  واستعاره يعقوب للأَمر فقال في الماء: أَمّا ما كان آجِناً وأَمّا ما كان  بَعِيدَ القعر شديداً سقيُه، غَليظاً أَمرُه.  وغلَّظ الشيءَ: جعله غَليظاً. وأَغْلَظَ الثوبَ: وجده غَليظاً، وقيل:  اشتراه غليظاً. واسْتَغلظَه: ترك شراءه لغِلَظه.  وقوله تعالى: وأَخَذْن منكم مِيثاقاً غليظاً؛ أَي مؤكّداً مشدَّداً،  قيل: هو عَقْد المَهر. وقال بعضهم: الميثاق الغليظ هو قوله تعالى: فإِمْساكٌ  بمعروف أَو تَسْريح بإِحسان، فاستُعمل الغِلَظُ في غير الجَواهِر، وقد  استعمل ابن جني الغِلظ في غير الجواهر أَيضاً فقال: إِذا كان حرف الروي  أَغْلَظ حكماً عندهم من الرِّدف مع قوّته فهو أَغْلظ حكماً وأَعلى خطَراً  من التأْسيس لبُعده.  وغَلُظَت السُّنبلة واسْتَغْلظت: خرج فيها القمح. واستغلظ النباتُ  والشجر: صار غَلِيظاً. وفي التنزيل العزيز: كزرْع أَخرج شَطْأَه فآزَرَه  فاستغلظ فاستوى على سُوقه، وكذلك جميع النبات والشجر إِذا استحكمت نِبْتَتُه.  وأَرض غلِيظة: غير سَهلة، وقد غَلُظت غِلَظاً، وربما كني عن الغَلِيظ من  الأَرض بالغِلَظ. قال ابن سيده: فلا أَدري أَهو بمعنى الغَلِيظ أَم هو  مصدر وصف به. والغَلْظُ: الغَلِيظُ من الأَرض، رواه أَبو حنيفة عن النضر  ورُدَّ ذلك عليه، وقيل إِنما هو الغِلَظُ، قالوا: ولم يكن النضر بثقة.  والغَلْظُ من الأَرض: الصُّلْب من غير حجارة؛ عن كراع، فهو تأْكيد لقول أَبي  حنيفة. والتغْلِيظ: الشدّة في اليمين. وتَغْلِيظُ اليمين: تشدِيدُها  وتَوكِيدها، وغَلَّظ عليه الشيءَ تغليظاً، ومنه الدية المُغَلّظة التي تجب في  شبه العمد واليمينُ المُغلَّظة. وفي حديث قتل الخَطإِ: ففيها الدِّية  مغلّظة؛ قال الشافعي: تغليظ الدية في العَمْد المَحْض والعمد الخطإِ  والشهرِ الحرامِ والبَلدِ الحرام وقتل ذي الرحم، وهي ثلاثون حِقّة من الإِبل  وثلاثون جَذَعة وأَربعون ما بين ثِنِيّة إِلى بازِل عامِها كلُّها خَلِفة  أَي حامل. وغَلَّظْتُ عليه وأَغْلَظْتُ له وفيه غِلْظة وغُلْظة وغَلْظة  وغِلاظةٌ أَي شِدَّة واسْتطالة. قال اللّه تعالى: وليَجِدوا فيكم غِلْظة؛  قال الزجاج: فيها ثلاث لغات غِلظة وغُلظة وغَلظة؛ وقد غلَّظَ عليه  وأَغْلَظ وأَغْلَظ له في القول لا غير. ورجل غَلِيظ: فَظٌّ فيه غِلْظة، ذو  غِلْظة وفَظاظةٍ وقَساوة وشدّة. وفي التنزيل العزيز: ولو كنتَ فَظّاً غَلِيظَ  القلبِ. وأَمر غَلِيظٌ: شَدِيد صَعْب، وعَهْد غليظ كذلك؛ ومنه قوله  تعالى: وأَخذْن منكم مِيثاقاً غَلِيظاً. وبينهما غِلْظةٌ ومغالظةٌ أَي عَداوة.  وماء غَلِيظ: مُرٌّ.
مقاييس اللغة:
غير مدوَّن
القاموس المحيط:
الغِلْظَةُ، مثلثةً، والغِلاظَةُ، بالكسر وكعِنَبٍ ضِدُّ الرِّقَّةِ، والفِعْلُ ككَرُمَ وضَرَبَ، فهو غَليظٌ وغُلاظٌ، كغُرابٍ. والغَلْظُ الأرضُ الخَشِنَةُ. وأغْلَظَ نَزَل بها، الثوبَ وجَدَه غَليظاً، أو اشْتَراه كذلك، له في القولِ خَشَّنَ. وغَلَظَتِ السُّنْبُلَةُ واسْتَغْلَظَتْ خَرَجَ فيها الحَبُّ. وبينهما غِلْظَةٌ ومُغالَظَةٌ عَداوَةٌ. والدِّيَةُ المُغَلَّظَةُ، كمُعَظَّمَةٍ ثلاثونَ حِقَّةً، وثلاثونَ جَذَعَةً، وأربعونَ ما بينَ الثَّنِيَّةِ إلى بازِلِ عامِها، كُلُّها خَلِفَةٌ. واسْتَغْلَظَه تَرَكَ شِراءَهُ لِغِلَظِهِ.
تاج العروس:
غ ل ظ
الغلْظَةُ مُثَلَّثةً عن الزَّجّاجِ في تَفْسِرِ قَوْلِهِ تَعالَى : " ولْيَجِدُوا فِيكُمْ غِلْظَةً " ونَقَلَهُ الجَوْهَرِيّ أَيْضاً وكَذلِكَ صاحِبُ البارِعِ والصّاغَانِيُّ والكَسْرُ هو المشْهُورُ . وقَرَأَ الأَعْمَشُ وعاصِمٌ : غَلْظَةً بالفَتْحِ وقَرَأَ السَّلَمِيُّ وزِرُّ ابنُ حُبَيْشٍ وأَبَانَ بنُ تَغْلِبَ : غُلْظَةً بالضَّمّ وكذِلكَ الغِلاَظَةُ بالكَسْرِ و الغِلَظ كَعِنَب كُلُّ ذلِكَ ضِدُّ الرِّقَّةِ في الخَلْقِ والطَّبْعِ والفِعْلِ والمَنْطِقِ والعَيْشِ ونَحْوِ ذلِكَ
ومَعْنَى الآيَةِ أَي شِدَّةً واسْتِطَالَةً . واسْتعَارَ أَبُو حَنِيفةَ الغِلَظَ لِلْخَمْرِ واسْتَعَارَهُ يَعْقُوبُ للأَمْرِ فقالَ في الماءِ : أَمّا ما كَانَ آجِناً وأَمّا مَا كَانَ بَعِيدَ القَعْرِ شَدِيداً سَقْيُهُ غَلِيظاً أَمْرُهُ . وقد اسْتَعْمَلَ ابنُ جِنِّي الغِلَظَ في غَيْرِ الجَوَاهِرِ أَيْضَاً فقالَ : إِذا كانَ حَرْفُ الرَّوِيّ أَغْلَظَ حُكْماً عِنْدَهُمْ مِنَ الرِّدْفِ مع قُوَّتِه فهو أَغْلَظُ حُكْماً وأَعْلَى خَطَراً من التَّأْسِيسِ لبُعْدِه
والفِعْلُ ككَرُمَ وضَرَبَ وعلى الأوَّلِ اقْتَصَرَ الجَوْهَرِيّ والثّانِيَةُ نَقَلَهَا الصّاغَانِيُّ قال : وقَرَأَ نُبَيْحٌ وأَبُو وَاقِدٍ والجَرّاحُ " واغْلِظْ عَلَيْهِم " بكَسْرِ اللامِ في التَّوْبَةِ والتَّحْرِيمِ
فهو غَلِيظٌ وغُلاَظٌ كغُرَابٍ والأُنْثَى غَلِيظَةٌ وجَمْعُهَا غِلاَظٌ ومِنْهُ قَوْلُه تعالَى : " عَلَيْهَا مَلائِكَةٌ غِلاظٌ شِدادٌ " . وقال العَجَّاجُ : قَدْ وَجَدُوا أَرْكَانَنَا غِلاظَا . والغَلْظُ بالفَتْحِ : الأَرْضُ الخَشِنَةُ عن ابنِ عَبّادٍ . ورَوَى أَبُو حَنِيفَةَ عن النَّضْرِ : الغَلْظُ : الغَلِيظُ من الأَرْضِ ورُدَّ ذلِكَ عَلَيْهِ وقِيلَ : إِنَّمَا هو الغِلَظُ قالُوا : ولم يَكُنِ النَّضْرُ بِثقَةٍ ونَقَلَ ابنُ سِيدَه قَوْلَهم : أَرْضٌ غَلِيظَة : غَيْرُ سَهْلَةٍ وقد غَلُظَتْ غِلَظاً ورُبما كُنِيَ عن الغَلِيظِ من الأَرْضِ بالغِلَظِ قالَ : فلا أَدْرِي أَهو بمعْنَى الغَلِيظِ أَم هو مصْدَرٌ وُصِفَ به ؟
قُلْتُ : ومِمّا يُؤَيِّد أَبا حَنِيفَةَ قَوْلُ كُرَاع : الغَلْظُ من الأَرْضِ : الصُّلْبُ من غَيْرِ حِجَارَةٍ . فَتَأَمَّلْ
وأَغْلَظَ الرَّجُلُ : نَزَلَ بِهَا عَنْ ابْنِ عَبّادٍ . وقال الكِسَائِي : الغِلَظُ كما في التَّكْمِلَة فهو أَيْضاً تَأْكِيدٌ لِقَوْلِ أَبِي حَنِيفَةَ . وأَغْلَظَ الثَّوْبَ : وَجَدَهُ غَلِيظاً أَو اشْتَرَاهُ كذلِكَ الأَخِيرُ عنِ الجَوْهَرِيّ وقد رَدَّ عليه الصّاغَانِيُّ بقَوْلِهِ : ولَيْسَ هو من الشِّراءِ في شَيْءٍ وإِنَّمَا هو من بَابِ أَفْعَلْتُه أَيْ وَجَدْتُهُ عَلَى صِفَةٍ من الصِّفاتِ كقَوْلِهِمْ : أَحْمَدْتُهُ وأَبْخَلْتُهُ كما في التَّكْمِلَةِ . وفي العُبَابِ : والأَوَّلُ أَصَحُّ
وأَغْلَظَ لَهُ في القَوْلِ : خَشَّنَ وهو مَجازٌ ولا يُقَالُ فيه غَلَّظَ
وغَلَظُتِ السُّنْبُلَةُ واسْتَغْلَظَتْ : خَرَجَ فِيها الحَبُّ ومِنْهُ قَوْلُهُ تَعالَى : " فاسْتَغْلَظَ فاسْتَوَى عَلَى سُوقِهِ " . وكذلِكَ جَمِيعُ النَّبَاتِ والشَّجَرِ إِذا اسْتَحْكَمَتْ نِبْتَتُه وصارَ غَلِيظاً
وبينهما غِلْظَةٌ بالكسر ومُغَالَظَةٌ أَيْ عَداَوةٌ عن ابنِ دُرَيْد . وغَلَّظَ عَلَيْهِ الشَّيْءَ تَغْلِيظاً ومِنْهُ الدِّيَةُ المُغَلَّظَةُ كمُعَظَّمة وهي الَّتِي تَجِبُ في شِبْهِ العَمْدِ كما في الصّحاح . وقال الشّافِعيُّ رَحِمَهُ الله تعالَى : الدِّيَةُ المُغَلَّظَةُ في العَمْدِ المَحْضِ والعَمْدِ الخَطَإِ وفي القَتل في الشهر الحرام والبَلَدِ الحَرَامِ وقَتْلِ ذِي الرَّحِمِ وهِيَ ثَلاثُونَ حِقَّةً مِنَ الإِبِلِ وثَلاثُونَ جَذْعَةً وأَرْبَعُونَ ما بَيْنَ الثَّنِيَّةِ إِلَى بازِلِ عامِهَا كُلُّها خَلِفَةٌ أَي حامِلٌ
واسْتَغْلَظَهُ أَي الثَّوْبَ : تَرَكَ شِرَاءَهُ لغِلَظِهِ نَقَلَهُ الجَوْهَرِيّ . وممّا يُسْتَدْرَكُ عَلَيْهِ : غَلَّظَ الشَّيْءَ تَغْلِيظاً : جَعَلَهُ غَلِيظاً . وعَهْدٌ غَلِيظٌ أَي مُؤَكَّدٌ مُشَدَّدٌ وهو مَجازٌ . ويُقَال : حَلَفَ بِأَغْلاظِ اليَمِينِ
ورَجُلٌ غَلِيظٌ أَي فَظٌّ ذُو قَساوَةٍ . ورَجُلٌ غَلِيظُ القَلْبِ أَي سَيِّئُ الخُلُقِ . وأَمْرٌ غَلِيظٌ : شَدِيدٌ صَعْبٌ . وماءُ غَليظٌ : مُرٌّ . وكُلُّ ذلِكَ مَجَازٌ
ويُقَالُ : طَعَنَهُ في مُسْتَغْلَظِ ذِراعِهِ ونَكَى فِيهم نِكَايَاتٍ غَلِيظَةً وهو مَجازٌ
والمُغالَظَةُ : شِبْهُ المُعَارَضَةِ
