# أمع — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%85%D8%B9/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A3%D9%85%D8%B9/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [أمع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%85%D8%B9.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: أمع

الإمع والإمعة، كهلع وهلعة ويفتحان، الفتح لغة عن الفراء. وقال ابن السراج: إمع فعل، لأنه لا يكون إفعل وصفا، وهو الرجل لا رأي له ولا عزم، فهو يتابع كل أحد على رأيه ولا يثبت على شي والهاء فيه للمبالغة. ومنه حديث عبد الله بن مسعود رضي الله تعالى عنه: اغد عالما، أو متعلما ولا تكن إمعة ولا نظير له إلا رجل إمر، وهو الأحمق. قال الأزهري: وكذلك الإمرة، وهو الذي يوافق كل إنسان على ما يريده، قال الشاعر:
  لقيت شيخا إمعه
  سألته عما معه
  فقال ذود أربعه وقال آخر:
  فلا در درك من صاحب فأنت الوزاوزة الإمعه

  وفي حديث أيضا: لا يكونن أحدكم إمعة. وروي عن ابن مسعود قال: كنا في الجاهلية نعد الإمعة هو متبع الناس إلى الطعام من غير أن يدعى، وإن الإمعة فيكم اليوم المحقب الناس دينه. قال أبو عبيد: والمعنى الأول يرجع إلى هذا. قلت: ومعناه المقلد الذي جعل دينه تابعا لدين غيره بلا روية ولا تحصيل برهان. وفي أمالي القالي: حدثنا أبو بكر بن الأنباري، حدثنا محمد بن علي المديني حدثنا أبو الفضل الربعي، حدثنا نهشل بن دارم عن أبيه عن جده عن الحارث الأعور قال: سئل علي بن أبي طالب رضي الله تعالى عنه عن مسألة، فدخل مبادرا، ثم خرج في رداء وحذاء، وهو متبسم، فقيل له: يا أمير المؤمنين، إنك كنت إذا سئلت عن المسألة تكون فيها كالسكة المحماة، قال: إني كنت حاقنا، ولا رأي لحاقن، ثم أنشأ يقول:
  إذا المشكلات تصدين لي                      كشفت حقائقها بالنظـر
  لسان كشقشقة الأرحبـي                      أو كالحسام اليماني الذكر
  ولست بإمعة في الرجال                      أسائل هذا وذا ما الخبر? ولكنني مذرب الأصغرين أبين مع ما مضى ما غبر وقيل: الإمعة: المتردد في غير صنعة. وروي عن ابن مسعود أنه سئل: ما الإمعة? قال: من يقول: أنا مع الناس. قال ابن بري: أراد بذلك الذي يتبع كل أحد على دينه، أي ليس المراد به كراهة الكينونة مع الناس. وقال الليث: رجل إمعة، يقول لكل أحد: أنا معك.
 ولا يقال: امرأة إمعة. فإنه خطأ، أو قد يقال، حكاه الجوهري عن أبي عبيد.
 وتأمع الرجل، واستأمع: صار إمعة، ورجال إمعون، ولا يجمع بالألف والتاء.

### Türkçe

**الإمع** ve **الإمعة**; **كهلع** ve **وهلعة** gibi; ikisi de fetha ile (okunur); fetha, el-Ferrâ’dan bir lugattır. İbn es-Serrâc dedi: **إمع** fiildir; çünkü **إفعل** vasıf olmaz. O, kendisinde görüş ve azim olmayan adamdır; böylece her bir kimseyi onun görüşü üzere takip eder ve bir şey üzerinde sebat etmez; içindeki **الهاء** mübalağa içindir. Bundan, Abdullah b. Mes‘ûd رضى الله تعالى عنه hadisi: “Âlim olarak erken çık; yahut öğrenen olarak; **إمعة** olma.” Ve onun benzeri yoktur; ancak **إمر** adam vardır; o da ahmaktır. Ezherî dedi: **الإمرة** de böyledir; o, her insanı onun istediği şeye üzere muvafakat edendir. Şair dedi:
  Bir **إمعه** şeyhle karşılaştım
  Ona, yanında olanı sordum
  Dedi ki: dört (baş) deve sürüsü. Başkası dedi:
  Öyleyse, bir yoldaştan senin süt sağımın sütü yoktur; çünkü sen **الوزاوزة الإمعه**sin

  Bir hadiste de: “Sizden biriniz **إمعة** olmasın.” İbn Mes‘ûd’dan rivayet edildi, dedi: Câhiliyyede **الإمعة**yi, davet edilmeksizin yemeğe insanları takip eden (kimse) sayardık; ve şüphesiz bugün içinizdeki **الإمعة** insanların dinini kendisine yükleyendir. Ebû Ubeyd dedi: Birinci mânâ buna döner. Dedim: Onun mânâsı, taklit edendir; dinini, düşünme ve delil elde etme olmaksızın, başkasının dinine tâbi kılmıştır. el-Kâlî’nin **أمالي**’sinde: Bize Ebû Bekr b. el-Enbârî haber verdi; bize Muhammed b. Ali el-Medînî haber verdi; bize Ebû’l-Fadl er-Rab‘î haber verdi; bize Nehşel b. Dârim, babasından, dedesinden, el-Hâris el-A‘ver’den haber verdi, dedi: Ali b. Ebî Tâlib رضى الله تعالى عنه bir mesele hakkında soruldu; hemen girerek içeri girdi, sonra bir ridâ ve ayakkabı içinde çıktı; o gülümsüyordu; ona denildi: Ey müminlerin emîri, sen bir mesele hakkında sorulduğunda onda kızdırılmış demir gibi olurdun. Dedi: Ben sıkışmıştım; sıkışmış için görüş yoktur. Sonra söylemeye başladı:
  Müşküller bana yöneldiklerinde                      Hakikatlerini nazarla açığa çıkarırım
  Bir dil; el-Erhabî’nin **شقشقة**si gibi                      yahut zikri (meşhur) Yemenî kılıç gibi
  Erkekler içinde **إمعة** değilim                      Şuna buna “haber nedir?” diye sorarım? Hayır; fakat ben iki küçüğün keskinim; geçmişle birlikte kalan(ı) açıklarım. Ve denildi: **الإمعة**: bir sanat olmaksızın tereddüt edendir. İbn Mes‘ûd’dan rivayet edildi: Ona soruldu: **الإمعة** nedir? Dedi: “Ben insanlarla beraberim” diyen. İbn Berrî dedi: Bununla, her bir kimseyi onun dini üzere takip edeni kastetti; yani bununla, insanlarla beraber olmanın kerih görülmesi kastedilmemiştir. Leys dedi: **إمعة** adam; her bir kimseye “Ben seninleyim” der.
 Ve denilmez: **امرأة إمعة**; çünkü o hatadır; yahut denilebilir; Cevherî onu Ebû Ubeyd’den hikâye etti.
 Adam **تأمع** etti ve **استأمع**: **إمعة** oldu; ve **إمعون** adamlar; elif ve tâ ile cem‘ edilmez.
