# أفت — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%81%D8%AA/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A3%D9%81%D8%AA/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [أفت](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%81%D8%AA.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: أفت

أَفَتَه عن كذا كأَفَكَه أَي صَرَفَه.
والإِفْتُ: الكريم من الإِبل، وكذلك الأُنثى. وقال أَبو عمرو: الإِفْتُ الكريم. وقال ثعلب: الأَفْتُ، بالفتح، الناقةُ السريعة، وهي التي تَغْلِبُ الإِبلَ على السير؛ وأَنشد لابن أَحمر:
كأَنِّي لم أَقُلْ: عاجِ لأَفْتٍ،
تُراوِحُ بعد هِزَّتِها الرَّسِيما
وفي نسخة: الإِفْتُ، بالكسر. التهذيب، وقول العجاج:
إِذا بَناتُ الأَرْحَبِيِّ الأَفْتِ
(* قوله «إِذا بنات إلخ» عجزه كما في التكملة «قاربن أَقصى غوله بالمت» والغول البعد، بالضم فيهما، والمت المد في السير.)
قال ابن الأَعرابي: الأَفْتُ يعني الناقةَ التي عندها من الصبر والبقاءِ ما ليس عند غيرها، كما قال ابن أَحمر. وقال أَبو عمرو: الإِفْتُ الكريم؛ قال: كذا في نسخة قرئت على شمر:
إِذا بنات الأَرْحَبِيِّ الإِفْتِ
قال ابن الأَعرابي: فلا أَدري، أَهي لغة أَو خطأٌ.

### Türkçe

**أَفَتَه**’yi şundan dolayı (şundan) **أَفَكَه** gibi; yani onu çevirdi (saptırdı).

**الإِفْتُ**: develerden kerim (soylu) olan; dişisi de böyledir. Ebû Amr dedi ki: **الإِفْتُ** kerim olandır. Sa‘leb dedi ki: **الأَفْتُ**, fetha ile, hızlı dişi devedir; o, yürüyüşte develere galip gelen (üstün gelen)dir; İbn Ahmer’den şu beyit okunmuştur:
كأَنِّي لم أَقُلْ: عاجِ لأَفْتٍ،
تُراوِحُ بعد هِزَّتِها الرَّسِيما

Bir nüshada: **الإِفْتُ**, kesra ile. **التهذيب**’de ve el-‘Accâc’ın sözü:
إِذا بَناتُ الأَرْحَبِيِّ الأَفْتِ
(* “إِذا بنات إلخ” sözü: onun ikinci mısraı, **التكملة**’de olduğu üzere: «قاربن أَقصى غوله بالمت»; **الغول** uzaklık (b‘ud)dur; ikisinde de damme iledir; **المت** yürüyüşte uzatma (med)dir.)

İbnü’l-A‘râbî dedi ki: **الأَفْتُ**, İbn Ahmer’in dediği gibi, yanında sabır ve kalıcılıktan başkalarında olmayan şey bulunan dişi deve demektir. Ebû Amr dedi ki: **الإِفْتُ** kerim olandır; dedi ki: Şemr’e okunmuş bir nüshada böyledir:
إِذا بنات الأَرْحَبِيِّ الإِفْتِ
İbnü’l-A‘râbî dedi ki: Artık bilmiyorum; bu bir lehçe midir yoksa bir hata mıdır.
