# أفق — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%81%D9%82/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A3%D9%81%D9%82/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [أفق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%81%D9%82.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: أفق

الآفاقُ: النواحي: الواحد أُفْقٌ وأُفَقٌ. ورجلٌ أَفَقيٌّ بفتح الهمزة والغاء، إذا كان من آفاقِ الأرض. حكاه أبو نصر، وبعضهم يقول أُفُقيٌّ بضمهما، وهو القياس. وفرسٌ أُفُقٌ بالضم، أي رائعٌ، وكذلك الأنثى. قال الشاعر:
أُرَجِّلُ لِمَّتي وأَجُرُ ذَيْلـيوتحملُ شِكَّتي أُفُقٌ كُمَيْتُ
والآفِقُ: الذي بلغ النهاية في الكرم، على فاعِلٍ. تقول منه أَفِقَ بالكسر يَأْفَقُ أَفَقاً. وفرسٌ آفِقٌ قوبل من آفِقٍ وآفِقَةٍ، إذا كان كريم الطرفين. والأَفيقُ: الجلد الذي لم تتمّ دباغته، والجمع أَفَقٌ.
وقد أَفَقَ أَديمَه يَأْفِقُهُ أَفْقاً، أي دبغه إلى أن صار أَفيقاً. وقال الأصمعي: يقال للأديم إذا دُبِغَ قبل أن يُخْرَزَ أَفيقٌ، والجمع آفِقَةٌ. ويقال:أفَقَ فلانٌ، إذا ذهب في الأرض. وأَفَقَ في العطاء، أي فَضَّلَ وأعطى بعضاً أكثَرَ من بعض. ومنه قول الأعشى:
ولا المَلَكُ النعمانُ يومَ لَقيتُـهُبِغِبْطَتِهِ يُعطي القُطوطَ ويَأْفِقُ
وأراد بالقُطوطِ كُتبَ الجوائز.

### Türkçe

**الآفاقُ**: yanlar: teki **أُفْقٌ** ve **أُفَقٌ**. Ve bir adam **أَفَقيٌّ**, hemzenin ve ğaynın fethasıyla; eğer yerin **آفاقِ**’ından ise. Bunu Ebû Nasr hikâye etti; ve bazısı **أُفُقيٌّ** der, ikisini de zamme ile; ve o kıyastır. Ve bir at **أُفُقٌ**, zamme ile; yani hayranlık verici; dişisi de böyledir. Şair dedi ki:
**أُرَجِّلُ لِمَّتي وأَجُرُ ذَيْلـيوتحملُ شِكَّتي أُفُقٌ كُمَيْتُ**

Ve **الآفِقُ**: cömertlikte nihayete ulaşmış olan; **فاعِلٍ** üzere. Ondan, kesre ile **أَفِقَ** dersin; **يَأْفَقُ** **أَفَقاً**. Ve bir at **آفِقٌ**, **آفِقٍ** ve **آفِقَةٍ**’den karşılanmış (olan); eğer iki tarafı da soylu ise. Ve **الأَفيقُ**: tabaklaması tamamlanmamış deri; cem‘i **أَفَقٌ**.

Ve muhakkak o, derisini **أَفَقَ** eder; onu **يَأْفِقُهُ** **أَفْقاً**; yani onu, **أَفيقاً** oluncaya kadar tabakladı. Ve el-Asma‘î dedi: deriye, dikilmeden önce tabaklanırsa **أَفيقٌ** denir; cem‘i **آفِقَةٌ**. Ve denir ki: **أفَقَ** falan, eğer yerde gitti ise. Ve **أَفَقَ** bağışta; yani üstün tuttu ve bazısına bazısından daha çok verdi. Ondandır el-A‘şâ’nın sözü:
**ولا المَلَكُ النعمانُ يومَ لَقيتُـهُبِغِبْطَتِهِ يُعطي القُطوطَ ويَأْفِقُ**

Ve **القُطوطِ** ile murat etti: ödül yazıları.
