# أدم — Müfredât

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AF%D9%85/sozluk/mufredat
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A3%D8%AF%D9%85/entries/mufredat

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [أدم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AF%D9%85.md)
- Müfredât: Râgıb el-İsfahânî · 11. yy

## Madde başı: آدم

- أبو البشر، قيل: سمي بذلك لكون جسده من أديم الأرض، وقيل: لسمرة في لونه. يقال: رجل آدم نحو أسمر، وقيل: سمي بذلك لكونه من عناصر مختلفة وقوى متفرقة، كما قال تعالى: ﴿من نطفة أمشاج نبتليه﴾ [الإنسان/2].
يقال: جعلت فلانا أدمة أهلي، أي: خلطته بهم (قال ابن فارس: وجعلت فلانا أدمة أهلي، أي: أسوتهم، وقال الفراء: الأدمة أيضا: الوسيلة. وقال الزمخشري: وهو أدمة قومه: لسيدهم ومقدمهم. انظر: المجمل 1/90، وأساس البلاغة ص 4)، وقيل: سمي بذلك لما طيب به من الروح المنفوخ فيه المذكور في قوله تعالى: ﴿ونفخت فيه من روحي﴾ [الحجر/29]، وجعل له العقل والفهم والروية التي فضل بها على غيره، كما قال تعالى: ﴿وفضلناهم على كثير ممن خلقنا تفضيلا﴾ [الإسراء/70]، وذلك من قولهم: الإدام، وهو ما يطيب به الطعام (انظر: المجمل 1/90)، وفي الحديث: (لو نظرت إليها فإنه أحرى أن يؤدم بينكما) (الحديث عن المغيرة بن شعبة أنه خطب امرأة فقال النبي صلى الله عليه وسلم: (انظر إليهما فإنه أحرى أن يؤدم بينكما) أخرجه الترمذي وقال: حديث حسن. انظر: عارضة الأحوذي 4/307؛ وأخرجه النسائي في سننه 6/70؛ وابن ماجه 1/599) أي: يؤلف ويطيب.

### Türkçe

- **أبو البشر**; denildi ki: onunla adlandırıldı; çünkü bedeninin **أديم الأرض**’den (yerin derisinden) olması sebebiyle; ve denildi ki: renginde bir esmerlik sebebiyle. Denilir: **رجل آدم**; yani: esmere yakın; ve denildi ki: onunla adlandırıldı; çünkü o, farklı unsurlardan ve dağınık kuvvetlerden (müteferrik güçlerden)dir; nitekim Yüce Allah dedi: ﴿من نطفة أمشاج نبتليه﴾ [الإنسان/2].
Denilir: **جعلت فلانا أدمة أهلي**; yani: onu onlarla karıştırdım (İbn Fâris dedi ki: **وجعلت فلانا أدمة أهلي**; yani: onları eşitledim; ve el-Ferrâ dedi ki: **الأدمة** ayrıca: vesile(dir). Ve ez-Zemahşerî dedi ki: **وهو أدمة قومه**: onların efendisi ve önderi için. Bak: **المجمل** 1/90, ve **أساس البلاغة** s. 4), ve denildi ki: onunla adlandırıldı; kendisiyle hoş kılındığı, ona üflenen ruhtan dolayı; Yüce Allah’ın şu sözünde zikredilen: ﴿ونفخت فيه من روحي﴾ [الحجر/29]; ve ona akıl, anlayış ve düşünce verildi; bunlarla onu başkasına üstün kıldı; nitekim Yüce Allah dedi: ﴿وفضلناهم على كثير ممن خلقنا تفضيلا﴾ [الإسراء/70]; ve bu, onların sözündendir: **الإدام**; ve o, yemekle hoş kılınan şeydir (bak: **المجمل** 1/90); ve hadiste: (**لو نظرت إليها فإنه أحرى أن يؤدم بينكما**) (hadis, el-Muğîra b. Şu‘be’den: bir kadına talip oldu da Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem dedi ki: (**انظر إليهما فإنه أحرى أن يؤدم بينكما**) onu Tirmizî çıkardı ve dedi ki: hasen hadis. Bak: **عارضة الأحوذي** 4/307; ve onu Nesâî **سننه**’sinde 6/70’te; ve İbn Mâce 1/599’da çıkardı) yani: ülfet ettirilir ve hoş kılınır.
