# أنس — Müfredât

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%86%D8%B3/sozluk/mufredat
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A3%D9%86%D8%B3/entries/mufredat

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [أنس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%86%D8%B3.md)
- Müfredât: Râgıb el-İsfahânî · 11. yy

## Madde başı: أنس

- الإنس: خلاف الجن، والأنس: خلاف النفور، والإنسي منسوب إلى الإنس يقال ذلك لمن كثر أنسه، ولكل ما يؤنس به، ولهذا قيل: إنسي الدابة للجانب الذي يلي الراكب (الغريب المصنف ورقة 73، مخطوطة تركيا)، وإنسي القوس: للجانب الذي يقبل على الرامي.
والإنسي من كل شيء: ما يلي الإنسان، والوحشي: ما يلي الجانب الآخر له.
وجمع الإنس أناسي، قال الله تعالى: ﴿وأناسي كثيرا﴾ [الفرقان/49].
وقيل ابن إنسك للنفس (راجع: المجمل 1/104)، وقوله عز وجل: ﴿فإن آنستم منهم رشدا﴾ [النساء/6] أي:أبصرتم أنسا بهم، و ﴿آنست نارا﴾ [طه/10]، وقوله: ﴿حتى تستأنسوا﴾ [النور/27] أي: تجدوا إيناسا.
والإنسان قيل: سمي بذلك لأنه خلق خلقه لا قوام له إلا بإنس بعضهم ببعض، ولهذا قيل: الإنسان مدني بالطبع، من حيث لا قوام لبعضهم إلا ببعض، ولا يمكنه أن يقوم بجميع أسبابه، وقيل: سمي بذلك لأنه يأنس بكل ما يألفه (المقتضب 4/13)، وقيل: هو إفعلان، وأصله: إنسيان، سمي بذلك لأنه عهد الله إليه فنسي.

### Türkçe

- **الإنس**: **الجن**’in zıddı; **الأنس**: **النفور**’un zıddı; **الإنسي** ise **الإنس**’e nispet edilendir; bu, ünsiyeti çok olan kimse için ve kendisiyle ünsiyet edilen her şey için söylenir. Bundan dolayı şöyle denilmiştir: **إنسي الدابة** binek hayvanının, biniciye bitişik olan tarafı için (الغريب المصنف ورقة 73، مخطوطة تركيا); ve **إنسي القوس**: yayın, okçuya yönelen tarafı için.

Ve her şeyden **الإنسي**: insana bitişik olan; **الوحشي**: onun için öteki tarafa bitişik olandır.

**الإنس**’in çoğulu **أناسي**’dir. Yüce Allah dedi ki: ﴿وأناسي كثيرا﴾ [الفرقان/49].

Ve **ابن إنسك**’in nefis için olduğu söylenmiştir (bkz.: المجمل 1/104). Ve Aziz ve Celil olanın sözü: ﴿فإن آنستم منهم رشدا﴾ [النساء/6], yani: onlarla bir ünsiyet gördünüz. Ve ﴿آنست نارا﴾ [طه/10]. Ve O’nun sözü: ﴿حتى تستأنسوا﴾ [النور/27], yani: bir **إيناسا** bulasınız.

Ve **الإنسان** hakkında denildi: O, bununla adlandırıldı; çünkü onun yaratılışı, bazılarının bazısına ünsiyeti olmaksızın ayakta duruşu olmayan bir yaratılış olarak yaratıldı. Bundan dolayı şöyle denilmiştir: **الإنسان** tabiatça medenîdir; şu bakımdan ki bazılarının bazısına olmaksızın bazılarının ayakta duruşu yoktur; ve bütün sebeplerini tek başına yerine getirmesi mümkün değildir. Ve denildi: O, bununla adlandırıldı; çünkü ülfet ettiği her şeye ünsiyet eder (المقتضب 4/13). Ve denildi: O, **إفعلان** veznindedir; aslı: **إنسيان**’dır; bununla adlandırıldı; çünkü Allah ona ahdetti de o unuttu.
