# أنم — Kitâbullâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%86%D9%85/sozluk/kitab_allah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A3%D9%86%D9%85/entries/kitab_allah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [أنم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%86%D9%85.md)
- Kitâbullâh: Kur'an kullanımından türetilmiş

## Madde başı: ءنم

ءنم
أَنَمَ - يَأْنُمُ - أنام
أَنَمَ - يَأْنُمُ - أنام
أََنـَم - يَأْنـُمُ + كائن + شيئاً: يبعث فيه الروح
أنام: على وزن " فـَعال" : اسم فعل مبالغة بمعنى مفعول من " أَنـَم - يَأنـُمُ ": كل ما كان على وجه الأرض من دابة فيها وروح
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " البدء والخلق"، وهي:
بَدَع َ - يَبْدَعُ، بَدأَ - يَبْدَأُ، نَشَأَ- يَنْشَأُ، خَلَقَ - يَخْلُقُ، أَنـَم - يَأْنـُمُ، ذَرَأ - يَذْرَأُ

أنام
 	﴿والأرض وضعها للأنام (10)﴾ الرحمن
معجم الفرائد القرآنية:
أ  ن  م
" لِلأَناَمِ " في قوله تعالى"وَالأَرْضَ وَضَعَهَا لِلأَنَامِ " (10) الرحمن .
الأَنام: الخَلقُ، وهو كل ما ظهر على وجه الأرض من دابة فيها روح. وسياق الآية يرجح أن المراد بالأنام الإنسان .
لسان العرب
● - أنم: الأنامُ: ما ظهر على الأرض من جميع الخَلْق، ويجوز في الشِّعْر      الأَنِيمُ، وقال المفسرون في قوله عز وجل: والأرضَ وَضَعَها لِلأَنام؛ همُ      الجِنُّ والإنْس، قال: والدليلُ على ما قالوا أَنَّ الله تعالى قال      بعَقِبِ ذِكْره الأنامَ إلى قوله: والرَّيْحان فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما      تُكَذِّبان، ولم يَجْرِ للجنِّ ذِكْر قبلَ ذلك إنما ذَكَر الجانَّ بعده فقال:      خَلَق الإنْسانَ من صَلْصالٍ كالفَخَّار وخَلَق الجانَّ من مارجٍ من      نارٍ؛ والجِنُّ والإنسُ هُما الثَّقَلان، وقيل: جاز مُخاطَبَةُ الثَّقَلَيْن      قبل ذِكْرِهِما معاً لأنها ذكرا بِعَقِب الخِطاب؛ قال المُثَقَّب      العَبْدي:      فما أَدْرِي، إذا يَمَّمْتُ أَرْضاً      أُرِيدُ الخَيْرَ، أَيُّهما يَلِيني؟      أَأَلخَيْر الذي أنا أَبْتَغيهِ،      أمِ الشَّر الذي هو يَبْتَغِيني؟      فقال: أَيُهما ولم يَجْر للشرّ ذكر إلا بعد تَمام البيت.
القاموس المحيط:
- الأَنامُ، كسحابٍ وساباطٍ وأميرٍ الخَلْقُ، أَو الجِنُّ والإِنْسُ، أَو جميعُ ما على وجهِ الأرضِ.
تاج العروس:
( الانام كسحاب ) أهمله الجوهرى واختلف فيه فقيل من أنم وقيل أصله ونام من ونم إذا صوت من نفسه كاناء ووناء ( و ) قيل فيه أيضا الآنام مثل ( ساباط و ) قال الليث يجوز في الشعر الانيم مثل ( أمير ) وهو ( الخلق ) أو كل من يعتريه النون ( أو الجن والانس ) وبه فسر قوله تعالى والارض وضعها للانام وهما الثقلان ( أو جميع ما على وجه الارض ) من جميع الخلق والعجب من الجوهرى كيف أغفله وهو في القرآن مع انه استطرد بذكره في أم ومن سجعات الاساس لو رزقنا الله عدل سلطانه لانام أنامه في ظل أمانه

### Türkçe

ءنم
**أَنَمَ - يَأْنُمُ - أنام**
**أَنَمَ - يَأْنُمُ - أنام**
**أَنَمَ - يَأْنُمُ** + bir varlık + bir şeyi: ona ruh üfler.
**أنام**: “**فَعال**” vezninde: **أَنَمَ - يَأْنُمُ**’dan “mef‘ûl” mânâsında mübalağa ism-i fiil: yeryüzünün yüzünde içinde ruh bulunan her bir canlı (dâbbe) olan şeylerin tümü.
Ve lafız “başlangıç ve yaratma” lafızları grubuna mensuptur; bunlar:
**بَدَعَ - يَبْدَعُ**، **بَدَأَ - يَبْدَأُ**، **نَشَأَ - يَنْشَأُ**، **خَلَقَ - يَخْلُقُ**، **أَنَمَ - يَأْنُمُ**، **ذَرَأَ - يَذْرَأُ**

**أنام**
 ﴿Ve yeri **لِلأَنَامِ** için koydu (10)﴾ Rahmân

Kur’ânî ferâid sözlüğü:
أ  ن  م
“**لِلأَناَمِ**”, Yüce Allah’ın şu sözünde: “Ve yeri **لِلأَنَامِ** için koydu” (10) Rahmân.
**الأَنام**: yaratılmışlar; ve o, yeryüzünün yüzünde içinde ruh bulunan her bir canlı (dâbbe) olarak ortaya çıkan her şeydir. Âyetin siyakı, **الأنام** ile muradın insan olduğunu tercih ettirir.

Lisânü’l-‘Arab
● - **أنم**: **الأَنامُ**: yeryüzünde bütün yaratılmışlardan ortaya çıkan şey. Şiirde **الأَنِيمُ** caiz olur. Müfessirler, Aziz ve Celil olanın şu sözünde: “Ve yeri **لِلأَنام** için koydu”; onlar cinler ve insanlardır, dediler. Dedi ki: söylediklerine delil, Allah Teâlâ’nın **الأَنام**’ı zikretmesinin akabinde şu sözüne kadar: “ve reyhân; öyleyse Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlarsınız”; bundan önce cinler için bir zikrin cereyan etmemesidir; ancak ondan sonra cânn’ı zikretti de şöyle dedi: “İnsanı çömlek gibi kuru balçıktan yarattı; cânn’ı da ateşten bir alevden yarattı.” Cinler ve insanlar, iki ağırlık (iki topluluk)tır. Ve denildi ki: ikisinin birlikte zikrinden önce iki ağırlığa hitap caiz oldu; çünkü hitabın akabinde zikredildiler. **المُثَقَّب العَبْدي** dedi:
 Bilmiyorum, bir yere yöneldiğimde,
 Hayrı istiyorum; ikisinden hangisi bana yaklaşır?
 Aradığım hayır mı,
 Yoksa beni arayan şer mi?
Dedi ki: “hangisi” dedi; şer için zikr, ancak beytin tamamından sonra cereyan etti.

el-Kâmûsü’l-Muhît:
- **الأَنامُ**, **سحاب** ve **ساباط** ve **أمير** gibi: yaratılmışlar; yahut cinler ve insanlar; yahut yeryüzünün yüzünde olanların tümü.

Tâcü’l-‘Arûs:
(**الانام** **كسحاب**) Cevherî onu ihmal etti; onda ihtilaf edildi: kimi, **أنم**’dendir dedi; kimi de aslının **ونام** olduğunu, **ونم**’den (yani) kişi kendi kendine ses çıkardığında, **ناء** ve **وناء** gibi, dedi. (Ve) onda ayrıca denildi ki: **الآنام** tıpkı (**ساباط**) gibi. (Ve) Leys dedi ki: şiirde **الانيم** tıpkı (**أمير**) gibi caiz olur. Ve o, (yaratılmışlar)dır; yahut kendisine **النون** arız olan herkes. (Yahut cinler ve insanlar)dır; ve onunla Yüce Allah’ın “ve yeri **لِلأَنام** için koydu” sözü tefsir edildi; ve ikisi iki ağırlıktır. (Yahut yeryüzünün yüzünde olanların tümü) bütün yaratılmışlardan. Ve hayret, Cevherî’nin onu nasıl ihmal ettiğinedir; hâlbuki Kur’ân’dadır; bununla beraber **أم** maddesinde onu zikrederek istitrad etti. Ve **الأساس**’ın secilerinden: Allah bize sultanının adaletini nasip etseydi, **أنامه**’yi emânının gölgesinde **أنام** ederdi.
