# ألأ — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%84%D8%A3/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A3%D9%84%D8%A3/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ألأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%84%D8%A3.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: ألأ

الألاء، كالعلاء يمد ويقصر، وقد سمع بهما: شجر ورقه وحمله دباغ، وهو حسن المنظر مر الطعم، لا يزال أخضر شتاء وصيفا، واحدته ألاءة، بوزن ألاعة، قال ابن عنمة يرثي بسطام بن قيس:
  فخر على الألاءة لم يوسد                      كأن جبينه سيف صقيل ومن سجعات الأساس: طعم الآلاء أحلى من المن، وهو أمر من الألاء عند المن. وفي لسان العرب: قال أبو زيد: هي شجرة تشبه الآس لا تتغير في القيظ، ولها ثمرة تشبه سنبل الذرة، ومنبتها الرمل والأودية. قال: والسلامان نحو الألاء غير أنها أصغر منها، تتخذ منها المساويك، وثمرتها مثل ثمرتها، ومنبتها الأودية والصحارى. وأديم مألوء بالهمز من غير إدغام: دبغ به. وذكره الجوهري في المعتل وهما، والمصنف بنفسه أعاده في المعتل أيضا فقال: الألاء كسحاب ويقصر: شجر مر دائم الخضرة، واحدته ألاءة. وسقاء مألوء ومألي: دبغ به. فلينظر ذلك، وذكره ابن القوطية وثعلب في المعتل أيضا، فكيف ينسب الوهم إلى الجوهري? وسيأتي الكلام عليه في محله إن شاء الله تعالى. ومما يستدرك عليه: أرض مألاة: كثيرة الألاء. وألاءات بوزن فعالات، كأنه جمع ألاءة، كسحابة: موضع جاء ذكره في الشعر، عن نصر، كذا في المعجم. قلت: والشعر هو:
  الجوف خير لك من أغواط                      ومن ألاءات ومـن أراط

### Türkçe

**الألاء**; **العلاء** gibi uzatılır da kısaltılır da; ikisiyle de işitilmiştir: yaprağı ve meyvesi tabaklama (maddesi) olan bir ağaçtır; görünüşü güzeldir, tadı acıdır; kış ve yaz daima yeşil kalır. Tekili **ألاءة**’dır; **ألاعة** veznindedir. İbn ‘Aneme, Bistâm b. Kays için mersiye söylerken dedi:

فخر على **الألاءة** لم يوسد                      كأن جبينه سيف صقيل

**الأساس**’ın secilerinden: “**الآلاء**’ın tadı **المن**’den daha tatlıdır; o, **المن** yanında **الألاء**’dan daha acıdır.” Ve **لسان العرب**’da: Ebû Zeyd dedi: O, **الآس**’a benzeyen bir ağaçtır; yaz sıcağında değişmez; **الذرة** başağına benzeyen bir meyvesi vardır; bittiği yer kum ve vadilerdir. Dedi: **السلامان** da **الألاء** gibidir; ancak ondan daha küçüktür; ondan misvaklar yapılır; meyvesi onun meyvesi gibidir; bittiği yer vadiler ve çöllerdir. Ve **أديم مألوء** (hemze ile, idğamsız): onunla tabaklandı. Cevherî onu **المعتل**’de zikretti ve yanıldı; müellifin kendisi de onu **المعتل**’de yineledi ve şöyle dedi: **الألاء** **سحاب** gibi (vezninde) ve kısaltılır: acı, daima yeşil bir ağaçtır; tekili **ألاءة**’dır. Ve **سقاء مألوء** ve **مألي**: onunla tabaklandı. Öyleyse buna bakılsın. İbnü’l-Kûtiyye ve Sa‘leb de onu **المعتل**’de zikretti; öyleyse yanılgı Cevherî’ye nasıl nispet edilir? İnşallah Teâlâ, onun hakkında söz kendi yerinde gelecektir. Ve ondan istidrâk edilenlerdendir: **أرض مألاة**: **الألاء**’ı çok olan (yer). Ve **ألاءات** **فعالات** vezninde; sanki **ألاءة**’nın çoğuludur; **سحابة** gibi: şiirde zikri gelmiş bir yer; Nasr’dan (rivayetle); **المعجم**’de böyledir. Dedim: Şiir şudur:

الجوف خير لك من أغواط                      ومن **ألاءات** ومـن **أراط**
