# أزق — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%B2%D9%82/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A3%D8%B2%D9%82/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [أزق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%B2%D9%82.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: أزق

أزق صدره، كفرح وضرب الأول عن ابن دريد أزقا بالفتح وأزقا بالتحريك، وفيه لف ونشر غير مرتب : ضاق وفي الصحاح والعباب: الأزق: الأزل، وهو الضيق. وقال ابن دريد : الأزق، بالتحريك: الضيق، يقال: أزق، بالكسر، يأزق أزقا، وقال الأصمعي في قول رؤبة يصف ناموس الصائد:
  مضطمرا كالقمر بالضيق الأزق حرك الزاي ضرورة، قال الصاغاني: الدليل على صحة قول الأصمعي قول العجاج:
  أصبح مسحول يوازي شقا                      ملالة يملـهـا وأزقـا أو أزق الرجل: إذا تضايق صدره في الحرب، كتأزق فيهما، وحكى الفراء: تأزق صدري، وتأزل، أي: ضاق. والمأزق، كمجلس : الموضع المضيق الذي يقتتلون فيه، قال اللحياني: وكذلك مأزق العيش، ومنه سمى موضع الحرب مأزقا، والجمع المآزق، قال جعفر بن علبة الحارثي:
  إذا ما ابتدرنا مأزقا فرجت لنا                      بأيماننا بيض جلتها الصياقل وفي المقاييس لابن فارس: استؤزق على فلان: إذا ضاق عليه المكان فلم يطق أن يبرز. ثم إن هذا الحرف مكتوب عندنا في النسخ بالحمرة، وقد وجد في نسخ الصحاح، فانظره.
 ومما يستدرك عليه: أزقته أزقا: ضيقته، فأزق هو، أي: ضاق، لازم متعد، نقله شيخنا.

### Türkçe

**أزق** göğsü: **فرح** ve **ضرب** gibi; birincisi İbn Düreyd’den: **أزقا** fetih ile ve **أزقا** tahrîk ile; onda tertipsiz bir لفّ ve نشر vardır: daraldı. Ve **الصحاح** ve **العباب**’da: **الأزق**: **الأزل**’dir; o da darlıktır. İbn Düreyd dedi: **الأزق** tahrîk ile: darlık; denir ki: **أزق** kesr ile, **يأزق** **أزقا**. Ve el-Asma‘î, Rü’be’nin avcının sivrisineğini vasfederek söylediği söz hakkında dedi:
  Dar yerde **الأزق** olan ay gibi, sıkılaşmış; **الزاي**’ı zaruret olarak harekeledi. es-Sâğânî dedi: el-Asma‘î’nin sözünün sıhhatine delil, el-‘Accâc’ın sözüdür:
  Sabahleyin sıyrılmış, bir yarığa denk gider;                      bir bıkkınlık ki onu bıktırır ve **أزقا** yahut **أزقـا**.
Veya **أزق** adam: savaşta göğsü daraldığı zaman; ikisinde de **تأزق** gibi. el-Ferrâ’ nakletti: **تأزق** göğsüm ve **تأزل**; yani: daraldı. Ve **المأزق**, **مجلس** gibi: içinde çarpıştıkları daraltılmış yer; el-Lihyânî dedi: ve كذلك geçimin **مأزق**’ı; ondan savaş yeri **مأزقا** diye adlandırıldı; çoğulu **المآزق**. Ca‘fer b. ‘Ulbe el-Hârisî dedi:
  Bir **مأزق**’a atıldığımızda, bize açılır                      yeminlerimizle beyazlar; onları cilacılar parlatmıştır.
Ve İbn Fâris’in **المقاييس**’inde: **استؤزق** falanın üzerine: yer ona daraldığı zaman, öne çıkmaya güç yetiremedi. Sonra, bu harf bizde nüshalarda kırmızıyla yazılmıştır; ve **الصحاح** nüshalarında bulunmuştur; ona bak.

Ve ona istidrâk olunanlardandır: **أزقته** **أزقا**: onu daralttım; böylece o **أزق** oldu; yani: daraldı; لازم متعد; şeyhimiz nakletti.
