# أجل — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AC%D9%84/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A3%D8%AC%D9%84/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [أجل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AC%D9%84.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: أجل

الأَجلُ: مُدَّةَ الشيء. ويقال: فعلت ذاك من أَجْلِكَ، ومن أَجْلاَكَ؛ أي من جَرَّاكَ. والإجْلُ أيضاً بالكسر: القَطيع من بقر الوحش، والجمع الآجالُ. وتَأَجَّلَتِ البِهامُ، أي صارت آجالاً. قال لبيد:
والعينُ ساكنةٌ على أَطْلائهاعوذاً تَأَجَّلَ بالفضاء بِهامُها
والإجْلُ أيضاً: وجعٌ في العنقُ. وقد أَجِلَ الرجلُ، أي نام على عنقه فاشتكاها. والتَأجيلُ: المداواةُ منه. يقال: بي إجْلٌ فأَجَّلوني منه، أي داووني منه. واسْتأْجَلْتُهُ فأَجَّلَني إلى مدةٍ. والإجَّلُ: لغةٌ في الإِيَّلِ، وهو الذكر من الأوعال. والآجِلُ والآجِلةُ: ضدُّ العاجل والعاجلة. وأَجَلَ عليهم شَرّاً يأْجُلُ ويَأْجِلُ أَجْلاً، أي جَناهُ وهَيَّجَه. قال خَوَّاتُ بن جُبَير:
وأَهْلِ خِباءٍ صالحٍ ذاتُ بينهـمقد احْتَرَبوا في عاجلٍ أنا آجِلُهُ
أي أنا جانيهِ. قال أبو عمرو: المَأْجَلُ، بفتح الجيم: مستنقَع الماء، والجمع المآجِلُ. وقد تَأَجَّل الماءُ فهو مُتَأَجِّلٌ، وماءٌ أَجيلٌ، أي مجتمعٌ. وقولهم: أَجَلْ، إنّما هو جوابٌ مثل نَعَمْ. قال الأخفش: إلاّ أنّه أحسن من نَعَمْ في التصديق، ونَعَمْ أحسن منه في الاستفهام. فإذا قال أنت سوف تذهبُ قلتَ أَجَلْ وكان أحسن من نَعَمْ، وإذا قال أتذهب? قلت نَعَمْ وكان أحسن من أَجَلْ.

### Türkçe

**الأَجلُ**: şeyin müddeti. Ve denilir: “Bunu senin için yaptım”, **مِن أَجْلِكَ** ve **مِن أَجْلاَكَ**; yani **مِن جَرَّاكَ** (senin yüzünden).

Ve **الإجْلُ** da, kesre ile: yaban sığırından sürü; çoğulu **الآجالُ**. Ve **تَأَجَّلَتِ البِهامُ**, yani **آجالاً** oldu. Lebîd dedi:
والعينُ ساكنةٌ على أَطْلائها
عوذاً تَأَجَّلَ بالفضاء بِهامُها

Ve **الإجْلُ** da: boyunda bir ağrı. Ve **أَجِلَ** adam, yani boynu üzerine yattı da ondan şikâyet etti. Ve **التَأجيلُ**: ondan tedavi etme. Denilir: “Bende **إجْلٌ** var da beni ondan **أَجَّلوني**”, yani beni ondan tedavi ettiler. Ve **اسْتأْجَلْتُهُ** de onu, o da beni bir müddete **أَجَّلَني**.

Ve **الإجَّلُ**: **الإِيَّلِ** hakkında bir lugattır; o da dağ keçilerinin erkeğidir.

Ve **الآجِلُ** ve **الآجِلةُ**: **العاجل** ve **العاجلة**’nin zıddıdır.

Ve onların üzerine bir şer **أَجَلَ**; **يأْجُلُ** ve **يَأْجِلُ** **أَجْلاً**; yani onu işledi ve onu kışkırttı. Huvvât b. Cübeyr dedi:
وأَهْلِ خِباءٍ صالحٍ ذاتُ بينهـم
قد احْتَرَبوا في عاجلٍ أنا آجِلُهُ

Yani ben onun işleyeni(yim). Ebû Amr dedi: **المَأْجَلُ**, cîmin fethasıyla: su birikintisi; çoğulu **المآجِلُ**. Ve su **تَأَجَّل** etti; o **مُتَأَجِّلٌ**’dir; ve **ماءٌ أَجيلٌ**, yani toplanmış.

Ve onların sözü: **أَجَلْ**, ancak **نَعَمْ** gibi bir cevaptır. Ahfeş dedi: Ancak o, tasdikte **نَعَمْ**’dan daha güzeldir; ve istifhamda **نَعَمْ** ondan daha güzeldir. Artık “Sen yakında gideceksin” dediği zaman **أَجَلْ** dersin ve **نَعَمْ**’dan daha güzel olur; ve “Gider misin?” dediği zaman **نَعَمْ** dersin ve **أَجَلْ**’den daha güzel olur.
