# أزر — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%B2%D8%B1/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A3%D8%B2%D8%B1/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [أزر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%B2%D8%B1.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: أزر

الأزر، بفتح فسكون: الإحاطة عن، ابن الأعرابي. الأزر: القوة والشدة. قيل: الأزر: الضعف، ضد، الأزر: التقوية، عن الفراء، وقرأ ابن عامر:  فأزره فاستغلظ  على فعله، وقرأ سائر القراء: فآزره. وقد آزره: أعانه وأسعده. الأزر: الظهر قال البعيث:
  شددت له أزري بمـرة حـازم                      على موقع من أمره ما يعاجله. قال ابن الأعرابي، في قوله تعالى:  اشدد به أزري  : من جعل الأزر بمعنى القوة قال: اشدد به قوتي، ومن جعله الظهر قال: شد به ظهري، ومن جعله الضعف قال: شد به ضعفي وقو به ضعفي.
 الأزر بالضم: معقد الإزار من الحقوين. الإزر بالكسر: الأصل، عن ابن الأعرابي. الإزرة، بهاء: هيئة الائتزار، مثل الجلسة والركبة، يقال: إنه لحسن الإزرة، ولكل قوم إزرة يأتزرونها، وائتزر فلان إزرة حسنة، ومنه الحديث:  إزرة المؤمن إلى نصف الساق، ولا جناح عليه فيما بينه وبين الكعبين وفي حديث عثمان رضي الله عنه:  هكذا كان إزرة صاحبنا وقال ابن مقبل:
  مثل السنان نكيرا عند خلـتـه                      لكل إزرة هذا الدهر ذا إزر. والإزار، بالكسر، معروف، وهو الملحفة، وفسره بعض أهل الغريب بما يستر أسفل البدن، والرداء: ما يستر به أعلاه، وكلاهما غير مخيط، وقيل: الإزار: ما تحت العاتق في وسطه الأسفل، والرداء: ما على العاتق والظهر وقيل الإزار ما يستر أسفل البدن ولا يكون مخيطا، والكل صحيح، قاله شيخنا. يذكر ويؤنث عن اللحياني، قال أبو ذؤيب:
  تبرأ من دم القـتـيل وبـزه                      وقد علقت دم القتيل إزارها.

  أي دم القتيل في ثوبها، كالمئزر، والمئزرة، الأخيرة عن اللحياني، وفي حديث الاعتكاف: كان إذا دخل العشر الأواخر أيقظ أهله وشد المئزر كنى بشده عن اعتزال النساء، وقيل: أراد تشميره للعبادة، يقال: شددت لهذا الأمر مئزري، أي تشمرت له، والإزر والإزارة بكسرهما، كما قالوا: وساد ووسادة، قال الأعشى:
  كتمايل الـنـشـوان ير                      فل في البقيرة والإزاره. وقد ائتزر به وتأزر به: لبسه، ولا تقل اتزر بالمئزر، بإدغام الهمزة في التاء، ومنهم من جوزه وجعله مثل اتمنته، والأصل ائتمنته، في الحديث: كان يباشر بعض نسائه وهي مؤتزرة في حالة الحيض، أي مشدودة الإزار، قال ابن الأثير: وقد جاء في بعض الأحاديث، أي الروايات، كما هو نص النهاية: وهي متزرة، ولعله من تحريف الرواة قال شيخنا: وهو رجاء باطل، بل هو وارد في الرواية الصحيحة، صححها الكرماني وغيره من شراح البخاري، وأثبته الصاغاني في مجمع البحرين في الجمع بين أحاديث الصحيحين.
 قلت: والذي في النهاية أنه خطأ، لأن الهمزة لا تدغم في التاء. وقال المطرزي: إنها لغة عامية، نعم ذكر الصغاني في التكملة: ويجوز أن تقول اتزر بالمئزر أيضا فيمن يدغم الهمزة في التاء، كما يقال: اتمنته والأصل ائتمنته. وقد تقدم في أخذ هذا البحث، فراجعه.
  ج آزرة  مثل حمار وأحمرة، أزر مثل حمار وحمر، حجازية، وهما جمعان للقلة والكثرة، وأزر، بضم فسكون، تميمية، على ما يقارب الاطراد في هذا النحو. قال شيخنا: هو تخفيف من أزر، بضمتين. قيل: الإزار: كل ما واراك وسترك، عن ثعلب، وحكى عن ابن الأعرابي: رأيت السروي يمشي في داره عريانا فقلت له: عريانا? فقال: داري إزاري. من المجاز: الإزار: العفاف، قال عدي بن زيد:
  أجل أن الله قد فضـلـكـم                      فوق من أحكأ صلبا بإزار. قال أبو عبيد: فلان عفيف المئزر وعفيف الإزار، إذا وصف بالعفة عما يحرم عليه من النساء. ومن سجعات الأساس: هو عفيف الإزار خفيف الأوزار.
 ويكنى بالإزار عن النفس والمرأة، ومنه قول أبي المنهال نفيلة الأكبر الأشجعي، كتب إلى سيدنا عمر رضي الله عنه:
  ألا أبلغ أبا حـفـص رسـولا                      فدى لك من أخي ثقة إزاري. في الصحاح: قال أبو عمرو الجرمي: يريد بالإزار ها هنا المرأة، وقيل: المراد به أهلي ونفسي، وقال أبو علي الفارسي: إنه كناية عن الأهل، في موضع نصب على الإغراء، أي احفظ إزاري، وجعله ابن قتيبة كناية عن النفس، أي فدى لك نفسي، وصوبه السهيلي في الروض. في حديث بيعة العقبة:  لنمنعنك مما نمنع منه أزرنا  ، أي نساءنا وأهلنا، كنى عنهن بالأزر، وقيل: أراد أنفسنا، وفي المحكم: والإزار: المرأة، على التشبيه، أنشد الفارسي:
  كان منها بحيث تعكى الإزار. من المجاز: الإزار: النعجة، وتدعى للحلب فيقال: إزار إزار، مبنيا على السكون، والذي في الأساس: وشاة مؤزرة، كأنما أزرت بسواد، ويقال لها: إزار. المؤازرة، بالهمز: المساواة، وفي بعض النسخ: المواساة، والأول الصحيح، ويشهد للثاني حديث أبي بكر يوم السقيفة للأنصار:  لقد نصرتم وآزرتم وآسيتم  ، والمحاذاة، وقد آزر الشيء الشيء: ساواه وحاذاه، قال امرؤ القيس:
  بمحنية قد آزر الضال نبتهـا                      مجر جيوش غانمين وخيب.

  أي ساوى نبتها الضال وهو السدر البري، لأن الناس هابوه فلم يرعوه، المؤازرة، بالهمز أيضا: المعاونة على الأمر، تقول: أردت كذا فآزرني عليه فلان: أي ظاهر وعاون، يقال: آزره ووازره، بالواو على البدل من الهمز هو شاذ، والأول أفصح، وقال الفراء: أزرت فلانا أزرا: قويته، وآزرته: عاونته، والعامة تقول: وازرته. وقال الزجاج: آزرت الرجل على فلان، إذا أعنته عليه وقويته. المؤازرة أن يقوي الزرع بعضه بعضا فيلتف ويتلاصق، وهو مجاز، كما في الأساس. وقال الزجاج في قوله تعالى:  فآزره فاستغلظ: أي فآزر الصغار الكبار حتى استوى بعضه مع بعض. والتأزير: التغطية، وقد أزر النبت الأرض: غطاها، قال الأعشى:
  يضاحك الشمس منها كوكب شرق                      مؤزر بعميم النبت مكـتـهـل. من المجاز: التأزير، التقوية، وقد أزر الحائط، إذا قواه بتحويط يلزق به.
 من المجاز: نصر مؤزر، أي بالغ شديد، وفي حديث المبعث، قال له ورقة: إن يدركني يومك أنصرك نصرا مؤزرا، أي بالغا شديدا. وآزر، كهاجر: ناحية بين سوق الأهواز ورامهرمز، ذكره البكري وغيره. آزر: صنم كان تارح أبو إبراهيم عليه السلام سادنا له، كذا قاله بعض المفسرين. وروي عن مجاهد في قوله تعالى:  آزر أتتخذ أصناما  قال: لم يكن بأبيه، ولكن آزر اسم صنم فموضعه نصب على إضمار الفعل في التلاوة، كأنه قال: وإذ قال إبراهيم لأبيه أتتخذ آزر إلها، أي أتتخذ أصناما آلهة. وقال الصاغاني: التقدير: أتتخذ آزر إلها، ولم ينتصب بأتتخذ الذي بعده، لأن الاستفهام لا يعمل فيما قبله، ولأنه قد استوفى مفعوليه.
 آزر: كلمة ذم في بعض اللغات، أي يا أعرج، قاله السهيلي، وفي التكملة: يا أعرج، أو كأنه قال: وإذ قال إبراهيم لأبيه الخاطئ، وفي التكملة: يا مخطئ يا خرف، وقيل: معناه يا شيخ، أو هي كلمة زجر ونهي عن الباطل. قيل: هو اسم عم إبراهيم عليه وعلى محمد أفضل الصلاة والسلام، في الآية المذكورة، وإنما سمي العم أبا، وجرى عليه القرآن العظيم على عادة العرب في ذلك، لأنهم كثيرا ما يطلقون الأب على العم، وأما أبوه فإنه تارخ، بالخاء المعجمة، وقيل بالمهملة، على وزن هاجر، وهذا باتفاق النسابين، ليس عندهم اختلاف في ذلك، كذا قاله الزجاج والفراء، أو هما واحد. قال القرطبي: حكي أن آزر لقب تارخ، عن مقاتل، أو هو اسمه حقيقة، حكاه الحسن، فهما اسمان له، كإسرائيل ويعقوب.
 عن أبي عبيدة: فرس آزر: أبيض الفخذين ولون مقاديمه أسود، أو أي لون كان، وقال غيره: فرس آزر: أبيض العجز، وهو موضع الإزار من الإنسان، وزاد في الأساس: فإن نزل البياض بفخذيه فمسرول، وخيل أزر، وهو مجاز. من المجاز أيضا: المؤزرة، كمعظمة: نعجة وفي الأساس: شاة كأنها. وفي الأساس: كأنما: أزرت بسواد، ويقال لها: إزار، وقد تقدم.
 ومما يستدرك عليه: يقال: أزرت فلانا، إذا ألبسته إزارا فتأزر، به تأزرا ويقال: أزرته تأزيرا فتأزر، وتأزر الزرع: قوى بعضه بعضا فالتف وتلاصق واشتد، كآزر، قال الشاعر:
  تأزر فيه النبت حتى تخـايلـت                      رباه وحتى ما ترى الشاء نوما. وهو مجاز، وذكرهما الزمخشري. وفي الأساس: ويسمى أهل الديوان ما يكتب آخر الكتاب من نسخة عمل أو فصل في مهم: الإزار، وأزر الكتاب تأزيرا وكتب كتابا مؤزرا.

  والأزري إلى الأزر جمع إزار هو أبو الحسن سعد الله بن علي بن محمد الحنفي.

### Türkçe

**الأزر**، فتحalı sonra sükûnlu: kuşatma, -den; İbnü’l-A‘râbî. **الأزر**: kuvvet ve şiddet. Denildi: **الأزر**: zayıflık; zıddı. **الأزر**: kuvvetlendirme; el-Ferrâ’dan. İbn Âmir okudu: **فأزره فاستغلظ**; fiili üzere. Diğer kurrânın tamamı okudu: **فآزره**. Ve “**آزره**”: ona yardım etti ve onu mesut kıldı. **الأزر**: sırt. el-Ba‘îs dedi:
  “Onun için **أزري**mi, kararlı bir seferde, sıkı tuttum;
  işinden, ona acele ettiren bir vuku‘ üzerine.”

İbnü’l-A‘râbî, Yüce Allah’ın sözü hakkında: **اشدد به أزري**: **الأزر**i kuvvet mânasında yapan kimse dedi ki: “Onunla kuvvetimi sıkılaştır.” Onu sırt yapan kimse dedi ki: “Onunla sırtımı sıkılaştır.” Onu zayıflık yapan kimse dedi ki: “Onunla zayıflığımı sıkılaştır ve zayıflığımı kuvvetlendir.”

**الأزر** (ḍamme ile): **الإزار**ın iki kalça kemiği üzerindeki bağlandığı yer. **الإزر** (kesra ile): asıl; İbnü’l-A‘râbî’den. **الإزرة** (هاء ile): **الائتزار**ın heyeti; **الجلسة** ve **الركبة** gibi. Denir: “O, **الإزرة**si güzel olandır.” Her kavmin, kuşandıkları bir **إزرة**si vardır. Falan kimse güzel bir **إزرة** kuşandı. Ondandır hadis: **إزرة المؤمن إلى نصف الساق، ولا جناح عليه فيما بينه وبين الكعبين**. Osman رضى الله عنه hadîsinde: **هكذا كان إزرة صاحبنا**. İbn Mukbil dedi:
  “Mızrak ucu gibi, dostluğu yanında inkârcı;
  bu dehrin her **إزرة**si için bir **إزر** sahibi.”

**الإزار** (kesra ile), mâlûmdur; o **الملحفة**dır. Garîb ehlinin bazısı onu, bedenin alt kısmını örten şey diye tefsir etti; **الرداء**: onunla üst kısmı örtülen şeydir. İkisi de dikilmiş değildir. Denildi: **الإزار**: omuzun altından, onun alt orta yerinde olan şey; **الرداء**: omuz ve sırt üzerinde olan şey. Denildi: **الإزار**: bedenin alt kısmını örten ve dikilmiş olmayan şeydir. Hepsi doğrudur; şeyhimiz söyledi. el-Lihyânî’den: müzekker de zikredilir, müennes de. Ebû Züeyb dedi:
  “Öldürülmüşün kanından ve günahından beri oldu;
  hâlbuki öldürülmüşün kanı onun **إزار**ına asılmıştır.”

Yani öldürülmüşün kanı onun elbisesindedir; **المئزر** gibi. **المئزرة** de; sonuncusu el-Lihyânî’dendir. İ‘tikâf hadîsinde: “Son on (gece)ye girdiği zaman, ehlini uyandırır ve **المئزر**i sıkar(bağlar)dı”; onu sıkmasını kadınlardan uzak durmaya kinaye etti. Denildi: ibadet için onu yukarı toplamasını murad etti. Denir: “Bu iş için **مئزري**mi sıktım”; yani onun için sıvandım. **الإزر** ve **الإزارة** (ikisi de kesra ile), “**وساد** ve **وسادة**” dedikleri gibi. el-A‘şâ dedi:
  “Sarhoşun sallanması gibi görürsün;
  **البقيرة**de ve **الإزاره**de.”

Onunla **ائتزر** etti ve onunla **تأزر** etti: onu giydi. “**اتزر بالمئزر**” deme; hemzenin **التاء**ya idğâmıyla. Onlardan kimi onu câiz gördü ve onu “**اتمنته**” gibi yaptı; aslı **ائتمنته**dir. Hadîste: Hayız hâlinde iken, o **مؤتزرة** olduğu halde, kadınlarının bazısıyla mübaşeret ederdi; yani **الإزار**ı sıkılmış. İbnü’l-Esîr dedi: Bazı hadislerde, yani rivayetlerde, **النهاية**nin nassı üzere: “**وهي متزرة**” gelmiştir; belki râvîlerin tahrifindendir. Şeyhimiz dedi: Bu bâtıl bir ümittir; bilakis o sahih rivayette vârid olmuştur; Kirmânî ve Buhârî şârihlerinden başkaları onu sahih saydı; Sâğânî de onu **مجمع البحرين**de, iki sahihin hadislerini cem‘de sabit kıldı.

Ben dedim: **النهاية**de olan, onun hata olduğudur; çünkü hemze **التاء**ya idğâm edilmez. el-Mutrizzî dedi: O, avam dilidir. Evet, Sâğânî **التكملة**de zikretti: Hemzeyi **التاء**ya idğâm eden kimse hakkında “**اتزر بالمئزر**” da demen câizdir; “**اتمنته**” denildiği gibi, aslı **ائتمنته**dir. Bu bahsi almakta daha önce geçti; ona müracaat et.

Çoğulu: **آزرة**; “**حمار** ve **أحمرة**” gibi. **أزر**; “**حمار** ve **حمر**” gibi; Hicazîdir. İkisi de azlık ve çokluk için iki çoğuldur. **أزر** (ḍamme ile sonra sükûnlu): Temîmîdir; bu nev‘de ittirada yakın olan üzere. Şeyhimiz dedi: O, **أزر**in (iki ḍamme ile) hafifletilmesidir. Denildi: **الإزار**: seni örten ve seni gizleyen her şey; Sa‘leb’den. İbnü’l-A‘râbî’den nakletti: “**السروي**yi evinde çıplak yürürken gördüm; ona dedim: ‘Çıplak mı?’ Dedi: ‘Evim **إزاري**mdir.’”

Mecazdan: **الإزار**: iffet. ‘Adiyy b. Zeyd dedi:
  “Şu sebeple ki Allah sizi faziletli kıldı;
  **إزار** ile belini daha sıkı bağlayandan üstün.”

Ebû ‘Ubeyd dedi: “Falan **المئزر**i iffetli ve **الإزار**ı iffetlidir”; kadınlardan kendisine haram olan şeyden iffetle vasfedildiği zaman. **الأساس**ın secilerinden: “O, **الإزار**ı iffetli, **الأوزار**ı hafif olandır.”

**الإزار** ile nefse ve kadına kinaye edilir. Ondandır Ebû’l-Minhâl Nufeyle el-Ekber el-Eşca‘î’nin sözü; efendimiz Ömer رضى الله عنه’ya yazdı:
  “Ebû Hafs’a bir elçi olarak ulaştırayım mı;
  sana, **إزاري**nin güvenilir kardeşinden fidâ.”

**الصحاح**ta: Ebû ‘Amr el-Cermî dedi: Burada **الإزار** ile kadını murad eder. Denildi: Murad, ehlim ve nefsimdir. Ebû ‘Alî el-Fârisî dedi: O, ehl hakkında kinayedir; iğrâ üzere nasb mahallindedir; yani “**إزاري**mi koru.” İbn Kuteybe onu nefisten kinaye yaptı; yani “Sana nefsim fidâ.” Süheylî **الروض**da onu isabetli gördü. **بيعة العقبة** hadîsinde: **لنمنعنك مما نمنع منه أزرنا**; yani kadınlarımızı ve ehl-i beytimizi. Onlardan **الأزر** ile kinaye etti. Denildi: Nefislerimizi murad etti. **المحكم**de: **الإزار**: kadın; teşbih üzere. el-Fârisî şu beyti şâhid getirdi:
  “Ondan, **الإزار**ın sürtündüğü yer gibi idi.”

Mecazdan: **الإزار**: dişi koyun. Sağım için çağrılır; “**إزار إزار**” denir; sükûn üzere mebnî. **الأساس**ta olan: “**وشاة مؤزرة**”; sanki siyahlıkla **أزرت** edilmiştir. Ona “**إزار**” denir.

**المؤازرة** (hemze ile): eşitlik. Bazı nüshalarda: **المواساة**; birincisi doğrudur. İkincisine şahit: Ebû Bekir’in Sakîfe günü Ensâr’a hadîsi: **لقد نصرتم وآزرتم وآسيتم**. Ve hizalama. **آزر** etti şey, şeyi: ona eşit oldu ve ona hizalandı. İmru’ul-Kays dedi:
  “Bir **محنية** ile ki, **الضال** onun bitkisine **آزر** etti;
  ganimlerin ve mahrumların ordularının çekişi gibi.”

Yani onun bitkisine **الضال** (o, yabani sedirdir) eşit oldu; çünkü insanlar ondan çekindi de onu otlatmadı. **المؤازرة** (hemze ile) ayrıca: iş üzerinde yardımlaşma. Dersin: “Şunu istedim; falan onu bana karşı **آزرني** etti”; yani destekledi ve yardım etti. Denir: **آزره** ve **وازره**; hemzeden bedel olarak **الواو** ile olan şâzdır; birincisi daha fasîhtir. el-Ferrâ dedi: “Falanı **أزرت** ettim, **أزرا**: onu kuvvetlendirdim; **آزرته**: ona yardım ettim.” Avam “**وازرته**” der. ez-Zeccâc dedi: “Falan adama karşı adamı **آزرت** ettin”; onu ona karşı yardım ettiğin ve kuvvetlendirdiğin zaman.

**المؤازرة**: ekinin, bazısının bazısını kuvvetlendirmesi; böylece sarılıp dolaşması ve yapışmasıdır; bu mecazdır; **الأساس**ta olduğu gibi. ez-Zeccâc, Yüce Allah’ın sözü hakkında: **فآزره فاستغلظ**: yani küçükler büyükleri **فآزر** etti; nihayet bazısı bazısıyla eşitlendi.

**التأزير**: örtme. Bitki yeri **أزر** etti: onu örttü. el-A‘şâ dedi:
  “Güneşi güldürür ondan doğu yıldızı;
  gür bitkiyle **مؤزر** olmuş, olgun.”

Mecazdan: **التأزير**: kuvvetlendirme. Duvarı **أزر** etti; ona bitişik bir çevreleme ile onu kuvvetlendirdiği zaman.

Mecazdan: **نصر مؤزر**: yani erişkin, şiddetli. **المبعث** hadîsinde: Varaka ona dedi: “Gününe erişirsem seni **نصرا مؤزرا** ile yardım ederim”; yani erişkin, şiddetli.

**آزر** ( **هاجر** gibi): Ahvâz pazarı ile Râmhürmüz arasında bir nâhiye; Bekrî ve başkaları zikretti.

**آزر**: Târah, İbrâhim عليه السلام’ın babası, onun için sâdin olduğu bir put; bazı müfessirler böyle dedi. Mücâhid’den, Yüce Allah’ın sözü hakkında rivayet edildi: **آزر أتتخذ أصناما**; dedi: O, onun babası değildi; fakat **آزر** bir putun adıdır. Onun yeri, tilâvette fiilin gizlenmesi üzere nasbdır; sanki dedi ki: “İbrâhim babasına dedi: **آزر**i ilâh mı ediniyorsun?” yani putları ilâhlar mı ediniyorsun. Sâğânî dedi: Takdir: “**آزر**i ilâh mı ediniyorsun?” Onu, ondan sonra gelen **أتتخذ** ile nasb etmedi; çünkü istifham, öncesinde amel etmez; ayrıca o, iki mef‘ûlünü tamamlamıştır.

**آزر**: bazı dillerde zemm kelimesi; yani “Ey topal”; Süheylî söyledi. **التكملة**de: “Ey topal”; yahut sanki dedi: “İbrâhim babasına, hatalı olana dedi.” **التكملة**de: “Ey hatalı, ey bunamış.” Denildi: mânası “Ey şeyh”tir. Yahut o, bâtıldan men ve nehy için bir azarlama kelimesidir. Denildi: O, İbrâhim’in amcasının adıdır—ona ve Muhammed’e en faziletli salât ve selâm olsun—zikredilen âyette. Amcaya “baba” adı verildi; Kur’ân-ı azîm de bunda Arapların âdeti üzere yürüdü; çünkü onlar çoğu kez “baba”yı amca üzerine ıtlak ederler. Babası ise **تارخ**tır; **الخاء** (mu‘ceme) ile; denildi: muhmale ile; **هاجر** vezninde. Bu, neseb âlimlerinin ittifakıyladır; onlarda bunda ihtilaf yoktur; ez-Zeccâc ve el-Ferrâ böyle dedi; yahut ikisi birdir. el-Kurtubî dedi: “**آزر**ın, **تارخ**ın lakabı olduğu nakledildi”; Mukâtil’den. Yahut o, hakikatte onun adıdır; Hasan nakletti. Böylece o, onun iki adıdır; **إسرائيل** ve **يعقوب** gibi.

Ebû ‘Ubeyde’den: “**فرس آزر**”: iki uyluğu beyaz, ön taraflarının rengi siyah; yahut hangi renk olursa olsun. Başkası dedi: “**فرس آزر**”: sağrısı beyaz; o, insanda **الإزار**ın yeridir. **الأساس**ta artırdı: Beyazlık iki uyluğuna inerse, o **مسرول**dür. **خيل أزر**; bu mecazdır.

Mecazdan ayrıca: **المؤزرة** ( **معظمة** gibi): dişi koyun. **الأساس**ta: sanki bir koyun. **الأساس**ta: sanki siyahlıkla **أزرت** edilmiştir; ona “**إزار**” denir; daha önce geçti.

Üzerine istidrâk olunanlardan: Denir: “Falanı **أزرت** ettim”; ona bir **إزار** giydirdiğin zaman, o da **تأزر** eder; onunla **تأزرا**. Denir: “Onu **أزرته تأزيرا**”; o da **تأزر** etti. Ekin **تأزر** etti: bazısı bazısını kuvvetlendirdi; böylece sarıldı, yapıştı ve şiddetlendi; **آزر** gibi. Şair dedi:
  “Onda bitki **تأزر** etti; nihayet hayal edilir oldu
  tepeleri; ve nihayet koyunu uyur görmezsin.”

Bu mecazdır; Zemahşerî ikisini de zikretti. **الأساس**ta: Divan ehli, kitabın sonunda yazılan—amel nüshasından yahut bir mühimde fasıl—şeye **الإزار** adını verir. Kitabı **أزر** etti, **تأزيرا**; ve **كتابا مؤزرا** yazdı.

Ve **الأزري**—**الأزر**a nisbetle; **إزار**ın cem‘i—o, Ebû’l-Hasan Sa‘dullâh b. ‘Alî b. Muhammed el-Hanefî’dir.
