# جذر غيث (غ-ي-ث)

- الصفحة: https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%AB
- بيانات JSON: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D9%8A%D8%AB

> Lisan.digital: معجم للجذور العربية لفهم القرآن. هذه النسخة النصية للصفحة لأدوات الذكاء الاصطناعي؛ تشير الروابط إلى النسخ النصية للصفحات الأخرى.

Ğays (p.se), Yağmur suyu ile yetişen bitki demektir

- الحروف: غ - ي - ث
- في القرآن: الورود: ٩ · الآيات: ٨ · الصيغ: ٨
- المعاجم: ١١

## الصيغ (٨)

| الصيغة | الوزن | المعنى | الورود | الآيات | أول آية |
|---|---|---|---|---|---|
| [الْغَيْثَ](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%AB/siga/%D8%A7%D9%84%D9%92%D8%BA%D9%8E%D9%8A%D9%92%D8%AB%D9%8E.md) | الْفَعْلَ | İstenen yağmur | ٢ | ٢ | [٣١:٣٤](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%AB/ayet/31:34.md) |
| [تَسْتَغِيثُونَ](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%AB/siga/%D8%AA%D9%8E%D8%B3%D9%92%D8%AA%D9%8E%D8%BA%D9%90%D9%8A%D8%AB%D9%8F%D9%88%D9%86%D9%8E.md) | تَسْتَفْعِلُونَ | Yardım istersiniz | ١ | ١ | [٨:٩](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%AB/ayet/8:9.md) |
| [غَيْثٍ](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%AB/siga/%D8%BA%D9%8E%D9%8A%D9%92%D8%AB%D9%8D.md) | فَعْلٍ | İstenen yağmur | ١ | ١ | [٥٧:٢٠](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%AB/ayet/57:20.md) |
| [فَاسْتَغَاثَهُ](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%AB/siga/%D9%81%D9%8E%D8%A7%D8%B3%D9%92%D8%AA%D9%8E%D8%BA%D9%8E%D8%A7%D8%AB%D9%8E%D9%87%D9%8F.md) | فَاسْتَفْعَلَهُ | Hemen ondan yardım istedi | ١ | ١ | [٢٨:١٥](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%AB/ayet/28:15.md) |
| [يَسْتَغِيثَانِ](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%AB/siga/%D9%8A%D9%8E%D8%B3%D9%92%D8%AA%D9%8E%D8%BA%D9%90%D9%8A%D8%AB%D9%8E%D8%A7%D9%86%D9%90.md) | يَسْتَفْعِلَانِ | İkisi yardım ister | ١ | ١ | [٤٦:١٧](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%AB/ayet/46:17.md) |
| [يَسْتَغِيثُوا](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%AB/siga/%D9%8A%D9%8E%D8%B3%D9%92%D8%AA%D9%8E%D8%BA%D9%90%D9%8A%D8%AB%D9%8F%D9%88%D8%A7.md) | يَسْتَفْعِلُوا | Yardım isterler | ١ | ١ | [١٨:٢٩](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%AB/ayet/18:29.md) |
| [يُغَاثُ](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%AB/siga/%D9%8A%D9%8F%D8%BA%D9%8E%D8%A7%D8%AB%D9%8F.md) | يُفْعَلُ | Sulanır | ١ | ١ | [١٢:٤٩](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%AB/ayet/12:49.md) |
| [يُغَاثُوا](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%AB/siga/%D9%8A%D9%8F%D8%BA%D9%8E%D8%A7%D8%AB%D9%8F%D9%88%D8%A7.md) | يُفْعَلُوا | Sulanırlar | ١ | ١ | [١٨:٢٩](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%AB/ayet/18:29.md) |

## الجذور المجاورة — المجاورة: ٩٦ (الإجمالي: ١١٤)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.

1. [سردق](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D9%82.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ١٣ · Onun çiti
2. [وكز](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%88%D9%83%D8%B2.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ١٣ · Şamar, açık elin iç tarafıdır
3. [شوي](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B4%D9%88%D9%8A.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ١١ · Karaltı, uzaktan görülebilen karaltı demektir
4. [هيج](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%87%D9%8A%D8%AC.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ١١ · “Heyac” sonbaharda sararmış bitki demektir
5. [أفف](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%A3%D9%81%D9%81.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ١٠ · Öf ses taklidinden oluşmuş bir kelimedir
6. [ردف](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B1%D8%AF%D9%81.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ١٠ · Ridaf, binenin arkasına binilen yer, terki demektir
7. [ولد](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%88%D9%84%D8%AF.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٩ · “Yavru” demektir
8. [رفق](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B1%D9%81%D9%82.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٨ · Rifak hayvanı ayağından bağlamak için kullanılan ip demektir
9. [صفر](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B5%D9%81%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٨ · Sufar, safra kesesinden çıkan sarı sudur
10. [عصر](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B9%D8%B5%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٨ · “Yusr” sol kol; “u’sr”, yanın ayna dönüşmesi ile solak…
11. [مهل](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D9%87%D9%84.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٨ · Küllenmiş közdür
12. [حطم](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AD%D8%B7%D9%85.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٨ · Hutame : Kuru ot demektir
13. [فخر](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%81%D8%AE%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٨ · Fehr (hı) “Fehhar” çömlekçi demektir
14. [قنط](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%82%D9%86%D8%B7.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٨ · “Kart”, “karet” sıvının katılaşması, donması, kurumuş kan…
15. [عوم](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B9%D9%88%D9%85.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٨ · Yıl
16. [شيع](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B4%D9%8A%D8%B9.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٧ · Sarmaşık demektir
17. [لهو](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%84%D9%87%D9%88.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٦ · Boğazdaki küçük dil demektir
18. [سطر](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D8%B7%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٦ · Et satırıdır
19. [عتد](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B9%D8%AA%D8%AF.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٦ · Hazırladık
20. [غدو](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D8%AF%D9%88.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٦ · Ğida, Sabah yemeği, kahvaltı demektir
21. [ألف](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%A3%D9%84%D9%81.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٦ · Lif ip yapılan ipliklerden herbirine denir
22. [لعب](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%84%D8%B9%D8%A8.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٦ · Oynarlar
23. [نشر](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%86%D8%B4%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٦ · “Neşer” dalları yaygın yeşillenmiş ağaç demektir
24. [غرر](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D8%B1%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٥ · Ğerer, “Ğerer” çuval demektir
25. [نبت](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%86%D8%A8%D8%AA.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٥ · Bitki
26. [عجب](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B9%D8%AC%D8%A8.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٥ · “Acem” yabancı, dil bilmeyen demektir
27. [حوط](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AD%D9%88%D8%B7.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٥ · Çeper, çit demektir
28. [خلو](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AE%D9%84%D9%88.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٥ · Haliy : Boş arı kovanıdır
29. [دري](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AF%D8%B1%D9%8A.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٥ · Dery : Diraye saç tarağı veya baştaki saç demektir
30. [مدد](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D8%AF%D8%AF.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٥ · Kiriş demektir
31. [بعد](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%A8%D8%B9%D8%AF.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٥ · Baid uzak demektir
32. [حين](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AD%D9%8A%D9%86.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٥ · İna (Elif) sütün sağıldığı kap demektir
33. [شرب](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B4%D8%B1%D8%A8.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٤ · İçecek
34. [قرن](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%82%D8%B1%D9%86.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٤ · “Kevarir” kristal, “karun” mücevherci demektir
35. [غفل](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%81%D9%84.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٤ · Ğufl, “Ğefer” örtü demektir
36. [ويل](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%88%D9%8A%D9%84.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٤ · “Beyn” kelimesinden dönüşen bir kelimedir
37. [نزل](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%86%D8%B2%D9%84.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٤ · “Nezle” konaklama yeri demektir
38. [حقق](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AD%D9%82%D9%82.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٤ · Hokka, devlere yemin dağıtıldığı kaptır
39. [جوب](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AC%D9%88%D8%A8.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٤ · Cevbe içi su dolu çukur, kova demektir
40. [زين](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B2%D9%8A%D9%86.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٤ · Ziynet : Süslemek için kullanılan çöplere, tüylere benzeyen…
41. [سوع](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%88%D8%B9.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٤ · “Sığa(sad)” kalıba dökülmüş şeydir
42. [خبر](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AE%D8%A8%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٤ · Haber : Doğurmadan evvel devenin memesinde görülen süttür
43. [رحم](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B1%D8%AD%D9%85.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٤ · Rahim, bebeğin doğana kadar geliştiği yerdir
44. [قضي](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%82%D8%B6%D9%8A.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٣ · “Kadb” kesici alet; “ba” “va”va dönüşmüş “kadeve” ve…
45. [كسب](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%83%D8%B3%D8%A8.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٣ · Kazandı
46. [موه](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D9%88%D9%87.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٣ · Su
47. [رضي](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B1%D8%B6%D9%8A.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٣ · Radiy : Rda (re,dat,ayn) memede biberon, süt
48. [متع](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D8%AA%D8%B9.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٣ · Mut’a, üzerine ev eşyasını konduğu yüksekçe yer; sonra…
49. [حمد](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AD%D9%85%D8%AF.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٣ · Hamd: Cümle kapısı demektir
50. [رجل](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B1%D8%AC%D9%84.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٣ · Rical ayak demektir
51. [بأس](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%A8%D8%A3%D8%B3.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٣ · Bes besese dağınık taşlar demektir
52. [وجه](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%88%D8%AC%D9%87.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٣ · Yüz demektir
53. [شطن](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B4%D8%B7%D9%86.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٣ · Şetan, kuyudan su çekilen uzun iptir
54. [مول](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D9%88%D9%84.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٣ · Onların malları
55. [عدو](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B9%D8%AF%D9%88.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٣ · Mu’ted, “adeve”den iftial babından gelmektedir
56. [شدد](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B4%D8%AF%D8%AF.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٢ · Sicim bağıdır
57. [وجد](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%88%D8%AC%D8%AF.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٢ · Su birikintisidir
58. [دين](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AF%D9%8A%D9%86.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٢ · Dane, inek yavrusuna denir
59. [بين](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%A8%D9%8A%D9%86.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٢ · Beyn topraktaki yarık demektir
60. [كفر](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%83%D9%81%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٢ · Hufre, çukur demektir

البقية (JSON): https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D9%8A%D8%AB/neighbours?offset=60&limit=50

## تحليل الجذر

### تعريف الجذر والخلاصة

| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | غيث |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | İlletli (ecvef-i yâî) |
| Bağlamsal Yakın Kökler | [مطر](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D8%B7%D8%B1.md), [غوث](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%88%D8%AB.md), [نصر](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%86%D8%B5%D8%B1.md) |
| Zıt Kök | [قحط](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%82%D8%AD%D8%B7.md) |
| Çekirdek Özet 1 | Şiddetli kuraklık ve çoraklık ardından toprağı dirilten yağmur ve bu suyla yeşeren taze ot |
| Çekirdek Özet 2 | Umutsuzluk ve tükeniş sınırında darda kalanların feryadına yetişen ilahi yardım ve kurtarma |
| Çekirdek Özet 3 | Tükenme noktasına gelen varoluşsal sisteme dışarıdan canlandırıcı müdahale ile dengenin yeniden tesisi |
| Kritik Hata Riski | Kavramı sıradan meteorolojik bir yağmur veya genel bir yardım olarak anlayıp ardındaki hayati kurtarma ve darlık sonrası ihya niteliğini göz ardı etmek |

### التحليل الثنائي

| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| غي | Derine inme, gözden kaybolma, içe çekilme ve saklı birikim hali; nitekim [غيب](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%A8.md) görünmezliği, [غير](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%B1.md) başkalaşıp içten değişmeyi, [غيض](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%B6.md) suyun yerin dibine çekilmesini, [غيظ](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%B8.md) ise içte biriken şiddetli öfkeyi anlatır. | ث | Yayılma, saçılma, serpilme ve dışa vurum niteliği taşıyan ث harfinin eklenmesiyle içte veya gökte saklı rahmet birikiminin yeryüzüne serpilerek kuraklığı dağıtması ve canlandırıcı bir yayılımla hayat vermesi anlamına bürünmüştür. |

### التحليل التصويري للحروف

| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| غ | Gizli kaynak, örtülü derinlik | Arap yazısındaki ikiz harfi ع (göz, kaynak) imgesine dayanır; sesin hırıltılı niteliğiyle görünmeyen, saklı ve derinlerden gelen rahmet kaynağını temsil eder (türetme imge). |
| ي | El, kol, uzanma | Dışarıya doğru uzanan etkin güç, tasarruf, müdahale ve hayati aktarım hareketini imler. |
| ث | Serpinti, saçılma, çokluk | Arap yazısındaki ikiz harfi ت (işaret, sınır) imgesine dayanır; üç noktalı yapısıyla sınırdan taşan, zerrelere ayrılarak dağılan ve yayılan bereketi temsil eder (türetme imge). |
| غيث | Derindeki gizli kaynaktan uzanan lütfun damlalar halinde saçılarak kuraklığı gidermesi | Görünmeyen ilahi kudret kaynağından uzanan kurtarıcı bir el gibi, kuruyup tükenmiş alanın üzerine yayılarak hayat bahşeden serpintiyi ifade eder. |

### الاستعمال التاريخي والمبكر

| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Toprağın kuruyup çatladığı, otların bittiği şiddetli kuraklık döneminin ardından inen ve can suyu olan yağmur ile bu yağmurun doğrudan yeşerttiği taze çayır ve ot. |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Lisān al-ʿArab ve Maqāyīs al-Lugha'da nakledildiğine göre Zü'r-Rumme, çölün en fasih bedevilerinden bir cariyeye yağmuru sormuş; cariye de darlık sonrası gelen doyurucu bolluğu غِثْنا ما شِينا ifadesiyle dile getirmiştir. |
| Erken Arapça kullanım | Erken dönem rivayetlerinde ve Ruqayqa hadisinde geçen أَلا فَغِثْتم ما شئتم غِثتم ibaresinde olduğu gibi, kıtlık ve çaresizlik yaşayan bir topluluğun yağmur ve imdat ile hayata kavuşturulması anlamında kullanılmıştır. |

المصدر: Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn, Asās al-Balāgha.

### الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça غيث kökü, Sami dillerinin Güney ve Batı kollarında özellikle kurak coğrafyanın gerektirdiği yaşamsal kurtuluş ve suya kavuşma matrisiyle sıkı bir irtibat içindedir. Kök, fonetik ikizi olan ve çoğu zaman anlamca iç içe geçen [غوث](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%88%D8%AB.md) (feryada yetişme, yardım etme) kökü ile semantik bir ortaklık taşır. Nitekim Klasik Arapçada yâî ve vâvî biçimler birbirini ikame edecek düzeyde yakınlaşmış; yağmurun gelişi bir kavmin kurtarılması (yardıma mazhar olması), bir kimsenin imdada çağrılması da kurak toprağın suya kavuşması gibi hayati bir sığınak olarak değerlendirilmiştir. Kuzeybatı Sami dillerinde (Ugaritçe ve İbranice gibi) kökün doğrudan yağmur adı olarak kullanımı yerini genel kurtuluş ve ferahlatma köklerine bırakmışken, Güney Sami ve Arapça sahasında kelime hem darlıktan sonra gelen yağmurun hem de ölümcül tehlikeden kurtaran imdadın merkez terimi olarak kalmıştır.

درجة الثقة: Güçlü

المصدر: David Cohen Dictionnaire des racines sémitiques, Lane’s Lexicon, Brown-Driver-Briggs.

### التحليل الاشتقاقي

| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | غيث ve [غوث](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%88%D8%AB.md) semantik geçişliliği | Yağmur ile imdat kavramlarının aynı ontolojik kökte buluşması; toprağın suya muhtaçlığı ile canın kurtarılma ihtiyacının birleşimi. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Güney Arapçası ve erken Sami imdat/ferahlık izleri | Kurak iklim kuşağındaki Sami topluluklarında hayati sıvının tükeniş eşiğinde imdada yetişen ana güç sayılması. | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik su ve diriliş tasavvurları | Yaşamı sürdüren dışsal kaynağın gelişiyle kuraklığın ve ölümcül darlığın sonlandırılması algısı. | Muhtemel |

المصدر: Kitābü’l-ʿAyn, Maqāyīs al-Lugha, David Cohen.

### الجذور الشقيقة (التقاليب)

| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| غيث | Anlamlı | İstenen yağmur, darlık sonrası imdat | Kuraklığı gideren bereketli yağış ve can kurtaran yardım | Kur'an'da geçer, hedef kök |
| [غثي](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D8%AB%D9%8A.md) | Anlamlı | Sel süprüntüsü, mide bulantısı | Suyun sürüklediği çer çöp (غثاء) veya nefsin bulanması | Kökün hafifleme ve atık bırakma yönü; Kur'an'da türevi geçer |
| يغث | Anlamı bulunmayan | Veri bulunamadı | Arap dilinde müstakil bir kök kullanımı tespit edilmemiştir | Kur'an'da geçmez |
| يثغ | Anlamı bulunmayan | Veri bulunamadı | Arap dilinde müstakil bir kök kullanımı tespit edilmemiştir | Kur'an'da geçmez |
| [ثغي](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AB%D8%BA%D9%8A.md) | Anlamlı | Koyun veya keçinin melemesi | Canlının ses çıkararak sahibini veya yavrusunu çağırması (ثغاء) | Çaresizlik sesi ve çağrı ile zayıf bağ; Kur'an'da geçmez |
| ثيغ | Anlamı bulunmayan | Veri bulunamadı | Arap dilinde müstakil bir kök kullanımı tespit edilmemiştir | Kur'an'da geçmez |

### الجذور المجاورة والجذر المضاد

| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| غيث | Merkez | Hayat veren yağmur ve acil imdat | Şiddetli kuraklık, çaresizlik ve ye's sonrasında gelen mutlak kurtarıcı ihya | Toprağı dirilten yağmur ve feryada yetişen kurtarıcı müdahale |
| [مطر](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D8%B7%D8%B1.md) | Komşu | Genel yağış | İyilik veya azap bağlamında gelebilen nötr ya da helak edici genel meteorolojik yağmur | Kur'an'da çoğunlukla azap ve taş yağmuru bağlamlarında kullanılır |
| [ودق](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%88%D8%AF%D9%82.md) | Komşu | İnce ve süzülen yağmur | Yağmurun damla damla buluttan çıkış biçimine ve fiziksel inişine odaklanır | İmdat veya kuraklık şartı aranmaksızın yağışın mekanik yönü |
| [غوث](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%88%D8%AB.md) | Komşu | Feryada koşma ve yardım | Fiziksel yağmur unsurundan ziyade doğrudan tehlikedeki canı kurtarma hamlesi | Sıkıntı anında çağrılan koruyucu ve el uzatıcı güç |
| [نصر](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%86%D8%B5%D8%B1.md) | Komşu | Destek ve zafer | Düşmana karşı üstünlük kurma veya haklıya arka çıkma yardımı | Kuraklık ve dirilişten ziyade mücadele ve galebe eksenlidir |
| [قحط](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%82%D8%AD%D8%B7.md) | Zıt | Kuraklık ve kıtlık | Yağmurun büsbütün kesilmesi, toprağın kuruması ve hayatın durma noktasına gelmesi | Varlığın susuzluktan kırılması ve can damarlarının tıkanması |

### مقابلات المعنى في لغات أخرى

| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | غيث | Kurtarıcı yağmur ve imdat | Darlık ve çaresizlik anında hayat bahşeden su ve yardım | Kesin |
| Latince | pluvia salutaris, auxilium | Kurtarıcı yağmur, acil imdat | Fiziksel rahmet yağmuru ile hukuki/askeri yardımı iki ayrı kelimede toplar; tek kökte birleştirmez | Güçlü |
| İngilizce | relief rain, succor, deliverance | Can suyu yağmuru, imdada yetişme | Kuraklığı kıran yağışı ve tehlikedeki canı kurtarmayı ayrı kavramlarla ifade eder | Güçlü |
| Almanca | erlösender Regen, Nothilfe | Kurtarıcı yağmur, acil yardım | Çaresizlikten çıkaran bereketi ve yardımı karşılar fakat köksel teklik barındırmaz | Güçlü |
| Fransızca | pluie salvatrice, secours | Hayat veren kurtarıcı yağmur, imdat | Yağmurun kurtarma ve ferahlatma niteliğini ayrı terimlerle karşılar | Güçlü |

المصدر: Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch, Littré.

### الوجوه والنظائر

| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| الْغَيْثَ / غَيْثٍ | Umutsuzluk ve kuraklık sonrası inen bereketli yağmur | İnsanların çaresiz kaldığı, ye'se düştüğü anda gelen rahmet ve tabiatın yeniden dirilişi bağlamı (Lokmân [31:34](https://lisan.digital/ar/ayet/31:34.md), Şûrâ [42:28](https://lisan.digital/ar/ayet/42:28.md), Hadîd [57:20](https://lisan.digital/ar/ayet/57:20.md)). |
| تَسْتَغِيثُونَ / فَاسْتَغَاثَهُ / يَسْتَغِيثَانِ | Çaresizlik, tehlike ve tükeniş anında imdat isteme | Savaşta ölüm kalım anında, kavgada baskı altında veya inanç krizinde feryat ederek sığınma bağlamı (Enfâl [8:9](https://lisan.digital/ar/ayet/8:9.md), Kasas [28:15](https://lisan.digital/ar/ayet/28:15.md), Ahkâf [46:17](https://lisan.digital/ar/ayet/46:17.md)). |
| يَسْتَغِيثُوا / يُغَاثُوا | Cehennemde sahte yardım ve azabın katmerlenmesi (tersinleme) | Susuzluktan kıvranan inkârcıların feryat edip su istemesi ve onlara yüzleri kavuran erimiş maden sunulması bağlamı (Kehf [18:29](https://lisan.digital/ar/ayet/18:29.md)). |
| يُغَاثُ | Kıtlık ve kuraklık yıllarından sonra bolluğa kavuşma, sulanma | Yedi şiddetli kuraklık yılının ardından halkın yeniden yağmura, üretime ve berekete kavuşması bağlamı (Yûsuf [12:49](https://lisan.digital/ar/ayet/12:49.md)). |

### سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Mefâtîhu'l-gayb ve tevhid (istiğāse) | Yağmurun vaktini yalnızca Allah'ın bilmesi ve çaresizlik anında feryadın kime yöneltileceği tartışması. | İlahî kudretin tekliği ve darda kalana yegane icabet eden merci olması. |
| Fıkıh | İstiskâ namazı ve zaruret hali | Kuraklık dönemlerinde topluca tövbe edilerek yapılan yağmur duası ve hayati tehlikede yardım isteme fıkhı. | Şer'î meşru kurtuluş talebi ve aczin ilanı. |
| Tefsir | غيث ile [مطر](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D8%B7%D8%B1.md) ayrımı | Kur'an'da matarın helak ve azap, ğaysın ise sırf rahmet ve kurtuluş için tahsis edildiği tespiti. | Rahmet, ümit ve ontolojik canlanma ayrımı. |
| Hadis | Yağmur duaları ve istiğāse rivayetleri | Hz. Peygamber'in kuraklık anında yaptığı dualar ve darda kalanın imdadına yetişmenin fazileti. | Acil icabet, somut rahatlama ve beşeri yardımlaşma. |

### تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Çaresizlik ve dua | İstiğāse ve ilahi icabet | Kulun varoluşsal aczini itiraf ederek mutlak kudretten yardım alması | İnsanın tüm dünyevi sebepleri aşıp doğrudan varlığın kaynağına iltica etmesi. | Kesin |
| İlmi | Biyolojik ve ekolojik döngü | Kritik eşik ve can suyu girdisi | Kuraklıktan çökmek üzere olan ekosistemin su ile canlanması | Çölleşme eşiğindeki floranın ani nem girdisiyle yeniden biyolojik faaliyet üretmesi. | Güçlü |
| Siyasi | Kriz yönetimi ve toplumsal sığınma | Himaye ve acil müdahale | Mazlumun ve zayıfın otoriteden hayat hakkı talep etmesi | Toplumsal asayiş ve adaletin, ezilenlerin feryadına yetişilerek tesis edilmesi. | Güçlü |
| İktisadi | Kıtlık, resesyon ve daralma | Likidite ve üretim canlanması | Kaynakların kuruduğu kriz anında piyasaya can suyu verilmesi | Üretimin durduğu kıtlık dönemlerinde sisteme giren bereketle iktisadi çarkların dönmesi. | Güçlü |

### التماثل في العلوم العددية والإنسانية

| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Dışsal negatif entropi enjeksiyonu | İçsel dinamikleriyle tükenme ve maksimum entropi (ölüm) noktasına yaklaşmış kapalı bir sisteme, dışarıdan hayati kütle veya enerji girdisi sağlanarak sistemin yeniden dengeli ve dinamik hale getirilmesi. | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Acil durum müdahalesi ve kriz kurtarması | Bireyin veya topluluğun kendi imkanlarıyla aşamadığı varoluşsal tehlike anında, dışsal bir koruyucu güce feryat ederek maruz kaldığı yıkıcı şartların tersine çevrilmesi. | Güçlü |

### التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kavramı yalnızca sıradan bir meteorolojik yağmur hadisesine veya istiğâse kelimesini teolojik bir lafız kavgasına indirgeyerek kökün darlık, çaresizlik ve diriliş boyutunu unutmak. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kur'an'da غيث, beşeri ve tabii tüm imkanların tükendiği ye's ânında ilahi kudretin doğrudan devreye girerek ölü toprağı veya tükenmiş insanı ihya ettiği kuşatıcı bir kurtuluş yasasıdır. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Şûrâ [42:28](https://lisan.digital/ar/ayet/42:28.md) gibi ayetlerdeki umutsuzluk psikolojisi kavranamaz; Kehf [18:29](https://lisan.digital/ar/ayet/18:29.md)'daki cehennemliklerin su talebine verilen karşılığın ironik ve dehşet verici tersinlemesi sıradan bir içecek faslı sanılır. |

### خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Varlık ve insan hayatının kriz noktalarında ilahi rahmetin nasıl bir kurtarıcı olarak devreye girdiğini, tabiat ile insan ruhunun kuraklık ve diriliş döngülerindeki ontolojik paralelliğini gösterir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | İnsanların ümitsizliğe düştüğü anda inen rahmeti bildiren ayetlerde (Şûrâ [42:28](https://lisan.digital/ar/ayet/42:28.md)), Bedir gibi ölüm kalım savaşlarındaki ilahi imdat tasvirlerinde (Enfâl [8:9](https://lisan.digital/ar/ayet/8:9.md)) ve kıtlık sonrası gelen refah müjdelerinde (Yûsuf [12:49](https://lisan.digital/ar/ayet/12:49.md)). |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Rahmetin mekanik ve tesadüfi bir yağış olmadığını, istiğāsenin sıradan bir talep değil varoluşsal bir tükeniş feryadı olduğunu ve gerçek yardımın yalnızca hayatı bahşeden merciden gelebileceğini ortaya koyar. |

### التركيب النهائي والنموذج الرياضي

- Somut anlam: Şiddetli kuraklık ve çoraklığın ardından toprağa hayat veren, bitkileri fışkırtan yağmur ve bu suyun yeşerttiği taze çayır.
- Soyut anlam: Tüm beşeri imkânların tükendiği çaresizlik eşiğinde yapılan imdat çağrısına lütufla yetişen ilahi kurtarma ve diriltme.
- Sistematik karşılık: Çöküş ve tükeniş sınırındaki bir sisteme dışarıdan hayatî bir girdi aktararak sistemin fonksiyonlarını ve dengesini yeniden başlatan acil müdahale mekanizması.
- LaTeX modeli: $$S_{t+1} = S_t + G \cdot \delta(C - S_t)$$
- LaTeX açıklaması:

$S_t$, sistemin mevcut canlılık veya kaynak durumunu; $C$, sistemin çöküş ve çaresizlik eşiğini; $\delta(C - S_t)$, sistem bu kritik darlık eşiğine ulaştığında devreye giren feryat ve tetiklenme fonksiyonunu; $G$, sisteme dışarıdan inen kurtarıcı girdiyi (غيث); $S_{t+1}$ ise bu hayati müdahale sonucunda ulaşılan diriliş ve ihya durumunu temsil eder.

## الآيات التي ورد فيها (الآيات: ٨)

بترتيب المصحف، مع نصوصها. JSON: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D9%8A%D8%AB/occurrences?meal=IK

### [الأنفال ٨:٩](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%AB/ayet/8:9.md) — تَسْتَغِيثُونَ

إِذْ تَسْتَغِيثُونَ رَبَّكُمْ فَاسْتَجَابَ لَكُمْ أَنِّي مُمِدُّكُمْ بِأَلْفٍ مِنَ الْمَلَائِكَةِ مُرْدِفِينَ

### [يوسف ١٢:٤٩](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%AB/ayet/12:49.md) — يُغَاثُ

ثُمَّ يَأْتِي مِنْ بَعْدِ ذَلِكَ عَامٌ فِيهِ يُغَاثُ النَّاسُ وَفِيهِ يَعْصِرُونَ

### [الكهف ١٨:٢٩](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%AB/ayet/18:29.md) — يَسْتَغِيثُوا · يُغَاثُوا

وَقُلِ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكُمْ فَمَنْ شَاءَ فَلْيُؤْمِنْ وَمَنْ شَاءَ فَلْيَكْفُرْ إِنَّا أَعْتَدْنَا لِلظَّالِمِينَ نَارًا أَحَاطَ بِهِمْ سُرَادِقُهَا وَإِنْ يَسْتَغِيثُوا يُغَاثُوا بِمَاءٍ كَالْمُهْلِ يَشْوِي الْوُجُوهَ بِئْسَ الشَّرَابُ وَسَاءَتْ مُرْتَفَقًا

### [القصص ٢٨:١٥](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%AB/ayet/28:15.md) — فَاسْتَغَاثَهُ

وَدَخَلَ الْمَدِينَةَ عَلَى حِينِ غَفْلَةٍ مِنْ أَهْلِهَا فَوَجَدَ فِيهَا رَجُلَيْنِ يَقْتَتِلَانِ هَذَا مِنْ شِيعَتِهِ وَهَذَا مِنْ عَدُوِّهِ فَاسْتَغَاثَهُ الَّذِي مِنْ شِيعَتِهِ عَلَى الَّذِي مِنْ عَدُوِّهِ فَوَكَزَهُ مُوسَى فَقَضَى عَلَيْهِ قَالَ هَذَا مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ عَدُوٌّ مُضِلٌّ مُبِينٌ

### [لقمان ٣١:٣٤](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%AB/ayet/31:34.md) — الْغَيْثَ

إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ

### [الشورى ٤٢:٢٨](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%AB/ayet/42:28.md) — الْغَيْثَ

وَهُوَ الَّذِي يُنَزِّلُ الْغَيْثَ مِنْ بَعْدِ مَا قَنَطُوا وَيَنْشُرُ رَحْمَتَهُ وَهُوَ الْوَلِيُّ الْحَمِيدُ

### [الأحقاف ٤٦:١٧](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%AB/ayet/46:17.md) — يَسْتَغِيثَانِ

وَالَّذِي قَالَ لِوَالِدَيْهِ أُفٍّ لَكُمَا أَتَعِدَانِنِي أَنْ أُخْرَجَ وَقَدْ خَلَتِ الْقُرُونُ مِنْ قَبْلِي وَهُمَا يَسْتَغِيثَانِ اللَّهَ وَيْلَكَ آمِنْ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ فَيَقُولُ مَا هَذَا إِلَّا أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ

### [الحديد ٥٧:٢٠](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%AB/ayet/57:20.md) — غَيْثٍ

اعْلَمُوا أَنَّمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا لَعِبٌ وَلَهْوٌ وَزِينَةٌ وَتَفَاخُرٌ بَيْنَكُمْ وَتَكَاثُرٌ فِي الْأَمْوَالِ وَالْأَوْلَادِ كَمَثَلِ غَيْثٍ أَعْجَبَ الْكُفَّارَ نَبَاتُهُ ثُمَّ يَهِيجُ فَتَرَاهُ مُصْفَرًّا ثُمَّ يَكُونُ حُطَامًا وَفِي الْآخِرَةِ عَذَابٌ شَدِيدٌ وَمَغْفِرَةٌ مِنَ اللَّهِ وَرِضْوَانٌ وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا مَتَاعُ الْغُرُورِ

## المعاجم (١١)

### ★ معجم آق إيفلر (بالتركية)

Ğays (p.se), Yağmur suyu ile yetişen bitki demektir.

### [كتاب العين](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%AB/sozluk/kitab_ayn.md) — الخليل بن أحمد · القرن ٨

باب الغين والثاء و و ا ي ء معهما
غ ث ي، غ و ث، غ ي ث، ث غ و مستعملات غثي: الغُثاءْ، والغَثَيانُ: خُبْث النَّفس.
وغَثَيْتُ نَفْسُهُ تَغْثَى غَثىً وغَثْياً وغَثَياناً، قال:
فإن يكُ هذا من نَـبـيذٍ شَـرِبْـتُـهُ		فإنيَ من شُرْب النَّبيذ لـتـائبُ ....
صداعٌ وتوصيمُ العـظـام وفَـتْـرة		وغَثْيٌ مع الأحشاء في الجوف لائب
والغُثاءُ: ما جاء به السيلُ من نباتٍ قد يبس.
ثغو: الثُغاءُ: من أصوات الغَنَم، والفِعْلُ: ثَغا يَثْغو ثُغاءً.
غيث: الغَيْثُ: المطر. يقال : غاثَهُمُ اللهُ، وأصابَهُمْ غَيْثٌ.
والغَيْثُ: الكلأُ يَنْبُتُ من المطرَ، ويُجمع على الغُيُوث.
والغِياثْ: ما أغَاثك الله به، ويقول المبتلى: أَغِثْني، أي: فرج عني.
غوث: يقال : ضرب فلان فغَوَّثَ تَغويثاً، أي: قال: واغَوْثاه، أي: من يُغْيثُني. والغَوْثُ: الاسم من ذلك.

### [الصحاح](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%AB/sozluk/sihah.md) — الجوهري · القرن ١٠

الغَيْثُ: المطر. وقد غاثَ الغَيْثُ الأرضَ، أي أصابها. وغاثَ الله البلاد يَغيثُها غَيْثاً وغيثَتِ الأرضُ تُغاثُ غَيْثاً، فهي أرض مَغيثَةٌ ومَغْيوثَةٌ. وربَّما سمِّي السحاب والنبات بذلك.

### [تهذيب اللغة](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%AB/sozluk/tehzib.md) — الأزهري · القرن ١٠

باب الغين والثاء
غثا ، غيث ، غوث ، ثغا ، وثغ : مستعملة .
غثا : الحراني عن ابن السكيت :
غَثَتْ نفسه تَغثَى غَثْياً وغثيَاناً ، قلتُ : وهكذا رواه أبو عبيد عن أبي زيد وغيره ، وأما الليثُ فإنه زعم في كتابه أنه غَثِيَتْ نَفْسُه تَغْثَى غَثاً وغَثَياناً ، قلت : وكلامُ العرب عَلَى ما قال أبو زَيدٍ ، وما رواه الليث فمن كلامِ المولّدِينَ .
وقال ابن السكيت : غثا السّيلُ المرْتعَ : إذَا جَمَعَ بعضه إلى بعضٍ وأَذْهَبَ حَلاوتهُ .
قال : وقال أبو زيد : غثا الماءُ يَغثُو غثواً
وغُثاءً : إذا كَثُرَ فيه البعرُ والورقُ والقَصَبُ .
وقال أبو إسحاق النَّحويُّ في قول الله جل وعز : ( ) ( فَهَدَى وَالَّذِى ( صلى الله عليه وسلم )
1764 أَخْرَجَ الْمَرْعَى فَجَعَلَهُ غُثَآءً أَحْوَى ) ( الأعلى : 4 ، 5 ) .
قال : جعلَه غُثاءً : جَفَّفهُ حتى صيرهُ هَشيماً جافّاً كالغثاء الذي تراه فوق السيلِ ، وقيل معناه : أَخْرَجَ المرْعَى أَحْوَى : أي : أَخْضَرَ ، فجعلهُ غثاءً : أي يابساً بعد خُضْرَتهِ .
غيث غوث : الحراني عن ابن السكيت : اسْتغاثني فُلانٌ فأَغَثْتهُ ، وقد غاثَ الله البلادَ يغيثُها غَيْثاً : إذا أنزل بها الغيثَ ، وقد غِيثَتِ الأرض تُغاثُ غَيْثاً ، وهي أرضٌ مَغِيثَةٌ ومَغيوثَةٌ .
وقال أبو عبيد : قال الأصمعي : أخبرني أبو عمرو بن العلاء أنه سمع ذا الرُّمَّةَ يقول : قاتل الله أمةَ بني فلانٍ ما أفصحها ، قلت لها : كيفَ كان المطرُ عِندكم ؟ فقالت : غِثْنا ما شِئْنَا .
وقال الليث : الغيث : المطر ، يقال : غاثهم الله ، وأصابهمْ غَيثٌ .
قال : والغيث : الكلأُ ينبتُ من ماء السماء ، ويُجمعُ عَلَى الغيوثِ ، والغياثُ : ما أغاثكَ الله به ، ويقول الواقع في بَلِيَّةٍ : أَغِثني : أي فرِّج عَنِّي ، وتقول : ضُربَ فلانٌ فَغوَّثَ تغويثاً : أي : قال : واغوثاهُ ، قلت : ولم أسمع أحداً يقول : غاثهُ يَغوثهُ بالواوِ ، وغوثٌ : حَيٌّ من الأزْدِ ، ومنه قول زُهَيْرٍ :
وتخشى رُماةَ الغوثِ من كل مَرصَدٍ
ويقال : اسْتَغثْتُ فلاناً فما كان لي عنده مَغُوثَةٌ ولا غَوْثٌ : أيْ إغاثةٌ ، ومَغوثَةٌ وغَوْثٌ : اسْمانِ يُوْضَعانِ مَوضع الإغاثة ، وبين مَعْدنِ النَّقْرَةِ والرَّبَذَةِ ماءٌ يعرف بِمُغِيثِ ماوَانَ ، وماؤه شَرُوبٌ ، ومَغيثة : رَكِيّةٌ أخرى عَذبةُ الماءِ بين القادسيةِ والعُذيْبِ .
أبو عبيد عن الأصمعي : بئرٌ ذاتُ غَيِّثٍ أي : ذاتُ مَادَّةٍ .
وقال رُؤبةُ :
نغْرفُ من ذِي غَيِّثٍ وَنُؤْزِي
وفرسٌ ذُوغَيِّثٍ : إذا أَتى بِجري بعد جَرْيٍ ، والغَواثُ : الإغَاثةُ ، ومنه قوله :
متى يَرجو غَواثك مَنْ تُغيثُ
عمرو عن أبيهِ قال : التغَيُّث : السِّمَنُ ، يقال للناقة : ما أحْسَنَ تَغَيُّثَها : أي : سمنها .
ثغا : قال الليث : الثُّغاءُ من أصوات الغَنم : والفعلُ : ثَغَا يَثْغُو ، ويقال : سمعت ثَواغِي الشَّاء أي ثُغَاءَهَا ، الواحدة : ثَاغِيَةٌ ، وكذلك سمعت راغِيَةَ الإبل ورَوَاغيَها وصَواهلَ الخيلِ .
ويقال : أتيتُ فلاناً فما أثغَى ولا أرغَى :
أي : ما أعطى شاةً تَثْغُو وَلا بَعِيراً يَرْغُو ، ويقال : أَثغَى شاتَهُ وَأرْغَى بَعيرهُ ، إذا فَعَل بهما فعلاً يستدعي الرُّغَاءَ والثُّغَاءَ منهما ، ويقال : ما لفلانٍ ثَاغيَةٌ ولا رَاغية : أي ما له شاةٌ ولا بعيرٌ .
وثغ : الحراني عن ابن السكيت ، وأبو العباس عن ابن الأعرابيِّ قالا : الْوَثيغَةُ : الدُّرْجةُ التي تتخذُ للناقةِ إذا ظُئرتْ على ولد غيرها ، وقد وَثَغهَا الظَّائرُ يَثِغُها ، وسمعت العربَ تقول : لما الْتفَّ من أجناسِ العشبِ أيام الربيع وثِيغةٌ ووثِيخَة .

### [مقاييس اللغة](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%AB/sozluk/mekayis.md) — ابن فارس · القرن ١١

(باب الغين والياء وما يثلثهما)
(غيب) الغين والياء والباء أصلٌ صحيح يدلُّ على تستُّر الشيء عن العُيون، ثم يقاس. من ذلك الغَيْب: ما غَابَ([1]) ، ممّا لا يعلمه إلا الله. ويقال: غابت الشَّمس تَغِيب غَيْبَةً وغُيُوباً وغَيْباً. وغابَ الرَّجل عن بلده. وأغابَتِ المرأةُ فهي مُغِيبةٌ، إذا غابَ بعلُها. ووقَعْنا في غَيْبَةٍ وغَيَابة، أي هَبْطة من الأرض يُغابُ فيها. قال الله تعالى في قصة يُوسُفَ عليه السَّلام: ﴿وَأَلْقُوهُ في غَيَابَةِ الجُبِّ﴾  [يوسف 10]. والغَابة: الأجَمة، والجمع غاباتٌ وغابٌ. وسمِّيت لأنّه يُغاب فيها. والغِيبة: الوَقيعة في النّاس من هذا، لأنَّها لا تقال إلاّ في غَيْبَة.
(غيث) الغين والياء والثاء أصلٌ صحيح، وهو الحَيَا النّازِلُ من السَّماء. يقال: جادَنا غيثٌ([2]) ، وهذه أرضٌ مَغِيثَةٌ ومغيوثة. وغِثْنا، أي أصابنا الغَيْث([3]) ، قال ذو الرُّمَّة: "ما رأيتُ أفصَحَ مِن أَمَةِ آل فلان، قلتُ لها: كيف كان المطر عندكم؟ قالت: غِثْنا ما شِينا".
(غير) الغين والياء والراء أصلانِ صحيحان، يدلُّ أحدُهما على صلاحٍ وإصلاحٍ ومنفعة، والآخر على اختلافِ شيئين.
فالأوَّل الغِِيرَة، وهي الميرَة بها صلاحُ العِيال. يقال: غِرْتُ أهلي غِيرَةً وغِياراً، أي مِرْتُهُم. وغَارَهم الله تعالى بالغيث يَغِيرهم ويَغُورهم، أي أصلَح شأنَهم ونَفَعهم. ويقال: ما يَغِيرك كذا، أي ما ينفعُك. قال:
ماذا يَغِيرُ ابنتَيْ رِبْعٍ عَويلُهُمَا *** لا تَرقُدانِ ولا بُؤُسَى لمَنْ رَقدا([4])
ومن هذا الباب الغَيْرة: غَيرةُ الرَّجُل على أهله. تقول: غِرْتُ على أهلي غَيْرَةً. وهذا عندنا من الباب؛ لأنَّها صلاح ومنفعة.
والأصل الآخر: قولُنا: هذا الشَّيءُ غيرُ ذاك، أي هو سِواه وخلافه. ومن الباب: الاستثناءُ بغَير، تقول: عَشرة غير واحدٍ، ليس هو من العَشَرة. ومنه قولُه تعالى: ﴿صِراطَ الَّذينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ المَغْضُوبِ عَليْهِمْ وَلاَ الضَّالِّينَ﴾
[الفاتحة 7].
فأمَّا الدِّيَة فإنَّها تسمَّى الغِيرَ. قال رسول الله صلى الله عليه وآله وسلم لرجلٍ طَلَبَ القَوَدَ بوليٍّ لـه قُتِلَ: "ألاَ الغِيرَ([5]) " يريد: ألاَ تَقبلُ الغِير. فهذا محتملٌ أنْ يكون من الأوّل، لأنَّ في الدِّيةِ صلاحاً للقاتل وبقاءً لـه ولِدَمِه. ويحتمل أنْ يكون من الأصل الثَّاني، لأنَّه قَوَد فَغيِّر إلى الدِّية، أي أُخِذَ غيرُ القَوَد، أي سِواه. قال في الغِيَر:
لَنَجْدَعَنَّ بأيدينا أُنوفَكُم *** بَنِي أُمَيْمَةَ إن لم تَقبلُوا الغِيَرا([6])
(غيس) الغين والياء والسين، يقولون: إنَّ غَيْسانَ الشّبَاب: حِدَّتُه وعُنفوانُه.
(*غيض) الغين والياء والضاد أُصَيلٌ يدلُّ على نُقصانٍ في شيء، وغموضٍ وقلّة. يقال غاضَ الماءُ يَغِيض: خلافُ فاضَ. وغِيضَ، إذا نَقَصَهُ غيرُه. قال الله تعالى: ﴿وَغِيضَ الماءُ﴾ [هود 44].
وأمَّا الغُموضُ فالغَيْضَة: الأَجَمة، سمِّيت لغُموضِها، ولأنَّ السَّائرَ فيها لا يكاد يُرَى.
(غيظ) الغين والياء والظاء أُصَيلٌ فيه كلمةٌ واحدة، يدلُّ على كَرْبٍ يلحقُ الإنسانَ مِن غيره. يقال: غاظَني يَغِيظُني. وقد غِظْتَني يا هذا. ورجلٌ غائظ وغَيَّاظ. قال:
سُمِّيتَ غيَّاظاً ولستَ بغائظٍ  *** عَدُوّاً ولكنَّ الصَّديقَ تَغيظُ([7])
(غيف) الغين والياء والفاء أُصيلٌ صحيحٌ يدلُّ على مَيْل ومَيَل وعُدُولٍ عن الشَّيء. من ذلك تَغَيَّفَ، إذا تَمَيَّل. وتغَيَّفت الشّجرةُ بأغصانِها يميناً وشمالاً. ومن الباب: غَيَّفَ الرَّجلُ، إذا جبن فمالَ عن نَهْج القِتال. قال القُطَاميّ:
* فيغيِّفون ونَرْجِعُ السَّرَعانا([8]) *
(غيق) الغين والياء والقاف كلمةٌ واحدة. يقولون: غَيَّق في رأيه تغييقاً: اختلط فيه.
(غيل) الغين والياء واللام أصلانِ صحيحان، أحدهما يدلُّ على اجتماعٍ، والآخَر نوع. من الإرضاع.
فالأوَّل الغِيل: الشجر المجتمِع الملتفّ. وما يبعُد أن يكون أصلُ هذا الواو ويعودَ إلى غالَه يَغُوله، والغيْل: السَّاعد الرَّيَّان الممتلِئ. قال:
* بيضاءُ ذاتُ ساعدَيْنِ غَيلَيْن([9]) *
ومن الباب: الغَيْل: الماء الجارِي.
والأصل الآخَر: أنْ يُجامِعَ الرَّجُل امرأتَه وهي مُرْضِع، وهي الغِيلَة.
وفي الحديث: "لقد هممتُ أن أنْهى عن الغِيلة". قال:
فمِثْلُكِ حُبلَى قد طرَقْتُ ومرضِعٍ  *** فألهيتُها عن ذي تَمائم مُغْيِلِ([10])
(غيم) الغين والياء والميم كلمةٌ تدلُّ على سَتْر شيءٍ لشيء. من ذلك: الغيم، وهو معروف. يقال: غامَت السَّماء، وتغيَّمت، وأغامَت.
ومن الباب: الغَيْم، وهو العَطَش وحرارةُ الجَوْف، لأنَّه شيءٌ يَغْشَى القَلْبُ.
(غين) الغين والياء والنون قريبٌ من الذي قبلَه([11]) . فالغَيْن: الغَيْم. قال:
كأنِّي بين خافِيَتَيْ عُقابٍ  *** أصابَ حمامةً في يوم غَيْنِ([12])
والغَيْن: العَطَش. ويقال: غِينَ على قلْبه، كأنَّ شيئاً غشِيَه. وفي الحديث: "إنَّهُ ليُغانُ على قلبي([13])". ومن الباب: شجرةٌ غَيْناء، وهي الكثيرة الورَق الملتفَّةُ الأغصان، والجمع غِينٌ. ويقال: إنَّ الغَيْنة: الرَّوضة. والقياس في ذلك كلِّه واحد. والله أعلم.
--------------ـــ
([1]) في الأصل: "وأغاب". وفي المجمل. "الغيب كل ما غاب هناك".
([2]) في الأصل: "جاءنا غيث".
([3]) في الأصل: "أصبنا الغيث"، صوابه في المجمل واللسان ومجالس ثعلب 349. وانظر الخبر التالي في البيان (2: 71) وصفة السحاب 39 والمخصص (9: 120) والمزهر (1: 153).
([4]) لعبد مناف بن ربعي الهذلي. ديوان الهذليين (3: 38) واللسان (غير) وإصلاح المنطق 152.
([5]) وكذا ورد نصه في المجمل على الإيجاز. و في اللسان: "ألا تقبل الغير".
([6]) أنشده في المجمل، ونسبه في اللسان (غير) إلى بعض بني عذرة.
([7]) البيت من أبيات خمسة لحضين بن المنذر، يهجو بها ولده غياظ بن الحضين، انظر اللسان (غيظ).
([8]) ديوان القطامي 18. وصدره كما في الديوان ومجالس ثعلب 525 واللسان (غيف، سرع):
* وحسبتنا نزع الكتيبة غدوة * وفي الديوان: "فيغيفون ونوزع".
([9]) الرجز في اللسان (غيل) وإصلاح المنطق 11 والمخصص (1: 168).
([10]) لامرئ القيس في معلقته. وأنشده ابن هشام في المغني (فصل الفاء) شاهداً للجرّ بعد فاء (رب).
([11]) في الأصل: "من الواو قبله".
([12]) من أبيات لرجل تغلبي يصف فرساً أنشدها في اللسان (غين). وأنشده في المجمل والمخصص (8: 130).
([13]) تمامه في اللسان: "حتى أستغفر الله في اليوم سبعين مرة".

ـ

### [أساس البلاغة](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%AB/sozluk/esas.md) — الزمخشري · القرن ١٢

غ ي ث
غاثهم الله وأرض مغيثة وغثنا ما شئنا وسقط الغيث في أرض بني فلان‏.‏
ووقعنا على غيث يقيد الماشية أي على كلإٍ‏.‏

### [لسان العرب](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%AB/sozluk/lisan.md) — ابن منظور · القرن ١٣

الغَيْثُ: المطر والكَلأُ؛ وقيل: الأَصلُ المطر، ثم سُمِّي ما يَنْبُتُ به غَيْثاً؛ أَنشد ثعلب:
وما زِلْتُ مثلَ الغَيْثِ، يُرْكَبُ مرَّةً
فيُعْلى، ويُولَى مَرَّةً، فيُثِيبُ
يقول: أَنا كشجر يؤْكل، ثم يُصيبُه الغَيْثُ فيَرْجِعُ أَي يَذْهَبُ مالي ثم يَعُودُ، والجمع: أَغْياثٌ وغُيوثٌ؛ قال المُخَبَّلُ السَّعْدي: لها لَجَبٌ حَوْلَ الحِياضِ، كأَنه
تَجاوُبُ أَغياثٍ، لَهُنَّ هَزيمُ
وغاثَ الغَيْثُ الأَرضَ: أَصابَها، ويقال: غاثَهم اللهُ، وأَصابَهم غَيْثٌ، غاث اللهُ البلادَ يَغيثُها غَيْثاً إِذا أَنزل بها الغَيْثَ؛ ومنه الحديث: فادْعي الله يَغِيثُنا، بفتح الياء. وغِيثَتِ الأَرضُ، تُغاثُ غَيْثاً، فهي مَغِيثةٌ، ومَغْيُوثة: أَصابها الغَيْثُ. وغِيثَ القومُ: أَصابَهم الغَيْثُ. قال الأَصمعي: أَخبرني أَبو عمرو بن العَلاء قال: سمعت ذا الرُّمة يقول: قاتَلَ اللهُ أَمَةَ بني فلانٍ ما أَفْصَحَها قُلْتُ لها: كيفَ كان المطرُ عندكم؟ فقالت: غِثْنا ما شئنا. وفي حديث رُقَيقةَ: أَلا فَغِثْتم ما شئتم غِثتم، بكسر الغين، أَي سُقِيتم الغَيثَ، وهو المطر، والسؤَال منه: غِثنا؛ ومِن الإِغاثة، بمعنى الإِعانة: أَغِثْنا؛ وإِذا بَنَيتَ منه فعلاً ماضياً لم يُسَمَّ فاعله، قلت: غِثْنا، بالكسر، والأَصل غُيِثْنا، فحذفت الياء، وكسرت الغين؛ وربما سُمي السحابُ والنباتُ: غَيْثاً.
والغَيْث الكَلأُ يَنْبُتُ من ماء السماء. وفي حديث زكاة العسل: إِنما هو ذبابُ غَيْثٍ، قال ابن الأَثير: يعني النَّحْلَ، وأَضافه إِلى الغَيْثِ، لأَنه يَطلُبُ النباتَ والأَزهارَ، وهما من تَوابع الغَيْثِ. وغَيْثٌ مُغِيثٌ: عامٌّ. وبئر ذاتُ غَيِّثٍ أَي ذاتُ مادَّةِ؛ قال رؤبة: نَغْرِفُ مِن ذي غَيِّثٍ ونُؤْزِي
(* قوله «قال رؤبة إلخ» صدره كما في التكملة: أَنا ابن أَنضاد إليها أَرزي تغرف:
الانضاد الاشراف. وأرزي أَسند. أي نفضل عليه ونضعف، بضم النون.) والغَيِّثُ: عَيْلَم الماءِ. وفرس ذو غَيِّثٍ: على التشبيه، إِذا جاءه عَدْوٌ بعدَ عَدْوٍ. وغَيَّثَ الأَعمَى: طلبَ الشيءَ؛ عن كراع، وهو بالعين أَيضاً، وهو الصحيح؛ قال ابن سيده: وأُرى العين المهملة تصحيفاً. وغَيَّثٌ: رجل من طَيِّئٍ. وبنو غَيْثٍ، أَو غَيِّثٍ: حَيٌّ. وبَين مَعْدِنِ النَّقْرة والرَّبَذة موضع يعرف بمُغِيثِ ماوانَ، وماؤُه مِلْح. ومَغِيثَة: رَكِيَّةٌ أُخرى، غذبةُ الماءِ، وهي إِحدى مَناهِل الطريق مما يلي القادِسِيَّةَ؛ وأَنشد أَبو عمرو:
شَرِبْنَ من ماوانَ ماءً مُرَّا،
ومِنْ مُغِيثَ مِثْلَه، أَو شَرَّا

### [القاموس المحيط](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%AB/sozluk/kamus.md) — الفيروزآبادي · القرن ١٥

* غ ي ث * * الغَيْثُ * المطر و * غَاثَ * الغيث الأرض أصابها وغاثَ الله البلاد وبابهما باع و * غِيثَت * الأرض تُغاثُ * غَيْثاً * فهي أرض * مَغِيثة * و * مَغْيوثة * وربما سمي السحاب والنبات * غَيْثا

### [تاج العروس](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%AB/sozluk/tac.md) — الزبيدي · القرن ١٨

الغيث: المطر  وهو أيضا مصدر غاث يغيث، كباع.  أو الذي يكون عرضه  أي مساحة عرضه  بريدا  ، أي شهرا. وقيل: هو المطر الخاص بالخير، الكثير النافع؛ لأنه يغاث به الناس وهذا من شرح الشفاء. من المجاز: الغيث:  الكلأ ينبت بماء السماء  ، قاله الليث، وكذا السحاب، وقيل: المطر، ثم سمى ما ينبت به غيثا، أنشد ثعلب:
  وما زلت مثل الغيث يركب مرة                      فيعلى ويولى مـرة فـيثـيب يقول: أنا كشجر يؤكل، ثم يصيبه الغيث فيرجع، أي يذهب مالي ثم يعود.  وغاث الله البلاد  يغيث غيثا، إذا أنزل  بها الغيث  ومنه الحديث  فادع الله يغيثنا  بفتح الياء. غاث  الغيث الأرض: أصابها  ، ويقال: غاثهم الله، وأصابهم غيث. من المجاز: غاث  النور  ، بالفتح، يغيث، أي  أضاء  . وجمع الغيث أغياث، وغيوث، قال المخبل السعدي:
  لها لجب حول الحياض كأنه                      تجاوب أغياث لهن هـزيم  وغيثت الأرض  كبيعت  تغاث  بضم أوله، غيثا،  فهي مغيثة  كان أصلها مغيوثة، فأعل إعلال مبيعة جاء غير معلول على الأصل، قالوا: أرض  مغيوثة  ، أي أصابها الغيث، وغيث القوم: أصابهم الغيث. قال الأصمعي: أخبرني أبو عمرو ابن العلاء، قال: سمعت ذا الرمة يقول: قاتل الله أمة بني فلان ما أفصحها قلت لها: كيف كان المطر عندكم? فقالت: غثنا ماشنا، أي سقينا الغيث ماشنا، والأصل غيثنا كرمينا، فحذفت الياء، وكسرت الغين. من المجاز:  فرس ذو غيث، كصيب  ، إذا كان  يزداد جريا بعد جرى  ، وهم كثيرا ما يشبهون الخيل بالسابح والبحر والسيل والسحاب ونحوها في جريانه وإسراعه.  وبئر ذات غيث، أيضا  أي  ذات مادة  ، قال رؤبة:
  أنا ابن أنضاد إليهـا أرزى
  نغرف من ذي غيث ونؤزي

  والغيث: عيلم الماء.  ومغيثة بفتح الميم وتضم: ركية بالقادسية  مما يليها، وهي عذبة الماء، وهي إحدى مناهل الطريق. مغيثه أيضا:  ?ة ببيهق  ، هنا ذكرها الصاغاني، وكان الأولى في تركيب غ و ث. قلت: وإليها نسب أبو المكارم إبراهيم بن علي بن أحمل المغيثي، سمع زاهرا الشحامي. وأخوه إسماعيل عن وجيه، بقى إلى سنة 606.  ومن ضمه ذكره في غ و ث  قال الصاغاني: صوب إيراد مغيثة -في اسمي الركيتين- في هذا التركيب قول بعضهم فيهما بفتح الميم، وإلا فموضع ذكرهما تركيب غ و ث، انتهى.  ومغيث ماوان، بالضم: ركية أخرى بين معدن النقرة والربذة، وماؤها ملح، وأنشد أبو عمرو:
  شربن من ماوان ماء مرا
  ومن مغيب مثله أو شرا  ومغيث: زوج بريرة، صحابي  ، رضي الله عنهما، وقيل: اسمه مقسم، كمنبر، وقيل معتب، كمحدث. له ذكر في قصة فراقها منه.  والتغيث: السمن  ، نقله الصاغاني.  وغيث بن مريطة  بن مخزوم من بنى  عبس  بن بغيض بن ريث بن غطفان: بطن. غيث  بن عامر من تميم  ، واسمه حبيب، بطن.  وغيث، ككيس، ابن عمرو بن الغوث  بن طيىء، بطن. وفي حديث زكاة العسل:  إنما هو ذباب غيث  قال ابن الأثير: يعني النحل، وإضافته إلى الغيث لأنه يطلب النبات والأزهار، وهما من توابع الغيث. وغيث مغيث: عام. وغيث الأعمى: طلب الشىء، عن كراع وهو بالعين أيضا، وهو الصحيح. قال ابن سيده وأرى العين المهملة تصحيفا. وأبو الفرج غيث بن علي بن عبد السلام بن محمد بن جعفر الأرمنازي الكاتب خطيب صور، قدم دمشق، مات سنة 509. والغيثيون: جماعة باليمن ينتسبون إلى أبي الغيث بن جميل، أحد أوليائها المشهورين، نفعنا الله بهم.

### [معجم لين](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%AB/sozluk/lexicon.md) — إدوارد لين · القرن ١٩

غَاثَ اللّٰهُ البِلَادَ
1 غَاثَ اللّٰهُ البِلَادَ ذ , (S, O, Msb, K,) aor. يَغِيثُ, inf. n. غَيْثٌ, (S, O, Msb,) God watered the country, or countries, with rain. (O, Msb, TA.) And غَاثَنَا He (God) sent down rain upon us. (TA.) And غاث الغَيْثُ الأَرْضَ, (aor. and inf. n. as above, Msb,) The rain fell upon the earth. (S, O, Msb, K.) And غِيثَتِ الأَرْضُ, aor. تُغَاثُ, (S, O, Msb, K,) inf. n. as above, (S, O,) The land was watered with rain. (S, O, Msb, K.) غِيثَ القَوْمُ The people were rained upon; rain fell upon the people [or upon their land]. (TA.) And غِثَنْا مَا شِئْنَا [We were rained upon as much as we desired]: (S, O, Msb, TA:) originally غُيِثْنَا. (TA.) ― -b2- غاث النَّوْرُ (tropical:) The blossom shone. (O, K, TA.) -A2- See also 4 in art. غوث.

غيّث
2 غيّث ذ , said of a blind man, He sought, or searched, [or groped, with the hand,] for a thing: (Kr, TA:) also written [عيّث] with [the unpointed] ع, and thus correctly, though ISd thought this latter to be a mistranscription. (TA.)

تغيّث
5 تغيّث ذ He became fat: (K:) said of a camel. (TK.)

غَيْثٌ
غَيْثٌ ذ inf. n. of غَاثَ [q. v.]. (S, O, Msb.) ― -b2- And [a subst.] signifying Rain: (S, A, O, Msb, K:) or rain that occupies the space of a بَرِيد [i. e. six miles, or twelve miles,] in width: (AA, O, K:) or rain that is productive of much good; [supposed to belong to art. غوث, for it is added,] because mankind are aided thereby; thus expl. in the “ Sharh esh-Shifè: ” pl. أَغْيَاثٌ [a pl. of pauc.] and غُيُوثٌ. (TA.) [Hence a tropical usage in a saying mentioned voce ثَجَّاجٌ.] ― -b3- And [hence] ذُبَابُ غَيْثٍ [or ذُبَابُ الغَيْثِ (see ذُبَابٌ) lit. The fly of rain or the fly of the rain] signifies (assumed tropical:) the bee, or bees collectively: so called because the bee seeks after herbage and flowers, which are consequent upon the rain: (IAth, TA:) [for] ― -b4- غَيْثٌ signifies also (tropical:) Herbage (Lth, S, A, O, Msb, K) which grows by means of the water of the sky: (Lth, A, O, K:) called thus by the name of its cause. (Msb.) ― -b5- And (tropical:) Clouds. (S, O, TA.) [See an ex. voce فَرُوقَةٌ.]

غِيَاثٌ
غِيَاثٌ ذ , originally غِوَاثٌ, see in art. غوث.

غَيِّثٌ
غَيِّثٌ ذ i. q. عَيْلَمُ مَآءٍ [i. e. Water that is beneath a stratum of rock]. (TA.) [Hence] بِئْرٌ ذَاتُ غَيِّثٍ A well having a constant accession of water. (O, K.) ― -b2- And [hence] فَرَسٌ ذُو غَيِّثٍ (tropical:) A horse that performs, (O,) or that increases [his running], (K, TA,) run after run. (O, K, TA.)

أَرْضٌ مَغِيثَةٌ
أَرْضٌ مَغِيثَةٌ ذ , and ↓ مَغْيُوثَةٌ, (the latter being the original form, TA,) Land watered with rain. (S, O, Msb, K.)

غَيْثٌ مُغِيثٌ
غَيْثٌ مُغِيثٌ ذ A general rain. (TA.) [But the epithet مُغِيثٌ evidently belongs to art. غوث; and the phrase properly signifies A rain that gives aid, or succour.]

أَرْضٌ مَغْيُوثَةٌ
أَرْضٌ مَغْيُوثَةٌ ذ : see مَغِيثَةٌ.

### [قاموس سالمون](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%AB/sozluk/salmone.md) — هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩

غَاثَ
غَاثَ ( y )  I ( n. ac. غَيْث 1 ),
a.  Watered; sent down rain upon.

غَيَّثَ
غَيَّثَ II ,
a.  Groped.

تَغَيَّثَ
تَغَيَّثَ V ,
a.  Became fat.

غَيْث
غَيْث 1 , ( pl. غُيُوْث 27 ),
a.  Rain.

b.  Vegetation that springs up after rain.

غَيِيْث
غَيِيْث 25 ,
a.  Pouring, raining abundantly.

غَيْث مُغِيْث
غَيْث مُغِيْث
a.  General rain.

ذُوْ غَيِّث
ذُوْ غَيِّث
a.  Swift, fleet ( horse ).

ذَاتُ غَيِّث
ذَاتُ غَيِّث
a.  Full ( well ).
