# أثا (أ-ث-ا) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AB%D8%A7
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A3%D8%AB%D8%A7

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: أ - ث - ا
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 2 sözlük

## Sözlükler (2)

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AB%D8%A7/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

أَثا بِهِ يَأْثُوبه ويَأْثي أيضاً إثاوَةً وإثايَةً، أي وشى به.

##### Türkçe

**أَثا بِهِ**: Onu onunla **يَأْثُوبه** ve **يَأْثي** de eder; ayrıca **إثاوَةً** ve **إثايَةً** (olarak); yani onunla (hakkında) jurnalledi.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AB%D8%A7/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

أَثَوْتُ الرجلَ وأَثَيْتُه وأَثَوْتُ به وأَثَيْتُ به وعليه أَثْواً وأَثْياً وإِثاوةً: وشَيْتُ به وسَعَيْتُ عند السلطان، وقيل: وَشَيْتُ به عند من كان، من غير أَن يُخَصَّ به السلطانُ، والمصدر الأَثْوُ والأَثْيُ والإِثاوةُ والإثايَة، ومنه سميت الأُثايةُ
(* قوله «ومنه سميت
الإثاية» عبارة القاموس: وإثاية، بالضم ويثلث، موضع بين الحرمين فيه مسجد نبوي أو بئر دون العرج عليها مسجد للنبي، صلى الله عليه وسلم). الموضع المعروف بطريق الجُحْفةِ إِلى مكة، وهي فُعالةٌ منه، وبعضهم يكسر همزتها. أَبو زيد: أَثَيْتُ به آثي إِثاوةً إِذا أَخبرْتَ بعُيُوبه الناسَ. وفي حديث أَبي الحرث الأَزْديّ وغريمه: لآتِيَنَّ عَلِيّاً فلآثِيَنَّ بك أَي لأَشِيَنَّ بك. وفي الحديث: انطلقت إِلى عمر آثي على أَبي موسى الأَشعري. الجوهري: أَثا بِه يأْثو ويأْثي أَيضاً أَي وَشى به؛ ومنه قول الشاعر: ذو نَيْرَبٍ آثِ؛ هكذا أَورده الجوهري؛ قال ابن بري صوابه:
ولا أَكون لكم ذا نَيْرَبٍ آث
قال: ومثله قول الآخر:
وإِنّ امْرَأً يأْثُو بِسادة قَوْمهِ
حَريٌّ، لعَمْري، أَن يُذَمَّ ويُشْتَما
قال: وقال آخر:
ولَسْتُ، إِذا وَلَّى الصَّديقُ بِوُدِّهِ،
بمُنْطَلِق آثُو عليه وأَكْذِبُ
قال ابن بري: والمُؤْتَثي الذي يُكْثِر الأَكلَ فيعطَش ولا يَرْوى.

##### Türkçe

**أَثَوْتُ** adamı ve **أَثَيْتُه** ve onunla **أَثَوْتُ** ve onunla **أَثَيْتُ** ve onun aleyhine,
**أَثْواً** ve **أَثْياً** ve **إِثاوةً** (olarak): onunla (ilgili) ispiyonladım ve sultanın yanında (aleyhine) koşturdum; ve denildi ki:
Sultana tahsis edilmeksizin, kim olursa olsun onun yanında onunla (ilgili) ispiyonladım; mastar **الأَثْوُ**
ve **الأَثْيُ** ve **الإِثاوةُ** ve **الإثايَة**’dir. Ve ondan **الأُثايةُ** adlandırıldı.
(* Onun sözü “ve ondan **الإثاية** adlandırıldı”: Kāmûs’un ibaresi: **وإثاية**; zamme ile ve üç vecihli (okunuşlu); Haremeyn arasında bir yer; orada Nebevî bir mescid yahut **العرج**’den aşağıda bir kuyu; onun üzerinde Nebî’nin, sallallahu aleyhi ve sellem, bir mescidi vardır.) **الجُحْفةِ** yoluyla Mekke’ye (giden yolda) bilinen yer; ve o, ondan **فُعالةٌ** veznindedir; ve bazısı onun hemzesini kesreler.

أَبو زيد: **أَثَيْتُ به**; **آثي** (olarak) **إِثاوةً**: insanların onun ayıplarını haber verdiğin zaman.

Ve **أَبي الحرث الأَزْديّ** ve hasmının hadîsinde: “Mutlaka **عَلِيّاً**’ya geleceğim; elbette seninle **فلآثِيَنَّ** (yapacağım)”; yani: elbette seninle **لأَشِيَنَّ** (ispiyonlayacağım).

Ve hadîste: **عمر**’a doğru, **أَبي موسى الأَشعري** aleyhine **آثي** olarak yola çıktım.

الجوهري: **أَثا بِه**; **يأْثو** ve **يأْثي** de (gelir); yani onunla **وَشى** etti (ispiyonladı); ve ondan şairin sözü: **ذو نَيْرَبٍ آثِ**; الجوهري onu böyle rivayet etti; İbn بري dedi: onun doğrusu:
ولا أَكون لكم **ذا نَيْرَبٍ آث**
Dedi: ve onun benzeri diğerinin sözü:
وإِنّ امْرَأً **يأْثُو** بِسادة قَوْمهِ
حَريٌّ، لعَمْري، أَن يُذَمَّ ويُشْتَما
Dedi: ve bir başkası dedi:
ولَسْتُ، إِذا وَلَّى الصَّديقُ بِوُدِّهِ،
بمُنْطَلِق **آثُو** عليه وأَكْذِبُ

İbn بري dedi: **المُؤْتَثي**; çok yemek yiyen, böylece susayan ve kanmayan kimsedir.
