# أجن — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AC%D9%86/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A3%D8%AC%D9%86/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [أجن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AC%D9%86.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: أجن

( *!الآجِنُ ) ، بالمدِّ : ( الماءُ المُتَغَيِّرُ الطَّعْمِ

واللَّوْنِ ) ، كما في الصِّحاحِ زادَ غيرُهُ : لنحو مكث .
وفي المصْباحِ : إلاَّ أنَّه يُشْرَبُ والآسِنُ الذي يُشْرَبُ ، كما سَيَأْتِي إنْ شاءَ اللَّهِ تعالَى .
وقد ( *!أَجَنَ ) الماءُ ، ( كضَرَبَ ونَصَرَ ؛ و ) حَكَى الزُّبَيْديُّ : *!أَجِنَ مثْلُ ( فَرِحَ ) ، *!يَأْجَنُ ( *!أَجْناً ) ، بالفَتْحِ ، مَصْدَر الأَوَّلَين ، ( *!وأَجَناً ) ، محرَّكةً مَصْدَرُ الأَخِيرِ ، ( *!وأُجوناً ) ، كقُعودٍ مَصْدَر الثاني ، فهو *!أَجِنٌ *!وآجِنٌ ؛ وأَنْشَدَ الجَوْهرِيُّ لأَبي محمدٍ الفَقْعسيّ :
ومَنْهل فيه الغُرابُ مَيْتُكأَنَّه من *!الأُجونِ زَيْتُ سَقَيْتُ منه القومَ واسْتَقَيْتُ وقالَ عَلْقمةُ بنُ عَبَدة :
فأَوْرَدَها ماءً كأَنَّ جِمامَه مِن *!الأَجْنِ حِنَّاءٌ معاً وصَبِيبُ ( *!والأَجْنَةُ ، مُثَلَّثَةً : الوَجْنَةُ ) ، واحِدَةُ *!الوُجَنات ، واقْتَصَرَ الجَوْهرِيُّ على الضمِّ .
( *!وأَجَنَ ) القصَّارُ ( الثَّوْبَ : دَقَّهُ ) ؛ ) نَقَلَه الجَوْهرِيُّ .
( *!والإِجَّانَةُ ، بالكَسْرِ مُشدَّدةً ، *!والإِيجانَةُ ) ، بالياءِ ، ( *!والإِنْجانَةُ ) ، بالنُّونِ ، ( مكسورتينِ ) ، الأَخيرَةُ طائِيَّة عن اللّحْيانيّ ، ( م ) مَعْروفٌ وهو المِرْكَنُ ، ( ج *!أَجاجِينُ ) .
( قالَ الجَوْهرِيُّ : ولا تَقُل *!إِنْجانَة .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
*!أَجُنَ الماءُ ، ككَرُمَ : تَغَيَّر ، عن ثَعْلَب .
ووَقَعَ في الاقْتِطافِ : *!أَجنَ كمنعَ .
قالَ شيْخُنا ، رَحِمَه اللَّهُ : وهو غيرُ مَعْروفٍ إلاَّ أَنْ يكونَ مِن بابِ التَّداخُل في اللّغَتَيْن .
وماءٌ *!أَجِنٌ ، ككَتِفٍ ، *!وأَجِينٌ ، كأَميرٍ ، والجَمْعُ *!أَجونٌ .
وقالَ ابنُ سِيْدَه : أَظنُّه جَمْعَ *!أَجْنٍ أَو *!آجِنٍ .
*!والمِيْجَنَةُ : مِدَقَّةُ القصَّارِ ، وترْكُ

الهَمْز أَعْلى لقوْلِهم في جَمْعِها *!مَواجِن .
وقالَ ابنُ بَرِّي : جَمْعُها *!مآجِنُ .
*!وأَجينُ لقيبط مدينةٌ بالهِنْدِ .
*!وإِجْنا ، بالكسْرِ : قَرْيةٌ بمِصْرَ ، كذا في فُتوحِ مِصْر .
*!وأُجانُ ، كغُرابٍ : بلَيْدَةٌ بأَذَرْبِيْجان بَيْنها وبينَ تَبْريز عَشر فَراسِخ في طريقِ الرَّيِّ ، عن ياقوت .

### Türkçe

( **الآجِنُ** ) ، med ile: ( tadı

ve rengi değişmiş su ) ، Sıhâh’ta olduğu gibi; başkası şunu ekledi: yaklaşık “bekleyip kalma” sebebiyle.
Miṣbâḥ’ta: ancak o içilir; **الآسِنُ** ise içilmez, ileride –Allah Teâlâ dilerse– geleceği üzere.
Ve ( **أَجَنَ** ) su, ( **ضَرَبَ** ve **نَصَرَ** gibi; ve ) Zübeydî hikâye etti: **أَجِنَ** ( **فَرِحَ** gibi), **يَأْجَنُ** ( **أَجْناً** ), fetḥa ile, ilk ikisinin mastarı; ( **وأَجَناً** ), harekeli, sonuncunun mastarı; ( **وأُجوناً** ), **قُعود** gibi, ikincinin mastarı; artık o **أَجِنٌ** ve **آجِنٌ**’dir; ve Cevherî, Ebû Muḥammed el-Faḳʿasî için inşâd etti:
ومَنْهل فيه الغُرابُ مَيْتُكأَنَّه من **الأُجونِ** زَيْتُ سَقَيْتُ منه القومَ واسْتَقَيْتُ وقالَ عَلْقمةُ بنُ عَبَدة :
فأَوْرَدَها ماءً كأَنَّ جِمامَه مِن **الأَجْنِ** حِنَّاءٌ معاً وصَبِيبُ ( **والأَجْنَةُ** ، üçlü: **الوَجْنَةُ** ) ، **الوُجَنات**’ın bir tekilidir; Cevherî ise ḍamme ile yetindi.
( **وأَجَنَ** ) kassâr ( elbiseyi: onu dövdü ); ) bunu Cevherî nakletti.
( **والإِجَّانَةُ** ، kesra ile şeddeli, **والإِيجانَةُ** ) ، yâ ile, ( **والإِنْجانَةُ** ) ، nûn ile, ( ikisi de kesralı ), sonuncusu Ṭâî lehçesindendir, el-Liḥyânî’den; ( م ) bilinen (bir şey)dir ve o **المِرْكَنُ**’dır, ( ج **أَجاجِينُ** ) .
( Cevherî dedi: **إِنْجانَة** deme.
Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır:
**أَجُنَ** su, **كَرُمَ** gibi: değişti; Saʿleb’den.
Ve el-İḳtiṭâf’ta vâki oldu: **أَجنَ** **منعَ** gibi.
Şeyhimiz –Allah ona rahmet etsin– dedi: o, ancak iki lugatteki tedâhül bâbından olması hâli müstesna, mâruf değildir.
Ve su **أَجِنٌ** ، **كَتِف** gibi, ve **أَجِينٌ** ، **أَمير** gibi; cem‘i **أَجونٌ**’dur.
İbn Sîde dedi: zannederim onu **أَجْنٍ** yahut **آجِنٍ**’in cemiidir.
**والمِيْجَنَةُ**: kassârın tokmağıdır; hemzeyi terk etmek daha üstündür; onların onun cem‘inde **مَواجِن** demeleri sebebiyle.
İbn Berrî dedi: onun cem‘i **مآجِنُ**’dir.
**وأَجينُ**: Hind’de bir şehirdir.
**وإِجْنا** ، kesra ile: Mısır’da bir köydür; Mısır’ın Fetihleri’nde böyle.
**وأُجانُ** ، **غُراب** gibi: Âzerbaycan’da, onunla Tebriz arasında, Rey yolu üzerinde on fersah (mesafe) bulunan bir kasabacıktır; Yâkūt’tan.
