# أنح — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%86%D8%AD/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A3%D9%86%D8%AD/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [أنح](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%86%D8%AD.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: أنح

أنح يأنح  من حد ضرب  أنحا  ، بالتسكين،  وأنيحا وأنوحا  ، الأخير بالضم، إذا تأذى و  زحر من ثقل يجده من مرض أو بهر  ، بالضم، كأنه يتنحنح ولا يبين،  فهو أنح  أي ككتف، هكذا هو مضبوط في نسختنا بالقم، والذي في غيرها من النسخ والصحاح واللسان: فهو آنح، بالمد، بدليل ما بعده،  ج أنج كركع  ، جمع راكع، وفي اللسان: الأنوح: مثل الزفير يكون من الغم والغضب والبطنة والغيرة. وقال الأصمعي: هو صوت مع تنحنح.  ورجل آنج  كراكع  وأنوح  كصبور  وأنح كقبر  ، أي بضم فشد، وأناح ككتان، هذه الأخيرة عن اللحياني: الذي  إذا سئل تنحنح بخلا  . وقال رؤبة:
  كز المحيا أنح إرزب وقال آخر:
  أراك قصيرا ثائر الشعر أنـحـا                      بعيدا من الخيرات والخلق الجزل والأزوح من الرجال والأنوح: الذي يستأخر عن المكارم، وسبق إنشاد البيت. وفي حديث ابن عمر  أنه رأى رجلا يانح ببطنه  ، أي يقله مثقلا به، من الأنوح: صوت يسمع من الجوف معه نفس وبهر ونهيج يعتري السمان من الرجال، وكذلك الأنيح. قال أبو حية النميري:
  تلاقيتهم يوما على قطـرية                      وللبزل مما في الخدور أنيح يعني من ثقل أردافهن.  والآنحة: القصيرة  . أنحة  كقبرة: ة، باليمامة  وفي بعض النسح: وكقبرة: النمامة. قال أبو ذؤيب:
  سقيت به دارهـا إذ نـأت                      وصدقت الخال فينا الأنوحا قال أبو سعيد السكري:  فرس أنوح  كصبور:  إذا جرة فرفر  ، هذا هو الصواب. وفي بعض النسخ: قرقر. قال العجاج:
  جرية لا كاب ولا أنوح وهو مثل النحيط

### Türkçe

**أنح**: **أنح يأنح**; **من حد ضرب**: **أنحا** (sükûn ile) ve **أنيحا** ve **أنوحا** (sonuncusu zamme ile); eğer, hastalıktan veya **بهر** (zamme ile) dolayı kendisinde bulduğu bir ağırlıktan ötürü eziyet görür ve hırlarsa; sanki boğazını temizler de belli etmez; o hâlde o **أنح**’tır, yani **كتف** gibi. İşte bu, bizim Kām’daki nüshamızda ضبط edilmiştir; diğer nüshalarda ve **الصحاح** ve **اللسان**’da olan ise: “o **آنح**’tır” (med ile); ondan sonraki şeye delil olarak. Çoğulu: **أنج** ( **ركع** gibi), **راكع**’ın cem‘i. **اللسان**’da: **الأنوح**: gamdan, öfkeden, tokluktan ve kıskançlıktan olan, **الزفير** gibi bir şeydir. **الأصمعي** dedi: O, boğaz temizleme ile birlikte bir sestir. Ve (denir:) bir adam **آنج** ( **راكع** gibi) ve **أنوح** ( **صبور** gibi) ve **أنح** ( **قبر** gibi); yani zamme ile, sonra şedde ile. Ve **أناح** ( **كتان** gibi); bu sonuncusu **اللحياني**’dendir: o ki, sorulduğu zaman cimrilik ederek boğazını temizler. **رؤبة** dedi:
  “Yüzü buruşturdu; **أنح**; **إرزب**.”
Ve bir başkası dedi:
  “Seni kısa, saçı kabarmış, **أنـحـا** görüyorum;
  hayırlardan ve ağırbaşlı huydan uzak.”

Erkeklerden **الأزوح** ve **الأنوح**: o kimsedir ki, keremlerden geri kalır; beytin inşadı daha önce geçti. **ابن عمر** hadîsinde: onun, karnıyla **يانح** eden bir adam gördüğü (rivayet edilmiştir); yani onu, onunla ağırlaşmış olarak zor taşır; **الأنوح**’tan (olan): içten işitilen bir sestir; onunla birlikte nefes, **بهر** ve **نهيج** vardır; erkeklerden semizlere arız olur; **الأنيح** de böyledir. **أبو حية النميري** dedi:
  “Onlarla bir gün **قطـرية** üzerinde karşılaştın;
  ve perdeler içindekilerden, kalçalardaki ağırlıktan dolayı **أنيح** vardır.”

Yani, onların kalçalarının ağırlığından. Ve **الآنحة**: kısa (olan). **أنحة** ( **قبرة** gibi): ة; Yemâme’de. Bazı nüshalarda: “ve **قبرة** gibi: **النمامة**.” **أبو ذؤيب** dedi:
  “Onun eviyle sulandım, uzaklaştığı vakit;
  ve bizdeki dayıyı **الأنوحا** doğruladı.”

**أبو سعيد السكري** dedi: **أنوح** bir at ( **صبور** gibi): eğer koşarsa, ürperir; doğru olan budur. Bazı nüshalarda: “**قرقر**.” **العجاج** dedi:
  “Ne **كاب** olan bir koşu, ne de **أنوح**.”

Ve o, **النحيط** gibidir.
