# أطد — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%B7%D8%AF/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A3%D8%B7%D8%AF/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [أطد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%B7%D8%AF.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: أطد

باب الطاء والدال و و ا ي ء معهما
ط و د، و ط د، أ ط د مستعملات
طود:
الطَّوْد: الجَبَلُ العظيمُ، وجَمْعُهُ: أَطْوادٌ.
وطد:
وَطَدْتُ الأَرْضَ أَطِدُها طِدَةً، إذا أَثْبتّها بالوطء، أو بالرَّدْس حتّى تَتَصَلَّب.
والمِيطَدةُ: خَشَبةٌ يُوَطَّد بها المكان فيصلب لأساسِ بناءٍ أو غيره. ومنه اشْتُقَّ توطيدُ السُّلطانِ والملك ونحوه، وجاء في شِعْر القُطاميّ: الطّادي يريد به: الواطِد، على القَلب حيث يقول:
ما اعتاد حُبُّ سُلَيْمَى حينَ معتادِ		ولا تَقَضَّى بَوادي دَيْنها الطّادي
أطد:
الأطيدُ، أي: الشَّديدُ الوَكِيدُ، وفي شِعرٍ آخر: أطد، واشتقاق ذلك كلّه من: وَطَدَ.

### Türkçe

باب **الطاء** و**الدال** و**و** **ا** **ي** **ء** معهما
**ط و د**، و**ط د**، **أ ط د** مستعملات

**طود**:
**الطَّوْد**: büyük dağ; onun çoğulu: **أَطْواد**.

**وطد**:
“Yeri **وَطَدْتُ**; onu **أَطِدُها** **طِدَةً** (olarak)” yani onu ayakla basarak yahut çiğneyip ezerek, sertleşinceye kadar sabitleştirdiğim zaman.

**المِيطَدةُ**: yerin kendisiyle sağlamlaştırıldığı bir tahta; böylece bir bina temeli veya başkası için sertleşir. Bundan, sultanı, mülkü ve benzerini sağlamlaştırma (tahkim etme) türetilmiştir. **القُطاميّ**’nin şiirinde gelmiştir: **الطّادي** ile **الواطِد**’i kasteder; kalb üzerine (kalb yoluyla) şöyle dediği yerde:
ما اعتاد حُبُّ سُلَيْمَى حينَ معتادِ		ولا تَقَضَّى بَوادي دَيْنها الطّادي

**أطد**:
**الأطيدُ**: yani, şiddetli, sağlam. Başka bir şiirde: **أطد**; bunun hepsinin iştikakı: **وَطَدَ**’dendir.
