# أكك — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%83%D9%83/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A3%D9%83%D9%83/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [أكك](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%83%D9%83.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: أكك

لأَكَّةُ: الشديدة من شدائد الدهر. والأَكَّةُ: شدة الحرّ وسكونُ الريح مثل الأَجَّةِ، إِلا أَن الأَجَّة التَّوَهُّج والأَكَّةَ الحر المُحْتَدِمُ
الذي لا ريح فيه. ويقال: أَصابتنا أَكَّة؛ ويوم أَكٌّ وأَكِيكٌ وقد أَكَّ يومُنا يَؤُكُّ أَكّاً وأْتَكَّ، وهو افتعل منه، وليلة أَكَّة كذلك. وحكى ثعلب: يوم عَكّ أَكّ شديد الحرّ مع لِينٍ واحتباس ريح؛ حكاها مع أَشياء إِتباعية، قال: فلا أَدري أَذَهب به إِلى أَنه شديد الحرّ وأَنه يفصل من عَكٍّ كما حكاه أَبو عبيد وغيره. وفي الموعب: ويوم عَكٌّ أَكّ حار ضَيق غام
(* قوله: غام؛ هكذا في الأصل)، وعَكِيك أَكِيكٌ. والأَكَّة: فَوْرة شديدة في القَيْظ وهو الوقت الذي تَرْكُد فيه الريح. التهذيب: يوم ذواأَكّ ودوأَكَّة وقد ائتَكَّ وهو يوم مُؤتَكّ، وكذلك في وُجوهه، ويقال: إِن في نفسه عليّ لأَكَّة أَي حِقْداً. وقال أَبو زيد: رماه الله بالأَكَّةِ أَي بالموت. وأْتَكَّ فلان من أَمر أَرْمَضَه وأَكَّهُ يَؤُكُّه أَكّاً: ردَّه والأَكَّة: الزحمة؛ قال:
إِذا الشَّرِيبُ أَخَذَتْه أَكَّهْ،
فَخَلِّه حتى يَبُكَّ بَكَّهْ
في الموعب: الشَّرِيبُ
الذي يسقي إِبله مع إِبلك، يقول: فخله يورد إِبله الحوض فتَباكُّ عليه أَي تزدحم فيسقي إِبله سقيه؛ قال:
تَضَرَّجَتْ أَكَّاتُه وغَمَمُهْ
الأَكَّةُ: الضيقُ والزحمة. وأكَّه يَؤُكُّه أَكّاً: زاحمه. وأْتَكَّ الوِرْدُ: ازدحم، معنى الورْد جماعة الإِبل الواردة. وأْتَكَّ من ذلك الأَمر: عظم عليه وأَنِفَ منه.

### Türkçe

**لأَكَّةُ**: zamanın şiddetlerinden olan şiddetli (hâl). Ve **الأَكَّةُ**: sıcağın şiddeti
ve rüzgârın durması; **الأَجَّةِ** gibi, ancak **الأَجَّة** parlayıp alevlenmedir; **الأَكَّة** ise
içinde rüzgâr bulunmayan, tutuşup alevlenen sıcaktır. Ve denilir: Bize bir **أَكَّة** isabet etti; ve **يوم أَكٌّ** ve **أَكِيكٌ**; ve günümüz **أَكَّ** eder, **يَؤُكُّ** **أَكّاً** ve **أْتَكَّ**; o, ondan **افتعل** babıdır; ve gece **أَكَّة** de böyledir.
Ve Sa‘leb nakletti: **يوم عَكّ أَكّ**; rüzgârın yumuşaklığı ve hapsolmasıyla birlikte, sıcağı şiddetli (gün); onu, tâbi‘î (peşinden gelen) şeylerle birlikte nakletti; dedi ki: Bilmiyorum, onu, sıcağın şiddetli oluşuna ve **عَكٍّ**’dan ayrılıp (farklılaşıp) oluşuna mı götüreyim; Ebû Ubeyd ve başkalarının naklettiği gibi. Ve **الموعب**’da: **يوم عَكٌّ أَكّ**; sıcak, dar, **غام**
(* sözü: **غام**; asılda böyledir), ve **عَكِيك أَكِيكٌ**. Ve **الأَكَّة**:
**القَيْظ**’da şiddetli bir kabarma; o, rüzgârın durgunlaştığı vakittir. **التهذيب**: **يوم ذواأَكّ** ve **دوأَكَّة**; ve **ائتَكَّ** etmiş olur; o, **يوم مُؤتَكّ**tur; ve bunun yüzlerinde (çeşitlerinde) de böyledir. Ve denilir: Onun nefsinde bana karşı bir **لأَكَّة** vardır; yani bir kin. Ebû Zeyd dedi: Allah onu **بالأَكَّةِ** ile attı; yani ölüm ile. Ve falan kimse, kendisini yakan ve bunaltan bir işten **أْتَكَّ** etti. Ve **أَكَّهُ يَؤُكُّه أَكّاً**: onu geri çevirdi. Ve **الأَكَّة**: izdiham; dedi ki:
إِذا الشَّرِيبُ أَخَذَتْه أَكَّهْ،
فَخَلِّه حتى يَبُكَّ بَكَّهْ
**الموعب**’da: **الشَّرِيبُ**
develerini senin develerinle birlikte sulayan kimsedir; der ki: Onu bırak; develerini havuza götürsün; üzerine **تَباكُّ** eder; yani sıkışıp izdihamlaşır; böylece develerini, onun sulaması gibi sular; dedi ki:
تَضَرَّجَتْ أَكَّاتُه وغَمَمُهْ
**الأَكَّةُ**: darlık ve izdihamdır. Ve **أكَّه يَؤُكُّه أَكّاً**: onunla izdihamlaştı. Ve **أْتَكَّ الوِرْدُ**: izdihamlaştı; **الوِرْد**’ün manası, gelen (suya varan) develer topluluğudur. Ve o işten **أْتَكَّ** etti: ona ağır geldi ve ondan burun kıvırdı.
