# أتب — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AA%D8%A8/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A3%D8%AA%D8%A8/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [أتب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AA%D8%A8.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: أتب

الإِتْبُ: البَقِيرة، وهو بُرْدٌ أَو ثوب يُؤْخَذُ فَيُشَقُّ في وسَطِه، ثم تُلْقِيه المرأَةُ في عُنُقِها من غير جَيْب ولا كُمَّيْنِ. قال أَحمد بن يحيى: هو الإِتْبُ والعَلَقةُ والصِّدارُ والشَّوْذَرُ، والجمع الأُتُوبُ.
وفي حديث النخعي: أَنّ جارِيةً زَنَتْ، فَجَلَدَها خَمسين وعليها إِتْبٌ لها وإِزارٌ. الإِتْبُ، بالكسر: بُرْدةٌ تُشَقُّ، فتُلبس من غير كُمَّيْنِ ولا جَيْب. والإِتْبُ: دِرْعُ المرأَة. ويقال أَتَّبْتُها تَأْتِيباً، فَأْتَتَبَتْ هي، أَي أَلبَسْتُها الإِتْبَ، فَلَبِسَتْه. وقيل: الإِتْبُ من الثياب: ما قَصُر فَنَصَفَ الساقَ. وقيل: الإِتْبُ غير الإِزار لا رِباطَ له، كالتِّكَّةِ، وليس على خِياطةِ السَّراوِيلِ، ولكنه قَمِيصٌ غير مَخِيطِ الجانبين. وقيل: هو \<ص:206>
 النُّقْبةُ، وهو السَّراوِيلُ بلا رجلين. وقال بعضهم: هو قميص بغير كُمَّيْنِ، والجمع آتابٌ وإِتابٌ. والمِئْتَبةُ كالإِتْبِ. وقيل فيه كلُّ ما قيل في الإِتْبِ. وأُتِّبَ الثوبُ: صُيِّرَ إِتْباً. قال كثير عزة:
هَضِيم الحَشَى، رُؤْد الـمَطا، بَخْتَرِيَّة، *  جَمِيلٌ عليَها الأَتْحَمِيُّ الـمُؤَتَّبُ وقد تَأَتَّبَ به وأْتَتَبَ. وأَتَّبَها به وإِيّاه تأْتِيباً، كلاهما: أَلْبَسها الإِتْبَ، فلَبِسَتْه. أَبو زيد: أَتَّبْتُ الجارِيةَ تَأْتِيباً إِذا دَرَّعْتَها دِرْعاً، وأْتَتَبَتِ الجارِيةُ، فهي مُؤْتَتِبةٌ، إِذا لبست الإِتْبَ. وقال أَبو حنيفة: التَّأَتُّبُ أَن يَجْعَلَ الرَّجلُ حِمالَ القَوْسِ في صَدره ويُخْرِجَ مَنْكِبَيْه منها، فيَصِيرَ القَوْس على مَنْكِبَيْه. ويقال: تَأَتَّبَ قَوْسَه على ظَهرِه. وإِتْبُ الشعِيرةِ: قِشْرُها.
والمِئْتَبُ: المِشْمَلُ.

### Türkçe

**الإِتْبُ**: **البَقِيرة**; o, bir **بُرْد** yahut bir elbisedir; alınır da ortasından yarılır; sonra kadın onu, ne bir **جَيْب** ne de iki **كُمَّيْنِ** olmaksızın boynuna atar. Dedi ki
Ahmed b. Yahyâ: O, **الإِتْبُ** ve **العَلَقةُ** ve **الصِّدارُ** ve **الشَّوْذَرُ**’dur; çoğulu
**الأُتُوبُ**’dur.
Ve **النخعي**’nin hadisinde: Bir cariye zina etti; onu elli (değnek) vurdu; üzerinde ona ait bir **إِتْبٌ** ve bir **إِزارٌ** vardı. **الإِتْبُ**, kesre ile: yarılan bir **بُرْدةٌ**’dir; iki **كُمَّيْنِ** ve bir **جَيْب** olmaksızın giyilir. Ve **الإِتْبُ**: kadının **دِرْعُ**’ıdır. Ve denir: Onu **أَتَّبْتُها** **تَأْتِيباً**; o da **فَأْتَتَبَتْ**; yani ona **الإِتْبَ** giydirdim, o da onu giydi. Ve denildi: Elbiselerden **الإِتْبُ**: kısalıp baldırın yarısına varan şeydir. Ve denildi: **الإِتْبُ**, **الإِزار**’dan başka (bir şey)dir; onun için, **التِّكَّةِ** gibi bir bağ yoktur; ve **السَّراوِيلِ**’in dikişi üzere değildir; fakat o, iki yan(ı) dikilmemiş bir **قَمِيصٌ**’tur. Ve denildi: O,
\<ص:206>
**النُّقْبةُ**’dir; o da, iki paçası olmaksızın **السَّراوِيلُ**’dir. Ve bazısı dedi: O, iki **كُمَّيْنِ** olmaksızın bir gömlektir; çoğulu **آتابٌ** ve **إِتابٌ**’dır. Ve **المِئْتَبةُ**, **الإِتْبِ** gibidir. Ve denildi: **الإِتْبِ** hakkında söylenenin hepsi onun hakkında da söylenmiştir.
Ve **أُتِّبَ الثوبُ**: **إِتْباً** kılındı. Dedi ki Kesîr ‘Azze:
هَضِيم الحَشَى، رُؤْد الـمَطا، بَخْتَرِيَّة، *  جَمِيلٌ عليَها الأَتْحَمِيُّ الـمُؤَتَّبُ
Ve onunla **تَأَتَّبَ** etti ve **أْتَتَبَ** etti. Ve onu onunla ve onu **أَتَّبَها** **تأْتِيباً**; ikisi de: Ona **الإِتْبَ** giydirdi; o da onu giydi. Ebû Zeyd: Cariyeyi **أَتَّبْتُ** **تَأْتِيباً**; ona bir **دِرْعاً** giydirdiğin zaman; ve cariye **أْتَتَبَتِ**; o hâlde o **مُؤْتَتِبةٌ**’dir; **الإِتْبَ** giydiği zaman. Ve Ebû Hanîfe dedi: **التَّأَتُّبُ**, erkeğin yay kayışını göğsünde kılması ve iki omzunu ondan çıkarmasıdır; böylece yay iki omzu üzerinde olur. Ve denir: Yayını sırtı üzerinde **تَأَتَّبَ** etti.
Ve **إِتْبُ الشعِيرةِ**: onun kabuğudur.
Ve **المِئْتَبُ**: **المِشْمَلُ**’dür.
