# أن — Müfredât

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%86/sozluk/mufredat
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A3%D9%86/entries/mufredat

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [أن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%86.md)
- Müfredât: Râgıb el-İsfahânî · 11. yy

## Madde başı: أن

- على أربعة أوجه:
الداخلة على المعدومين من الفعل الماضي أو المستقبل، ويكون ما بعده في تقدير مصدر، وينصب المستقبل، نحو: أعجبني أن تخرج وأن خرجت.
والمخففة من الثقيلة نحو: أعجبني أن زيدا منطلق.
والمؤكدة ل (لما) نحو: ﴿فلما أن جاء البشير﴾ [يوسف/96].
والمفسرة لما يكون بمعنى القول، نحو: ﴿وانطلق الملأ منهم أن امشوا واصبروا﴾ [ص/6] أي: قالوا: امشوا.
وكذلك (إن) على أربعة أوجه: للشرط نحو: ﴿إن تعذبهم فإنهم عبادك﴾ [المائدة/118]، والمخففة من الثقيلة ويلزمها اللام نحو: ﴿إن كاد ليضلنا﴾ [الفرقان/42]، والنافية، وأكثر ما يجيء يتعقبه (إلا)، نحو: ﴿إن نظن إلا ظنا﴾ [الجاثية/32]، ﴿إن هذا إلا قول البشر﴾ [المدثر/25]، ﴿إن نقول إلا اعتراك بعض آلهتنا بسوء﴾ [هود/54].
والمؤكدة ل (ما) النافية، نحو: ما إن يخرج زيد.

### Türkçe

- Dört vecih üzeredir:
Mâzî fiilden veya müstakbelden ma‘dûmların üzerine giren; ve ondan sonrası bir mastar takdirinde olur; ve müstakbeli nasb eder; şöyle ki: “Beni hoşnut etti ki **أن** çıkasın ve **أن** çıktın.”
Ve ağır olanın hafifletilmişi; şöyle ki: “Beni hoşnut etti ki **أن** Zeyd hareket edicidir.”
Ve **(لما)** için te’kîd edici; şöyle ki: ﴿“Derken, müjdeci gelince **أن**”﴾ [Yûsuf/96].
Ve “kavl” mânâsında olan şeye açıklayıcı; şöyle ki: ﴿“Ve onlardan ileri gelenler yürüdü: **أن** yürüyün ve sabredin”﴾ [Sâd/6]; yani: “Dediler: yürüyün.”
Ve كذلك **(إن)** de dört vecih üzeredir: şart için; şöyle ki: ﴿“Eğer onlara azap edersen, şüphesiz onlar senin kullarındır”﴾ [el-Mâide/118]; ve ağır olanın hafifletilmişi; ve ona lâm lâzım olur; şöyle ki: ﴿“Şüphesiz az kalsın bizi saptıracaktı”﴾ [el-Furkân/42]; ve nefy edici; ve çoğu kere gelir, onu **(إلا)** takip eder; şöyle ki: ﴿“Biz ancak bir zan zannediyoruz”﴾ [el-Câsiye/32], ﴿“Bu, ancak beşerin sözüdür”﴾ [el-Müddessir/25], ﴿“Biz ancak: ilâhlarımızdan bazısı sana bir kötülükle ilişti, deriz”﴾ [Hûd/54].
Ve nefy edici **(ما)** için te’kîd edici; şöyle ki: “**ما** **إن** Zeyd çıkar.”

## Madde başı: إن

- ينصبان الاسم ويرفعان الخبر، والفرق بينهما أن (إن) يكون ما بعده جملة مستقلة، و (أن) يكون ما بعده في حكم مفرد يقع موقع مرفوع ومنصوب ومجرور، نحو: أعجبني أنك تخرج، وعلمت أنك تخرج، وتعجبت من أنك تخرج.
وإذا أدخل عليه (ما) يبطل عمله، ويقتضي إثبات الحكم للمذكور وصرفه عما عداه، نحو: ﴿إنما المشركون نجس﴾ [التوبة/28] تنبيها على أن النجاسة التامة هي حاصلة للمختص بالشرك، وقوله عز وجل ﴿إنما حرم عليكم الميتة والدم﴾ [البقرة/173] أي: ما حرم ذلك إلا تنبيها على أن أعظم المحرمات من المطعومات في أصل الشرع هو هذه المذكورات.

### Türkçe

- **ينصبان** ismi nasb ederler ve haberi رفع ederler; aralarındaki fark şudur ki: **(إن)**, ondan sonra gelen şey müstakil bir cümle olur; **(أن)** ise, ondan sonra gelen şey, müfred hükmünde olur; merfû‘un, mansûbun ve mecrûrun yerinde vâki olur; şöyle ki: “Hoşuma gitti ki sen çıkıyorsun”, “Bildim ki sen çıkıyorsun” ve “Şaşırdım ki sen çıkıyorsun” gibi.

Ve üzerine **(ما)** dâhil edilirse, amelini iptal eder; zikredilen için hükmün ispatını ve onu başkasından çevirmeyi gerektirir; şöyle ki: ﴿**إنما المشركون نجس**﴾ [التوبة/28]; şirk ile ihtisas sahibine tam necasetin hâsıl olduğuna tenbih olarak. Ve Aziz ve Celil olanın sözü: ﴿**إنما حرم عليكم الميتة والدم**﴾ [البقرة/173]; yani: bunu ancak (şu) tenbih için haram kıldı: şeriatın aslında yenilenlerden en büyük haramların, işte bu zikredilenler olduğuna.
