# أضض — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%B6%D8%B6/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A3%D8%B6%D8%B6/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [أضض](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%B6%D8%B6.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: أضض

الأَضُّ: المشقَّة؛ أَضَّه الأَمرُ يَؤُضُّه أَضّاً: أَحزنه وجَهَدَه. وأَضَّتْنى إِليك الحاجةُ تَؤُضُّني أَضّاً: أَجْهَدَتْني، وتَئِضُّني أَضّاً وإِضَاضاً: أَلْجَأَتْني واضطرتْني. والإِضَاضُ، بالكسر: المَلجأ؛ قال:
لأَنْعَتَنْ نَعامةً مِيفاضا
خَرْجاءَ، تَغْدُو وتطلُبُ الإِضَاضا
أَي تطلب ملجأً تلجأُ إِليه. وقد ائْتَضَّ فلانٌ إِذا بلغ منه المشقة، وائْتَضَّ إِليه ائْتِضاضاً أَي اضطر إِليه؛ قال رؤبة:
دايَنْتُ أَرْوَى، والدُّيون تُقْضَى،
فَمَطَلَتْ بَعْضاً، وأَدَّتْ بَعْضا،
وهي تَرى ذا حاجةٍ مُؤْتَضَّا
أَي مضطراً مُلْجأً؛ قال ابن سيده: هذا تفسير أَبي عبيد، قال: وأَحسن من ذلك أَن تقول أَي لاجئاً مُحتاجاً، فافهم. وناقةٌ مُؤْتَضَّةٌ إِذا أَخذها كالحُرقة عند نتاجها فَتَصَلَّقت ظَهْراً لبطنٍ ووجدت إِضاضاً أَي حُرْقةً.
والأَضُّ: الكسر كالعَضِّ، وفي بعض نسخ الجمهرة كالهَضّ.

### Türkçe

**الأَضُّ**: meşakkat; iş **أَضَّه** onu **يَؤُضُّه** **أَضّاً**: onu hüzünlendirdi ve onu yordu. Ve ihtiyaç beni sana **أَضَّتْنى** **تَؤُضُّني** **أَضّاً**: beni yordu, ve beni **تَئِضُّني** **أَضّاً** ve **إِضَاضاً**: beni sığınmaya sevk etti ve beni zorladı. Ve **الإِضَاضُ**, kesre ile: sığınak; dedi ki:

Mutlaka niteleyeyim bir devekuşunu, çok sığınak arayan,
çıkık (göğüslü), sabahleyin gider ve **الإِضَاضا**yı arar

Yani sığınacağı bir sığınağı arar. Ve falan kimse **ائْتَضَّ** ettiğinde: ondan meşakkate ulaştı (meşakkat ona erişti); ve ona **ائْتَضَّ** **ائْتِضاضاً** yani ona mecbur kaldı; Rü’be dedi ki:

Ervâ’ya borç verdim, borçlar ödenir,
bir kısmını geciktirdi, bir kısmını ödedi,
ve o, bir ihtiyaç sahibini **مُؤْتَضَّا** görür

Yani mecbur bırakılmış, sığınmaya sevk edilmiş; İbn Sîde dedi ki: bu, Ebû Ubeyd’in tefsiridir; dedi ki: bundan daha güzel olan, “yani sığınmış, muhtaç” demendir; öyleyse anla. Ve **ناقةٌ مُؤْتَضَّةٌ**: doğumu sırasında onu yanma gibi bir şey aldığında, sırtı karna doğru (bükülerek) tırmanır gibi olduğunda ve bir **إِضاضاً** yani bir yanma bulduğunda.

Ve **الأَضُّ**: ısırma gibi kırma; ve Cümhere’nin bazı nüshalarında, ezme gibi.
