# أبغ (أ-ب-غ) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%A8%D8%BA
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A3%D8%A8%D8%BA

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: أ - ب - غ
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 2 sözlük

## Sözlükler (2)

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%A8%D8%BA/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

عَيْنُ أُباغَ، بالضم: موضع بين الكوفة والرَّقَّةِ؛ قالت امرأَة من بني شيبان:
وقالوا: فارِساً مِنْكُمْ قَتَلْنا
فَقلنا: الرُّمْحُ يَكْلَف بالكَرِيمِ
بِعَيْنِ أُباغَ قاسَمْنا المَنايا،
فكانَ قَسِيمُها خَيْرَ القَسِيمِ
قال ابن بري: الشعر لابنة المنذر تقوله بعد موه، والذي قُتِلَ بأُباغ هو المنذر
(* قوله« هو المنذر إلخ» كذا بالأصل، والذي في معجم ياقوت: المنذر بن المنذر بن امرئ القيس اللخمي، وفي شرح القاموس: المنذر بن المنذر بن ماء السماء) بن امرئ القيس بن عمرو بن امرئ القيس بن عمرو بن عديّ بن نصر اللخميّ، قتله الحرث بن أَبي شَمِرٍ الغسانيّ؛ ومنه يوم عين أُباغ يومٌ من أَيام العرب قتل فيه المنذر بن ماء السماء.

##### Türkçe

**عَيْنُ أُباغَ**، (ötre ile): Kûfe ile Rakka arasında bir yer; Benî Şeybân’dan bir kadın dedi:

Ve dediler: “Sizden bir süvârîyi öldürdük.”
Biz de dedik: “Mızrak, kerîme (soyluya) yüklenir.”
**بِعَيْنِ أُباغَ** ölüm paylarını paylaştık,
Onun paylaştırıcısı da paylaştırıcının en hayırlısı oldu.

İbn Berrî dedi: Şiir, Münzir’in kızınındır; onu, **موه**’dan sonra söyler; **أُباغ**’da öldürülen ise **المنذر**’dir.

(* Onun sözü: “O, Münzir’dir ilh.” asılda böyle; Yâkût’un Mu‘cem’inde olan ise: **المنذر بن المنذر بن امرئ القيس اللخمي**; Kāmûs şerhinde ise: **المنذر بن المنذر بن ماء السماء**) **بن امرئ القيس بن عمرو بن امرئ القيس بن عمرو بن عديّ بن نصر اللخميّ**; onu **الحرث بن أَبي شَمِرٍ الغسانيّ** öldürdü; ondan da **يوم عين أُباغ**: Arapların günlerinden bir gündür; onda **المنذر بن ماء السماء** öldürüldü.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%A8%D8%BA/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

عين أباغ، كسحاب، ويثلث اقتصر الجوهري منها على الضم فقط، وهو الأشهر وهو قول أبي عبيدة، والفتح عن الأصمعي، قال عبد الرحمن بن حسان:
  هن أسلاب يوم عين أبـاغ                      من رجال سقوا بسم ذعاف هكذا رواه بالفتح، وقالت ابنة فروة بن مسعود ترثي أباها، وكان قتل بعين أباغ:
  بعين أباغ قاسمنا المنـايا                      فكان قسيمها خير القسيم هكذا روي بالضم كذا وجد بخط أبي الحسن بن الفرات، وأما الكسر فلم أجد له سماعا ولا شاهدا، إلا أن الصاغاني قد ذكر فيه التثليث: ع: بالشام، أو بين الكوفة والرقة وقال أبو الفتح التميمي: عين أباغ، ليست بعين ماء، وإنما هو واد وراء الأنبار، على طريق الفرات إلى الشام.
 وقال الرياشي: هي اسم بغداد والرقة جميعا، وقال أبو الفتح التميمي النساب: كانت منازل إياد بن نزار بعين أباغ، وأباغ: رجل من العمالقة نزل ذلك الماء فنسب إليه، قال ياقوت: وقيل: في قول أبي نواس:
  فما نجدت بالماء حتى رأيتـهـا                      مع الشمس في عيني أباغ تغور حكى أنه قال: جهدت على أن يقع في الشعر عين أباغ، فامتنعت علي، فقلت: عيني أباغ، ليسوي الشعر، قال: وكان عندها في الجاهلية يوم لهم بين ملوك غسان وملوك الحيرة، قتل فيه المنذر بن المنذر بن ماء السماء اللخمي، وقد أسقط النابغة الذبياني الهمزة من أوله، فقال يمدح آل غسان:
  يوما حليمة كانا من قديمـهـم                      وعين باغ فكان الأمر ما ائتمرا

  يا قوم إن ابن هند غير تارككم                      فلا تكونوا الأدنى وقفة جزرا

##### Türkçe

**عين أباغ**; **كسحاب**; ve üçlü harekelenir. Cevherî ondan yalnızca zamme ile olanı kısaltıp (zikredip) yetinmiştir; ve o en meşhurudur; ve o, Ebû Ubeyde’nin sözüdür. Fetha ise Asmaî’dendir. Abdurrahman b. Hassân dedi ki:
  Onlar, **يوم عين أباغ** gününün ganimet elbiseleridir                      zehirli ölümcül (zehir) ile sulanmış adamlardan
Böylece fetha ile rivayet etmiştir. Furve b. Mes‘ûd’un kızı, babasına mersiye söylerken dedi; ve o, **عين أباغ**’da öldürülmüştü:
  **بعين أباغ**’da ölümleri aramızda paylaştık                      onun paylaştırıcısı, paylaştırıcıların en hayırlısı oldu
Böylece zamme ile rivayet edilmiştir; Ebû’l-Hasen b. el-Furât’ın hattıyla böyle bulunmuştur. Kesreye gelince: onun için ne bir işitme ne de bir şahit bulmadım; ancak Sâgânî onda üçlü harekelemeyi zikretmiştir. **ع**: Şam’da; yahut Kûfe ile Rakka arasında. Ebû’l-Feth et-Temîmî dedi ki: **عين أباغ**; bir su gözü değildir; ancak o, Enbâr’ın gerisinde, Fırat yolunda Şam’a giden bir vadidir.
 Ve Riyâşî dedi ki: o, Bağdat ve Rakka’nın ikisinin de adıdır. Ebû’l-Feth et-Temîmî en-nessâb dedi ki: İyâd b. Nizâr’ın meskenleri **عين أباغ**’daydı. Ve **أباغ**: Amâlika’dan bir adamdır; o suya indi de ona nispet edildi. Yâkût dedi ki: ve denildi ki: Ebû Nuvâs’ın sözü hakkında:
  Su ile (yola) çıkmadım ki onu göreyim                      güneşle birlikte **عيني أباغ**’da batıyor
Onun şöyle dediğini nakletti: Şiirde **عين أباغ**’ın vuku bulması için çabaladım; bana imtina etti; ben de “**عيني أباغ**” dedim, şiiri düzeltmek için. Dedi ki: ve onun yanında cahiliyede, Gassân kralları ile Hîre kralları arasında kendilerine ait bir gün vardı; onda Lahmî, Mâü’s-semâ b. el-Münzir b. el-Münzir öldürüldü. Nâbiga ez-Zübyânî başındaki hemzeyi düşürmüştür; Âl-i Gassân’ı överken şöyle dedi:
  Halîme günü, onların eskilerinden idi                      ve **عين باغ**; iş, emrettikleri gibi oldu

  Ey kavim! Hind’in oğlu sizi bırakacak değildir                      öyleyse en aşağı (kimse) olmayın; bir duruş (gibi) kesilmiş (kurban)lar (olmayın)
