# أمو — Kâmûsü'l-Muhît

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%85%D9%88/sozluk/kamus
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A3%D9%85%D9%88/entries/kamus

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [أمو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%85%D9%88.md)
- Kâmûsü'l-Muhît: Fîrûzâbâdî · 15. yy

## Madde başı: أمو

* أ م ا * * الأمَةُ * ضد الحرة والجمع * إمَاءٌ * و * آمٌ * بوزن عام و * إمْوَانٌ * بوزن إخوان وهي * أمَةٌ * بينه * الأُمُوَّةِ * و * إمَّا * بالكسر والتشديد حرف عطف بمنزلة أو في جميع أحكامها إلا في وجه واحد وهو أنك تبتدي في أو متيقنا ثم يدركك الشك وإما تبتدئ بها شاكا ولا بد من تكريرها تقول جاءني إما زيد وإما عمرو وقولهم في المجازاة إما تأتيني أكرمك هي إن الشرطية وما زائدة قال الله تعالى ﴿فإما ترين من البشر أحدا﴾ و * أمَّا * بالفتح لافتتاح الكلام ولا بد من الفاء في جوابه تقول أما عبد الله فقائم لتضمنه منعنى الجزاء كأنك قلت مهما يكن من شيء فعبد الله قائم و * أمَا * مخفف تحقيق للكلام الذي يتلوه تقول أمأ إن زيدا عاقل تعني أنه عاقل على الحقيقة لا على المجاز

### Türkçe

* أ م ا * **الأمَةُ**: **الحرة**’nin zıddıdır; çoğulu **إمَاءٌ** ve **آمٌ** ( **عام** vezninde) ve **إمْوَانٌ** ( **إخوان** vezninde)dir; o, **أمَةٌ**’dir; onunla **الأُمُوَّةِ** arasında.

Ve **إمَّا**: kesre ile ve şeddeli; bir atıf harfidir; bütün hükümlerinde **أو** menzilesindedir, ancak bir tek yönden müstesna: o da şudur ki, **أو**’da yakîn üzere başlarsın, sonra sana şüphe yetişir; **إمَّا**’da ise şüphe üzere başlarsın; ve onu tekrir etmek mutlaka gerekir. Dersin ki: “Bana ya **زيد** geldi ya **عمرو**.” Ve onların mücâzât (karşılıklandırma)da sözleri: “Ya bana gelirsin, sana ikram ederim”; o, şartiyye olan **إن**’dir ve **ما** ziyadedir. Allah Teâlâ dedi ki: ﴿فإما ترين من البشر أحدا﴾

Ve **أمَّا**: fetha ile; sözün başlangıcı içindir; ve cevabında **الفاء** mutlaka gerekir. Dersin ki: “**عبد الله**’a gelince, o ayaktadır”; çünkü onda cezâ mânâsı tazammun edilmiştir; sanki sen şöyle demişsin gibidir: “Her ne olursa olsun, **عبد الله** ayaktadır.”

Ve **أمَا**: muhaffef; kendisinden sonra gelen sözün tahkiki içindir. Dersin ki: “**أمأ**: **إن** **زيدا** akıllıdır”; yani o, hakikat üzere akıllıdır, mecaz üzere değil.
