# أثت (أ-ث-ت) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AB%D8%AA
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A3%D8%AB%D8%AA

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: أ - ث - ت
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 1 sözlük

## Sözlükler (1)

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AB%D8%AA/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

أث النبات يئث  ويأث ويؤث  مثلثة  أثا، و  أثاثة وأثاثا وأثوثا  ، بالضم في الأخير  :كثرو التف  . والأثاث  الكثرة و  العظم من كل شيء. ويوصف به الشعر الكثير والنبات الملتف. أثت  المرأة  تؤث أثا  :عظمت عجيزتها  ، قال الطرماح:
  إذا أدبرت أثت وإن هي أقبلتفرؤد الأعالي شختة المتوشح  وأثثه  إذا  وطأه  توطئة،  ووثره  توثيرا، فراشا كان أو بساطا، عن ابن دريد.  وهو أث  مقصور، قال ابن سيده: عندي أنه فعل،  وأثيث  ، أي  كثير عظيم  ، وشعر أثيث، أي غزير طويل، وكذلك النبات، والفعل كالفعل، قال امرؤ القيس:
  أثيث كقنو النخلة المتعثكل  ج إثاث  ، بالكسر، ككريم وكرام،  وأثائث  بالياء وبالهمزة، كذا ضبط.  وهي  أثيثة،  بهاء  ، يقال: لحية أثيثة، وامرأة أثيثة، أي أثيرة كثيرة اللحم.  والجمع كالجمع  أي إثاث وأثائث، هكذا في سائر الأمهات، وقد ضبط شيخنا هنا بما لا يجدي نفعا.  والأثائث: الكثيرات اللحم، أو الطوال التامات منهن  قال رؤبة:
  ومن هواى الرجح الأثائث
  تميلها أعجازها الأواعث  والأثاث  ، كسحاب: الكثير من المال. وقيل: كثرة المال. وقيل:  متاع البيت  ما كان من لباس، أو حشو لفراش، أو دثار، قال الفراء: هو  بلا واحد  ، كما أن المتاع لا واحد له، وكذلك قال أبو زيد. هو  المال أجمع  أي كله: الإبل والغنم والعبيد والمتاع،  والواحدة أثاثة  ، بالفتح، وفي التنزيل العزيز  أثاثا ورئيا  . قال الفراء: ولو جمعت الأثاث لقلت: ثلاثة آثة، وأثث كثيرة. وقال شيخنا: قال بعض اللغويين: الأثاث: ما يتخذ للاستعمال والمتاع لا للتجارة. وقيل: هما بمعنى. وقيل: الأثاث: ما جد من متاع البيت لا ما رث وبلى، وبه جزم القرطبي. وفي الصحاح: تأثث فلان، إذا أصاب رياشا.  والأثاثى: الأثافي  وزنا ومعنى، وهي حجارة تنصب وتجعل القدر عليها. قال شيخنا: هو مما عدوه فيما أبدلت الثاء فيه من الفاء؛ كمغفور ومغثور، ولم يتعرض له هنا الجوهري ولا ابن منظور، ولا غيرهما من أئمة اللغة والتصريف، بناء على أن الهمزة زائدة، والثاء جعلت بدل الفاء. قلت: وهو لغة تميم خاصة، كما نقله الصاغاني. الأثافي بن الخزر بن ذي الصوفة بن أعوج  فرس للحبطات   وأثاثة، كثمامة، ويفتح  : اسم  رجل  ، الفتح عن ابن دريد. أثاثة: اسم  والد مسطح الصحابي  ، رضي الله عنه، قريب سيدنا أبي بكر الصديق، رضي الله عنه، قال ابن دريد: أحسبه مشتقا من هذا، يعني من تأثث الرجل، وسيأتي. قلت: وكذا أخته هند بنت أثاثة وعمرو بن أبي أثاثة العدوي صحابيان.
 ومما يستدرك عليه: لحية أثة، وأثيتة، أي كثة. وتأثث الرجل: أصاب خيرا، وفي الصحاح: أصاب رياشا.

##### Türkçe

**أث** bitki **يئث** ve **ويأث** ve **ويؤث**; üçlü (okunuş) olarak **أثا**; ve **أثاثة** ve **أثاثا** ve **أثوثا**, sonuncusunda zamme ile: çoğaldılar, birbirine dolandılar. Ve **الأثاث**: çokluk ve her şeyden büyüklük. Ve onunla çok saç ve birbirine dolanmış bitki vasfedilir. **أثت** kadın **تؤث** **أثا**: kalçası büyüdü; **الطرماح** dedi:

  Ne zaman arkasını dönse **أثت**; ve eğer öne gelse,
  üstlerin yumuşaklığı, kuşanmışın **شختة**’si.

Ve **أثثه**: onu çiğnediği zaman, onu döşeyişle; ve **ووثره** onu sağlamlaştırışla; yatak olsun yahut yaygı olsun; İbn Düreyd’den. Ve o, kısaltılmış **أث**’tir. İbn Sîde dedi: bence o bir fiildir. Ve **أثيث**: yani çok, büyük. Ve **شعر أثيث**: yani gür, uzun; bitki de böyledir; ve fiil fiil gibidir. İmru’ul-Kays dedi:

  **أثيث** hurma salkımının, kümelenmiş olanı gibi.

Çoğulu **إثاث**’tır; kesre ile; **كريم** ve **كرام** gibi. Ve **أثائث**; **الياء** ile ve **الهمزة** ile; böylece ضبط edildi. Ve o, **أثيثة**’dir; **بهاء** ile. Denir: **لحية أثيثة** ve **امرأة أثيثة**; yani **أثيرة** çok etli. Ve çoğul, çoğul gibidir; yani **إثاث** ve **أثائث**; diğer ana kaynakların tamamında böyledir. Şeyhimiz burada fayda vermeyen bir ضبط ile ضبط etmiştir. Ve **الأثائث**: çok etli olanlar; yahut onlardan uzun, tam olanlar. Rü’be dedi:

  Ve benim hevesim, ağır basan **الأثائث**’tir,
  onları, harekete geçirici kalçaları eğdirir.

Ve **الأثاث**, **سحاب** gibi: maldan çok olan. Ve denildi: malın çokluğu. Ve denildi: ev eşyası; giyimden olan, yahut yatak için dolgu, yahut örtü olan şey. **الفراء** dedi: onun tekili yoktur; tıpkı **المتاع**’ın tekili olmadığı gibi. Ebû Zeyd de böyle dedi. O, malın tamamıdır; yani bütünü: develer, koyunlar, köleler ve eşya. Ve tekili **أثاثة**’dir; fetha ile. Ve aziz tenzilde: **أثاثا ورئيا**. **الفراء** dedi: eğer **الأثاث**’ı çoğul yapsaydın, “üç **آثة** ve çok **أثث**” derdim. Şeyhimiz dedi: bazı lugatçılar dedi ki: **الأثاث** kullanıma ve eşyaya, ticarete değil, edinilen şeydir. Ve denildi: ikisi aynı mânâdadır. Ve denildi: **الأثاث**, ev eşyasından yeni olan şeydir; eskiyip yıpranan değil; **القرطبي** bununla kesin hüküm verdi. Ve **الصحاح**’ta: **تأثث** falan, **رياشا** elde ettiği zaman. Ve **الأثاثى**: **الأثافي**; vezin ve mânâca; o, taşlardır; dikilir ve tencere onun üzerine konur. Şeyhimiz dedi: bu, içinde **الثاء**’ın **الفاء**’dan بدل kılındığı şeyler arasında saydıklarındandır; **مغفور** ve **مغثور** gibi. Burada ne **الجوهري** ne İbn Manzûr ne de lugat ve sarf imamlarından başkaları ona temas etmedi; **الهمزة**’nin زائد olduğu ve **الثاء**’ın **الفاء**’dan بدل kılındığı esasına binaen. Dedim: o, **تميم**’in özel bir lugatıdır; **الصاغاني**’nin naklettiği gibi. **الأثافي** b. **الخزر** b. **ذي الصوفة** b. **أعوج**: **للحبطات**’ın bir atı. Ve **أثاثة**, **ثمامة** gibi; ve fetha ile de okunur: bir adam adıdır; fetha, İbn Düreyd’den. **أثاثة**: sahabî **مسطح**’ın babasının adıdır; Allah ondan razı olsun; efendimiz Ebû Bekir es-Sıddîk’a yakın; Allah ondan razı olsun. İbn Düreyd dedi: onu bundan türemiş sanıyorum; yani erkeğin **تأثث**’inden; ve gelecektir. Dedim: aynı şekilde kız kardeşi Hind bint **أثاثة** ve Amr b. Ebî **أثاثة** el-‘Adevî iki sahabîdir.

Ve ona ilâve olarak istidrâk edilenlerdendir: **لحية أثة** ve **أثيتة**; yani gür. Ve **تأثث** adam: hayır elde etti; ve **الصحاح**’ta: **رياشا** elde etti.
