# أقت (أ-ق-ت) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%82%D8%AA
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A3%D9%82%D8%AA

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: أ - ق - ت
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 2 sözlük
- Bu sayfa şu yazımları da kapsar: ءقت

## Sözlükler (2)

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%82%D8%AA/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الأقت، بالقاف لغة في الوقت، كذا صححه جماعة، أو إبدال، أو لحن، والتأقيت كالتوقيت: تحديد الأوقات. وهو مؤقت، من ذلك.

##### Türkçe

**الأقت**; **القاف** ile, **الوقت** hakkında bir lugattır; böylece onu bir cemaat tashih etti; yahut ibdâldir, yahut lahn’dır. Ve **التأقيت**, **التوقيت** gibi: vakitleri belirleme. Ve o, bundan, **مؤقت**tir.

### [Kitâbullâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%82%D8%AA/sozluk/kitab_allah.md) — Kur'an kullanımından türetilmiş

#### Madde başı: ءقت

ءقت
أَقَتَ - يَأْقُتُ
أَقَتَ - يَأْقُتُ
أَقَّتَ - يُؤَقِّتُ، أُقِّتَ - يُؤَقَّتُ
أَقَتَ - يَأْقُتُ + الفعل أو الأمر: يصير له وقت: يتحدد للفعل أو الأمر موقع في مسار الدهر: تتعين للأمر أو الفعل نقطة زمانية على محور الزمن
أَقَّتَ - يُؤَقِّتُ: على وزن" فَعَّلَ " من " أَقَتَ - يَأْقُتُ " : يجعله " يَأْقُتُ " على وجه الشدة: يضع له وقتاً محدداً بدقة وعناية
أُقِّتَ - يُوَقَّتُ: مبني للمجهول من " أَقَّتَ - يُؤَقِّتُ "
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " بيان المدة الزمنية المتبقية اللازمة لبدء وقوع فعل بعيد عن الوقت الحالي مع الترتيب الأقرب فالأبعد "، وهي:
وَقَتَ - يَقِتُ، أَقَتَ - يَأْقُتُ، أجِلَ - يَأْجَلُ، سَاف - يَسُوفُ - سَوفَ، نَظَرَ - يَنْظُرُ (المتعدي)، أََخِرَ- يَأخُرُ
يفرق لفظاً:
أَقَتَ - يَأْقُتُ + الفعل أو الأمر: يصير له وقت: يتحدد للفعل أو الأمر موقع في مسار الدهر
وَقَتَ - يَقِتُ + الفعل أو الأمر: يصير له وقت: يتحدد للفعل أو الأمر موقع في مسار الدهر

وَقَّت - يُوَقِّتُ - أقتت - وقتت
 	﴿وَإِذَا الرُّسُلُ أُقِّتَتْ(11) لأَيِّ يَوْمٍ أُجِّلَتْ (12) لِيَوْمِ الْفَصْلِ﴾ المرسلات
مختار الصحاح
● [وقت] و ق ت: الوَقْتُ معروف و المِيقاتُ الوقت المضروب للفِعْل والميقات أيضا الموضع يُقال هذا ميقات أهل الشام للموضع الذي يُحرمون منه وتقول وَقَتَهُ بالتخفيف من باب وعد فهو مَوْقُوتٌ إذا بيَّن له وقتا ومنه قوله تعالى ﴿كتابا مَوْقُوتا﴾ أي مفروضا في الأوقات و التَّوْقِيتُ تحديد الأَوْقَاتِ يُقال وَقَّتَهُ ليوم كذا تَوْقِيتاً مثل أَجَّله وقُرئ ﴿وإذا الرُّسُل وُقِّتَت﴾ بالتشديد و وُقِتَتْ أيضا مُخففا و أُقِّتَتْ لغة و المَوْقِتُ كالمَجْلِسِ مَفْعِل من الوقت
الراغب
وقت
- الوقت: نهاية الزمان المفروض للعمل، ولهذا لا يكاد يقال إلا مقدرا نحو قولهم: وقت كذا: جعلت له وقتا. قال تعالى: }إن الصلاة كانت على المؤمنين كتابا موقوتا﴿[النساء/103]. وقوله:﴾وإذا الرسل أقتت﴿[المرسلات/11]. والميقات: الوقت المضروب للشيء، والوعد الذي جعل له وقت. قال عز وجل:﴾إن يوم الفصل ميقاتهم﴿[الدخان/40]،﴾إن يوم الفصل كان ميقاتا﴿[النبأ/17]،﴾إلى ميقات يوم معلوم{ [الواقعة/50]، وقد يقال الميقات للمكان الذي يجعل وقتا للشيء، كميقات الحج.
ملخص اللسان
1) الوَقْتُ: مقدارٌ من الزمانِ، الوَقْتُ  مقدار من الدهر معروف، وأَكثر ما يُستعمل في الماضي، وقد اسْتُعْمِلَ في  المستقبل، فالتَّوْقِيتُ والتَّأْقِيتُ: أَن  يُجْعَل للشيءِ وَقْتٌ يختض به، وهو بيانُ مقدار المُدَّة.  وتقول: وقَّتَ الشيءَ يُوَقِّته، ووَقَتَهُ يَقِتُه إِذا بَيَّنَ  حَدَّه،
2) وكلُّ شيء قَدَّرْتَ له حِيناً، فهو  مُؤَقَّتٌ، إِنَّ  الصلاة كانت على المؤمنين كتاباً مَوْقُوتاً؛ أَي مُؤَقَّتاً مُقَدَّراً؛  وقيل: أَي كُتِبَتْ عليهم في أَوقاتٍ مُوَقَّتة؛ أَي مَفْروضات  في الأَوْقات؛ وقد يكون وَقَّتَ بمعنى أَوْجَبَ عليهم الإِحرامَ في  الحد، والصلاة عند دخول وقْتِها.والمِيقاتُ: الوَقْتُ المضْروبُ للفعل  والموضع.وتقول: وَقَتَه، فهو مَوْقُوت إِذا بَيَّن للفعل وَقْتاً يُفْعَلُ فيه. والتَّوْقيت: تحديدُ الأَوقات.  وتقول: وَقَّتُّه ليوم كذا مثل أَجَّلْته. والمَوْقِتُ، مَفْعِلٌ: مِن  الوَقْت؛وإِذا الرسلُ أُقِّتَتْ. قال الزجاج: جُعل لها وَقْتٌ واحد  للفَصْل في القضاء بين الأُمة؛ وقال الفراء: جُمِعَتْ لوقتها يوم  القيامة؛
3) وكذلك ما قَدَّرْتَ غايتَه، هو مُؤَقَتٌ ، ووَقْتٌ مَوْقُوتٌ ومُوَقَّتٌ: مَحْدُود. ووَقَتَهُ يَقِتُه إِذا بَيَّنَ  حَدَّه، حديث ابن  عباس: لم يَقِتْ رسولُ الله، صلى الله عليه وسلم، في الخمر حَدًّا أَي لم  يُقَدِّرْ، ولم يَحُدَّه بعدد مخصوص. والمِيقاتُ: مصدر الوَقْتِ. والآخرةُ: مِيقاتُ الخلق.والهلالُ: ميقاتُ  الشهر،
4) ، واسْتَعْمَلَ سيبويه لفظ الوَقْتِ في المكان، تشبيهاً بالوقت  في الزمان، لأَنه مقدار مثله، فقال: ويَتَعَدَّى إِلى ما كان وقتاً في  المكان، كمِيلٍ وفَرْسخ وبَرِيد، والجمع: أَوْقاتٌ، وهو المِيقاتُ.والمِيقاتُ: الوَقْتُ المضْروبُ للفعل  والموضع. يقال: هذا مِيقاتُ أَهلِ الشأْم، للموضع الذي يُحْرِمُون منه. ثم اتُّسِعَ فيه فأُطْلِقَ على المكان، فقيل للموضع: مِيقاتٌ، وهو  مِفْعال منه، وأَصله مِوْقاتٌ، فقُلبت الواو ياء لكسرة الميم.ومواضعُ الإِحرام: مواقيتُ الحاجِّ.
لسان العرب
● -   وقت: الوَقْتُ: مقدارٌ من الزمانِ، وكلُّ شيء قَدَّرْتَ له حِيناً، فهو  مُؤَقَّتٌ، وكذلك ما قَدَّرْتَ غايتَه،فهو مُؤَقَتٌ. ابن سيده: الوَقْتُ  مقدار من الدهر معروف، وأَكثر ما يُستعمل في الماضي، وقد اسْتُعْمِلَ في  المستقبل، واسْتَعْمَلَ سيبويه لفظ الوَقْتِ في المكان، تشبيهاً بالوقت  في الزمان، لأَنه مقدار مثله، فقال: ويَتَعَدَّى إِلى ما كان وقتاً في  المكان، كمِيلٍ وفَرْسخ وبَرِيد، والجمع: أَوْقاتٌ، وهو المِيقاتُ.  ووَقْتٌ مَوْقُوتٌ ومُوَقَّتٌ: مَحْدُود. وفي التنزيل العزيز: إِنَّ  الصلاة كانت على المؤمنين كتاباً مَوْقُوتاً؛ أَي مُؤَقَّتاً مُقَدَّراً؛  وقيل: أَي كُتِبَتْ عليهم في أَوقاتٍ مُوَقَّتة؛ وفي الصحاح: أَي مَفْروضات  في الأَوْقات؛ وقد يكون وَقَّتَ بمعنى أَوْجَبَ عليهم الإِحرامَ في  الحد، والصلاة عند دخول وقْتِها.والمِيقاتُ: الوَقْتُ المضْروبُ للفعل  والموضع. يقال: هذا مِيقاتُ أَهلِ الشأْم، للموضع الذي يُحْرِمُون منه. وفي  الحديث: أَنه وَقَّتَ لأَهل المدينة ذا الحُلَيْفة؛ قال ابن الأَثير: وقد  تكرر التَّوْقيت والمِيقاتُ، قال: فالتَّوْقِيتُ والتَّأْقِيتُ: أَن  يُجْعَل للشيءِ وَقْتٌ يختض به، وهو بيانُ مقدار المُدَّة.  وتقول: وقَّتَ الشيءَ يُوَقِّته، ووَقَتَهُ يَقِتُه إِذا بَيَّنَ  حَدَّه، ثم اتُّسِعَ فيه فأُطْلِقَ على المكان، فقيل للموضع: مِيقاتٌ، وهو  مِفْعال منه، وأَصله مِوْقاتٌ، فقُلبت الواو ياء لكسرة الميم. وفي حديث ابن  عباس: لم يَقِتْ رسولُ الله، صلى الله عليه وسلم، في الخمر حَدًّا أَي لم  يُقَدِّرْ، ولم يَحُدَّه بعدد مخصوص. والمِيقاتُ: مصدر الوَقْتِ.  والآخرةُ: مِيقاتُ الخلق. ومواضعُ الإِحرام: مواقيتُ الحاجِّ. والهلالُ: ميقاتُ  الشهر، ونحو ذلك كذلك.  وتقول: وَقَتَه، فهو مَوْقُوت إِذا بَيَّن للفعل وَقْتاً يُفْعَلُ فيه.  والتَّوْقيت: تحديدُ الأَوقات.  وتقول: وَقَّتُّه ليوم كذا مثل أَجَّلْته. والمَوْقِتُ، مَفْعِلٌ: مِن  الوَقْت؛ قال العجاج:  والجامعُ الناسِ ليوم المَوْقِتِ  وقوله تعالى: وإِذا الرسلُ أُقِّتَتْ. قال الزجاج: جُعل لها وَقْتٌ واحد  للفَصْل في القضاء بين الأُمة؛ وقال الفراء: جُمِعَتْ لوقتها يوم  القيامة؛ واجْتَمع القُرّاء على همزها، وهي في قراءة عبد الله: وُقِّتَتْ،  وقرأَها أَبو جعفر المَدَنيُّ وُقِتَتْ، خفيفة بالواو، وإِنما همزت لأَن  الواو إِذا كانت أَولَ حرف وضُمَّتْ، هُمِزت؛ يقال: هذه أُجُوهٌ حسانٌ  بالهمز، وذلك لأَن ضمة الواو ثقيلة، وأُقِّتَتْ لغة، مثل وُجُوه  وأُجُوه.
مقاييس اللغة:
(وقت) الواو والقاف والتاء: أصلٌ يدلُّ على حَدِّ شيءٍ وكُنْهه في زمان وغيرِه. منه الوقْت: الزَّمان المعلوم. والموقوت: الشَّيء المحدود. [و] المِيقاتُ: المصير للوَقْت. وقَتَ له كذا ووَقَّته، أي حدَّدَه. قال الله عزَّ وجلّ: ﴿إنَّ الصَّلاَةَ كانَتْ عَلَى المُؤْمِنِينَ كِتَاباً مَوْقُوتاً﴾ [النساء 103].
القاموس المحيط:
الأَقْتُ والتَّأقِيتُ تَحديدُ الأوْقاتِ.
القاموس المحيط:
الوَقْتُ المِقْدارُ من الدَّهْرِ، وأكْثَرُ ما يُسْتَعْمَلُ في الماضي، كالمِيقاتِ، وتَحْديدُ الْأَوْقاتِ، كالتَّوْقيتِ. و " كِتاباً مَوْقُوتاً " ، أي مَفْروضاً في الْأَوْقاتِ. ومِيقاتُ الحاجِّ مَوْضعُ إحْرامِهِمْ.
وقُرِئ: " وإذا الرُّسُلُ وُقِّتَتْ " ، فوعِلَتْ من المُواقَتة. ووَقْتٌ مَوْقُوتٌ ومُوَقَّتٌ: مَحْدودٌ، والمَوْقِتُ، كمَجْلِسٍ: مَفْعِلٌ منه.
تاج العروس:
أ ق ت
الأَقْتُ بالقاف لغةٌ في الوقْت كذا صَحَّحه جماعة أو إبدالٌ أو لحن والتَّأْقيت كالتَّوقيتِ : تَحْديد الأوْقاتِ . وهو مُؤَقَّت من ذلك
و - ق - ت
" الوقت " : مقدار من الزمان . كذا في المصباح . وكل شيء قدرت له حينا فهو موقت وكذلك ما قدرت غايته فهو موقت . وفي البصائر : الوقت : نهاية الزمان المفروض للعمل ؛ ولهذا لا تكاد تقول إلا مقيدا . وفي المحكم : الوقت : " المقدار من الدهر وأكثر ما يستعمل في الماضي " وقد استعمل في المستقبل واستعمل سيبويه لفظ الوقت في المكان تشبيها بالوقت في الزمان ؛ لأنه مقدار مثله فقال : ويتعدى إلى ما كان وقتا في المكان كميل وفرسخ وبريد والجمع أوقات " كالميقات " وفرق بينهما جماعة بأن الأول مطلق والثاني وقت قدر فيه عمل من الأعمال قاله في العناية . الوقت " : تحديد الأوقات كالتوقيت " تقول : وقته ليوم كذا مثل أجلته .قال ابن الأثير :وقد تكرر التوقيت والميقات قال :فالتوقيت والتأقيت أن يجعل للشيء وقت يختص به وهو بيان مقدار المدة . وتقول : وقت الشيء يوقته ووقته يقته إذا بين حده ثم اتسع فيه فأطلق على المكان فقيل للموضع ميقات . " وهو مفعال منه وأصله موقات فقلبت الواو ياء لكسرة الميم " . وفي حديث ابن عباس رضي الله عنهما : " لم يقت رسول الله صلى الله عليه وسلم في الخمر حدا ؛ أي لم يقدر ولم يحده بعدد مخصوص . في التنزيل العزيز " إن الصلاة كانت على المؤمنين " كتابا موقوتا " أي " موقتا مقدرا . وقيل : أي كتبت عليهم في أوقات موقتة . وفي الصحاح أي " مفروضا في الأوقات " قد يكون وقت بمعنى أوجب عليهم الإحرام في الحج والصلاة عند دخول وقتهما . والميقات : الوقت المضروب للفعل . والموضع يقال : هذا ميقات أهل الشام للموضع الذي يحرمون منه وفي الحديث " أنه وقت لأهل المدينة ذا الحليفة " . و " ميقات الحاج : موضع إحرامهم " وعبارة النهاية : ومواضع الإحرام : مواقيت الحاج والهلال ميقات الشهر ونحو ذلك كذلك . وتقول : وقته فهو موقوت إذا بين للفعل وقتا يفعل فيه في التنزيل العزيز : " وإذا الرسل أقتت " قال الزجاج : جعل لها وقت واحد للفصل في القضاء بين الأمة . وقال الفراء : جمعت لوقتها يوم القيامة . واجتمع القراء على همزها وهي في قراءة عبد الله " وقتت " وقرأها أبو جعفر المديني وقتت خفيفة بالواو وإنما همزت لأن الواو إذا كانت أول حرف وضمت همزت " يقال هذه أجوه حسان بالهمز وذلك لأن ضمة الواو ثقيلة " وأقتت لغة مثل وجوه وأجوه . " قرىء : وإذا الرسل ووقتت فوعلت من المواقتة " وهي من الشواذ وهكذا قرأ جماعة . " ووقت موقوت وموقت " أي " محدود " وقد تقدم تصريفهما . " والموقت كمجلس مفعل منه " أي من الوقت قال العجاج :
" والجامع الناس ليوم الموقت ومما يستدرك عليه : الموقت : كمحدث : من يراعي الأوقات والأظلة وقد اشتهر به جماعة

##### Türkçe

ءقت
**أَقَتَ - يَأْقُتُ**
**أَقَتَ - يَأْقُتُ**
**أَقَّتَ - يُؤَقِّتُ**، **أُقِّتَ - يُؤَقَّتُ**
**أَقَتَ - يَأْقُتُ** + fiil veya emir: onun için bir vakit olur: fiil veya emir için dehrin akışı içinde bir mevki belirlenir: emir veya fiil için zaman ekseni üzerinde bir zamansal nokta tayin olunur
**أَقَّتَ - يُؤَقِّتُ**: **" فَعَّلَ "** vezninde, **" أَقَتَ - يَأْقُتُ "**’tan: onu şiddet veçhi üzere **" يَأْقُتُ "** kılar: ona, dakiklik ve ihtimamla belirlenmiş bir vakit koyar
**أُقِّتَ - يُوَقَّتُ**: **" أَقَّتَ - يُؤَقِّتُ "**’un meçhul bina edileni

Ve lafız, **" بيان المدة الزمنية المتبقية اللازمة لبدء وقوع فعل بعيد عن الوقت الحالي مع الترتيب الأقرب فالأبعد "** lafızlar grubuna mensuptur; bunlar:
**وَقَتَ - يَقِتُ**، **أَقَتَ - يَأْقُتُ**، **أجِلَ - يَأْجَلُ**، **سَاف - يَسُوفُ - سَوفَ**، **نَظَرَ - يَنْظُرُ (المتعدي)**، **أََخِرَ- يَأخُرُ**

Lafız bakımından ayırt edilir:
**أَقَتَ - يَأْقُتُ** + fiil veya emir: onun için bir vakit olur: fiil veya emir için dehrin akışı içinde bir mevki belirlenir
**وَقَتَ - يَقِتُ** + fiil veya emir: onun için bir vakit olur: fiil veya emir için dehrin akışı içinde bir mevki belirlenir

**وَقَّت - يُوَقِّتُ - أقتت - وقتت**
﴿Ve elçiler **أُقِّتَتْ**(11) hangi güne ertelendiler (12) ayırma gününe﴾ el-Murselât

Muhtâr es-Sıhâh
● [وقت] **و ق ت**: **الوَقْتُ** bilinen (mâruf)tur; **المِيقاتُ** fiil için vurulmuş (belirlenmiş) vakittir; ve **الميقات** ayrıca mekândır; “Bu, Şam ehlinin mîkâtıdır” denir: ihrama girdikleri yer için. Ve “**وَقَتَهُ**” dersin, tahfîf ile, **وعد** bâbından; o hâlde o **مَوْقُوتٌ** olur; ona bir vakit beyan ettiği zaman. Ve ondan, Yüce Allah’ın sözü: ﴿**كتابا مَوْقُوتا**﴾ yani vakitlerde farz kılınmış. Ve **التَّوْقِيتُ** vakitleri belirlemektir; “**وَقَّتَهُ** li-yevmi kezâ **تَوْقِيتاً**” denir; **أَجَّله** gibi. Ve ﴿**وإذا الرُّسُل وُقِّتَت**﴾ şeddeli olarak okunmuştur; ve **وُقِتَتْ** da muhaffef olarak; ve **أُقِّتَتْ** bir lugattır. Ve **المَوْقِتُ** **المَجْلِسِ** gibi, vakitten **مَفْعِل**’dir.

er-Râgıb
وقت
- **الوقت**: amel için farz kılınmış zamanın sonudur; bunun için, takdir edilmiş olmaksızın neredeyse söylenmez; onların sözü gibi: “**وقت كذا**”: ona bir vakit kıldım. Yüce Allah dedi: }**إن الصلاة كانت على المؤمنين كتابا موقوتا**﴿[en-Nisâ/103]. Ve O’nun sözü:﴾**وإذا الرسل أقتت**﴿[el-Murselât/11]. Ve **الميقات**: şey için vurulmuş vakittir; ve kendisine vakit kılınmış vaaddir. Aziz ve Celil dedi:﴾**إن يوم الفصل ميقاتهم**﴿[ed-Duhân/40]،﴾**إن يوم الفصل كان ميقاتا**﴿[en-Nebe’/17]،﴾**إلى ميقات يوم معلوم**{ [el-Vâkıa/50]. Ve bazen **الميقات** şey için vakit kılınan mekân için söylenir; hac mîkâtı gibi.

Lisân özeti
1) **الوَقْتُ**: zamandan bir miktardır; **الوَقْتُ** dehrden bilinen bir miktardır; en çok geçmişte kullanılır; gelecekte de kullanılmıştır. Şu hâlde **التَّوْقِيتُ** ve **التَّأْقِيتُ**: bir şeye, kendisine mahsus bir vakit kılınmasıdır; o, müddetin miktarını beyan etmektir. Ve dersin: **وقَّتَ** şeyi **يُوَقِّته**; ve **وَقَتَهُ يَقِتُه**: haddini beyan ettiği zaman.
2) Ve her şey ki ona bir zaman takdir ettin, o **مُؤَقَّتٌ**’tir. “Şüphesiz namaz, müminler üzerine vakitli bir kitap olmuştur”; yani **مُؤَقَّتاً مُقَدَّراً**; ve denildi: yani üzerlerine, vakitlendirilmiş vakitlerde yazıldı; yani vakitlerde farz kılınmışlar. Ve **وَقَّتَ** bazen, onlara sınırda ihramı vacip kılmak ve vaktinin girişi عندında namaz (kılmak) manasında olur. Ve **المِيقاتُ**: fiil için vurulmuş vakit ve mekândır. Ve dersin: **وَقَتَه**; o hâlde o **مَوْقُوت**’tur; fiil için, içinde yapılacağı bir vakit beyan ettiği zaman. Ve **التَّوْقيت**: vakitleri belirlemektir. Ve dersin: “**وَقَّتُّه** li-yevmi kezâ” **أَجَّلْته** gibi. Ve **المَوْقِتُ**، **مَفْعِلٌ**: **الوَقْت**’ten. Ve “Ve elçiler **أُقِّتَتْ**”. ez-Zeccâc dedi: ümmet arasında hükümde ayırma için ona bir tek vakit kılındı. Ve el-Ferrâ dedi: kıyamet günü, vaktine toplandı.
3) Ve كذلك, gayesini takdir ettiğin şey: o **مُؤَقَتٌ**’tir. Ve **وَقْتٌ مَوْقُوتٌ** ve **مُوَقَّتٌ**: sınırlıdır. Ve **وَقَتَهُ يَقِتُه**: haddini beyan ettiği zaman. İbn Abbâs hadisi: Resûlullah, sallallahu aleyhi ve sellem, şarapta bir had **لم يَقِتْ**; yani takdir etmedi ve onu muayyen bir sayı ile sınırlandırmadı. Ve **المِيقاتُ**: **الوَقْتِ**’in masdarıdır. Ve âhiret: خلقın mîkâtıdır. Ve hilâl: ayın mîkâtıdır.
4) Ve Sîbeveyh, **الوَقْتِ** lafzını mekânda kullandı; zamandaki vakte benzetme olarak; çünkü o da onun gibi bir miktardır. Şöyle dedi: ve mekânda vakit olan şeye geçişli olur; mil, fersah ve بريد gibi. Ve cem‘i: **أَوْقاتٌ**; o, **المِيقاتُ**tır. Ve **المِيقاتُ**: fiil için vurulmuş vakit ve mekândır. Denir: “Bu, Şam ehlinin **مِيقاتُ**ıdır”: ihrama girdikleri yer için. Sonra onda genişletildi de mekâna ıtlak olundu; böylece yere **مِيقاتٌ** denildi; o, ondan **مِفْعال**dır; aslı **مِوْقاتٌ**tır; mîm’in kesresi sebebiyle vav yâ’ya çevrildi. Ve ihram yerleri: hacının **مواقيتُ**idir.

Lisânü’l-Arab
● - **وقت**: **الوَقْتُ**: zamandan bir miktardır; ve her şey ki ona bir zaman takdir ettin, o **مُؤَقَّتٌ**’tir; ve كذلك, gayesini takdir ettiğin şey, o **مُؤَقَتٌ**’tir. İbn Sîde: **الوَقْتُ** dehrden bilinen bir miktardır; en çok geçmişte kullanılır; gelecekte de kullanılmıştır. Ve Sîbeveyh, **الوَقْتِ** lafzını mekânda kullandı; zamandaki vakte benzetme olarak; çünkü o da onun gibi bir miktardır. Şöyle dedi: ve mekânda vakit olan şeye geçişli olur; mil, fersah ve بريد gibi. Ve cem‘i: **أَوْقاتٌ**; o, **المِيقاتُ**tır. Ve **وَقْتٌ مَوْقُوتٌ** ve **مُوَقَّتٌ**: sınırlıdır. Aziz tenzilde: “Şüphesiz namaz, müminler üzerine vakitli bir kitap olmuştur”; yani **مُؤَقَّتاً مُقَدَّراً**; ve denildi: yani üzerlerine, vakitlendirilmiş vakitlerde yazıldı. Ve Sıhâh’ta: yani vakitlerde farz kılınmışlar. Ve **وَقَّتَ** bazen, onlara sınırda ihramı vacip kılmak ve vaktinin girişi عندında namaz (kılmak) manasında olur. Ve **المِيقاتُ**: fiil için vurulmuş vakit ve mekândır. Denir: “Bu, Şam ehlinin **مِيقاتُ**ıdır”: ihrama girdikleri yer için. Ve hadiste: Medine ehli için Zü’l-Huleyfe’yi **وَقَّتَ** ettiği. İbnü’l-Esîr dedi: **التَّوْقيت** ve **المِيقاتُ** tekrar etmiştir; dedi ki: **فالتَّوْقِيتُ والتَّأْقِيتُ**: bir şeye, kendisine mahsus bir vakit kılınmasıdır; o, müddetin miktarını beyan etmektir. Ve dersin: **وقَّتَ** şeyi **يُوَقِّته**; ve **وَقَتَهُ يَقِتُه**: haddini beyan ettiği zaman. Sonra onda genişletildi de mekâna ıtlak olundu; böylece yere **مِيقاتٌ** denildi; o, ondan **مِفْعال**dır; aslı **مِوْقاتٌ**tır; mîm’in kesresi sebebiyle vav yâ’ya çevrildi. Ve İbn Abbâs hadîsinde: Resûlullah, sallallahu aleyhi ve sellem, şarapta bir had **لم يَقِتْ**; yani takdir etmedi ve onu muayyen bir sayı ile sınırlandırmadı. Ve **المِيقاتُ**: **الوَقْتِ**’in masdarıdır. Ve âhiret: خلقın mîkâtıdır. Ve ihram yerleri: hacının **مواقيتُ**idir. Ve hilâl: ayın mîkâtıdır; ve bunun benzeri, كذلك. Ve dersin: **وَقَتَه**; o hâlde o **مَوْقُوت**’tur; fiil için, içinde yapılacağı bir vakit beyan ettiği zaman. Ve **التَّوْقيت**: vakitleri belirlemektir. Ve dersin: “**وَقَّتُّه** li-yevmi kezâ” **أَجَّلْته** gibi. Ve **المَوْقِتُ**، **مَفْعِلٌ**: **الوَقْت**’ten. el-Acçâc dedi:
Ve insanları **يوم المَوْقِتِ** için toplayan.
Ve Yüce Allah’ın sözü: “Ve elçiler **أُقِّتَتْ**”. ez-Zeccâc dedi: ümmet arasında hükümde ayırma için ona bir tek vakit kılındı. Ve el-Ferrâ dedi: kıyamet günü, vaktine toplandı. Ve kurrâ, onun hemzelenmesi üzerinde icmâ etti; ve o, Abdullah’ın kıraatinde: **وُقِّتَتْ**. Ve Ebû Ca‘fer el-Medenî onu **وُقِتَتْ** okudu; vav ile hafif. Hemzelenmesi ancak şundandır: vav, ilk harf olduğu ve dammelendiği zaman hemzelenir. Denir: “Bunlar güzel **أُجُوهٌ**” hemze ile; bu, vavın dammesinin ağır olmasındandır. Ve **أُقِّتَتْ** bir lugattır; **وُجُوه** ve **أُجُوه** gibi.

Mekâyîsü’l-Luğa:
(**وقت**) vav, kāf ve tâ: bir asl (kök)tur; bir şeyin zamanında ve başkasında haddine ve künhüne delâlet eder. Ondan **الوقْت**: bilinen zamandır. Ve **الموقوت**: sınırlı şeydir. Ve **المِيقاتُ**: vakte varıştır. “Ona şöyle **وقَتَ** etti” ve “onu **وَقَّته**”: yani onu sınırladı. Aziz ve Celil Allah dedi: ﴿Şüphesiz namaz, müminler üzerine vakitli bir kitap olmuştur﴾ [en-Nisâ 103].

el-Kâmûsü’l-Muhît:
**الأَقْتُ** ve **التَّأقِيتُ**: vakitleri belirlemektir.

el-Kâmûsü’l-Muhît:
**الوَقْتُ**: dehrden bir miktardır; en çok geçmişte kullanılır; **كالمِيقاتِ**. Ve vakitleri belirlemek, **كالتَّوْقيتِ**. Ve “**كِتاباً مَوْقُوتاً**”: yani vakitlerde farz kılınmış. Ve hacının **مِيقاتُ**ı: onların ihram yeridir.
Ve şöyle okunmuştur: “Ve elçiler **وُقِّتَتْ**”; o hâlde **فوعِلَتْ** **المُواقَتة**’den. Ve **وَقْتٌ مَوْقُوتٌ** ve **مُوَقَّتٌ**: sınırlıdır. Ve **المَوْقِتُ**، **كمَجْلِسٍ**: ondan **مَفْعِلٌ**’dir.

Tâcü’l-Arûs:
**أ ق ت**
**الأَقْتُ** kāf ile, **الوقْت**’te bir lugattır; böylece bir جماعة onu sahih kıldı; yahut ibdâldir yahut lahn. Ve **التَّأْقيت** **كالتَّوقيتِ**: vakitleri belirlemektir. Ve o, bundan **مُؤَقَّت**tir.

**و - ق - ت**
**" الوقت "**: zamandan bir miktardır. Misbâh’ta böyle. Ve her şey ki ona bir zaman takdir ettin, o **موقت**tur; ve كذلك, gayesini takdir ettiğin şey, o **موقت**tur. Ve el-Besâir’de: **الوقت**: amel için farz kılınmış zamanın sonudur; bunun için, kayıtlı olmaksızın neredeyse söylemezsin. Ve el-Muhkem’de: **الوقت**: “dehrden miktar; en çok geçmişte kullanılır”; gelecekte de kullanılmıştır. Ve Sîbeveyh, **الوقت** lafzını mekânda kullandı; zamandaki vakte benzetme olarak; çünkü o da onun gibi bir miktardır. Şöyle dedi: ve mekânda vakit olan şeye geçişli olur; mil, fersah ve بريد gibi. Ve cem‘i: **أوقات**; **كالميقات**. Ve bir جماعة, ikisi arasında fark koydu: birincisi mutlak, ikincisi ise amellerden bir amel için takdir edilmiş vakittir; el-İnâye’de böyle dedi. **الوقت**: vakitleri belirlemek, **كالتوقيت**. Dersin: “Onu şu gün için **وقته**” **أجلته** gibi. İbnü’l-Esîr dedi: **التوقيت** ve **الميقات** tekrar etmiştir; dedi ki: **فالتوقيت والتأقيت** bir şeye, kendisine mahsus bir vakit kılınmasıdır; o, müddetin miktarını beyan etmektir. Ve dersin: **وقت** şeyi **يوقته**; ve **وقته يقته**: haddini beyan ettiği zaman. Sonra onda genişletildi de mekâna ıtlak olundu; böylece yere **ميقات** denildi. “Ve o, ondan **مفعال**dır; aslı **موقات**tır; mîm’in kesresi sebebiyle vav yâ’ya çevrildi.” Ve İbn Abbâs, Allah ikisinden razı olsun, hadîsinde: “Resûlullah, sallallahu aleyhi ve sellem, şarapta bir had **لم يقت**”; yani takdir etmedi ve onu muayyen bir sayı ile sınırlandırmadı. Aziz tenzilde: “Şüphesiz namaz, müminler üzerine” “**كتابا موقوتا**”; yani “vakitlendirilmiş, takdir edilmiş”. Ve denildi: yani üzerlerine, vakitlendirilmiş vakitlerde yazıldı. Ve Sıhâh’ta: yani “vakitlerde farz kılınmış”. **وقت** bazen, onlara hacda ihramı ve namazı vakitlerinin girişi عندında vacip kılmak manasındadır. Ve **الميقات**: fiil için vurulmuş vakittir. Ve mekân: “Bu, Şam ehlinin **ميقات**ıdır” denir: ihrama girdikleri yer için. Ve hadiste: “Medine ehli için Zü’l-Huleyfe’yi **وقت** etti.” Ve “haccın **ميقات**ı: onların ihram yeridir.” Nihâye’nin ibaresi: “Ve ihram yerleri: hacının **مواقيت**idir; ve hilâl: ayın **ميقات**ıdır; ve bunun benzeri, كذلك.” Ve dersin: **وقته**; o hâlde o **موقوت**tur; fiil için, içinde yapılacağı bir vakit beyan ettiği zaman. Aziz tenzilde: “Ve elçiler **أقتت**”. ez-Zeccâc dedi: ümmet arasında hükümde ayırma için ona bir tek vakit kılındı. Ve el-Ferrâ dedi: kıyamet günü, vaktine toplandı. Ve kurrâ, onun hemzelenmesi üzerinde icmâ etti; ve o, Abdullah’ın kıraatinde: “**وقتت**”. Ve Ebû Ca‘fer el-Medenî onu “**وقتت**” okudu; vav ile hafif. Hemzelenmesi ancak şundandır: vav, ilk harf olduğu ve dammelendiği zaman hemzelenir. “Bunlar güzel **أجوه**” denir, hemze ile; bu, vavın dammesinin ağır olmasındandır. Ve **أقتت** bir lugattır; **وجوه** ve **أجوه** gibi. “Şöyle okunmuştur: Ve elçiler **ووقتت**; o hâlde **فوعلت** **المواقتة**’den.” Ve o, şâzlardan olup; böylece bir جماعة okumuştur. Ve “**وقت موقوت وموقت**”: yani “sınırlı”; ikisinin tasrifi daha önce geçti. Ve “**والموقت كمجلس مفعل منه**”: yani vakitten. el-Acçâc dedi:
“Ve insanları **ليوم الموقت** için toplayan.
Ve bundan istidrâk edilenlerdendir: **الموقت**، **كمحدث**: vakitleri ve gölgeleri gözeten; ve onunla bir جماعة meşhur olmuştur.”
