# أثب (أ-ث-ب) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AB%D8%A8
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A3%D8%AB%D8%A8

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: أ - ث - ب
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 2 sözlük

## Sözlükler (2)

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AB%D8%A8/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الـمَآثِبُ: موضع. قال كثير عزة:
وهَبَّتْ رِياحُ الصَّيْفِ يَرْمِينَ بالسَّفا،  * تَلِيَّةَ باقِي قَرْمَلٍ بالـمَآثِبِ

##### Türkçe

**الـمَآثِبُ**: yer.

Kesîr ‘Azze dedi:
Yaz rüzgârları esti; **السَّفا** ile atıyorlar,  * **تَلِيَّةَ** (olarak) **باقِي قَرْمَلٍ**’in **الـمَآثِبِ**’de.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AB%D8%A8/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

المئثب بالثاء المثلثة، كمنبر أهمله الجوهري، وقال غيره: هو المشمل وزنا ومعنى، وكأن الصحيح عن الجوهري أنه بالتاء المثناة الفوقية، كما هو رأي كثيرين، وقال الليث: المئثب: الأرض السهلة، وقال أبو عمرو: المئثب: الجدول أي نهر صغير، وفي نوادر الأعراب المئثب: ما ارتفع من الأرض، وقال ثعلب عن ابن الأعرابي في هذا كله بترك الهمز، نقله الصاغاني والمآثب جمعه، و: ع قال كثير عزة، وأنشده أبو حنيفة في كتاب الأنواء:
  وهبت رياح الصيف يرمين بالسفا                      تلية باقي قرمل بـالـمـآثـب وزعم شيخنا أنه في شعر كثير اسم لماء كما قاله شراحه.
 قلت: بل هو واد من أودية الأعراض التي تسيل من الحجاز في نجد، اختلط فيه عقل بن كعب وزبيد من اليمن، أو جبل كان فيه صدقاته صلى الله عليه وسلم.
 والأثب محركة: شجر، مخفف الأثأب بوزن أفعل، ونظيره شمل وشمأل، فإن الأول: لغة في الثاني الذي هي الريح الشامية ثم نقلوا الهمزة إلى الساكن قبلها، فبقي شمل، كما ذكره النحاة وبعض اللغويين، قاله شيخنا، وسيأتي في أثأب أنها ليست بلغة في أثب، ومن ظنها لغة فقد أخطأ.
 ومما يستدرك عليه: الأثيب: مويهة في رمل الضاحي قرب رمان في طرف سلمى أحد الجبلين، كذا في معجم البلدان.

##### Türkçe

**المئثب** (üç noktalı **الثاء** ile), **منبر** gibi; el-Cevherî onu ihmal etti. Başkası dedi ki: O, vezin ve mânâca **المشمل**’dir. Sanki el-Cevherî’den sahih olan, onun üstten ikili **التاء** ile olduğudur; nitekim bu, birçoklarının görüşüdür. el-Leys dedi ki: **المئثب**: kolay (düz) arazi. Ebû Amr dedi ki: **المئثب**: **الجدول**; yani küçük nehir. **نوادر الأعراب**’da **المئثب**: yerden yükselen şey. Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den, bütün bunlarda hemzeyi terk ile (olduğunu) nakletti; onu es-Sâgânî nakletti; **المآثب** onun cem‘idir. Ve: ع Kuseyyir ‘Azze dedi; Ebû Hanîfe onu **كتاب الأنواء**’da inşâd etti:
  “Yaz rüzgârları esti; **السفا** ile atıyorlardı                      **تلية**’yi; **قرمل**’in kalanı **بـالـمـآثـب** ile”
Şeyhimiz, Kuseyyir’in şiirinde onun, şârihlerinin dediği gibi, bir suya isim olduğunu zannetti.

Dedim ki: Bilakis o, Hicaz’dan Necd’de akan **الأعراض** vadilerinden bir vadidir; onda Yemen’den ‘Akl b. Ka‘b ile Zübeyd karışmıştır; yahut onda (Peygamber) صلى الله عليه وسلم’in sadakaları bulunan bir dağdır.

**الأثب** (harekeli): ağaç; **الأثأب**’in (hafifletilmişi), **أفعل** vezninde. Onun benzeri **شمل** ve **شمأل**’dir; zira birincisi, ikincide bir lugattır ki o, sonra Şâm rüzgârıdır; sonra hemzeyi ondan önceki sâkine naklettiler; böylece **شمل** kaldı; nahivcilerin ve bazı lugatçıların zikrettiği gibi. Bunu şeyhimiz söyledi. Ve **أثأب** maddesinde gelecektir ki o, **أثب**’de bir lugat değildir; onu lugat zanneden hata etmiştir.

Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır: **الأثيب**: **رمل الضاحي**’de, **رمان** yakınında, iki dağdan biri olan **سلمى**’nın ucunda bir küçük su; **معجم البلدان**’da böyledir.
