# أفر — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%81%D8%B1/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A3%D9%81%D8%B1/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [أفر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%81%D8%B1.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: أفر

أفر الرجل يأفر، من حد ضرب، أفرا، بفتح فسكون، وأفورا، بالضم: عدا ووثب، وهو أفار، إذا كان جيد العدو. وأفر الظبي وغيره بالفتح يأفر أفورا، أي شد الإحضار.
 أفر الحر والقدر: اشتد غليانهما، حتى كأنها تنز، وقال الشاعر:
  باخوا وقدر الحرب تغلي أفرا. أفر البعير يأفر أفرا، نشط وسمن بعد الجهد، كأفر، كفرح، أفرا، فيهما. واستأفر البعير كأفر، وهذه عن الصاغاني. أفر الرجل: خف في الخدمة، وإنه ليأفر بين يديه.
 وهو مئفر كمنبر، وهو الذي يسعى بين يدي الرجل ويخدمه. ورجل أفار ومئفر، إذا كان وثابا جيد العدو. أفر الرجل: طرد، يقال: أفرت القوم  طردتهم، نقله الصاغاني. والأفرة، بضمتين وتشديد الراء: الجماعة ذات الجلبة. والأفرة: البلية، يقال: وقع في أفرة، أي بلية، ويقال: الناس في أفرة، يعني الاختلاط، عن الأصمعي، وهكذا ضبطه.
 الأفرة: الشدة، يقال: وقع فلان في أفرة: أي شدة، وقال الفراء الأفرة من الصيف: أوله. وأفرة الحر والشر والشتاء: شدته، ويفتح أولها، مثل جربة، وهذه عن أبي زيد، ويحرك في الكل. وأفران، بالفتح: ة، بنسف، هنا أورده الصغاني فقلده المصنف، وقد يذكر في النون. وأفر، بفتح الهمزة وضم الفاء والراء المشددة: د، بالعراق قريب من نهر جوبر عن الصغاني.
 ومما يستدرك عليه: رجل أشران أفران، وهو إتباع. وأفار ككتان: اسم. ومزائد أفر، لغة في وفر.

### Türkçe

**أفر** adam **يأفر**: şiddetli darbe sınırından; **أفرا** (fetha ile sonra sükûn ile) ve **أفورا** (damme ile): koştu ve sıçradı; ve o **أفار**dır; eğer koşması iyi ise. Ve **أفر** ceylan ve başkası (fetha ile) **يأفر** **أفورا**: yani getirmeyi şiddetlendirdi.

**أفر** sıcaklık ve kazan: ikisinin kaynaması şiddetlendi; hatta sanki o akıyor; şair dedi ki:

  “Yazıklar olsun; ve savaş kazanı **أفرا** kaynıyor.”

**أفر** deve **يأفر** **أفرا**: gayretten sonra canlandı ve semirdi; **كأفر** ( **كفرح** gibi) **أفرا**; ikisinde. Ve deve **استأفر** etti, **كأفر** gibi; bu, **الصاغاني**’dendir. **أفر** adam: hizmette hafifledi; ve şüphesiz o, onun önünde **ليأفر** eder.

Ve o **مئفر**dir ( **كمنبر** gibi); ve o, adamın önünde koşuşturan ve ona hizmet edendir. Ve adam **أفار** ve **مئفر**: eğer sıçrayıcı, koşması iyi ise. **أفر** adam: kovdu; denilir: **أفرت** kavmi: onları kovdum; onu **الصاغاني** nakletti. Ve **الأفرة** (iki damme ile ve **الراء**’yı şeddeli): gürültülü topluluk. Ve **الأفرة**: musibet; denilir: **أفرة**’ye düştü; yani musibet. Ve denilir: insanlar **أفرة** içindedir; yani karışıklık; **الأصمعي**’den; ve onu böyle ضبط etti.

**الأفرة**: şiddet; denilir: falan **أفرة**’ye düştü: yani şiddet. Ve **الفراء** dedi: yazdan **الأفرة**: onun evveli. Ve sıcaklığın, şerrin ve kışın **أفرة**si: onun şiddeti; ve evveli fetha ile de okunur; **جربة** gibi; bu, **أبي زيد**’dendir; ve hepsinde harekelenir. Ve **أفران** (fetha ile): ة, **بنسف**; burada onu **الصغاني** zikretti de musannif onu taklit etti; ve **النون**’da da zikredilebilir. Ve **أفر** (hemzenin fethası ve **الفاء**’nın dammesi ve şeddeli **الراء** ile): د; Irak’ta **نهر جوبر**’a yakın; **الصغاني**’den.

Ve ona istidrâk olunanlardandır: adam **أشران أفران**; ve o, itbâ‘dır. Ve **أفار** ( **ككتان** gibi): isim. Ve **مزائد أفر**: **وفر**’de bir lugat.
