# أوه — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%88%D9%87/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A3%D9%88%D9%87/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [أوه](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%88%D9%87.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: أوه

قولُهم عند الشكاية: أَوْهِ من كذا، ساكنة الواو، إنَّما هو تَوَجُّعٌ. قال الشاعر:
فأَوْهِ لذكراها إذا ما ذَكَرْتُها		ومن بُعْدِ أرضٍ بيننا وسَماء
وربَّما قلبوا الواو ألِفاً فقالوا: آهِ من كذا، وربَّما شدّدوا الواو وكسروها وسكّنوا الهاء فقالوا: أَوّه من كذا. وربَّما حذفوا مع التشديد الهاء فقالوا، أَوِّ مِن كذا، بلا مدٍّ. وبعضهم يقول: آوَّهْ بالمدّ والتشديد وفتح الواو ساكنة الهاء، لتطويل الصوت بالشكاية. وربَّما أدخلوا فيه التاء فقالوا: أَوَّتاهُ، يُمَدُّ ولا يُمَدُّ. وقد أَوَّهَ الرجل تَأْويهاً، وتَأَوَّهَ تَأَوُّهاً، إذا قال أَوَّهْ. والاسم منه الآهَةُ بالمدّ. قال المُثَقِّبُ العَبْديُّ:
إذا ما قمتُ أَرْخَلُها بلَيْلٍتَأَوَّهُ آهَةَ الرجلِ الحزينِ
ويروى أَهَّةَ من قولهم: أَهَّ، أي توجَّع. قال العجاج:
بأَهَّةٍ كأَهَّةِ المجروحِ
ومنه قولهم في الدعاء على الإنسان: آهَةً لَكَ وأَوَّةَ لكَ، بحذف الهاء أيضاً مشددة الواو.

### Türkçe

Şikâyet esnasında onların sözü: **أَوْهِ** şu şeyden; **الواو** sâkin olarak; ancak o bir sızlanmadır. Şair dedi:
فأَوْهِ لذكراها إذا ما ذَكَرْتُها		ومن بُعْدِ أرضٍ بيننا وسَماء

Bazen **الواو**’yu **ألف**’e çevirirler de şöyle derler: **آهِ** şu şeyden; bazen de **الواو**’yu şeddelerler ve kesrelerler, **الهاء**’yı sâkin kılarlar da şöyle derler: **أَوّه** şu şeyden. Bazen de şedde ile birlikte **الهاء**’yı hazfederler de şöyle derler: **أَوِّ** şu şeyden; medsiz. Bazıları da şöyle der: **آوَّهْ** med ile ve şedde ile ve **الواو**’yu fetha ile, **الهاء** sâkin; şikâyetle sesi uzatmak için. Bazen de içine **التاء**’yı dâhil ederler de şöyle derler: **أَوَّتاهُ**; med edilir ve med edilmez. Adam **أَوَّهَ** etti, **تَأْويهاً**; ve **تَأَوَّهَ** etti, **تَأَوُّهاً**; **أَوَّهْ** dediği zaman. Ondan isim **الآهَةُ**’dir, med ile. **المُثَقِّبُ العَبْديُّ** dedi:
إذا ما قمتُ أَرْخَلُها بلَيْلٍتَأَوَّهُ آهَةَ الرجلِ الحزينِ

Ve **أَهَّةَ** diye rivayet olunur; onların **أَهَّ** sözünden, yani sızlandı. **العجاج** dedi:
بأَهَّةٍ كأَهَّةِ المجروحِ

Ve ondan, insanın aleyhine duada onların sözü: **آهَةً** sana ve **أَوَّةَ** sana; **الهاء**’yı da hazfederek, ayrıca **الواو** şeddeli.
