# أرض — Müfredât

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%B1%D8%B6/sozluk/mufredat
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A3%D8%B1%D8%B6/entries/mufredat

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [أرض](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%B1%D8%B6.md)
- Müfredât: Râgıb el-İsfahânî · 11. yy

## Madde başı: أرض

- الأرض: الجرم المقابل للسماء، وجمعه أرضون، ولا تجيء مجموعة في القرآن (انظر: المجمل 1/92)، ويعبر بها عن أسفل الشيء، كما يعبر بالسماء عن أعلاه. قال الشاعر في صفة فرس:
*وأحمر كالديباج أما سماؤه ** فريا، وأما أرضه فمحول*
(البيت لطفيل الغنوي، وهو في ملحقات شعره ص 62؛ وشمس العلوم 1/72. وعجزه في المجمل 1/92)
وقوله تعالى: ﴿اعلموا أن الله يحيي الأرض بعد موتها﴾ [الحديد/17] عبارة عن كل تكوين بعد إفساد وعود بعد بدء، ولذلك قال بعض المفسرين (وهذا قول صالح المري كما أخرجه عنه ابن المبارك في الزهد ص 88) : يعني به تليين القلوب بعد قساوتها.
ويقال: أرض أريضة، أي: حسنة النبت (انظر: المجمل 2/92؛ والعين 7/55).
وتأرض النبت: تمكن على الأرض فكثر، وتأرض الجدي: إذا تناول نبت الأرض، والأرضة: الدودة التي تقع في الخشب من الأرض (راجع اللسان (أرض) 7/113؛ والعين 7/56. وقال الزمخشري: يقال: هو أفسد من الأرضة. راجع أساس البلاغة ص 5)، يقال: أرضت الخشبة فهي مأروضة.

### Türkçe

- **الأرض**: göğe karşılık olan cisim; çoğulu **أرضون**’dur; Kur’ân’da çoğul olarak gelmez (bak: el-Mücmel 1/92); onunla şeyin altı ifade edilir; nitekim **السماء** ile de onun üstü ifade edilir. Bir şair, bir atın vasfında dedi:
*وأحمر كالديباج أما سماؤه ** فريا، وأما أرضه فمحول*
(Beyit Tufeyl el-Ğanevî’nindir; şiirinin eklerinde s. 62’dedir; ve Şemsü’l-ʿUlûm 1/72. Onun ikinci mısraı el-Mücmel 1/92’dedir.)
Yüce Allah’ın sözü: ﴿اعلموا أن الله يحيي الأرض بعد موتها﴾ [el-Hadîd/17], her bozuluştan sonra her oluşum ve her başlangıçtan sonra her dönüş hakkında bir ifadedir; bu sebeple müfessirlerden bazıları dedi (bu, İbnü’l-Mübârek’in Zühd’ünde s. 88’de ondan naklettiği üzere Sâlih el-Mürrî’nin sözüdür): bununla, kalplerin katılığından sonra yumuşatılması kastedilir.

Ve denir: **أرض أريضة**; yani: bitkisi güzel (bak: el-Mücmel 2/92; ve el-ʿAyn 7/55).

Ve **تأرض** bitki: yere yerleşip tutundu da çoğaldı; ve **تأرض** oğlak: yerin bitkisinden yediği zaman; ve **الأرضة**: yerden olup tahtada meydana gelen kurtçuk (bkz. Lisân (**أرض**) 7/113; ve el-ʿAyn 7/56. Zemahşerî dedi: denir ki: o, **الأرضة**’den daha bozucudur. Bkz. Esâsü’l-Belâğa s. 5); denir: **أرضت** tahta; artık o **مأروضة**’dur.
