# أرم — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%B1%D9%85/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A3%D8%B1%D9%85/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [أرم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%B1%D9%85.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: أرم

الإرَمُ: حجارة تُنْصَبُ عَلَماً في المفازة، والجمع آرامٌ وأُرومٌ. والأرومُ فتح الهمزة: أصل الشجرة والقرنِ. قال صخرُ الغَيّ يهجو رجلاً:
تَيْسَ تُيوسٍ إذا يُناطِحُهايأْلَمُ قَرْناً أُرومُهُ نَقِـدُ
قوله: "يأْلُمُ قَرْناً" أي يَأْلُكُ قَرْنَه. أبوزيد: ما بالدار أَريمٌ وما بها أَرِمٌ، بحذف الياء، أي ما بها أحدٌ. قال زهير:
دارٌ لإَسْماء بالَغمْريْنِ مـاثـلةكالوحْي ليس بها من أهلها أَرِمُ
وأَرَمَ على الشيء يأْرِمُ بالكسر، أي عَض عليه. وأَرَمَهُ أيضاً، أي أكله. قال الكميت: ونَأْرِمُ كُلَّ نابِتَةٍ رِعاءً=وحُشّاشاً لَهُنَّ وحاطِبينا أي من كَثْرتها. وقوله "لهنَّ" أي للنابتة. ومنه سَنَةٌ آرِمَةٌ، أي مستأصِلَة. ويقال: أَرَمَتِ السَنَةُ بأموالنا، أي أكلتْ كلَّ شيء. وأَرَمْتُ الحبْلَ آرِمُهُ، إذا فَتَلْتَهُ فَتْلاً شديداً. والأُرَّمُ: الأَضْراس، كأنه جمع آرِمٍ. يقال: فلان يَحرُق عليك الأُرَّمَ! إذا تَغَيَِّظَ فحَكَّ أضراسه بَعضَها ببعض. قال الشاعر:
نُبِّئْتُ أَحْماءَ سُلَيْمى إنَّـمـاباتو غَضاباً يَحرْقُونَ الأُرَّما
وقولهم: جاريٌة مَأرومَةٌ حَسَنةُ الأَرْمِ، إذا كانت مجدولةَ الخَلْقِ. ويقال: الأُرَّمُ: الحصى. قال الشاعر: يَلوكُ من حَرْدٍ عَلَيَّ الأُرَّما

### Türkçe

**الإرَمُ**: ıssız çölde bir alâmet olarak dikilen taşlar; çoğulu **آرامٌ** ve **أُرومٌ**dur. **الأرومُ** (hemzenin fethiyle): ağacın ve boynuzun kökü. صخرُ الغَيّ bir adamı hicvederek dedi:
تَيْسَ تُيوسٍ إذا يُناطِحُهايأْلَمُ قَرْناً أُرومُهُ نَقِـدُ
Onun sözü: "يأْلُمُ قَرْناً" yani "يَأْلُكُ قَرْنَه" (boynuzunu çiğner). أبوزيد: Evde **أَريمٌ** yoktur ve onda **أَرِمٌ** yoktur—yâ’yı hazfederek—yani onda hiç kimse yoktur. زهير dedi:
دارٌ لإَسْماء بالَغمْريْنِ مـاثـلةكالوحْي ليس بها من أهلها أَرِمُ
Ve **أَرَمَ** bir şeyin üzerine **يأْرِمُ** (kesre ile), yani ona ısırdı. Ve onu da **أَرَمَهُ**, yani onu yedi. الكميت dedi: ونَأْرِمُ كُلَّ نابِتَةٍ رِعاءً=وحُشّاشاً لَهُنَّ وحاطِبينا yani çokluğundan dolayı. Ve onun sözü "لهنَّ" yani **للنابتة** için. Bundan: **سَنَةٌ آرِمَةٌ**, yani kökünden kazıyıp yok edici. Ve denir: **أَرَمَتِ السَنَةُ بأموالنا**, yani her şeyi yedi. Ve **أَرَمْتُ الحبْلَ آرِمُهُ**, onu şiddetli bir büküşle büktüğün zaman. Ve **الأُرَّمُ**: azı dişleri; sanki **آرِمٍ**in cem‘i gibidir. Denir: Falan kimse sana karşı **الأُرَّمَ**ı yakar! Öfkelendiği zaman azı dişlerini birbirine sürttüğünde. Şair dedi:
نُبِّئْتُ أَحْماءَ سُلَيْمى إنَّـمـاباتو غَضاباً يَحرْقُونَ الأُرَّما
Ve onların sözü: **جاريٌة مَأرومَةٌ** **حَسَنةُ الأَرْمِ**, yaratılışı örgülü (sağlam dokulu) olduğu zaman. Ve denir: **الأُرَّمُ**: çakıl taşları. Şair dedi: يَلوكُ من حَرْدٍ عَلَيَّ الأُرَّما
