# جذر موج (م-و-ج)

- الصفحة: https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D9%88%D8%AC
- بيانات JSON: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D9%88%D8%AC

> Lisan.digital: معجم للجذور العربية لفهم القرآن. هذه النسخة النصية للصفحة لأدوات الذكاء الاصطناعي؛ تشير الروابط إلى النسخ النصية للصفحات الأخرى.

معناه في القرآن: Dalga

- الحروف: م - و - ج
- في القرآن: الورود: ٧ · الآيات: ٦ · الصيغ: ٤
- المعاجم: ١١

## الصيغ (٤)

| الصيغة | الوزن | المعنى | الورود | الآيات | أول آية |
|---|---|---|---|---|---|
| [مَوْجٌ](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D9%88%D8%AC/siga/%D9%85%D9%8E%D9%88%D9%92%D8%AC%D9%8C.md) | فَعْلٌ | Dalga | ٣ | ٢ | [٢٤:٤٠](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D9%88%D8%AC/ayet/24:40.md) |
| [الْمَوْجُ](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D9%88%D8%AC/siga/%D8%A7%D9%84%D9%92%D9%85%D9%8E%D9%88%D9%92%D8%AC%D9%8F.md) | الْفَعْلُ | Dalga | ٢ | ٢ | [١٠:٢٢](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D9%88%D8%AC/ayet/10:22.md) |
| [مَوْجٍ](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D9%88%D8%AC/siga/%D9%85%D9%8E%D9%88%D9%92%D8%AC%D9%8D.md) | فَعْلٍ | Dalga | ١ | ١ | [١١:٤٢](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D9%88%D8%AC/ayet/11:42.md) |
| [يَمُوجُ](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D9%88%D8%AC/siga/%D9%8A%D9%8E%D9%85%D9%8F%D9%88%D8%AC%D9%8F.md) | يَفْعُلُ | Dalgalanır | ١ | ١ | [١٨:٩٩](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D9%88%D8%AC/ayet/18:99.md) |

## الجذور المجاورة — المجاورة: ٥٨ (الإجمالي: ٧٧)

الترتيب: مدى قوة اجتماع الجذرين في الآية نفسها مقارنةً بالمصادفة (نسبة الأرجحية لدنينغ). يُذكر عدد الآيات المشتركة في كل سطر. الأدوات مخفية افتراضيًا.

1. [غشو](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D8%B4%D9%88.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ١٤ · Örter
2. [ختر](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AE%D8%AA%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ١٤ · Htr(tı) devenin arkasına bulaşan pislik demektir
3. [برر](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%A8%D8%B1%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ١٤ · Berr kara, burr buğday demektir
4. [خلص](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AE%D9%84%D8%B5.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ١٤ · Hales : Çekirdek içidir
5. [جبل](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AC%D8%A8%D9%84.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ١٣ · Dağ anlamındadır
6. [بحر](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%A8%D8%AD%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ١٣ · Bahr deniz demektir
7. [جري](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AC%D8%B1%D9%8A.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ١١ · Cariye yelkenli sandal demektir
8. [نجو](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%86%D8%AC%D9%88.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ١٠ · Özel konuşmak
9. [بعض](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%A8%D8%B9%D8%B6.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ١٠ · Bu’sus kalça kemiği, buud kalça, türkçedeki but buradan…
10. [لجج](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%84%D8%AC%D8%AC.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ١٠ · Dalgalandılar
11. [دين](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AF%D9%8A%D9%86.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٩ · Dane, inek yavrusuna denir
12. [عصف](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B9%D8%B5%D9%81.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٩ · Bir vadide tek yönde esen rüzgar demektir
13. [قصد](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%82%D8%B5%D8%AF.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٩ · Kemik iliğidir
14. [عزل](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B9%D8%B2%D9%84.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٨ · “A’zel(zal)” denk yapmak için bir torbada bulunanı iki…
15. [سحب](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D8%AD%D8%A8.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٧ · Fışkıran sudur
16. [جحد](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AC%D8%AD%D8%AF.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٧ · Cehd sert topraktır
17. [عصم](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B9%D8%B5%D9%85.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٧ · Kulp, bağ demektir
18. [دعو](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AF%D8%B9%D9%88.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٧ · Deav : Dua, gel gel anlamına kalkan eller demektir
19. [ركب](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B1%D9%83%D8%A8.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٧ · “Rükbe” diz demektir
20. [صور](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B5%D9%88%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٦ · Sûr
21. [نفخ](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%86%D9%81%D8%AE.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٦ · Körük demektir
22. [فرح](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%81%D8%B1%D8%AD.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٦ · Ferh (ha) “Felah” çatlak toprak demektir, sonra toprağı…
23. [غرق](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%BA%D8%B1%D9%82.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٦ · Ğark, Suya doymuş toprak, bataklık demektir
24. [كود](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%83%D9%88%D8%AF.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٦ · Neredeyse o
25. [حول](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AD%D9%88%D9%84.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٦ · Ağaçlık yerleri çevreleyen topraktan tümsek ve çukur demetir
26. [سير](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%8A%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٦ · Gezerler
27. [فلك](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%81%D9%84%D9%83.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٦ · Fülk (kef), İğ topacı demektir
28. [حوط](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AD%D9%88%D8%B7.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٦ · Çeper, çit demektir
29. [ظلل](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B8%D9%84%D9%84.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٥ · Gölge demektir
30. [أوي](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%A3%D9%88%D9%8A.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٥ · Eveye kuş yuvası demektir
31. [ترك](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AA%D8%B1%D9%83.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٥ · Terke civciv çıkmış yumurta kabuğu demektir
32. [فوق](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%81%D9%88%D9%82.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٥ · Üst
33. [نوح](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%86%D9%88%D8%AD.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٥ · “Nevh” rüzgar estiğinde uğultu çıkaran dağdır
34. [طيب](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B7%D9%8A%D8%A8.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٥ · İyi
35. [مكن](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D9%83%D9%86.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٤ · Kevn tepe demektir
36. [ندو](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%86%D8%AF%D9%88.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٤ · Nedve halkın toplandığı yerdir
37. [روح](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B1%D9%88%D8%AD.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٤ · Reyhan kokulu çiçeğin adıdır
38. [ظنن](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B8%D9%86%D9%86.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٤ · Suyu belirsiz, suyun olup olmadığı kuyu demektir
39. [موه](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D9%88%D9%87.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٤ · Su
40. [شكر](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B4%D9%83%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٤ · Sütle dolu memedir
41. [يوم](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%8A%D9%88%D9%85.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٤ · “Yemm” durgun akan su demektir
42. [أله](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%A3%D9%84%D9%87.md) — الآيات المشتركة: ٤ · G² ٣ · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir
43. [كفر](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%83%D9%81%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ٢ · G² ٣ · Hufre, çukur demektir
44. [كون](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%83%D9%88%D9%86.md) — الآيات المشتركة: ٣ · G² ٣ · Kevn, tepe demektir
45. [يدي](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%8A%D8%AF%D9%8A.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٣ · El ve kol demektir
46. [جمع](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AC%D9%85%D8%B9.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٣ · Yumruk demektir
47. [بنو](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%A8%D9%86%D9%88.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٣ · Oğullar
48. [خرج](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AE%D8%B1%D8%AC.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٢ · Huruc : Harc duvarın dışına sürülen harçtır
49. [مع](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D8%B9.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٢ · Beraber
50. [نور](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%86%D9%88%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٢ · Ateş demektir
51. [أمر](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%A3%D9%85%D8%B1.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٢ · Murar acı bir ağacın adıdır
52. [جيأ](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AC%D9%8A%D8%A3.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ١ · Ceyee yağmur sularının toplanıp biriktiği yerdir
53. [ظلم](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B8%D9%84%D9%85.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ١ · Zalimler
54. [رأي](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B1%D8%A3%D9%8A.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ١ · Raye bir yere konmuş, oranın özelliğini gösteren işaret…
55. [جعل](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AC%D8%B9%D9%84.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ١ · Ceal sıcak tencerinin tutulması için kullanılan bez…
56. [رحم](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B1%D8%AD%D9%85.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ١ · Rahim, bebeğin doğana kadar geliştiği yerdir
57. [بين](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%A8%D9%8A%D9%86.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ١ · Beyn topraktaki yarık demektir
58. [أيي](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%A3%D9%8A%D9%8A.md) — الآيات المشتركة: ١ · G² ٠ · Evye kuş yuvası demektir

## تحليل الجذر

### تعريف الجذر والخلاصة

| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | موج |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Ecvef (orta harfi illetli) |
| Bağlamsal Yakın Kökler | [مور](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D9%88%D8%B1.md), [رجج](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B1%D8%AC%D8%AC.md), [مخض](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D8%AE%D8%B6.md), [مرج](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D8%B1%D8%AC.md) |
| Zıt Kök | [سكن](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%83%D9%86.md) |
| Çekirdek Özet 1 | Sıvı veya akışkan bir kütlenin kendi üzerine katlanarak kabarması, yükselmesi ve çalkalanması |
| Çekirdek Özet 2 | İnsanı çaresiz bırakan ontolojik kuşatılmışlık ile toplumların düzenini yitirip birbirine girdiği kıyamet çalkantısı |
| Çekirdek Özet 3 | Kararlı dengenin bozularak dinamik, kontrolsüz ve dalgalı bir karmaşaya dönüşmesi |
| Kritik Hata Riski | Kökü yalnızca deniz dalgası olarak daraltıp insan topluluklarının kaotik hareketlerini ve iç içe geçen kriz dalgalarını gözden kaçırmak |

### التحليل الثنائي

| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| مو | Sıvılık, akışkanlık, yayılma ve belirsiz sınırlarla hareket etme; nitekim [موه](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D9%88%D9%87.md) suyun cevherini, [مور](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D9%88%D8%B1.md) akışkanın çalkalanmasını ve [موت](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D9%88%D8%AA.md) canlılık akışının durmasını gösterir | ج | Akışkan kütleye ani bir devinim, yukarı doğru fışkırma, kabarma ve birbirine çarpma karakteri ekleyerek durağan akışı yüksek genlikli dalgaya dönüştürmüştür |

### التحليل التصويري للحروف

| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| م | Su; akış, çokluk, derinlik | Kökün temelini oluşturan akışkan, yaygın ve derin kütleyi temsil eder |
| و | Çengel, çadır kazığı; bağlama, ekleme, tutturma | Akışkan parçaların birbirine eklenmesini, sürekli bir hat boyu birbirini çekmesini ve katmanlaşmayı imler |
| ج | Değnek, deve; taşıma, yol alma, toplama | İlerleyen, yük taşıyan ve ağırlığıyla kabarıp öne doğru atılan dinamik itkiyi kurar |
| موج | Suyun katlanarak ilerlemesi ve devasa bir kütle halinde kabarması | Sıvı kütlenin birbirine eklemlenen parçalar halinde ileriye ve yukarıya doğru hamle yaparak çalkantılı dalgalar oluşturması |

### الاستعمال التاريخي والمبكر

| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Suyun yüzeyinin rüzgâr veya sarsıntı etkisiyle kabarıp kendi üzerine yığılması ve bir su katmanının diğerinin üstüne yükselmesi |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Cahiliye şairi el-Uceyr es-Selûlî bir beytinde devenin yürüyüşündeki dalgalanmayı ve palan iplerinin gevşeyip çalkalanmasını bu kökle tasvir eder: ولما تصدى للرواح انبرت له / براكبها موجى الحبال زهوق |
| Erken Arapça kullanım | Klasik lügat geleneğinde diz kapağının ya da deri altındaki bir urlu şişliğin kemik üzerinde oynaması ve yerinde duramayıp kayması da مُؤُوجُ الدَّاغِصَةِ ibaresiyle bu kökle adlandırılmıştır |

المصدر: Lisān al-ʿArab, Asās al-Balāgha, Kitābü’l-ʿAyn.

### الطبقة الاشتقاقية السامية

Arapça موج kökü, Sami dillerinde akışkanlık, sarsıntı ve kütlesel çalkantı bildiren fonetik ve semantik çekirdeklerle ilişkilidir. Kökün biliteral çekirdeği olan مو, Proto-Sami düzeyde su ve akışkanlık gösteren köklerle (Akatça mû, İbranice mayim, Süryanice mayyā) doğrudan bağlantılıdır. Üçüncü ses birimi olan cim harfinin eklenmesiyle Arapçada sıvı kütlenin kabarması, dalgalanması ve denetimsiz hareketi somutlaşmıştır. İbranicede mûg (מוג) kökü erimek, çözülmek, korkudan gevşeyip dalgalanmak ve akıp gitmek anlamındadır. Süryanicede mawgā biçimi akıntı ve kabarış türevlerinde zayıf da olsa karşılık bulur. Arapçada kök, suyun kendi üzerine yükselmesini ve bu fiziksel durumun insan kalabalıklarına teşmil edilerek toplumsal çalkantı ve karmaşayı ifade etmesini sağlayan özgün bir semantik derinlik kazanmıştır.

درجة الثقة: Güçlü

المصدر: Brown-Driver-Briggs, David Cohen, Lisān al-ʿArab.

### التحليل الاشتقاقي

| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | مو çekirdeğinden ج harfiyle türeme | Sıvı kütlenin durağanlığını yitirip yüzeyde tepecikler kurarak kendi üzerine katlanması ve hareketlenmesi | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice mûg (erimek, çalkalanmak), Süryanice mawgā (akıntı) | Ortak Proto-Sami akışkanlık ve çözülme çekirdeğinin dillerdeki farklılaşması | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik su ve sıvı yayılımı kökleri | Sıvı unsurların yer değiştirmesi ve çalkantısı bağlamındaki ortak ses yansımalı taban | Muhtemel |

المصدر: Gesenius Hebrew and Chaldee Lexicon, Lisān al-ʿArab.

### الجذور الشقيقة (التقاليب)

| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| موج | Anlamlı | Kabarmak, dalgalanmak | Suyun veya kalabalığın kendi üzerine yığılarak çalkalanması | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| مجو | Anlamı bulunmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde bağımsız bir ثلاثي kök olarak işlenmez | Kur'an'da geçmez |
| [ومج](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%88%D9%85%D8%AC.md) | Anlamı bulunmayan | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir | Kur'an'da geçmez |
| [وجم](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%88%D8%AC%D9%85.md) | Anlamlı | Sessizce donakalmak | Keder veya şaşkınlıktan ötürü nutku tutulup hareketsiz kalmak | Hedef kökün hareketliliğine zıt bir donukluk taşır; Kur'an'da geçmez |
| جمو | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Bağımsız bir kök hüviyeti kazanmamıştır | Kur'an'da geçmez |
| [جوم](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%AC%D9%88%D9%85.md) | Anlamlı | Kapsamak, tas | جام kelimesi üzerinden kap veya kadeh anlamı türemiştir | Kur'an'da geçmez |

### الجذور المجاورة والجذر المضاد

| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| موج | Merkez | Dalgalanma, kabarma | Kütlenin tepecikler halinde yükselip kendi üzerine çökerek çalkalanması | Hem suyun fiziki kütlesini hem de insanların kaotik girişik hareketini içerir |
| [مور](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D9%88%D8%B1.md) | Komşu | Hızlı akış, çalkantı | Yüzey kabarmasından ziyade kütlenin bir bütün olarak dönerek ve hızla yer değiştirerek hareket etmesi | Göğün çalkalanması gibi geniş alanlı sarsıntılı akışları anlatır |
| [رجج](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B1%D8%AC%D8%AC.md) | Komşu | Şiddetli sarsıntı | Dikey kabarmadan çok yatay ve temeli sarsan kesintili titreme | Yerin sarsılması gibi katı zeminlerin kopuşunu bildirir |
| [مخض](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D8%AE%D8%B6.md) | Komşu | Çalkalama, kıvranma | Bir kabın içindeki sıvının sertçe sallanarak homojenliğinin bozulması | Doğum sancısı veya yayık çalkalama gibi içsel basınçla çalkalanmayı ifade eder |
| [مرج](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D8%B1%D8%AC.md) | Komşu | Serbest bırakma, karışma | İki akışkan kütlenin birbiriyle temas edip sınır boyu serbestçe salınması | Dalga şiddeti şart değildir, kontrolsüz salıverilme ve karışma esastır |
| [سكن](https://lisan.digital/ar/kok/%D8%B3%D9%83%D9%86.md) | Zıt | Durgunluk, sükûnet | Hareketin, kabarma ve çalkantının tamamen durup hareketsiz kalması | Dalganın dinmesi, rüzgârın durması ve yüzeyin yatışması halidir |

### مقابلات المعنى في لغات أخرى

| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | موج | Suyun kabarması, dalga | Akışkan kütlenin yukarı doğru fırlayıp altüst olması ve kalabalıkların birbirine girmesi | Kesin |
| Latince | fluctus, unda | Dalga, kabarma, çalkantı | fluctus kütlesel çalkantı ve karmaşayı karşılarken, unda akıcı yüzey dalgalanmasını anlatır | Güçlü |
| İngilizce | wave, surge, billow | Dalga, kütlesel kabarma | wave genel salınımı, surge şiddetli ve ani kabarmayı, billow ise dağ gibi yükselen duman veya su kütlesini karşılar | Kesin |
| Almanca | Welle, Woge, Brandung | Dalga, kütle dalgası | Woge büyük ve ağır su dalgasını tam karşılarken, Brandung kıyıya çarpan kırılmayı ifade eder | Güçlü |
| Fransızca | vague, onde, houle | Dalga, kabaran su | vague genel dalgayı, houle denizin derinlikten gelen ağır çalkantısını, onde ise yayılma hareketini belirtir | Güçlü |

المصدر: Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

### الوجوه والنظائر

| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| مَوْجٌ / الْمَوْجُ | İnsanı çepeçevre kuşatan, dağlar gibi yükselen helak edici deniz dalgası | Nuh tufanında geminin dağlar gibi dalgalar arasında akıp gitmesi ve kâfirlerin inkâr karanlıklarındaki çaresizliği; örnek ayetler: Hûd [11:42](https://lisan.digital/ar/ayet/11:42.md), Hûd [11:43](https://lisan.digital/ar/ayet/11:43.md) |
| مَوْجٌ مِنْ فَوْقِهِ مَوْجٌ | Üst üste binen, katmanlaşan karanlık ve kaos dalgası | Kâfirlerin amellerinin ve zihnî durumlarının derin bir denizdeki katmerli karanlıklara benzetilmesi; örnek ayet: Nûr [24:40](https://lisan.digital/ar/ayet/24:40.md) |
| كَالظُّلَلِ مَوْجٌ | Gölgelikler, bulutlar veya dağlar gibi insanı örten devasa dalga | İnsanın denizde ölümle yüz yüze geldiğinde fıtraten dine sarılıp karaya çıkınca nankörlük etmesi; örnek ayet: Lokmân [31:32](https://lisan.digital/ar/ayet/31:32.md) |
| يَمُوجُ | Toplulukların düzenlerini kaybedip çalkantılı bir deniz gibi birbirine girmesi | Ye'cûc ve Me'cûc seddinin açılması sonrası veya sur üflenmeden önceki mahşer kargaşası; örnek ayet: Kehf [18:99](https://lisan.digital/ar/ayet/18:99.md) |

### سياق الكلام والفقه والتفسير والحديث

| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | İhlas ve اضطرار (çaresizlik) hali | İnsanın sahte ilahları terk edip yalnızca Allah'a yöneldiği anın dalgalarla kuşatılma anı olması | İnsanın aczini ve tevhidin fıtrî zorunluluğunu kavratan ontolojik kriz hali |
| Fıkıh | Deniz yolculuğunda can güvenliği ve ibadet | Dalgaların yükselip denizin mâyic (çalkantılı) olduğu durumlarda gemiye binmenin caiz olup olmaması ve namazın ifası | Can emniyetinin ortadan kalktığı risk ve tehlike sınırı |
| Tefsir | Nûr suresindeki zulümat ayeti ve Kehf suresindeki kıyamet tasviri | Dalga üstüne dalga ifadesinin zihnî körlük katmanları mı yoksa iç içe geçmiş fitneler mi olduğu | Katmerli cehalet, bâtıl fikirlerin üst üste binmesi ve mahşer kalabalıklarının kaosu |
| Hadis | Fitne tasvirleri | Hadislerde fitnelerin denizin dalgalanması gibi kabaracağı uyarısı (تَمُوجُ كَمَوْجِ البَحْرِ) | Toplumsal bağların çözülüp insanların kitleler halinde birbirine düşmesi |

### تحليل النظام الديني والعلمي والسياسي والاقتصادي

| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Tevhid ve fıtrat uyanışı | Kuşatıcı helak korkusu | Sahte dayanakları yıkma | İnsan dev dalgalarla kuşatıldığında şirk koştuğu aracıları unutur ve arı bir yönelişle Allah'a sığınır | Kesin |
| İlmi | Dalga mekaniği ve hidrodinamik | Salınım enerjisinin kütlesel aktarımı | Enerji yayılımı | İç ve yüzey dalgalarının üst üste binerek (Nûr [24:40](https://lisan.digital/ar/ayet/24:40.md)) enerjiyi ve ışık geçirmezliği katlaması | Güçlü |
| Siyasi | Fitne ve toplumsal çözülme | Kitlelerin kaotik çatışması | Otoritenin ve hukukun çöküşü | Merkezi otorite ve nizam kaybolduğunda halk kitlelerinin kontrolsüz dalgalar gibi birbirine girmesi | Güçlü |
| İktisadi | Piyasa krizleri ve spekülatif çalkantılar | Fiyat ve panik dalgalanmaları | İstikrarın bozulması | Arz-talep dengesinin altüst olmasıyla krizlerin birbirini tetikleyerek üst üste binmesi | Muhtemel |

### التماثل في العلوم العددية والإنسانية

| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Dalga hareketi ve süperpozisyon ilkesi | Faz farkı taşıyan dalgaların üst üste binerek genliklerini artırması, sıvılarda iç dalgalar (internal waves) ile yüzey dalgalarının etkileşimi | Kesin |
| Beşeri bilimler | Kolektif histeri ve kitle anomisi | Bireylerin iradelerini yitirip kitle hareketinin yarattığı dalgaya kapılarak kontrolsüzce savrulması ve birbirini ezmesi | Güçlü |

### التضييق الخاطئ وخطر الخطأ

| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökü yalnızca deniz suyunda meydana gelen basit coğrafi-fiziksel dalga olarak düşünmek |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kök yalnızca suyu değil, bilincin katman katman karanlıkla örtülmesini (Nûr [24:40](https://lisan.digital/ar/ayet/24:40.md)) ve insan topluluklarının kıyamet sürecinde sistemlerini yitirerek çalkalanmasını (Kehf [18:99](https://lisan.digital/ar/ayet/18:99.md)) ifade eder |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | İlgili ayetleri sadece deniz kazası tasviri sanarak, ayetin insan psikolojisi, epistemolojik körleşme ve sosyolojik kriz dalgalarına dair sunduğu ontolojik uyarıyı ıskalamak |

### خلاصة موجَّهة لفهم القرآن

| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | İnsanın sahte güven duygusunu yerle bir eden mutlak acziyet anlarını ve hakkı inkâr eden zihnin içine düştüğü katmerli çıkmazı en somut fiziksel tabloyla zihne nakşettiği için önemlidir. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | İnkârcı zihniyetin epistemolojik krizini anlatan temsil ayetlerinde (Nûr), fıtrî imanın açığa çıktığı deniz yolculuğu sahnelerinde (Yûnus, Lokmân) ve eskatolojik kırılma bağlamlarında (Kehf). |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | İnsanın kendi kendine yettiği vehmini ve kriz anlarında sığındığı yapay otoritelerin gücünü geçersiz kılarak, hakiki tevhidin ancak tüm sahte dalgakıranlar çöktüğünde kavrandığını gösterir. |

### التركيب النهائي والنموذج الرياضي

- Somut anlam: Bir sıvı kütlesinin dış veya iç dinamiklerle dengesini yitirip tepecikler halinde kabarması, yükselmesi ve birbirini ezerek çalkalanmasıdır.
- Soyut anlam: Kontrol edilemeyen kuvvetlerin etkisiyle sistemik düzenin bozulması, katmanlaşan karanlıklar veya bireylerin iradelerini yitirip birbirine girdiği genel kaos halidir.
- Sistematik karşılık: Dengede duran bir yapının (su, toplum, bilinç) bozucu etkiyle yüksek genlikli ve üst üste binen dalgalı bir kriz evresine geçişidir.
- LaTeX modeli: $$S_{t} = S_{0} + \sum_{k=1}^{n} A_{k} \sin(\omega_{k} t + \phi_{k}) \quad \xrightarrow{\sum A_k \to C} \quad \Psi_{kaos}$$
- LaTeX açıklaması: Formülde $S_0$ sistemin başlangıçtaki durağan veya kararlı halini temsil eder. $\sum_{k=1}^{n} A_{k} \sin(\omega_{k} t + \phi_{k})$ ifadesi üst üste binen farklı genlik ($A_k$), frekans ($\omega_k$) ve fazlardaki ($\phi_k$) dalga hareketlerini simgeler (Nûr [24:40](https://lisan.digital/ar/ayet/24:40.md)'taki dalga üstüne dalga hali). Dalgaların genlik toplamı kritik eşik değeri $C$'ye ulaştığında, sistemik kararlılık çöker ve sistem $\Psi_{kaos}$ ile temsil edilen denetimsiz çalkantı ve karmaşa durumuna (Kehf [18:99](https://lisan.digital/ar/ayet/18:99.md)) evrilir.

## الآيات التي ورد فيها (الآيات: ٦)

بترتيب المصحف، مع نصوصها. JSON: https://lisan.digital/api/roots/%D9%85%D9%88%D8%AC/occurrences?meal=IK

### [يونس ١٠:٢٢](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D9%88%D8%AC/ayet/10:22.md) — الْمَوْجُ

هُوَ الَّذِي يُسَيِّرُكُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ حَتَّى إِذَا كُنْتُمْ فِي الْفُلْكِ وَجَرَيْنَ بِهِمْ بِرِيحٍ طَيِّبَةٍ وَفَرِحُوا بِهَا جَاءَتْهَا رِيحٌ عَاصِفٌ وَجَاءَهُمُ الْمَوْجُ مِنْ كُلِّ مَكَانٍ وَظَنُّوا أَنَّهُمْ أُحِيطَ بِهِمْ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ لَئِنْ أَنْجَيْتَنَا مِنْ هَذِهِ لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ

### [هود ١١:٤٢](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D9%88%D8%AC/ayet/11:42.md) — مَوْجٍ

وَهِيَ تَجْرِي بِهِمْ فِي مَوْجٍ كَالْجِبَالِ وَنَادَى نُوحٌ ابْنَهُ وَكَانَ فِي مَعْزِلٍ يَابُنَيَّ ارْكَبْ مَعَنَا وَلَا تَكُنْ مَعَ الْكَافِرِينَ

### [هود ١١:٤٣](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D9%88%D8%AC/ayet/11:43.md) — الْمَوْجُ

قَالَ سَآوِي إِلَى جَبَلٍ يَعْصِمُنِي مِنَ الْمَاءِ قَالَ لَا عَاصِمَ الْيَوْمَ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ إِلَّا مَنْ رَحِمَ وَحَالَ بَيْنَهُمَا الْمَوْجُ فَكَانَ مِنَ الْمُغْرَقِينَ

### [الكهف ١٨:٩٩](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D9%88%D8%AC/ayet/18:99.md) — يَمُوجُ

وَتَرَكْنَا بَعْضَهُمْ يَوْمَئِذٍ يَمُوجُ فِي بَعْضٍ وَنُفِخَ فِي الصُّورِ فَجَمَعْنَاهُمْ جَمْعًا

### [النور ٢٤:٤٠](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D9%88%D8%AC/ayet/24:40.md) — مَوْجٌ

أَوْ كَظُلُمَاتٍ فِي بَحْرٍ لُجِّيٍّ يَغْشَاهُ مَوْجٌ مِنْ فَوْقِهِ مَوْجٌ مِنْ فَوْقِهِ سَحَابٌ ظُلُمَاتٌ بَعْضُهَا فَوْقَ بَعْضٍ إِذَا أَخْرَجَ يَدَهُ لَمْ يَكَدْ يَرَاهَا وَمَنْ لَمْ يَجْعَلِ اللَّهُ لَهُ نُورًا فَمَا لَهُ مِنْ نُورٍ

### [لقمان ٣١:٣٢](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D9%88%D8%AC/ayet/31:32.md) — مَوْجٌ

وَإِذَا غَشِيَهُمْ مَوْجٌ كَالظُّلَلِ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ فَلَمَّا نَجَّاهُمْ إِلَى الْبَرِّ فَمِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ وَمَا يَجْحَدُ بِآيَاتِنَا إِلَّا كُلُّ خَتَّارٍ كَفُورٍ

## المعاجم (١١)

### [كتاب العين](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D9%88%D8%AC/sozluk/kitab_ayn.md) — الخليل بن أحمد · القرن ٨

باب الجيم والميم و و ا ي ء معهما
أجم:

أجمَ الطَّعام: أي: كرهه بأجم أجوماً، وآجمه غيره حتى أجمَ، قال الكميت:
من هلوكٍ شمطا وتنزل لـلأ		مير ما يؤجمُ العشيرُ العشيرا
والأجمةُ: منبتُ الشَّعر كالغيضة.
أمج:
أمجتِ الإبلُ تأمجُ أمجاً: اشتدّ بها حرٌّ وعطشٌ. والإنسان كذلك.
وتقول: بغيرٌ أمِجٌ، أي: يشرب فلا يكاد يروى حتى يموت.
جيم:
الجيم حرفُ هِجاءٍ تؤنث ويجوز تذكيرها. ويقال: جيَّمت جيماً إذا كتبتها.
جوم:
الجومُ: كأنها فارسية، وهم الرُّعاةُ، وكلامُهم ومجلسُهم واحد.
وجم:
الوجُوم والأجُوم: السُّكوت إلى غيظٍ وهمٍّ.
والوجمُ، والجميع: الأوجام: علاماتٌ وأبنية يهتدون بها في الصَّحارى. ويقالُ: لا تفعل ذاك يا فلانٌ، فيكون عليك وجمة، ومرجعُه إلى الغيظ والهم.
موج:
الموجُ: ما ارتفع من الماء فوق الماء. والفعلُ: ماج يموجُ وماج النّاس: دخل بعضهم في بعضٍ.
مأج:
والمأجُ: الماء الملحُ، يقال: مؤج الماء يمؤج مؤودةً فهو مأج.
والمأج: الأحمق المُطرب الخلق، كأن فيه ضوىً.
والمُؤوج: مؤوج الداغِصة، ومؤوج السلعة. تمورٌ بين الجِلد والعظم.

### [الصحاح](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D9%88%D8%AC/sozluk/sihah.md) — الجوهري · القرن ١٠

ماجَ البحرُ يَموجُ مَوْجاً: اضطربت أمواجه. وكذلك الناس يَموجون.

### [تهذيب اللغة](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D9%88%D8%AC/sozluk/tehzib.md) — الأزهري · القرن ١٠

ج م ( و ا ي ء )
جما ، جيم ، وجم ، مأج ، أمج ، أجم ، موج ، جوم .
جما : سَلَمة ، عن الفرّاء : جُمَاءُ كلِّ شيءٍ حَزْرُه وَمِقدارُه ، مَمدود .
وقالَ ابن دريد : جَمَاءُ كلِّ شيءٍ شَخصه ، وأنشد :
وقُرْصَةٍ مِثلَ جَمَاءِ التُّرْسِ
ابن السّكّيت : تَجَمَّى القَومُ ، إذا اجْتَمَع بعضهم إلى بعض ، وقد تَجَمَّوا عليه .
وقال ابن بُزرج : جَمَاءُ كلِّ شيء اجتماعُه وحَركته ، وَأَنشد :
وبَظْرٍ قد تَفَلَّقَ عن شَفِيرٍ
كأَنَّ جَماءَهُ قَرْناً عَتُودِ
أبو بكر : يقال جَماءُ الترس وجُماؤه وهو اجتماعه ونتوّه ، قال : وجُماء الشيء قدره . أبو عُبيد عن أبي عمرو الجُماء : شخص الشيء تراه من تحت الثوب .
قال الشاعر :
فيا عجباً للحب داء فلا يُرى
له تحت أثواب المحبِّ جُماءُ
أبو عمر : التجمُّؤ : أن ينحنِي على الشيء تحت ثوبه . الظليم يتجمَّا على بيضه .
جوم : أبو العباس ، عن ابن الأَعرابيّ : الْجَامُ الفَاثُورُ من اللُّجيْن .
قال : ويُجمع على أَجْؤُم . قال : وجامَ يَجُومُ جَوماً ، مثل حام يَحُومُ حَوماً ، إذا طلبَ شيئاً خَيراً أو شرَّاً .
وقال الليث : الجَوْمُ كأَنَّها فارسية ، وهم الرُّعَاةُ ، أمْرُهُمْ وكلامُهُمْ ومَجْلِسُهُم واحِد .
وقال ابن الأعرابي : يقال يُجمع الجامُ جامَات ، ومِنْهم مَنْ يقول ، جُومٌ .
موج مأج : ثعلب ، عن ابن الأعرابي : ماجَ في الأمرِ إذا دارَ فيه .
قال : والْمَيْجُ الاخْتَلاط .
اللّيث : المَوْجُ : ما ارتفَعَ من الماء فوقَ الماء ، والفِعل : ماجَ الْمَوْجُ .
وقال ابن الأعرابيّ : ماجَ يَمُوجُ إذا اضْطرب وتَحيَّر ، وماج البحرُ ، وماجَ النَّاس إذا دَخَلَ بَعضُهم في بعض .
والمُؤوجُ : مُؤُوج الدَّاغِصَة ، ومُؤوج السِّلعة تَمَوُّرٌ بين الجِلْدِ والعظم ، ومن مهموزه :
أبو عُبيد ، عن أبي زيد : الْمَأْجُ الماءُ
المِلح .
وقال ابن هَرْمَة :
فإنَّكَ كالْقَرِيحَةِ عام تُمْهَى
شُرُوبُ الماءِ ثم تَعُودُ مأجَا
وقال الليث : يقال مَؤُجَ الماءُ ، يَمْؤُجُ مُؤُوجَةً فهو مَأجُ ، وأنشد :
بأرْضٍ نَأَتْ عليها الْمُؤُوجَةُ والبَحْر
وجم : قال الليث : الْوُجُوم السكوتُ على غَيْظ . يقال : رَأيْتُه وَاجماً .
أبو عُبيد : إذا اشتدَّ حُزْنُه حتى يُمْسِكَ عن الكلام ، فهو الواجِم ، وقد وَجَمَ يَجِمُ .
قال شَمِر ، قال أبو عُبيد : الْوَجَمُ جَبَلٌ صغير ، مِثل الإرَمَ .
وقال ابن شُميل : الْوَجَمُ حجارة مَرْكُومةٌ بعضها فوق بعض على رؤوس القُورِ والإكام ، وهي أغلظ وأطول في السماء من الأُرومِ .
قال : وحجارتها عِظامٌ كحجارة الصِّيَرةِ والأمَرَة ، لو اجتمع على حجرٍ ألفُ رجل لم يُحَرِّكوه ، وهي أيضاً من صَنعة عاد ، وأصلُ الوَجَمِ مُستَدِيرٌ ، وأعلاه مُحدَّد ، والجماعة الوُجُومُ .
وقال رؤبة :
وَهَامَةٌ كالصَّمِدْ بَيْنَ الأصْمَادْ
أوْ وَجَم العَادِيّ بَيْنَ الأجْمَادْ
قال شَمِر ، وقال ابنُ الأعرابي : بَيْتٌ وَجْمٌ وَوَجَمٌ ، والأوْجامُ : الْبُيوت ، وهيَ العِظَام منها .
وقال رُؤْبة :
لَو كَانَ من دون رُكَامِ الْمُرتَكَم
وأرْمُلِ الدهْنَا وَصَمَّانِ الْوَجَم
قال : الوَجَمُ الصَّمَّانُ نَفسُه ، ويُجمع أوجاماً . قال رؤبة :
كَأَنَّ أوجاماً وصَخْراً صَاخِراً
أجم : قال الليث : يُقال أكَلْتُه حَتَّى أْجِمتُه .
أبو عُبيد ، عن الكسائي ، وأبي زيد : إذَا كَرِهَ الطعامَ فهو آجِم ، على فَاعِل ، وقد أجَم يَأْجَمُ .
وقال الأصمعيّ : ماءُ آجِنٌ وآجِمٌ إذا كان مُتَغَيِّراً .
وقال ابنُ الخَرْعِ :
ونَشْرَبُ أسْآرَ الحِياضِ تَسُوفُها
ولَو وَرَدَتْ مَاءَ المُرَيْرةِ آجِمَا
أراد آجِنَا .
وقال غيره : آجِمٌ بمعنى مأجومٌ ، أي تَأجِمُهُ وتَكرَهُه .
ويقال : أجَمت الشيءإذا لم يُوافِقكَ فكرِهتَه .
أبو عُبيد ، عن الأحمر : تَأَجَّمَ النّهار تأَجُّما إذا اشتَدّ حَرُّه . والأَجَمةُ : مَنْبِتُ الشجر ، كالْغَيْضة ، والجميع الآجام .
والأُجُم والأُطُم : الْقَصْر بلُغَة أهل
الحجاز ، وهي الآجام والآطام . قال :
ولا أُجُماً إلاَّ مَشيداً بجَنْدَل
أمج : الأصمعيّ : الأَمَجُ تَوَهُّج الحَرِّ قال العجاج وأنشد :
حَتَّى إذا ما الصَّيْفُ كان أمَجَا
وقال الليث : أَمِجَت الإبل تأْمَج ، إذا اشتد بها حَرٌّ أو عطش .
عمرو ، عن أبيه : أَمَج ، إذا سَار سَيْراً شديداً ، بالتخفيف .
جيم : قال الليث والجيم من الحروف تؤنث ، ويجوز تَذْكيرها ، وقد جَيَّمتُ جيماً إذا كَتَبْتَها .

### [المفردات في غريب القرآن](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D9%88%D8%AC/sozluk/mufredat.md) — الراغب الأصفهاني · القرن ١١

- الموج في البحر: ما يعلو من غوارب الماء. قال تعالى: ﴿في موج كالجبال﴾ [هود/42]، ﴿يغشاه موج من فوقه موج﴾ [النور/40] وماج كذا يموج، وتموج تموجا: اضطرب اضطراب الموج. قال تعالى: ﴿وتركنا بعضهم يومئذ يموج في بعض﴾ [الكهف/99].

### [أساس البلاغة](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D9%88%D8%AC/sozluk/esas.md) — الزمخشري · القرن ١٢

م و ج
بحر مائج وماج البحر وتموّج وارتفعت موجة عظيمة وموج كثير وأمواج‏.‏
ومن المجاز‏:‏ ماج الناس في الفتنة وهم يموجون فيها وماجت الفتنة‏.‏
والسلعة تموج بني الجلد واللحم‏.‏
وفعل ذلك في موجة شبابه وغلوة شبابه‏:‏ في عنفوانه‏.‏
وماجت يدا الناقة وملاطاها في السير وإنها لموجى الحبال إذا جالت أنساعها‏.‏
قال العجير السلوليّ‏:‏ ولما تصدّى للرّواح انبرت له براكبها موجى الحبال زهوق وماج فلان عن الحق‏:‏ مال عنه‏.‏

### [لسان العرب](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D9%88%D8%AC/sozluk/lisan.md) — ابن منظور · القرن ١٣

المَوْجُ: ما ارتفع من الماء فوق الماء، والفعل ماجَ الموجُ، والجمع أَمْواج؛ وقد ماجَ البحرُ يموجُ مَوْجاً ومَوَجاناً ومُؤُوجاً، وتَموَّج: اضطرَبَت أَمواجُه. ومَوْجُ كلِّ شيء وموَجانُه: اضطرابُه. والمُؤُوجُ: مُؤُوجُ الدَّاغِصَةِ. ومُؤُوجُ السِّلْعَة: تَموُّرٌ بين الجلد والعظم. ابن الأَعرابي: ماجَ يَموج إِذا اضطرَب وتحَيَّر. ورجلٌ مَؤُوجٌ: مائجٌ؛ أَنشد ثعلب:
وكلُّ صاحٍ ثَمِلاً مَؤُوجا
والناسُ يَموجون، وماجَ الناسُ: دخل بعضُهم في بعض. وماج أَمْرُهم: مَرِجَ. وفرَسٌ غَوْجٌ مَوْجٌ إِتْباع
(* قوله «غوج موج اتباع» سبق في مادة
غوج: وفرس غوج موج؛ غوج جواد، وموج اتباع.) أَي جَوَاد، وقيل: هو الطويلُ القَصَبِ، وقيل: هو الذي يَنْثَني فيَذهبُ ويجيءُ.

### [القاموس المحيط](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D9%88%D8%AC/sozluk/kamus.md) — الفيروزآبادي · القرن ١٥

* م و ج * * ماجَ * البحر من باب قال اضطربت * أمواجُه * والناس يَمُوجُون

### [تاج العروس](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D9%88%D8%AC/sozluk/tac.md) — الزبيدي · القرن ١٨

الموج  : ما ارتفع من الماء فوق الماء، ماج الموج.  والموج: اضطراب أمواج البحر  . وقد ماج يموج موجا وموجانا ومؤوجا وتموج: اضطربت أمواجه. وموج كل شيء وموجانه: اضطرابه. وعن ابن الأعرابي: ماج يموج: إذا اضطرب وتحير. موج بن قيس بن مازن ابن أخت القطامي،  شاعر تغلبي  خبيث، أو هو موج بن أبي سهم، أخو بني عبد الله بن غطفان، شاعر أيضا؛ كذا نقله شيخنا عن المختلف والمؤتلف للآمدي. من المجاز: الموج:  الميل  . يقال: ماج  عن الحق  : مال عنه، من الأساس. عن عقبة بن غزوان:  موجة الشباب: عنفوانه  . من المجاز:  ناقة موجى، كسكرى  ، أي  ناجية قد جالت أنساعها لاختلاف يديها ورجليها  . من المجاز:  ماجت الداغصة  والسلعة  مؤوجا  ، بالضم  : مارت بين الجلد والعظم  ، وفي نسخة:  اللحم  بدل  العظم  .  وماجه  بسكون الهاء، كما جزم به الشمس ابن خلكان:  لقب والد  الإمام الحافظ أبي عبد الله  محمد بن يزيد  الربعي  القزويني، صاحب  التفسير والتاريخ و  السنن  ، ولد سنة 209، عن إبراهيم بن محمد الشافعي وأبي بكر بن أبي شيبة، وعنه محمد بن عيسى الأبهري وعلي بن إبراهيم القطان، مات لثمان بقين من رمضان سنة 273، وصلى عليه أخوه أبو بكر،  لا جده  أي لا لقب جده، كما زعمه بعض. قال شيخنا: وما ذهب إليه المصنف، فقد جزم به أبو الحسن القطان، ووافقه على ذلك هبة الله بن زاذان وغيره، قالوا: وعليه فيكتب  ابن ماجه  ، بالألف لا غير. وهناك قول آخر ذكره جماعة وصححوه، وهو أن  ماجه  اسم لأمه؛ والله أعلم. ومما يستدرك عليه: رجل مائج، أي متموج. وبحر مائج، كذلك. وماج أمرهم: مرج. وفرس غوج موج، إتباع، أي جواد. وقيل: هو الطويل القصب. وقيل: هو الذي ينثني فيذهب ويجئ. ومن المجاز: ماجت الناس في الفتنة، وهم يموجون فيها.

### [معجم لين](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D9%88%D8%AC/sozluk/lexicon.md) — إدوارد لين · القرن ١٩

مَاجَ
1 مَاجَ ذ , aor. يَمُوجُ, inf. n. مَوْجٌ (S, K, &c.) and مَوَجَانٌ and مُؤُوجٌ; (TA;) It (the sea) was in a state of commotion; was tumultuous; (Msb;) was agitated with waves, conflicting, or dashing together; (S, K;) as also ↓ تموّج: (TA;) or this latter signifies it (the sea) was, or became, very tumultuous. (Msb.) [You say,] مَاجَ المَوْجُ The waves were in a state of commotion; were tumultuous; conflicted, or dashed together. (TA.) [And hence,] مَاجَ أَمْرُهُمْ (assumed tropical:) Their affair became in a confused and disturbed state. (TA.) ― -b2- مَاجَ, inf. n. مَوْجٌ and مَوَجَانٌ, (assumed tropical:) It (anything) was in a state of commotion, or agitation. (TA.) ― -b3- مَاجَ (tropical:) He was in a state of commotion, or agitation, and confounded, perplexed, or amazed. (IAar.) ― -b4- النَّاسُ يَمُوجُونٌ (tropical:) The people, or men, are in a state of commotion, or tumultuous. (S.) ― -b5- مَاجَتِ النَّاسُ (tropical:) The people were in a discordant and disturbed state of affairs. (Msb.) ― -b6- مَاجَ عَنِ الحَقِّ, inf. n. مَوْجٌ, (tropical:) He declined from the truth, or from the true, right, or just, course. (A, K.) ― -b7- مَاجَتِ الدَّاغِصَةُ, inf. n. مُؤُوجٌ, (tropical:) The patella, or knee-pan, moved backwards and forwards, or from side to side, between the skin and the bone, or, as in one copy of the K, flesh: (K, TA:) and in like manner السِّلْعَةُ [the ganglion]. (TA.)

5 تَمَوَّجَ see 1.

مَوْجٌ
مَوْجٌ ذ , [a coll. gen. n., Waves; billows; surges; or a collection of waves;] water rising above other water: (TA:) pl. أَمْوَاجٌ: (S, K, Msb:) مَوْجَةٌ has a more special signification; [namely, a wave, a single wave;] and the pl. of this, which is the n. un., is مَوْجَاتٌ. (Msb.) ― -b2- فَرَسٌ غَوْجٌ مَوْجٌ: see art. غوج. موج is here an imitative sequent. (TA.) ― -b3- مَوْجَةُ الشَّبَابِ (tropical:) The prime of youth. (K.)

ناقة مَوْجَى
ناقة مَوْجَى ذ (assumed tropical:) A swift (نَاجِيَة: in the CK نَاجِبَة) she-camel, whose أَنْسَاع [or woven thongs of the fore girth] have moved round (جَالَت) by reason of the backward and forward motion (اِخْتِلَاف) of her fore and hind legs. (K.)

مَوَّاجٌ
مَوَّاجٌ ذ [A sea tumultuous with waves]. (K, art. رد.)

مَائِجٌ
مَائِجٌ ذ A sea in a state of commotion; tumultuous; agitated with waves, conflicting, or dashing together. (TA.) ― -b2- Also, and ↓ مُتَمَوِّجٌ, A man in a state of commotion, or agitation. (TA.)

مُتَمَوِّجٌ
مُتَمَوِّجٌ ذ : see مَائِجٌ.

### [قاموس سالمون](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D9%88%D8%AC/sozluk/salmone.md) — هنري أنتوني سالمون · القرن ١٩

مَاجَ
مَاجَ ( w )  U ( n. ac. مَوْج 1 ),
a.  Tossed, heaved, swelled; fluctuated, undulated; was agitated; became confused.

b.  [ 'An ], Deviated, swerved from.

تَمَوَّجَ
تَمَوَّجَ V ,
a.  see I (a) .

مَوْج
مَوْج 1 , ( pl. أَمْوَاْج 38 ),
a.  Waves, billows; breakers; surge.

مَوْجَة
مَوْجَة 1t ,
a.  Wave, billow; breaker.

مَوْجَى
مَوْجَى 1ya ,
a.  Swift.

مَاْوِج
مَاْوِج 21 ,
a.  Tumultuous.

b.  Agitated.

مَوَّاْج
مَوَّاْج 28 ,
a.  see 21 (a) .

تَمَوَّجَ
N. Ag. تَمَوَّجَ V ,
a.  see 21 (b) .

مَوْجَة الشَّبَاب
مَوْجَة الشَّبَاب
a.  Prime of youth.

### [كتاب الله](https://lisan.digital/ar/kok/%D9%85%D9%88%D8%AC/sozluk/kitab_allah.md) — مستخلص من الاستعمال القرآني

موج
مَاجَ - يَمُوجُ - مَوْج
مَاجَ - يَمُوْجُ + الكائن: يتحرك بعدد من الاتجلهات دافعاً ما حوله: يرتفع وينخفض ويتقدم ويتأخر ويدخل في الآخر ويدفعه
مَوْج - الموج: اسم فعل " مَاجَ - يَمُوجُ ": وهو كذلك ما يكون بفعل " مَاجَ - يَمُوجُ ": الشيء الذي يتحرك بعدد من الاتجاهات دافعاً ما حوله، وخاصة ماء البحر
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " الحركة والانتقال من مكان إلى آخر بشكل شبه موجي مرتبة من حيث درجة الالتصاق بالأرض أو سطح السواء والابتعاد عنه" وهي:
طَارَ - يَطِيْرُ (اللازم)، مَارَ - يَمُورُ، زَفَّ- يَزِفُّ، مَاجَ - يَمُوجُ ، سَدَا - يَسْدُوْ، زَحَفَ - يَزْحَفُ
ماج - يموج
 	﴿وتركنا بعضهم يومئذ يموج في بعض ونفخ في الصور فجمعناهم جمعا(99)﴾ الكهف
موج - الموج
 ﴿وهي تجري بهم في موج كالجبال ونادى نوح ابنه وكان في معزل يابني اركب معنا ولا تكن مع الكافرين(42)﴾ هود وإذا غشيهم موج كالظلل دعوا الله مخلصين له الدين فلما نجاهم إلى البر فمنهم مقتصد وما يجحد بآياتنا إلا كل ختار كفور(32) } النور
 	﴿هو الذي يسيركم في البر والبحر حتى إذا كنتم في الفلك وجرين بهم بريح طيبة وفرحوا بها جاءتها ريح عاصفوجاءهم الموج من كل مكان وظنوا أنهم أحيط بهم دعوا الله مخلصين له الدين لئن أنجيتنا من هذه لنكونن من الشاكرين(22)﴾ يونس ﴿أو كظلمات في بحر لجي يغشاه موج من فوقه موج من فوقه سحاب ظلمات بعضها فوق بعض إذا أخرج يده لم يكد يراها ومن لم يجعل الله له نورا فما له من نور(40)﴾ النور
 	﴿قال سآوي إلى جبل يعصمني من الماء قال لا عاصم اليوم من أمر الله إلا من رحم وحال بينهما الموج فكان من المغرقين(43)﴾ هود
مختار الصحاح
● [موج] م و ج: ماجَ البحر من باب قال اضطربت أمواجُه والناس يَمُوجُون
الراغب
موج
- الموج في البحر: ما يعلو من غوارب الماء. قال تعالى: }في موج كالجبال﴿[هود/42]،﴾يغشاه موج من فوقه موج﴿[النور/40] وماج كذا يموج، وتموج تموجا: اضطرب اضطراب الموج. قال تعالى:﴾وتركنا بعضهم يومئذ يموج في بعض{ [الكهف/99].
ملخص اللسان
1.     المَوْجُ: ما ارتفع من الماء فوق الماء، والفعل ماجَ الموجُ،  والجمع أَمْواج؛ وقد ماجَ البحرُ يموجُ مَوْجاً ومَوَجاناً ومُؤُوجاً،  وتَموَّج: اضطرَبَت أَمواجُه.
2.     ومَوْجُ كلِّ شيء وموَجانُه: اضطرابُه
3.     وماجَ الناسُ: دخل بعضُهم في بعض.
4.      وماج أَمْرُهم:  مَرِجَ
لسان العرب
● -   موج: المَوْجُ: ما ارتفع من الماء فوق الماء، والفعل ماجَ الموجُ،  والجمع أَمْواج؛ وقد ماجَ البحرُ يموجُ مَوْجاً ومَوَجاناً ومُؤُوجاً،  وتَموَّج: اضطرَبَت أَمواجُه. ومَوْجُ كلِّ شيء وموَجانُه: اضطرابُه.  والمُؤُوجُ: مُؤُوجُ الدَّاغِصَةِ. ومُؤُوجُ السِّلْعَة: تَموُّرٌ بين  الجلد والعظم. ابن الأَعرابي: ماجَ يَموج إِذا اضطرَب وتحَيَّر. ورجلٌ  مَؤُوجٌ: مائجٌ؛ أَنشد ثعلب:  وكلُّ صاحٍ ثَمِلاً مَؤُوجا  والناسُ يَموجون، وماجَ الناسُ: دخل بعضُهم في بعض. وماج أَمْرُهم:  مَرِجَ. وفرَسٌ غَوْجٌ مَوْجٌ إِتْباع  (* قوله «غوج موج اتباع» سبق في مادة  غوج: وفرس غوج موج؛ غوج جواد، وموج اتباع.) أَي جَوَاد، وقيل: هو الطويلُ  القَصَبِ، وقيل: هو الذي يَنْثَني فيَذهبُ ويجيءُ.
مقاييس اللغة:
القاموس المحيط:
المَوْجُ اضْطِرابُ أمواجِ البَحْرِ، وشاعِرٌ تَغْلَبِيُّ، والمَيْلُ عنِ الحَقِّ. ومَوْجَةُ الشَّبابِ عُنْفُوانُهُ. وناقَةٌ مَوْجى، كَسَكْرى ناجِيَةٌ، قد جالَتْ أنساعُها لاخْتِلافِ يَدَيْها ورِجْلَيْها. وماجَتِ الدَّاغِصَةُ مُؤُوجاً مارَتْ بين الجِلْدِ والعَظْمِ. وماجَهْ لَقَبُ والِدِ محمدِ بنِ يَزِيد القَزْوِينِيِّ صاحِبِ " السُّنَنِ " ، لا جَدُّه.
تاج العروس:
موج
" المَوْجُ " : ما ارتفعَ مِن الماءِ فوقَ الماءِ ماجَ المَوْجُ . " والمَوْجُ : اضْطرابُ أَمواجِ البَحْرِ " . وقد مَاجَ يَمُوجُ مَوْجاً ومَوَجَاناً ومُؤُوجاً وتَموَّجَ : اضْطَربَتْ أَمواجُه . ومَوْجُ كلِّ شيْءٍ ومَوَجَانُه : اضْطِرابُه . وعن ابن الأَعرابيّ : ماجَ يَمُوجُ : إِذا اضطربَ وتَحَيَّرَ . مَوْجُ بنُ قَيسِ بنِ مازِنٍ ابنُ أُختِ القُطَاميّ " شاعِرٌ تَغْلَبِيٌّ " خَبيثُ أَو هو مَوْجُ بنُ أَبي سَهْم أَخو بني عبدِ الله بنِ غَطَفَانَ شاعر أَيضاً ؛ كذا نقلَه شيخنا عن المُختلِف والمُؤتلِف للآمديّ . من المجاز : المَوْجُ : " المَيْلُ " . يقال : مَاجَ " عن الحَقِّ " : مَالَ عنه من الأَساس . عن عُقْبَةَ بنِ غَزْوَانَ : " مَوْجَةُ الشَّبابِ : عُنْفُوانُه " . من المجاز : " ناقَةٌ مَوْجَى كَسَكْرَى " أَي " ناجِيَةٌ قد جَالتْ أَنْساعُها لاختلافِ يَدَيْها ورِجْلَيْها " . من المجاز : " ماجَتِ الدّاغِصَةُ " والسَّلْعَة " مُؤُوجاً " بالضّمّ " : مارَتْ بين الجِلْدِ والعَظْمِ " وفي نسخةٍ : " الَّلحم " بدل " العظم " . " وماجَهْ " بسكون الهاءِ كما جَزَمَ به الشَّمْسُ ابنُ خِلَّكانَ : " لقب والدِ " الإِمام الحافِظ أَبي عبدِ الله " محمّد بن يَزيدَ " الرَّبَعِيّ " القَزْوينيّ صاحِب " التفسير والتاريخ و " السُّنَن " وُلِد سنة 209 ، عن إِبراهيمَ بنِ محمّدٍ الشافعيّ وأَبي بكرِ بنِ أَبي شَيْبةَ وعنه محمَّدُ بنُ عِيسى الأَبْهَرِيّ وعليُّ بنُ إِبراهيمَ القَطّانُ مات لثمانٍ بَقينَ من رَمضان سنة 273 ، وصّلى عليه أَخوه أَبو بكرٍ " لا جَدّه " أَي لا لَقبُ جَدِّه كما زَعمه بعضٌ . قال شيخُنا : وما ذَهبَ إِليه المُصنّف فقد جَزَم به أَبو الحسن القَطّان ووافقَه على ذلك هِبَةُ الله بنُ زَاذانَ وغيرُه قالوا : وعليه فيُكتَب " ابن ماجه " بالأَلف لا غير . وهناك قول آخرُ ذَكره جماعةٌ وصَحَّحوه وهو أَن " ماجَه " اسمٌ لأُمّه ؛ والله أَعلم . ومما يستدرك عليه : رَجلٌ مائِجٌ أَي مُتموِّجٌ . وبَحرٌ مائِجٌ كذلك . وماجَ أَمْرُهم : مَرِجَ . وفَرسٌ غَوْجٌ مَوْجٌ إِتباعٌ أَي جَوَادٌ . وقيل : هو الطَّويلُ القَصَبِ . وقيل : هو الذي يَنْثِني فيَذهَبُ وَيجِئُ . ومن المجاز : ماجَتِ النَّاسُ في الفِتْنة وهم يَمُوجون فيها
