# أوز — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%88%D8%B2/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A3%D9%88%D8%B2/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [أوز](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%88%D8%B2.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: أوز

الأَوْزُ: حِسابٌ من مجاري القمر، وهو فضول ما يدخل بين الشهور والسنين.
ورجل إِوَزٌّ: قصير غليظ، والأُنثى إِوَزَّةٌ. وفرس إِوَزٌّ: مُتَلاحِكُ الخَلْقِ شديده، فِعَلٌّ. قال ابن سيده: ولا يجوز أَن يكون إِفَعْلاً لأَن هذا البناء لم يجئ صفة؛ قال: حكى ذلك أَبو علي، وأَنشد: إِن كنتَ ذا خَزٍّ، فإِنَّ بَزِّي
سابِغةٌ فوقَ وَأًى إِوَزِّ
والإِوَزَّى: مِشْيَةٌ فيها تَرَقُّصٌ إِذا مشى مرةً على الجانب الأَيمن ومرةً على الجانب الأَيسر؛ حكاه أَبو علي، وأَنشد:
أَمْشِي الإِوَزَّى ومَعِي رُمْحٌ سَلِبْ
قال: ويجوز أَن يكون إِفْعَلَّى وفِعَلَّى عند أَبي الحسن أَصح لأَن هذا البناء كثير في المشي كالجِيَضَّى والدِّفَقَّى. الجوهري: الإِوَزَّةُ والإِوَزُّ البَطُّ، وقد جمعوه بالواو والنون فقالوا: إِوَزُّونَ.

### Türkçe

**الأَوْزُ**: Ayın menzillerinden bir hesap; o, aylar ile yıllar arasına giren fazlalıktır.

Ve **رجل إِوَزٌّ**: kısa, kalın; dişisi **إِوَزَّةٌ**’dir. Ve **فرس إِوَزٌّ**: yaratılışı birbirine bitişik, onun şiddetlisi; **فِعَلٌّ**. İbn Sîde dedi ki: Bunun **إِفَعْلاً** olması caiz değildir; çünkü bu yapı sıfat olarak gelmemiştir; dedi ki: Bunu Ebû Ali nakletti ve inşad etti:

Eğer sen **خَزّ** sahibi isen, muhakkak benim **بَزِّي**
**سابِغةٌ**’dir, bir **وَأًى إِوَزِّ**’in üstünde

Ve **الإِوَزَّى**: içinde sekerek yürüyüş bulunan bir yürüyüştür; sağ yan üzerine bir kere yürüdüğünde ve sol yan üzerine bir kere (yürüdüğünde); bunu Ebû Ali nakletti ve inşad etti:

**أَمْشِي الإِوَزَّى** ve benimle bir mızrak var, **سَلِبْ**

Dedi ki: Ebû’l-Hasen’e göre bunun **إِفْعَلَّى** ve **فِعَلَّى** olması caizdir, daha sahih; çünkü bu yapı yürüyüşte çoktur; **الجِيَضَّى** ve **الدِّفَقَّى** gibi. Cevherî: **الإِوَزَّةُ** ve **الإِوَزُّ** ördektir; onu **الواو** ve **النون** ile cem ettiler de **إِوَزُّونَ** dediler.
