# أزي — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%B2%D9%8A/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A3%D8%B2%D9%8A/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [أزي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%B2%D9%8A.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: أزى

: ( ي *!أَزَى إليه *!أَزْياً ، ) بالفتْحِ ، ( *!وأُزِيّاً ، ) كعُتِيَ : ( انْضَمَّ ؛ ) قالَ أَبو النَّجْم :
إذا زاء مَحْلوقَاً أَكَبَّ برأْسِه
وأبْصَرْته *!يَأْزِي إليَّ ويَزْحَلأَي يَنْقبِضُ إليَّ ويَنْضَمُّ .
وقالَ اللَّيْثُ : أَزَى الشيءُ بعضُه إلى بعضٍ يَأْزِي ، نحو اكْتِنازِ

اللحْمِ وما انضَمَّ من نحوِهِ .
( وأَزَى أَزْياً : ( ضَمَّهذا هو مُقْتَضى سِياقِه والصَّوابُ *!آزَاهُ هو ، بالمدِّ ، أي ضمَّهُ ، ويدلُّ لذلِكَ قَوْلُ رُؤْبَة :
نَغْرِفُ من ذي غَيِّثٍ *!ونُؤْزِي ( وأَزَى ( الظِّلُّ يَأْزى ( *!أُزِيّاً ، كعُتِيَ : قَلَصَ وتَقَبَّضَ ودنَا بعضُه إلى بعضٍ ؛ وأَنْشَدَ ابنُ بَرِّي لكثيرٍ المُحارِبي :
ونائحةٍ كَلَّفْتُها العِيسَ بَعْدَماأَزى الظِّلُّ والحِرباءُ مُوفٍ على جِدْل ( *!كأَزِيَ ، كَرضِيَ ، ) فهو *!آزٍ فيهما ؛ وأَنْشَدَ ابنُ بُزُرْج :
الظِّلُّ آزٍ والسُّقاةُ تَنْتَحِي وأَنْشَدَ ابنُ بَرِّي لعبدِ اللَّهِ بنِ رِبْعي الأَسدِيّ :
وغَلَّسَتْ والظِّلُّ آزٍ ما زَحَلْ
وحاضِرُ الماءِ هَجُودٌ ومُصَلّ ( وأَزَى ( له أَزْياً : أَتاهُ من وجْهِ مَأْمَنِهِ لِيَخْتِلَهُ ؛ ) نَقَلَهُ اللَّيْثُ .
( وأَزى ( الرَّجلَ ) أَزياً : ( أَجْهَدَهُ*!كآزاهُ فهو *!مَأْزُوٌّ ؛ ) هو مِن *!أَزاهُ *!يَأْزُوهُ *!أَزواً كمَدْعوَ مِن دَعاهُ يَدْعُوه ، فالصَّوابُ إشارَةُ الواوِ عليه ، وقد أَشَرْنَا إليه .
( ومُؤْزىً ، ) هو مِن *!أَزَاهُ *!يأْزِيه أَزْياً .
(و)*!أَزى ( مالَهُ : نَقَصَه .
( ويومٌ آزٍ : شَديدُ الحَرِّ يَغُمُّ الأَنْفاسَ ويُضَيِّقها .
( *!وتَآزَى القومُ : تَدانَوْا ، أَو خاصٌّ

بالجُلوسِ .
ونَصّ اللّحْيانِيّ : هو في الجلُوسِ خاصَّةً ؛ وأَنْشَدَ :
لمَّا *!تَآزَّيْنا إلى دِفْءِ الكتف ( *!والإِزاءُ ، ككِتابٍ : سَبَبُ العَيْشِ ؛ أَو ما سُبِّبَ من رَغدِهِ وفَضْلِهِ .
( (و)*!الإزاءُ ( للحَرْبِ : مُقِيمُها .
( وللمالِ : سائِسُها ) والمحسنُ رِعْيَتها والقائِمُ عليها ؛ وكلُّ مَنْ جُعِل قَيِّماً بأَمْرٍ فهو *!إزاؤُه ؛ ومنه قَوْلُ ابنِ الخَطِيم :
ثَأَرْتُ عَدِيّاً والخَطِيمِ فلم أُضِعْ
وَصِيَّةَ أَقوامٍ جُعِلْتُ *!إزاءَها أَي جُعِلْتُ القَيِّم بها .
وقالَ غيرُهُ :
ولَكِنِّي جُعِلْتُ *!إزاءَ مالٍ
فأَمْنَع بَعْدَ ذلكَ أَو أُنِيلويقالُ : فلانٌ إزاءُ فلانٍ إذا كانَ قِرْناً له يُقاوِمُه ؛ وقالَ زهيرٌ يمدَحُ قوْماً :
تَجِدْهُمْ على ما خَيَّلَتْ هم *!إزاؤها
وإن أَفْسَدَ المالَ الجماعاتُ والأَزْلُوقالَ ابنُ جنِّي : هو فِعالٌ مِن *!أَزى الشيءُ إذا تَقَبَّض واجْتَمَع ؛ وكذلِكَ الأُنْثى بغيرِها ؛ قالَ حُمَيْدٌ يَصِفُ امْرأَةً تقومُ بمعاشِها :
إزاءُ مَعاشٍ لا يَزالُ نِطاقُها
شَديداً وفيها سَوْرةٌ وهي قاعِدُوهذا البيتُ في المُحْكم :
إزاء مَعاشٍ ما تَحُلُّ إزارَها
مِنَ الكَيْس فيها سَوْرَةٌ وهْي قاعِدُ (و)*!الإزاءُ : ( جميعُ ، ) كذا في

النسخ والصَّوابُ جَمْعُ ( ما بينَ الحَوْضِ إلى مَهْوَى الرَّكِيَّةِ مِن الطَّيِّ ، أوهو ( حَجَرٌ أَو جِلْدٌ أو جَلَّةٌ يُوضَعُ عليها الحَوْضُ ؛ ) الصَّوابُ : على فَمِ الحَوْضِ .
وقالَ أَبو زيْدٍ : هو صَخْرةٌ وما جَعَلْت وِقايَة على مَصَبِّ الماءِ حينَ يُفَرَّغُ مِن الدَّلْوِ ؛ قالَ امْرؤُ القَيْسِ :
فَرَماها في مَرابِضِها
*!بإِزاءِ الحَوْضِ أَو عُقُرِه ( أَو هو ( مَصَبُّ الماءِ في الحَوْضِ ؛ ) نَقَلَهُ الجَوْهرِيُّ ؛ وأَنْشَدَ الأَصْمعيُّ :
ما بَيْنَ صُنْبُور إلى إزاءِ وقالَ خُفافُ بنُ نُدْبة :
كأنَّ محافير السِّباعِ حفاضه
لتَعْرِيسِها جَنْبَ الإزاءِ المُمَزَّققالَ الجَوْهرِيُّ : وأَمَّا قَوْلُ القائِلِ في صفَةِ الحَوْض :
أفرغ لها في فرق نشوف
إزاؤُه كالظَّرِبانِ المُوفيفإنَّما عَنَى به القَيِّم .
قالَ ابنُ بَرِّي : قالَ ابنُ قتيبَةَ : حَدَّثَني أَبو العَمَيْثَل الأَعْرابيِّ ، وقد رَوَى عنه الأصْمعيّ قالَ : سَأَلَني الأَصْمعيّ عن قوْلِ الرَّاجزِ في وصْفِ ماءٍ :
*!إزاؤُه كالظَّرِبانِ المُوفي فقالَ : كيفَ يُشَبِّه مَصَبَّ الماءِ بالظَّرِبانِ ؟ فقُلْتُ له : ما عنْدَك فيه ؟ فقالَ لي : إنَّما أَرادَ المُسْتَقِيَ ، وشَبَّهه بالظَّرِبانِ لذَفَرِ عَرَقِه ورائِحَتِهِ .
( وهُمْ *!إزاؤُهُمْ : أَي ( أَقْرانُهُم

يُقاوِمِونَهم ويُصْلِحُون أَمْرَهُم ؛ قالَ عبدُ اللَّهِ بنُ سليم الأزْدِيُّ :
لقدْ عَلِمَ الشَّعْبُ أَنَّا لهمإزاءٌ وأَنَّا لهُم مَعْقِل ُوأَنْشَدَه الجَوْهرِيُّ للكُمَيْتِ ، وهو خَطَأٌ نَبَّه عليه ابنُ بَرِّي ،
( *!وآزَى على صَنِيعِهِ إيزاءً : أَفْضَلَ .
وفي الصِّحاحِ : عن أَبي زيْدٍ أَضْعَفَ عليه وبه فسّرَ قَوْل رُؤْبَة :
نَغْرِفُ من ذي غَيِّثٍ ونُوزي أَي نُفْضِل عليه .
قالَ ابنُ سِيدَه : هكذا رُوِي ونُوزِي بالتَّخْفيفِ على أنَّ هذا الشِّعْرَ كُلَّه غيرُ مُرْدَفٍ .
( (و)*!آزَى فلانٌ ( عن فُلانٍ : هابَهُ .
( وآزَى ( الشَّيءَ : حاذَاهُ ؛ ولا تَقُل وَازَاهُ ؛ كما في الصِّحاح .
وقد جاءَ في حدِيثِ صلاةِ الخَوْفِ : ( فَوَازَيْنا العَدُوَّ ) ؛ أَي قابَلْناهُم .
( *!وآزَاهُ : ( جارَاهُ وقاوَمهُ ؛ ومنه الحدِيثُ : ( وفِرْقَةٌ *!آزَتِ المُلُوكَ فقاتَلَتْهم على دِينِ اللَّهِ ) .
( *!وتَأَزَّى عنه : نَكَصَ وهابَهُ ؛ عن أَبي عَمْروٍ .
وقالَ غيرُهُ : *!تَأَزَّيْت عن الشيءِ إذا كَعَعْت عنه .
( (و)*!تَأَزَّى ( القِدْحُ : أَصابَ الرَّمِيَّةَ فاهْتَزَّ فيها ؛ عن أَبي عَمْروٍ .
( وتَأَزَّى ( الحَوْضَ : جَعَل له إزاءً ، وهو أن يَضَعَ على فَمِه حَجَرَاً أَو جُلَّةً أَو نَحْو ذلك ؛ ( *!كأَزَّاه *!تَأْزِيَةً ؛ عن الجَوْهَرِيّ ، وهو نادِرٌ .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
*!أَزَى الشيءُ *!يَأْزي *!أَزْياً *!وأُزِيّاً : تَقَبَّضَ واجْتَمَعَ .
ورجُلٌ *!مُتَآزِي الخَلْق : تَدَانَى بعضُه إلى بعضٍ .
ورجُلٌ آزِيٌّ : مُكْتَنزُ اللَّحْمِ ؛ قالَ رُؤْبَة :

غضّ الشّعارِ فهو آزِيّ زِيم ويَوْمٌ أَزِيٌّ ، ككَتِفِ : ضَيِّقٌ قَليلُ الخَيْرِ ؛ قالَ الباهِليُّ :
ظَلَّ لها يَوْمٌ مِنَ الشِّعْرى *!أَز ِيتعُوذُ منه بِزَرانِيقِ الرَّكيوكَذلِكَ يَوْمٌ آزِي ، بالمدِّ ؛ قالَ عُمارَةُ :
هذا الزَّمانُ مُوَلَ خَيْرُه *!آزِي *!وأَزَى المالُ : نَقَصَ ؛ وأَنْشَدَ ابنُ بَرِّي :
وإِنْ أَزَى مالُه لم يَأْزِ نائِلُهوإنْ أَصابَ غِنىً لم يُلْفَ غَضْباناوهو *!بإزاءِ فلانٍ : أَي بَحذَائِه .
*!وأَزَى الثّوْب *!يَأْزِي : إذا غُسِلَ .
*!وأَزَتِ الشمسُ *!أُزِيّاً : دنَتْ للمَغِيبِ .
وإنَّه *!لإِزاءُ خيرٍ أَو شَرَ : أَي صاحِبُه .
*!وأَزَّى الحَوْضَ *!تَأَزِيًّاً *!وتوزِيئاً ، الأخيرَةُ عنِ الجوْهرِيِّ : جَعَلَ له *!إزاءً ، *!كآزَاهُ *!إيزاءً .
*!وآزَاهُ : صَبَّ الماءَ مِن *!إِزائِهِ .
*!وآزَى فِيه : صب على إزائِهِ .
*!وآزَاهُ : أَصْلَحَ *!إزاءَهُ ؛ عن ابنِ الأعْرابيِّ ؛ وأَنْشَدَ :
يُعْجَزُ عن *!إِيزائِهِ ومَدْرِه مَدْرُه : إصْلاحُه بالمَدَر .
وناقَةٌ *!آزِيَةٌ *!وأَزْيَةٌ ، بالمدِّ والقصْرِ ، كِلاهُما على النَّسَبِ : تَشْربُ مِن *!الإِزاءِ .
وقالَ ابنُ الأعْرابيِّ : ويقالُ للنَّاقَةِ التي لا تَرِدُ النضيح حتى يخلو لها : *!الأزِيَةُ ، *!والأزِيَةُ ، *!والآزِيَةُ ، والقَذُورُ .
وفي الصِّحاحِ : يقالُ للناقَةِ إذا لم تَشْرب إلاَّ مِنَ الإزاءِ : *!أَزِيَةٌ ؛ وإذا لم

تَشْرب إلاَّ من العُقْر : عَقِرَة .
*!وآزَاهُ فهو *!مُؤزى : جَهَدَه ؛ عن ابنِ بُزُرْج .

### Türkçe

: ( **أَزَى إليه** **أَزْياً** ، ) fetih ile, ( **وأُزِيّاً** ، ) **عُتِيَ** gibi: ( toplandı; ) Ebû’n-Necm dedi ki:
Eğer (o) tıraşlı (olarak) **زاء** ederse, başıyla (yere) kapanır
ve onu **يَأْزِي إليَّ ويَزْحَلأَ** (hâlinde) görürsün; yani bana doğru büzülür ve toplanır.

Leys dedi ki: Şeyin bir kısmı bir kısmına doğru **أَزَى** eder, **يَأْزِي**; etin yığılması ve onun benzerinden toplanan şey gibi.

( Ve **أَزَى** **أَزْياً**: ( topladı; bu, onun siyakının مقتضasıdır; doğrusu ise **آزَاهُ**’dur, med ile; yani onu topladı; buna Rü’be’nin sözü delâlet eder:
**نَغْرِفُ من ذي غَيِّثٍ ونُؤْزِي** ( Ve **أَزَى** ( gölge **يَأْزى** ( **أُزِيّاً** , **عُتِيَ** gibi: kısaldı, büzüldü ve bir kısmı bir kısmına yaklaştı; İbn Berrî, Kesîr el-Muhâribî’den şu beyti rivayet etti:
Ve bir ağıtçı (kadın) ki ona develeri yükledim; gölge **أَزى** edince ve kertenkele örgü üzerinde (dikilip) duran (iken)
( **كأَزِيَ** , **كَرضِيَ** gibi, ) o ikisinde **آزٍ**’dir; İbn Büzurc şu beyti rivayet etti:
Gölge **آزٍ**’dir ve sakalar yönelir
İbn Berrî, Abdullâh b. Rib‘î el-Esedî’den şu beyti rivayet etti:
Ve seherledi; gölge **آزٍ** (iken) henüz kaymadı
Suyun başında olan ise uykulu ve namaz kılan (gibidir).

( Ve **أَزَى** ( ona **أَزْياً**: Onu, onu aldatmak için emniyet yüzünden geldi; ) Leys nakletti.

( Ve **أَزى** ( adamı ) **أَزياً**: ( onu yordu; **كآزاهُ**; o da **مَأْزُوٌّ**’dur; ) bu, **أَزاهُ** **يَأْزُوهُ** **أَزواً**’dandır; tıpkı **مَدْعوَ**’nun **دَعاهُ يَدْعُوه**’dan olması gibi; doğrusu, vâv’a işaret etmektir; biz ona işaret ettik.

( **ومُؤْزىً** , ) o, **أَزَاهُ** **يأْزِيه** **أَزْياً**’dandır.

(و)**أَزى** ( malını: onu eksiltti.

( Ve **يومٌ آزٍ**: şiddetli sıcaklı (gün); nefesleri boğar ve onları daraltır.

( **وتَآزَى القومُ**: yaklaştılar; yahut oturmaya mahsustur.

Lihyânî’nin nassı: o, özellikle oturmada (kullanılır); ve şu beyti rivayet etti:
Omuzun sıcaklığına doğru **تَآزَّيْنا** edince

( **والإِزاءُ** , **ككِتابٍ**: geçimin sebebi; yahut onun bolluğundan ve fazlalığından sebep kılınan şey.

( (و)**الإزاءُ** ( savaş için: onu ikame eden.

( Ve mal için: onu güden ) ve onun gözetimini güzel yapan ve onun üzerine kaim olan; bir işte kayyım kılınan herkes onun **إزاؤُه**’dur; bundan İbnü’l-Hatîm’in sözü:
Adiyy’den ve Hatîm’den öc aldım; zayi etmedim
Kavimlerin vasiyetini; onun **إزاءَها** kılındım
Yani onunla kayyım kılındım.

Başkası dedi ki:
Fakat ben bir malın **إزاءَ**’ı kılındım
Bundan sonra engellerim yahut veririm

Ve denir ki: Falan, falanın **إزاءُ**’udur; eğer ona denk bir akran olup ona karşı koyarsa. Züheyr bir kavmi överken dedi ki:
Onları, hayal ettirdiği şey üzere, onun **إزاؤها** (olarak) bulursun
Ve eğer topluluklar ve **الأَزْلُ** malı bozarsa.

İbn Cinnî dedi ki: Bu, **أَزى الشيءُ** (şey) büzülüp toplandığı zaman (kullanılan)dan **فِعالٌ** veznindedir; dişi de başkasıyla böyledir. Humeyd, geçimini yürüten bir kadını vasfederken dedi ki:
Bir geçimin **إزاءُ**’ı; kuşağı çözülmez
Sıkıdır; onda bir atılganlık vardır, o otururken.

Bu beyit **المُحْكم**’dedir:
Bir geçimin **إزاء**’ı; izârını çözmez
Onda bir zekâdan bir atılganlık vardır, o otururken.

(و)**الإزاءُ**: ( hepsi, ) nüshalarda böyle; doğrusu: ( havuz ile kuyunun çukuruna düşüş yeri arasındaki **الطَّيِّ**’den olan şeyin ) cem‘idir; yahut o, ( havuzun üzerine konulan bir taş yahut deri yahut **جَلَّةٌ**’dir; ) doğrusu: havuzun ağzı üzerine.

Ebû Zeyd dedi ki: O, bir kayadır; ve kovadan boşaltıldığı vakit suyun döküldüğü yere, suyun akışına karşı koruma olarak koyduğun şeydir. İmru’ul-Kays dedi ki:
Onu yataklarına attı
**بإِزاءِ الحَوْضِ** yahut onun dibine

( Yahut o, ( havuzda suyun döküldüğü yerdir; ) Cevherî nakletti; Asma‘î şu beyti rivayet etti:
**صُنْبُور** ile **إزاءِ** arasındaki (şey)

Hufâf b. Nudbe dedi ki:
Sanki yırtık **الإزاءِ**’ın yanında onların konaklaması için
Yırtıcıların kazmaları onun havuzudur

Cevherî dedi ki: Havuzun sıfatında söyleyenin sözüne gelince:
Onun için bir **فرق** içinde bolca boşalt
Onun **إزاؤُه**’u, yüksek **الظَّرِبانِ** gibidir
Bununla ancak kayyımı kastetti.

İbn Berrî dedi ki: İbn Kuteybe dedi ki: Bana Ebû’l-‘Ameysel el-A‘râbî haber verdi; Asma‘î ondan rivayet etmişti; dedi ki: Asma‘î bana, suyu vasfeden râcizin sözü hakkında sordu:
**إزاؤُه كالظَّرِبانِ المُوفي**
Dedi ki: Suyun döküldüğü yeri **الظَّرِبانِ**’a nasıl benzetir? Ben ona dedim ki: Senin yanında bunda ne var? Bana dedi ki: Ancak su çeken kimseyi kastetti; onu, terinin kokusu ve rayihası sebebiyle **الظَّرِبانِ**’a benzetti.

( Ve onlar **إزاؤُهُمْ**: yani ( onların akranlarıdır; onlara karşı koyarlar ve işlerini düzeltirler; ) Abdullâh b. Süleym el-Ezdî dedi ki:
Şu kabile bildi ki biz onlar için bir **إزاءٌ**’ız ve biz onlar için bir sığınakız
Cevherî onu Kümeyt’e nispetle rivayet etti; bu bir hatadır; İbn Berrî buna dikkat çekti.

( **وآزَى على صَنِيعِهِ إيزاءً**: üstün geldi.

**الصِّحاح**’ta: Ebû Zeyd’den: ona karşı zayıf düştü; bununla Rü’be’nin sözü tefsir edildi:
**نَغْرِفُ من ذي غَيِّثٍ ونُوزي**
Yani ona üstünlük veririz.

İbn Sîde dedi ki: Böyle rivayet edildi; ve **نُوزِي** tahfîf ile; şu şiirin tamamı mürdef olmadığı (kabulü) üzere.

( (و)**آزَى** falan ( falandan: ondan çekindi.

( Ve **آزَى** ( şeyi: ona hizalandı; **وَازَاهُ** deme; **الصِّحاح**’ta olduğu gibi.

Korku namazı hadîsinde gelmiştir: ( **فَوَازَيْنا العَدُوَّ** ); yani onları karşılamış olduk.

( **وآزَاهُ**: ( onunla birlikte yürüdü ve ona karşı koydu; bundan hadîs: ( ve bir fırka, krallara **آزَتِ** etti; Allah’ın dini üzere onlarla savaştı ) .

( **وتَأَزَّى عنه**: geri çekildi ve ondan çekindi; Ebû ‘Amr’dan.

Başkası dedi ki: Bir şeyden **تَأَزَّيْت** ettiğimde, ondan geri durdum.

( (و)**تَأَزَّى** ( ok: hedefi vurdu da onda titredi; Ebû ‘Amr’dan.

( Ve **تَأَزَّى** ( havuzu: ona bir **إزاءً** yaptı; bu, ağzı üzerine bir taş yahut **جُلَّةً** yahut bunun gibi bir şey koymasıdır; ( **كأَزَّاه** **تَأْزِيَةً**; Cevherî’den; bu nadirdir.

Üzerine istidrâk edilenlerdendir:
**أَزَى الشيءُ** **يَأْزي** **أَزْياً** **وأُزِيّاً**: büzüldü ve toplandı.

Ve bir adam **مُتَآزِي الخَلْق**: onun bir kısmı bir kısmına yaklaştı.

Ve bir adam **آزِيٌّ**: eti yığılmış; Rü’be dedi ki:
Yumuşak işaretli; o hâlde o **آزِيّ** (ve) **زِيم**’dir

Ve bir gün **أَزِيٌّ** , **كَتِفِ** gibi: dar, hayrı az; Bâhilî dedi ki:
Ona **الشِّعْرى**’dan bir gün **أَزِيّ** kaldı
Kuyunun **زَرانِيقِ**’inden ona sığınır

Ve bunun gibi bir gün **آزِي** (med ile); ‘Umâre dedi ki:
Bu zaman, hayrı azalmış; **آزِي**

Ve **أَزَى** mal: eksildi; İbn Berrî şu beyti rivayet etti:
Eğer malı **أَزَى** ederse, onun bağışı **يَأْزِ** etmez
Ve eğer bir zenginliğe erişirse, öfkeli bulunmaz

Ve o, falanın **بإزاءِ**’ındadır: yani onun hizasındadır.

**أَزَى الثّوْب** **يَأْزِي**: yıkandığı zaman.

**أَزَتِ الشمسُ** **أُزِيّاً**: batmaya yaklaştı.

Ve o, mutlaka bir hayrın yahut şerrin **لإِزاءُ**’udur: yani onun sahibidir.

**أَزَّى الحَوْضَ** **تَأَزِيًّاً** ve **توزِيئاً**; sonuncusu Cevherî’dendir: ona bir **إزاءً** yaptı; **كآزَاهُ** **إيزاءً**.

**آزَاهُ**: suyu onun **إِزائِهِ**’nden döktü.

**آزَى فِيه**: onun **إزائِهِ** üzerine döktü.

**آزَاهُ**: onun **إزاءَهُ**’unu ıslah etti; İbnü’l-A‘râbî’den; ve şu beyti rivayet etti:
Onun **إِيزائِهِ**’nden ve onun **مَدْرِه**’inden aciz kalınır
Onun **مَدْرُه**’u: onu **المَدَر** ile ıslah etmektir.

Bir dişi deve **آزِيَةٌ** ve **أَزْيَةٌ**; med ile ve kasr ile; ikisi de nisbet üzeredir: **الإِزاءِ**’dan içer.

İbnü’l-A‘râbî dedi ki: Ve **النَّاقَةِ** için, **النضيح**’a ancak kendisine boş kalıncaya kadar varmayana: **الأزِيَةُ** , **والأزِيَةُ** , **والآزِيَةُ** ve **القَذُورُ** denir.

**الصِّحاح**’ta: Deve için, ancak **الإزاءِ**’dan içerse: **أَزِيَةٌ** denir; ve eğer içmezse…

**تَشْرب** ancak **من العُقْر**’dan: **عَقِرَة**.

**وآزَاهُ**; o hâlde o **مُؤزى**’dır: onu yordu; İbn **بُزُرْج**’dan.
