# أسم — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%B3%D9%85/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A3%D8%B3%D9%85/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [أسم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%B3%D9%85.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: أسم

أُسامَةُ: من أَسماء الأَسد، لا يَنْصرِف. وأُسامة:
اسم رجل من ذلك؛ فأَما قوله:
وكأَنِّي في فَحْمة ابن جَمِيرٍ
في نِقابِ الأُسامةِ السِّرْداحِ
فإِنه زاد اللام كقوله:
ولقد نَهَيتُك عن بَنات الأَوْبرِ
وأَما قوله:
عَيْنُ بَكِّي لِسَامةَ بن لُؤَيٍّ
عَلِقَتْ ساقَ سامةَ العَلاَّقهْ
(* قوله «وأما قوله عين بكي إلخ» هذا البيت من قصيدة لاعرابية ترثي بها أسامة ولها حكاية ذكرت في مادة فوق فانظرها).
فإِنه أَراد بقوله لِسامةَ لأُسامة، فحذف الهمز. قال ابن السكيت: يقال هذا أُسامةُ، وهو الأَسدُ، وهو مَعْرِفة؛ قال زهير يَمْدح هَرِم بن سِنان:ولأَنْثَ أَشْجَعُ من أُسامة، إِذ
دُعِيَتْ نزَالِ، ولُجَّ في الذُّعْرِ
وأَما الاسم فنذكره في المعتلّ لأَن الأَلف زائدة. قال ابن بري: وأَما أَسماءُ اسم امرأَة فمختلَف فيها، فمنهم مَن يجعلها فَعلاء والهمزة فيها أَصْل، ومنهم مَن يجعلُها بَدلاً من واو وأَصْلُها عندهم وَسْماء، ومنهم مَن يجعل همزتها قطعاً زائدة ويجعلها جمعَ اسم سميت به المرأَة، قال: ويقوّي هذا الوجه قولهم في تصغيرها سُمَيَّة، ولو كانت الهمزة فيها أَصْلاً لم تحذَف.

### Türkçe

**أُسامَةُ**: aslanın adlarındandır; tenvin almaz. Ve **أُسامة**: bununla (aynı kökten) bir erkeğin adıdır; şu sözüne gelince:

وكأَنِّي في فَحْمة ابن جَمِيرٍ
في نِقابِ **الأُسامةِ** السِّرْداحِ

şüphesiz o, şu sözü gibi **اللام**’ı artırmıştır:

ولقد نَهَيتُك عن بَنات الأَوْبرِ

Ve şu sözüne gelince:

عَيْنُ بَكِّي لِسَامةَ بن لُؤَيٍّ
عَلِقَتْ ساقَ سامةَ العَلاَّقهْ

(* Onun “وأما قوله عين بكي إلخ” sözü: bu beyit, bir bedevî kadının **أسامة** için ağıt yaktığı bir kasidedendir; onun bir hikâyesi vardır, yukarıdaki maddede zikredildi; ona bak.)

Şüphesiz o, **لِسامةَ** sözüyle **لأُسامة**’yi kastetmiştir; hemzeyi hazfetti. İbnü’s-Sikkît dedi: denir ki: bu **أُسامةُ**’dir; o aslandır; ve o marifedir; Züheyr, Hârim b. Sinân’ı överken dedi:

ولأَنْثَ أَشْجَعُ من **أُسامة**، إِذ
دُعِيَتْ نزَالِ، ولُجَّ في الذُّعْرِ

İsme gelince, onu mu‘tel’de zikrederiz; çünkü elif zâiddir. İbn Berrî dedi: ve **أَسماءُ** bir kadının adıdır; onda ihtilâf edilmiştir: onlardan kimi onu **فَعلاء** yapar ve içindeki hemze aslîdir; onlardan kimi onu bir vâvdan bedel yapar ve aslı onların yanında **وَسْماء**’dır; onlardan kimi hemzesini zâid bir قطع yapar ve onu, kadın onunla adlandırıldığı **اسم**’in çoğulu yapar. Dedi: bu vecih, onların onun tasğîrinde **سُمَيَّة** demeleriyle kuvvet kazanır; eğer hemze onda aslî olsaydı, hazfedilmezdi.
