# أسي — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%B3%D9%8A/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A3%D8%B3%D9%8A/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [أسي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%B3%D9%8A.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: أسي

أَسَّيْتُهُ تَأْسِيَةً، أي عَزَّيْتُهُ. وآسَيْتُهُ بمالي مواساةً، أي جعلته إسْوَتي فيه. وواسَيْتُهُ لغةٌ ضعيفةٌ فيه. والإسّوَةُ والأَسْوَةُ بالكسر والضم لغتان، وهي ما يَأْتَسي به الحزين، يتعزَّى به. وجمعها إسىً وأسىً. ثمَّ سُمِّيَ الصبرُ أسىً. وائتَسى به، أي اقتدى. يقال: لا تَأْتَسِ بمن ليس لك بأُسْوَة، أي لا تَقتَدِ بمن ليس لك بقدوة. وتأسَّى به، أي تعزَّى.
وتآسَوْا، أي آسى بعضهم بعضاً. قال الشاعر:
وإنَّ الأولى بالطَفِّ من آلِ هاشمٍ		تآسَوْا فَسَنُّوا للكرام الـتَّـآسِـيا
ولي في فلان إِسْوَةٌ وأُسْوَةٌ، أي قدوةٌ وائتمام. والأسى، مفتوحٌ مقصورٌ: المداواةُ والعلاجُ، وهو الحزنُ أيضاً. وأهل البادية يسمُّون الخاتنة آسِيَةً، كنايةً. والآسِيَةُ أيضاً: السارِيَةُ، والجمع الأَواسي. قال النابغة:
فإنْ تَكُ قد وَدَّعْتَ غير مُذَمَّمٍأَواسِيَ مُلْكٍ أَنْبَتَتْها الأوائلُ
والآسي: الطبيبُ، والجمع الأساةُ.
وأَسيَ على مصيبته بالكسر يأْسى أَسىً، أي حزن وقد أَسِيتُ لفلانٍ، أي حزِنتُ له.

### Türkçe

**أَسَّيْتُهُ تَأْسِيَةً**: yani onu teselli ettim. Ve **آسَيْتُهُ بمالي مواساةً**: yani onu onda kendime eş kıldım. Ve **وواسَيْتُهُ** onda zayıf bir dildir. Ve **الإسّوَةُ** ile **الأَسْوَةُ** kesre ve damme ile iki dildir; o, hüzünlünün kendisiyle **يَأْتَسي** ettiği, kendisiyle teselli bulduğu şeydir. Ve onun çoğulu **إسىً** ve **أسىً**’dır. Sonra sabır **أسىً** diye adlandırıldı. Ve **ائتَسى به**: yani ona uydu. Denir ki: **لا تَأْتَسِ بمن ليس لك بأُسْوَة**: yani senin için örnek olmayan kimseye uyma; yani senin için bir örnek olmayan kimseyi örnek alma. Ve **تأسَّى به**: yani teselli buldu.

Ve **تآسَوْا**: yani bazısı bazısını **آسى** etti. Şair dedi ki:
وإنَّ الأولى بالطَفِّ من آلِ هاشمٍ		تآسَوْا فَسَنُّوا للكرام الـتَّـآسِـيا

Ve “bende falan kimse hakkında **إِسْوَةٌ** ve **أُسْوَةٌ** vardır”: yani örnek ve uyma. Ve **الأسى** (fethalı, maksûr): tedavi ve ilaçtır; o aynı zamanda hüzündür. Ve bedevîler sünnet edeni kinaye olarak **آسِيَةً** diye adlandırırlar. Ve **الآسِيَةُ** ayrıca: direk/sütundur; çoğulu **الأَواسي**’dir. Nâbiga dedi ki:
فإنْ تَكُ قد وَدَّعْتَ غير مُذَمَّمٍأَواسِيَ مُلْكٍ أَنْبَتَتْها الأوائلُ

Ve **الآسي**: tabiptir; çoğulu **الأساةُ**’dır.

Ve **أَسيَ على مصيبته** kesre ile, **يأْسى** **أَسىً**: yani hüzünlendi. Ve “ben falan kimse için **أَسِيتُ**”: yani onun için hüzünlendim.
