# أنك — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%86%D9%83/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A3%D9%86%D9%83/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [أنك](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%86%D9%83.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: أنك

الآنُك: الأُسْرُبُّ وهو الرَّصاصُ القَلْعِيُّ، وقال كراع: هو القزدير ليس في الكلام على مثال فاعُل غيره، فأَما كابُل فأَعجمي. وفي الحديث: من استَمَعَ إِلى قَيْنَة صَبَّ الله الآنُك في أُذُنيه يوم القيامة؛ رواه ابن قتيبة. وفي الحديث: من استمع إِلى حديث قومٍ هُمْ له كارِهون صبَّ في أُذنيه الآنُك يوم القيامة؛ قال القتيبي: الآنُك الأَسْرُبُّ. قال أَبو منصور: وأَحسبه معرَّباً، وقيل: هو الرَّصاص الأَبيض، وقيل الأَسود، وقيل هو الخالص منه وإِن لم يجئ على أَفْعُل واحداً
غير هذا، فأَما أَشُدّ فمختلف فيه، هل هو واحد أَو جمع، وقيل: يحتمل أَن يكون الآنُك فاعُلاً لا أَفْعُلاً، قال: وهو شاذ؛ قال الجوهري: أَفْعُل من أَبنية الجمع ولم يجئ عليه للواحد إِلا آنُك وأَشُدّ، قال: وقد جاء في شعر عربي والقطعة الواحدة آنُكَة؛ قال رؤبة:
في جِسْم جَدْل صَلْهَبيّ عَمَمُه،
يَأْنُك عن تَفْئِيمه مُفَأّمُه
قال الأَصمعي: لا أَدري ما يَأْنُك، وقال ابن الأَعرابي: يَأْنُك يعظم.

### Türkçe

**الآنُك**: **الأُسْرُبُّ**dur; o da kalaylı kurşundur. Kıra‘ dedi ki: O **القزدير**dir; konuşmada onun dışında **فاعُل** vezni üzere (olan) yoktur; **كابُل** ise yabancıdır.

Hadiste: “Bir **قَيْنَة**ye kulak veren kimseye Allah kıyamet günü kulaklarına **الآنُك** döker”; bunu İbn Kuteybe rivayet etti.

Hadiste: “Kendisine (bunu) istemedikleri hâlde bir kavmin sözünü dinleyen kimsenin kulaklarına kıyamet günü **الآنُك** dökülür”; Kuteybî dedi ki: **الآنُك** **الأَسْرُبُّ**dur.

Ebû Mansûr dedi ki: Ben onun Arapçalaştırılmış olduğunu sanıyorum. Ve denildi ki: O beyaz kurşundur; ve denildi ki: siyah (kurşun)dur; ve denildi ki: ondan saf olanıdır; her ne kadar **أَفْعُل** üzere tekil olarak bundan başkası gelmemişse de. **أَشُدّ** ise ihtilaflıdır: tekil mi yoksa çoğul mu? Ve denildi ki: **الآنُك**’un **أَفْعُل** değil **فاعُلاً** olması muhtemeldir; dedi ki: Bu şâzdır.

Cevherî dedi ki: **أَفْعُل** çoğulun bina(lar)ındandır; tekil için onun üzere ancak **آنُك** ve **أَشُدّ** gelmiştir. Dedi ki: Arap şiirinde gelmiştir; tek parça ise **آنُكَة**dir. Ru’be dedi ki:

في جِسْم جَدْل صَلْهَبيّ عَمَمُه،
يَأْنُك عن تَفْئِيمه مُفَأّمُه

Asma‘î dedi ki: **يَأْنُك**’un ne olduğunu bilmiyorum. İbnü’l-A‘râbî dedi ki: **يَأْنُك** büyür.
