# أسف — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%B3%D9%81/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A3%D8%B3%D9%81/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [أسف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%B3%D9%81.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: اسف

أَسِفَ
1 أَسِفَ ذ , aor. اَسَفَ , inf. n. أَسَفٌ, (M, Msb, K,) He grieved, lamented, or regretted: and he was angry: (Msb:) or he grieved exceedingly: and he was exceedingly angry: (M:) or he grieved most intensely: (K:) some say that أَسَفٌ signifies the grieving for a thing that has escaped; not in an absolute sense: (MF:) or it properly signifies the rising, or swelling, or mantling, of the blood of the heart, from desire of vengeance; and when this is against an inferior, it is anger; but when against a superior, it is grief. (Er-Rághib.) Mo- hammad, being asked respecting sudden death, answered, saying, رَاحَةٌ لِلْمُؤْمِنِ وَأَخْذَةُ أَسَفٍ لِلْكَافِرِ, or accord. to one recital, ↓ أَسِفٍ, i. e. [Rest, or ease, to the believer, and an act of punishment] of anger [to the unbeliever], or of one who is angry. (K.) You say, أَسِفَ عَلَى مَا فَاتَهُ, inf. n. as above; (S;) and ↓ تأسّف; (S, M, * K; *) He grieved, or lamented, for, or at, or regretted, most intensely, what had escaped him: (S, M, * K:) and أَسِفَ عَلَيْهِ, (S, K,) inf. n. as above, (S,) he was angry with him, or at it: (S, K:) or أَسِفَ فُلَانٌ عَلَى كَذَا وَكَذَا and ↓ تأسّف, signify, accord. to some, such a one grieved, or lamented, for, or at, such and such things which had escaped him: or, accord. to others, grieved, or lamented, most intensely. (IAmb.) أَسَفًا in the Kur xviii. 5 means, accord. to Ed-Dahhák, جَزَعًا [i.e. In grief, or in most violent grief, &c.]: or, accord. to Katádeh, in anger. (TA.) And يَا أَسَفَا عَلَى يُوسُفِ, in the Kur [xii. 84], means يَا جَزَعَاهُ [O my grief for Joseph: or O my most violent grief]. (TA.)

آسفهُ
4 آسفهُ آسفه آسفة (in [some of] the copies of the K, erroneously, أَسَفَهُ, TA) He angered him; made him angry: (S, M, * O, L, Msb, K:) and he grieved him; made him to grieve, or lament. (M,* TA.)

5 تَاَسَّفَ see 1, in two places. ― -b2- تَأَسَّفَتْ يَدَهُ (tropical:) i. q. تَشَعَّثَتْ [app. meaning His hand became bruised, or mangled; or became cracked, or chapped]. (M, TA.)

أَسَفٌ
أَسَفٌ ذ inf. n. of 1, which see throughout. [Used as a subst., i. q. أَسَافةٌ.]

أَسِفٌ
أَسِفٌ ذ (M, Mgh, Msb) and ↓ اسِفٌ and ↓ أَسْفَانُ and ↓ أَسِيفٌ (M, TA) and ↓ أَسُوفٌ (M) Angry: (Mgh, Msb, TA:) or exceedingly angry. (M.) For an ex. of the first, see 1. See also أَسِيفٌ, in two places.

أَسْفَانُ
أَسْفَانُ ذ : see أَسِفٌ: and أَسِيفٌ.

اِسَافٌ
اِسَافٌ اساف (S, M, Sgh, &c.) and أَسَافٌ (IAth, K) A certain idol, (S, M, K,) belonging to Kureysh, (S, M,) as was also نَائِلَةُ; (S;) the former of which was placed, by 'Amr Ibn-Loheí, upon Es-Safà, and the latter upon El-Marweh; and he used to sacrifice to them, in front of the Kaabeh: (S, K:) or, (S, M, K,) as some assert, (S,) these two were two persons of Jurhum, (S, K,) a man and a woman, (M,) اساف the son of 'Amr, and نائلة the daughter of Sahl, (S, K,) who committed fornication in the Kaabeh, and were therefore changed into two stones, (S, M, K,) which Kureysh afterwards worshipped. (S, K.) [Other accounts of them are also given, slightly differing from the latter above.]

أَسُوفٌ
أَسُوفٌ ذ : see أَسِيفٌ, in two places: and see أَسِفٌ.

أَسِيفٌ
أَسِيفٌ ذ Grieving, lamenting, or regretting, (K, * TA,) most intensely, on account of a thing that has escaped: (M, TA:) and quickly affected with grief, (S, Mgh, K,) and tender-hearted; as also ↓ أَسُوفٌ: (S, K:) or, as also ↓ أَسُوفٌ (M) and ↓ أَسْفَانُ and ↓ آسِفٌ (M, TA) and ↓ أَسِفٌ , (M,) grieving exceedingly: (M:) or grieved: (TA:) and sometimes the first signifies angry, and at the same time grieving, or lamenting: (S:) pl. أُسَفَآءُ. (M.) See also أَسِفٌ. ― -b2- A slave: (ISk, S, M, K:) and a hired man: (ISk, M, K:) because of their state of abasement and subjection: fem. with ة: (M:) and pl. as above. (S, M.) ― -b3- A captive. (TA.) ― -b4- A very old man: (K:) pl. as above: so in a trad., in which the slaying of such is forbidden. (TA.) ― -b5- One who scarcely, or never, becomes fat. (K.) ― -b6- (assumed tropical:) A region, or country, that does not give growth to anything, or produce any vegetation; as also أَسِيفَةٌ and ↓ أُسَافَةٌ and ↓ أَسَافَةٌ: (M:) and ↓ أَسَافَةٌ also signifies (assumed tropical:) thin, or shallow, earth: (AHn, M:) and أَرْضٌ أَسِيفَةٌ, (tropical:) thin, or shallow, earth, which scarcely, or never, gives growth to anything, or produces any vegetation: (S:) or which is not commended for its vegetation: (A, TA:) or, as also ↓ أُسَافَةٌ and ↓ أَسَافَةٌ, (assumed tropical:) thin, or shallow, earth: or such as does not produce vegetation: and ↓ (assumed tropical:) أَرْضٌ أَسِفَةٌ land which scarcely, or never, produces vegetation. (K.)

أَسَافَةٌ
أَسَافَةٌ ذ [Grief, lamentation, or regret: and anger: (see 1:) or] excessive grief: and excessive anger: (M:) or most intense grief: (K:) a subst. from أَسِفَ. (M, K.) ― -b2- The state, or condition, of a slave: (M, K:) and, of a hired man. (M.) ― -b3- (tropical:) The state, or condition, of land which scarcely, or never, produces vegetation. (K, TA.) -A2- See أَسِيفٌ, in three places.

أَسَافَةٌ
أَسَافَةٌ ذ : see أَسِيفٌ, in two places.

آسِفٌ
آسِفٌ آسف : see أَسِيفٌ: and أَسِفٌ.

### Türkçe

**أَسِفَ**
1 **أَسِفَ** ذ , muzâri‘ **اَسَفَ** , mastar ismi **أَسَفٌ**, (M, Msb, K,) Üzüldü, ağıt yaktı, yahut pişman oldu: ve öfkelendi: (Msb:) yahut pek çok üzüldü: ve pek çok öfkelendi: (M:) yahut en şiddetli şekilde üzüldü: (K:) bazıları der ki **أَسَفٌ**, kaçıp gitmiş olan bir şey için üzülmeyi ifade eder; mutlak bir mânada değil: (MF:) yahut o, aslında, intikam arzusundan dolayı kalbin kanının yükselmesini, yahut kabarmasını, yahut kabarıp yüzeye çıkmasını ifade eder; bu, aşağı olana karşı olursa öfkedir; fakat üstün olana karşı olursa üzüntüdür. (Er-Rághib.) Muhammed’e ani ölüm hakkında sorulunca, cevap verdi, diyerek, **رَاحَةٌ لِلْمُؤْمِنِ وَأَخْذَةُ أَسَفٍ لِلْكَافِرِ**, yahut bir rivayete göre, ↓ **أَسِفٍ**, yani [mü’min için rahat, yahut kolaylık, ve kâfir için bir cezalandırma tutuşu] öfkenin [kâfire], yahut öfkeli olanın. (K.) Dersin ki, **أَسِفَ عَلَى مَا فَاتَهُ**, mastar ismi yukarıdaki gibi; (S;) ve ↓ **تأسّف**; (S, M, * K; *) Kendinden kaçıp gitmiş olana en şiddetli şekilde üzüldü, yahut ağıt yaktı, yahut pişman oldu: (S, M, * K:) ve **أَسِفَ عَلَيْهِ**, (S, K,) mastar ismi yukarıdaki gibi, (S,) ona öfkelendi, yahut ona karşı, yahut ona dair öfkelendi: (S, K:) yahut **أَسِفَ فُلَانٌ عَلَى كَذَا وَكَذَا** ve ↓ **تأسّف**, bazılarına göre, falan kimse, kendinden kaçıp gitmiş olan şöyle şöyle şeyler için üzüldü, yahut ağıt yaktı: yahut başkalarına göre, en şiddetli şekilde üzüldü, yahut ağıt yaktı. (IAmb.) Kur’ân’da xviii. 5’teki **أَسَفًا**, Ed-Dahhák’a göre, **جَزَعًا** [yani üzüntü içinde, yahut en şiddetli üzüntü içinde, vb.]: yahut Katádeh’e göre, öfke içinde demektir. (TA.) Ve Kur’ân’da [xii. 84] **يَا أَسَفَا عَلَى يُوسُفِ**, **يَا جَزَعَاهُ** [Ey Yusuf için üzüntüm: yahut ey en şiddetli üzüntüm] demektir. (TA.)

**آسفهُ**
4 **آسفهُ** **آسفه** **آسفة** (K’nın [bazı] nüshalarında, yanlış olarak, **أَسَفَهُ**, TA) Onu öfkelendirdi; onu öfkeli kıldı: (S, M, * O, L, Msb, K:) ve onu üzdü; onu üzülür, yahut ağıt yakar kıldı. (M,* TA.)

5 **تَاَسَّفَ** 1’e bak, iki yerde. ― -b2- **تَأَسَّفَتْ يَدَهُ** (mecaz:) **تَشَعَّثَتْ** ile aynı mânadadır [görünüşe göre mânası: Eli berelendi, yahut parçalandı; yahut çatladı, yahut yarıldı]. (M, TA.)

**أَسَفٌ**
**أَسَفٌ** ذ 1’in mastar ismidir; onun tamamına bak. [İsim olarak kullanılır; **أَسَافةٌ** ile aynı mânadadır.]

**أَسِفٌ**
**أَسِفٌ** ذ (M, Mgh, Msb) ve ↓ **اسِفٌ** ve ↓ **أَسْفَانُ** ve ↓ **أَسِيفٌ** (M, TA) ve ↓ **أَسُوفٌ** (M) Öfkeli: (Mgh, Msb, TA:) yahut pek çok öfkeli. (M.) Birincinin bir örneği için 1’e bak. Ayrıca **أَسِيفٌ**’e de bak, iki yerde.

**أَسْفَانُ**
**أَسْفَانُ** ذ : **أَسِفٌ**’e bak: ve **أَسِيفٌ**’e.

**اِسَافٌ**
**اِسَافٌ** اساف (S, M, Sgh, &c.) ve **أَسَافٌ** (IAth, K) Kureyş’e ait bir put, (S, M, K,) nitekim **نَائِلَةُ** da öyle idi; (S;) bunlardan birincisi, ‘Amr Ibn-Loheí tarafından Es-Safà üzerine, ikincisi El-Marweh üzerine konulmuştu; ve Ka‘be’nin önünde onlara kurban keserdi: (S, K:) yahut, (S, M, K,) bazılarının iddia ettiği üzere, (S,) bu ikisi, Jurhum’dan iki kişiydi, (S, K,) bir erkek ve bir kadın, (M,) **اساف** ‘Amr’ın oğlu ve **نائلة** Sahl’ın kızı, (S, K,) Ka‘be’de zina ettiler ve bu sebeple iki taşa çevrildiler, (S, M, K,) ki Kureyş daha sonra onlara tapındı. (S, K.) [Onlar hakkında, yukarıdaki ikinciden azıcık farklı başka rivayetler de verilmiştir.]

**أَسُوفٌ**
**أَسُوفٌ** ذ : **أَسِيفٌ**’e bak, iki yerde: ve **أَسِفٌ**’e bak.

**أَسِيفٌ**
**أَسِيفٌ** ذ Kaçıp gitmiş olan bir şey sebebiyle en şiddetli şekilde üzülen, ağıt yakan, yahut pişman olan, (K, * TA,) : (M, TA:) ve üzüntüden çabuk etkilenen, (S, Mgh, K,) ve yufka yürekli; bunun gibi ↓ **أَسُوفٌ**: (S, K:) yahut, bunun gibi ↓ **أَسُوفٌ** (M) ve ↓ **أَسْفَانُ** ve ↓ **آسِفٌ** (M, TA) ve ↓ **أَسِفٌ** , (M,) pek çok üzülen: (M:) yahut üzülmüş: (TA:) ve bazen birincisi, öfkeli ve aynı zamanda üzülen, yahut ağıt yakan mânasına gelir: (S:) çoğulu **أُسَفَآءُ**. (M.) Ayrıca **أَسِفٌ**’e bak. ― -b2- Bir köle: (ISk, S, M, K:) ve bir ücretli işçi: (ISk, M, K:) aşağılanma ve boyun eğme hâllerinden dolayı: müennesi ة ile: (M:) ve çoğulu yukarıdaki gibidir. (S, M.) ― -b3- Bir esir. (TA.) ― -b4- Çok yaşlı bir adam: (K:) çoğulu yukarıdaki gibidir: böylece bir hadiste, böylelerinin öldürülmesi yasaklanmıştır. (TA.) ― -b5- Pek az, yahut hiç, şişmanlamayan kimse. (K.) ― -b6- (farz edilen mecaz:) Hiçbir şeyi bitirmeyen, yahut hiçbir bitki üretmeyen bir bölge, yahut ülke; bunun gibi **أَسِيفَةٌ** ve ↓ **أُسَافَةٌ** ve ↓ **أَسَافَةٌ**: (M:) ve ↓ **أَسَافَةٌ** ayrıca (farz edilen mecaz:) ince, yahut sığ toprak mânasına gelir: (AHn, M:) ve **أَرْضٌ أَسِيفَةٌ**, (mecaz:) ince, yahut sığ toprak; ki pek az, yahut hiç, bir şeyi bitirir, yahut hiçbir bitki üretir: (S:) yahut bitkisi övülmeyen: (A, TA:) yahut, bunun gibi ↓ **أُسَافَةٌ** ve ↓ **أَسَافَةٌ**, (farz edilen mecaz:) ince, yahut sığ toprak: yahut bitki üretmeyen türden: ve ↓ (farz edilen mecaz:) **أَرْضٌ أَسِفَةٌ** pek az, yahut hiç, bitki üretmeyen arazi. (K.)

**أَسَافَةٌ**
**أَسَافَةٌ** ذ [Üzüntü, ağıt, yahut pişmanlık: ve öfke: (1’e bak:) yahut] aşırı üzüntü: ve aşırı öfke: (M:) yahut en şiddetli üzüntü: (K:) **أَسِفَ**’den bir isimdir. (M, K.) ― -b2- Bir kölenin hâli, yahut durumu: (M, K:) ve bir ücretli işçinin. (M.) ― -b3- (mecaz:) Pek az, yahut hiç, bitki üretmeyen arazinin hâli, yahut durumu. (K, TA.) -A2- **أَسِيفٌ**’e bak, üç yerde.

**أَسَافَةٌ**
**أَسَافَةٌ** ذ : **أَسِيفٌ**’e bak, iki yerde.

**آسِفٌ**
**آسِفٌ** آسف : **أَسِيفٌ**’e bak: ve **أَسِفٌ**’e.
