# أد — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AF/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A3%D8%AF/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [أد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%AF.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: اد

أَدَّتَّةُ دَاهِيَةٌ
1 أَدَّتَّةُ دَاهِيَةٌ ذ , aor اَدُ٣َ (T, S; M, K) and اَدِ٣َ , (M, K,) but this latter is strange, [anomalous,] and unknown, (TA,) and اَدَ٣َ , (M, K,) mentioned by Lh, whence it seems that he made the pret. to be of the measure فَعِلَ, or that it is co-ordinate to أَبَى, aor يَأْبَى, (M,) inf. n. أَدُّ, (T, S, M,) A calamity befell him. (M, K.) And in like manner, أَدَّهُ أَمْرٌ, aor. and inf. n. as above, An event befell him: (M:) or oppressed him, distressed him, or afflicted him. (Bd in xix. 91.) -A2- See also 5.

تأدّد
5 تأدّد ذ ; (T, K;) and ↓ أَدَّ, inf. n. أَدُّ; (TA;) i. q. تَشَدَّدَ [He acted, or behaved, with forced hardness, firmness, strength, vigour, &c.]. (T, K.)

أَدُّ
أَدُّ ذ (S, M, K) and ↓ اِدُّ (T, K) and ↓ آدُّ (K) Strength; power; force: (S, M, K:) superior power or force or influence; mastery; conquest; predominance. (M, K, TA.) ― -b2- See also اِدُّ, in two places. ― -b3- Also, the first, The sound of treading. (T.)

اِدُّ
اِدُّ أد اـد اد ودى آد : see أَدُّ. ― -b2- Also, and ↓ اِدَّةٌ, A wonder, or wonderful thing: (M, L, K:) a very evil, abominable, severe, thing, or affair: (S, M, A, L, K:) a calamity; (S, A, L, K,) or thus the former word signifies; (M;) as also ↓ أَدُّ, (as in the copies of the K,) or ↓ آدُّ, [originally آدِدً] of the measure فَاعِلْ: (so in the S and L:) pl. (of اِدُّ M, TA) اِدادُ (K, TA,) or أَدَادُ (T, CK, [but this, if correct, is a quasi-pl. n.,]) or آدَادُ (M,) and (of اِدَّةٌ, S, M) اِدَدٌ (T, S, M, K.) You say also أَمْرْاِدُّ [meaning as above], using اِدُّ as an epithet, accord. to Lh. (M.) And ↓ دَاهِيَةٌ اِدَّةٌ [A very evil, abominable, or severe, calamity]. (A.) Hence the saying in the Kur [xix. 91], لَقَدْ جِئْتُمْ شَيْئًا اِدًّا Verily ye have done a very evil, or abominable, thing: (S, M: *) or, accord. to one reading, ↓ أَدُّا; both meaning great, or grievous: and some of the Arabs say, ↓ بِشَىْءٍ آدٍّ, which means the same. (T, TA.)

اِدَّةٌ
اِدَّةٌ أد أده اـد اـده اده ادة دهى دهي ودى آد آده : see اِدُّ in two places.

آدُّ
آدُّ آد : see أَدُّ: ― -b2- and see اِدُّ in two places.

### Türkçe

**أَدَّتَّةُ دَاهِيَةٌ**
1 **أَدَّتَّةُ دَاهِيَةٌ** ذ , muzâri‘ **اَدُ٣َ** (T, S; M, K) ve **اَدِ٣َ** , (M, K,) fakat bu ikincisi gariptir, [aykırı,] ve bilinmezdir, (TA,) ve **اَدَ٣َ** , (M, K,) Lh tarafından zikredilmiştir; buradan, onun mâzîyi vezin olarak **فَعِلَ** ölçüsünde kıldığı, yahut onun **أَبَى**, muzâri‘i **يَأْبَى** ile eş-düzey olduğu anlaşılır, (M,) mastar **أَدُّ**, (T, S, M,) Ona bir musibet isabet etti. (M, K.) Ve aynı şekilde, **أَدَّهُ أَمْرٌ**, muzâri‘ ve mastar yukarıdaki gibi, Ona bir olay isabet etti: (M:) yahut onu ezdi, onu sıkıntıya soktu, yahut ona belâ verdi. (Bd in xix. 91.) -A2- Ayrıca 5’e de bak.

**تأدّد**
5 **تأدّد** ذ ; (T, K;) ve ↓ **أَدَّ**, mastar **أَدُّ**; (TA;) **تَشَدَّدَ** ile aynı (i. q.) [Zorlamalı sertlik, sağlamlık, kuvvet, dinçlik vb. ile davrandı]. (T, K.)

**أَدُّ**
**أَدُّ** ذ (S, M, K) ve ↓ **اِدُّ** (T, K) ve ↓ **آدُّ** (K) Kuvvet; kudret; güç: (S, M, K:) üstün kudret yahut güç yahut nüfuz; hâkimiyet; fetih; galebe. (M, K, TA.) ― -b2- Ayrıca iki yerde **اِدُّ**’e de bak. ― -b3- Yine, birincisi, Ayak basmanın sesi. (T.)

**اِدُّ**
**اِدُّ** أد اـد اد ودى آد : **أَدُّ**’e bak. ― -b2- Yine, ve ↓ **اِدَّةٌ**, Bir hayret, yahut hayret verici şey: (M, L, K:) pek kötü, iğrenç, şiddetli bir şey, yahut iş: (S, M, A, L, K:) bir musibet; (S, A, L, K,) yahut önceki kelime böyle mânâya gelir; (M;) yine bunun gibi ↓ **أَدُّ**, (K’nın nüshalarında olduğu üzere,) yahut ↓ **آدُّ**, [aslında **آدِدً**] vezni **فَاعِلْ** olan: (S ve L’de böyle:) çoğulu ( **اِدُّ**’ün, M, TA) **اِدادُ** (K, TA,) yahut **أَدَادُ** (T, CK, [fakat bu, doğru ise, yarı-çoğul isimdir,]) yahut **آدَادُ** (M,) ve (**اِدَّةٌ**’ün, S, M) **اِدَدٌ** (T, S, M, K.) Yine **أَمْرْاِدُّ** dersin [yukarıdaki mânâda], Lh’ye göre **اِدُّ**’ü sıfat olarak kullanarak. (M.) Ve ↓ **دَاهِيَةٌ اِدَّةٌ** [pek kötü, iğrenç, yahut şiddetli bir musibet]. (A.) Buradan Kur’ân’daki [xix. 91] söz: **لَقَدْ جِئْتُمْ شَيْئًا اِدًّا** Şüphesiz siz pek kötü, yahut iğrenç, bir şey getirdiniz: (S, M: *) yahut bir kıraate göre, ↓ **أَدُّا**; ikisi de büyük, yahut ağır mânâsındadır: ve Arapların bazısı ↓ **بِشَىْءٍ آدٍّ** der; bu da aynı mânâdadır. (T, TA.)

**اِدَّةٌ**
**اِدَّةٌ** أد أده اـد اـده اده ادة دهى دهي ودى آد آده : iki yerde **اِدُّ**’e bak.

**آدُّ**
**آدُّ** آد : **أَدُّ**’e bak: ― -b2- ve iki yerde **اِدُّ**’e bak.
