# أنس — Esâsü'l-Belâğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%86%D8%B3/sozluk/esas
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A3%D9%86%D8%B3/entries/esas

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [أنس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%86%D8%B3.md)
- Esâsü'l-Belâğa: Zemahşerî · 12. yy

## Madde başı: أنس

أ ن س
لقيت الأناسي فلا مثل له ولا سيّ‏.‏
وأنست به واستأنست به وأنست إليه وأستأنست إليه‏.‏
قال الطرماح‏:‏ وقال آخر‏:‏ إذا غاب عنها بعلها لم أكن لها زءوراً ولـم تأنـس إلـيّ كلابهـا ولـي به أنس وأنسة‏.‏
وإذا جاء الليل استأنس كل وحشي واستوحش كل إنسيّ‏.‏
وهذه جارية آنسـة مـن جـوار أوانـس وهـي الطيبـة النفـس المحبـوب قربها وحديثها‏.‏
وفلان جليسي وأنيسي‏.‏
وما بالدار أنيس وهو من يؤنس به‏.‏
وأين الأنس المقيم وعهدت بها مأنساً ومكان مأنـوس‏:‏ فيـه أنس كقولك مأهول‏:‏ فيه أهل‏.‏
قال جرير‏:‏ حي الهدملة من ذات المواعيس فالحنو أصبح قفراً غير مأنـوس وكلب أنوس‏:‏ نقيض عقور وكلاب أنس‏:‏ غير عقر‏.‏
وآنست ناراً وآنست فزعاً وآنست منه رشداً‏.‏
واستأنس لـه وتأنـس‏:‏ تسمـع‏.‏
والبـازي يتأنـس إذا جلـى ونظـر رافعـاً رأسـه طامحـاً بطرفه‏.‏
ومن المجاز‏:‏ هو ابن إنس فلان لخليله الخاصّ به‏.‏
ويقال‏:‏ كيف ترى ابن إنسك‏.‏
وإنسك أي نفسك‏.‏
وباتت الأنيسة أنيسته أي النار ويقال لها‏:‏ المؤنسة‏.‏
ولبس المؤنسات أي الأسلحة لأنهنّ يؤنسنه ويطامن قلبه‏.‏
وتخيرت من كتابه سويـداوات القلـوب وأناسـيّ العيـون‏.‏
وكتـب بإنسـيّ القلم‏.‏
وإنسيّ الدابة ووحشيها فيهما اختلاف‏.‏

### Türkçe

أ ن س
**الأناسي**’yi buldum; artık onun benzeri yoktur ve “**لا سيّ**” (yani: “hele ki…”) yoktur.
Onunla **أنست** ve onunla **استأنست** ve ona **أنست** ve ona **أستأنست**.
**الطرماح** dedi ki: Ve bir başkası dedi ki:
Eğer ondan kocası kaybolursa, ben ona **زءوراً** olmazdım ve onun köpekleri bana **تأنس** etmezdi; ve benim onda **أنس** ve **أنسة** vardır.
Gece gelince her vahşi **استأنس** eder ve her insî **استوحش** eder.
Ve bu, **آنسة** bir cariyedir; **جوار أوانس**’tan; o, nefsi hoş, yakınlığı ve konuşması sevimli olandır.
Ve falan benim oturakdaşım ve **أنيسي**’mdir.
Ve evde **أنيس** yoktur; o, kendisiyle ünsiyet edilendir.
Ve nerede **الأنس المقيم**? Oysa ben onda onu bir **مأنساً** ve **مكان مأنوس** olarak bilirdim: onda **أنس** vardır; senin “**مأهول**: onda **أهل** vardır” demen gibi.
**جرير** dedi ki:
“**الهدملة**’yi, **ذات المواعيس**’ten olanı selamla; çünkü **الحنو** artık ıssız bir çöl oldu, **غير مأنوس**.”
Ve **كلب أنوس**: **عقور**’un zıddıdır. Ve **كلاب أنس**: ısırıcı olmayanlardır.
Ve bir ateş **آنست** ve bir korku **آنست** ve ondan bir doğruluk **آنست**.
Ve onun için **استأنس** etti ve **تأنس**: işitir.
Ve **البازي** (doğan), açığa çıkarıp baktığında, başını kaldırarak, bakışını yukarı dikerek **يتأنس** eder.
Mecazdandır: O, falanın **ابن إنس**’idir; kendisine mahsus özel dostu için.
Ve denir ki: Sen **ابن إنسك**’i nasıl görüyorsun?
Ve **إنسك** yani senin nefsin.
Ve **الأنيسة** onun **أنيسته** olarak geceledi; yani ateş; ve ona **المؤنسة** denir.
Ve **المؤنسات** giydi; yani silahlar; çünkü onlar onu ünsiyetlendirir ve kalbini yatıştırır.
Ve onun kitabından kalplerin **سويـداوات**’ını ve gözlerin **أناسـيّ**’sini seçtim.
Ve kalemin **بإنسـيّ**’siyle yazdı.
Ve binitin **إنسيّ**’si ve onun **وحشي**’si: ikisinde de ihtilaf vardır.
