# أهب — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%87%D8%A8/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A3%D9%87%D8%A8/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [أهب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%87%D8%A8.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: أهب

الأهبة، بالضم: العدة، كالهبة بالضم أيضا، وأخذ لذلك الأمر أهبته، أي هبته وعدته وقد أهب للأمر تأهيبا وتأهب: استعد، وأهبة الحرب: عدتها، والجميع: أهب.
 والإهاب ككتاب: الجلد من البقر والغنم والوحش، أو هو ما لم يدبغ، وفي الحديث:  أيما إهاب دبغ فقد طهر ج في القليل آهبة بالمد، عن ابن الأعرابي، وأنشد:
  سود الوجوه يأكلون الآهبه وفي الكثير أهب بضم الأولين، وقد ورد في حديث عائشة رضي الله عنها  وحقن الدماء في أهبها  أي في أجسادها، وفي نسخة بسكون الهاء أيضا، وأهب محركة، وفي نسخة آهب بالمد وضم الهاء: وفي أخرى كأدم وفي  لسان العرب  قال سيبويه أهب اسم للجمع وليس بجمع إهاب، لأن فعلا ليس مما يكسر عليه فعال، وفي الحديث  وفي بيت رسول الله صلى الله عليه وسلم أهب عطنة  أي جلود في دباغها.
 وإهاب بن عمير: راجز أي شاعر م.
 وبنو إهاب وأهيب: بطنان بالبصرة من بني عبد الله بن رباح، منهم عقيل بن سمير.
 وأبو إهاب بن عزيز بفتح العين المهملة وبزائين منقوطتين ابن قيس بن سويد بن ربيعة بن زيد بن عبد الله بن دارم الدارمي التميمي حليف بني نوفل بن عبد مناف صحابي، ذكره المستغفري وغيره فيهم وقال: له في النهي عن الأكل متكئا، أورده النسائي.

  وفي الحديث ذكر أهاب كسحاب وهو: ع قرب المدينة هكذا ضبطه الصاغاني، وقال شيخنا: وضبطه ابن الأثير والقاضي عياض وصاحب المراصد بكسرش الهمزة، وأوهم المصنف في روايته الفتح، وقد عرفت أنه قلد الصاغاني فيما رواه، وقال ابن الأثير: ويقال فيه: يهاب، بالياء التحتية.
 وأهبان كعثمان اسم صحابي إن أخذ من الإهاب فإن كان من الهبة فالهمزة بدل من الواو، وسيأتي في موضعه، وهو أهبان بن أوس الأسلمي أبو عقبة أحد أصحاب الشجرة، وأهبان بن صيفي الغفاري، ويقال فيه: وهبان، اختلف فيه، وأهبان بن عياذ الخزاعي مكلم الذئب، صحابيان، كذا في المعجم لابن فهد.
 وأيهب على وزن فيعل: ع من بلاد بني أسد، لا يكاد يوجد فيه ماء.

### Türkçe

**الأهبة**, zamme ile: hazırlık; **الهبة** (zammesiz değil, zamme ile) gibi de; ve “o iş için **أهبته**’sini aldı”, yani onun **هبته**’sini ve hazırlığını aldı. Ve iş için **أهب** etti, **تأهيبا** ile; ve **تأهب**: hazırlandı. Ve **أهبة الحرب**: onun hazırlığıdır; hepsi: **أهب**.

Ve **الإهاب** “**كتاب**” gibi: sığırın, koyunun ve yabanî hayvanın derisi; yahut o, tabaklanmamış olandır. Ve hadiste: “Herhangi bir **إهاب** tabaklanırsa artık temiz olmuştur.” (Cem‘i) azda **آهبة** (med ile), İbnü’l-A‘râbî’den; ve şu beyti okudu:
  “Kara yüzlüler **الآهبه**’yi yerler.”
Ve çokta **أهب**, ilk ikisi zamme ile. Ve Âişe (Allah ondan razı olsun) hadîsinde gelmiştir: “ve kanların akıtılmasını **أهبها**’sında (önledi)” yani bedenlerinde. Ve bir nüshada hâ’nın sükûnu ile de; ve **أهب** harekeli. Ve bir nüshada **آهب** (med ile ve hâ’nın zammesiyle); ve bir başkasında **أدم** gibi. Ve **لسان العرب**’da: Sîbeveyh dedi ki: **أهب** cem‘ için bir isimdir, **إهاب**’ın çoğulu değildir; çünkü **فعلا** (vezni) **فعال** üzerine kırılanlardan değildir. Ve hadiste: “Resûlullah’ın (sallallahu aleyhi ve sellem) evinde **أهب عطنة** vardı” yani tabaklanmasında olan deriler.

Ve **إهاب بن عمير**: râciz, yani şair (m.).

Ve **بنو إهاب** ve **أهيب**: Basra’da Benî Abdullah b. Rabâh’tan iki batın; onlardan: Akîl b. Semîr.

Ve **أبو إهاب بن عزيز** — mu‘ceme olmayan aynın fethiyle ve iki noktalı zay ile — İbn Kays b. Süveyd b. Rabîa b. Zeyd b. Abdullah b. Dârim ed-Dârimî et-Temîmî, Benî Nevfel b. Abd Menâf’ın halîfi, sahâbîdir. Mustagfirî ve başkaları onu onların içinde zikretti ve dedi ki: ona, yaslanmış olarak yemekten nehiy hakkında (bir rivayet) vardır; Nesâî onu nakletti.

Ve hadiste **أهاب**’ın “**سحاب**” gibi zikri vardır; o: Medine yakınında bir (yer)dir; Sâgânî onu böyle ضبط etti. Şeyhimiz dedi ki: İbnü’l-Esîr, Kâdî İyâz ve **المراصد** sahibinin ضبطı hemzenin kesresi iledir; musannif, fethi rivayet etmekle vehmettirdi; ve sen bildin ki o, rivayet ettiğinde Sâgânî’yi taklit etti. İbnü’l-Esîr dedi ki: onda “**يهاب**” da denir; alttaki yâ ile.

Ve **أهبان** “**عثمان**” gibi, bir sahâbî ismidir. Eğer **الإهاب**’dan alınmışsa; eğer **الهبة**’dansa hemze vâvın bedelidir; ve yerinde gelecektir. Ve o, **أهبان بن أوس الأسلمي أبو عقبة**’dir; ağaç (bey‘at) ashabından biridir. Ve **أهبان بن صيفي الغفاري**; onda “**وهبان**” da denir; onda ihtilaf edilmiştir. Ve **أهبان بن عياذ الخزاعي** kurtla konuşan; iki sahâbîdir; İbn Fehd’in mu‘ceminde böyledir.

Ve **أيهب** “**فيعل**” vezni üzere: Benî Esed beldelerinden bir (yer)dir; onda su neredeyse bulunmaz.
