# أغي (أ-غ-ي) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%BA%D9%8A
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A3%D8%BA%D9%8A

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: أ - غ - ي
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 2 sözlük
- Bu sayfa şu yazımları da kapsar: أغى

## Sözlükler (2)

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%BA%D9%8A/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

جاء منه أَغْيٌ في قول حَيَّان بن جُلْبة المحاربي:
فسارُوا بغَيْثٍ فيه أَغْيٌ فَغُرَّبٌ،
فَذُو بَقَرٍ فشَابَةٌ فالذَّرائِحُ
قال أَبو عليّ في التَّذْكِرة: أَغْيٌ ضرب من النبات؛ قال أَبو زيد: وجمعه أَغْياء، قال أَبو عليّ: وذلك غلط إلا أَن يكون مقلوب الفاء إلى موضع اللام.

##### Türkçe

Bundan **أَغْيٌ**, Ḥayyân b. Cülbe el-Muhâribî’nin sözü içinde gelmiştir:

Böylece, içinde **أَغْيٌ** ve **فَغُرَّبٌ** bulunan bir **غَيْثٍ** ile yürüdüler,
sonra **فَذُو بَقَرٍ**; sonra **فشَابَةٌ**; sonra **فالذَّرائِحُ**

Ebû Ali et-Tezkire’de dedi: **أَغْيٌ** bitkiden bir türdür; Ebû Zeyd dedi:
Onun çoğulu **أَغْياء**’dır. Ebû Ali dedi: Bu, **الفاء**’nın yerinin **اللام**’ın yerine çevrilmiş olması durumu müstesna, yanlıştır.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%BA%D9%8A/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

#### Madde başı: أغى

: ( ي *!الأَواغِي :
أَهْمَلَهُ الجَوْهرِيُّ هنا ، وأَوْرَدَه في وغى تِبعاً للَّيْثِ .
وقالَ السّهِيليّ في الرَّوض : هي ( مَفاجِرُ الدِّبارِ في المَزْرَعَةِ ، الواحِدَةُ *!آغِيَةُ ، بالمدِّ والتَّخْفيفِ ويُثَقَّلُ .
قالَ الأزْهرِيُّ : ذَكَرَه اللّيْثُ في وغى ، ولا أَدْرِي مِن أَيْنَ جَعَلَ لامَها واواً والياء أَوْلى بها ، لأَنَّه لا اشْتِقاق لها ولَفْظها الياء ، وهو مِن كَلام أَهْلِ السَّواد ، لأنَّ الهَمْزَةَ والغَيْن لا يَجْتَمِعانِ في بناءِ كلمةٍ واحِدَةٍ .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
*!الأَغْيُ : ضَرْبٌ من النَّباتِ ، قالَهُ أَبو عليِّ في التَّذْكَرِةِ ؛ وبه فُسِّر قَوْل حيان بن جُلْبة المُحاربيِّ :
فسارُوا بغَيْثٍ فيه *!أَغْيٌ فَغُرَّبٌ فَذُو بَقَرٍ فشَابَةٌ فالذَّرائِحُوقالَ أَبو زيْدٍ : جَمْعُه *!أَغْياءَ .
قالَ أَبو عليِّ : ذلِكَ غَلَطٌ إلاَّ أن يكونَ مَقْلوبَ الفاءِ إلى اللامِ .

##### Türkçe

: ( ي *!**الأَواغِي** :
Cevherî onu burada ihmal etti; onu **وغى**’da, Leys’e tâbi olarak zikretti.
Süheylî **الرَّوض**’da dedi ki: O, (tarladaki gübre fışkırmalarıdır); bir tanesi **آغِيَةُ**’dir; med ile ve tahfîf iledir; ve teşdîd edilir.
Ezherî dedi ki: Leys onu **وغى**’da zikretti; onun lâmını nereden **واو** kıldığını bilmiyorum; **الياء** ona daha lâyıktır; çünkü onun için iştikak yoktur ve onun lafzı **الياء**’dır; ve o, sevâd ehlinin kelâmındandır; çünkü hemze ile **الغَيْن** bir tek kelimenin binasında birleşmezler.
Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır:
*!**الأَغْيُ**: nebattan bir darb; onu Ebû Alî **التَّذْكَرِة**’de söyledi; ve onunla, Muhâribî Hayyân b. Culbe’nin sözü tefsir edildi:
فسارُوا بغَيْثٍ فيه *!**أَغْيٌ** فَغُرَّبٌ فَذُو بَقَرٍ فشَابَةٌ فالذَّرائِحُوقالَ أَبو زيْدٍ : onun cem‘i **أَغْياءَ**’dır.
Ebû Alî dedi ki: Bu, fânın lâma maklûb olması hâli müstesna, bir galattır.
