# الحنزقرة (ا-ل-ح-ن-ز-ق-ر-ة) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%86%D8%B2%D9%82%D8%B1%D8%A9
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%86%D8%B2%D9%82%D8%B1%D8%A9

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ا - ل - ح - ن - ز - ق - ر - ة
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 1 sözlük
- Bu sayfa şu yazımları da kapsar: الحِنْزَقْرَة

## Sözlükler (1)

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%86%D8%B2%D9%82%D8%B1%D8%A9/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

#### Madde başı: الحِنْزَقْرَة

(باب ما جاء من كلام العرب على أكثر من ثلاثة أحرف)
  وقد مضى فيما تقدم من هذا الكتاب أنّ الرباعيَّ وما زاد يكون منحوتاً، [و] موضوعاً كذا وضعاً من غير نحت.
  فمن المنحوت من هذا الباب (الحُرْقُوف): الدابة المهزول، فهذا من حرف وحقف. أمّا الحَرْف فالضَّامر مِن كلِّ شيء، وقد مرَّ تفسيره. وأما حقف فمنه المُحْقَوْقِف، وهو المنحنِي، وذلك أنَّه إذا هُزِلَ احدَوْدَب، كما يقال في الناقة إذا كانت تلك حالها حَدْباءُ حِدْبار.
  ومنه (الحُلْقُوم) وليس ذلك منحوتاً ولكنّه مما زيدت فيه الميم، والأصْل الحلْق، وقد مرَّ. والحَلْقَمة: قطع الحُلْقُوم.
  ومنه (المُحَلْقِنُ) من البُسْر، وذلك أنْ يبلُغ الإرطاب ثلُثَيْه. وهذا ممّا زِيدت فيه النون، وإنما هو من الحَلْق، كأنّ الإرْطاب إذا بلغ ذلك الموضعَ منه فقد بَلَغَ إلى حَلْقِه. ويقال له الحُلْقَان، الواحدة حُلْقَانة.
  ومنه (حَرْزَقْتُ)([1]) الرّجلَ: حبستُه، وهذا منحوتٌ من حَزَقَ وحَرَزَ، من قولهم أحرزت الشيء فهو حريز. والحَزْقُ فيه ضربٌ من التشديد، كما يقال حَزَقْتُ الوَتَرَ وغيرَه. قال الأعشى:
  * بِسَاباطَ حتَّى ماتَ وهو مُحَرْزَقُ([2]) *
  ومنه (الحبجر([3]))، وهو الوتر الغليظ، ويقال في غير الوتر أيضاً، والحاء فيه زائدة، وإنما الأصل الباء والجيم والراء. وكلُّ شديد عظيمٍ بَجْرٌ وبُجْر. وقد مَرَّ.
  ومنه (الحِسْكل): الصِّغار مِن كلِّ شيء. وهذا ممّا زِيدت فيه الكاف، وإنما الأصل الحِسْل. يقال لولد الضبِّ حسْل.
  ومنه (الحَقَلَّد([4]))، وهو البخيل الشديد، واللام فيه زائدة. وهو من أحقد القومُ، إذا لم يصِيبوا من المَعْدِن شيئاً. ويقال الحَقَلّدُ الآثِم([5]). فإن كان كذا فاللام أيضاً زائدة، وفيه قياسٌ من الحِقْد، والله أعلم.
  ومنه (الحَذْلَقة)، وأظنُّها ليست عربيةً أصلية، وإنما هي مولَّدة واللام فيها زائدة. وإنما أصله الحِذْق. والحَذْلقة: ادّعاء الإنسان أكثَرَ مما عنده، يريد إظهار حِذْق بالشيء.
  ومن ذلك (احرَنْجَمَت) الإبل، إذا ارتدَّ بعضُها على بعض. واحرنجم القومُ، إذا اجتمعوا. وهذه فيها نون وميم، وإنما الأصل الحَرَجُ، وهو الشجر المجتمع الملتف، وقد مرّ اشتقاقُهُ وقياسُه.
  ومن ذلك رجل (مُحَصْرَمٌ): قليلُ الخَيْر. والأصل أنّ الميم زائدة، وإنما هو من الحَصُور والحَصِر.
  ومن هذا الباب (الحِصْرِم). ومنه (الحِثْرِمَة) وهي الدائرة التي تحت الأنف وَسَطَ الشفةِ العُلْيا. وهذه منحوتةٌ من حَثَم وثرم. فحثم من الجمع؛ وثَرَم من أن ينثرم الشيء.
  ومن ذلك (الحِنْزَقْرَة)، وهو القَصير. وهذا من الحزق والحَقْر، مع زيادة النون. فالحَقْر من الحَقارة والصِّغر، والحزق كأن خَلْقَه حُزِق بعضُه إلى بعض.
  ومن ذلك (الحَلْبَس)، وهو الشُّجاع. وهذا منحوتٌ من حَلَسَ وحَبَسَ. فالحِلْس: اللازم للشيء لا يفارقه، والحَبْس معروف، فكأنه حَبَس نَفْسه على قِرْنه وحَلِسَ به لا يفارقُه. ومثله: (الحُلابِس). قال الكميت:
فلما دنَتْ للكاذَتَيْنِ وأحْرَجَت *** به حَلْبَساً عند اللِّقاء حُلابِسا([6])  ومن ذلك (تَحَتْرَشَ) القومُ: حَشَدُوا، والتاء فيه زائدة، وإنما الأصل الحرش والتحريش، وقد مرَّ. وفيه أيضاً أن يكون من حَتَر، وأصله حَتَار الخَيمة وما أطاف بها من أذيالها، فكذلك *هؤلاء تجمَّعُوا وأطافَ بعضُهم ببعض، فقد صارت الكلمة إذاً من باب النحت.
  ومن ذلك (الحَوْأَبُ): الوادي الواسع العَُرض، والحاء فيه زائدة، وإنّما
الأصل الوأْب، والوأْبُ الواسع المقعَّر من كلِّ شيء.
  ومن ذلك (الحُمَارِس)، وهو الرّجُل الشّديد. وهذه منحوتةٌ من كلمتين، من حَمَس ومَرَس. فالمَرِسُ المتمرِّس بالشيء، والحمَِسُ الشديد. وقد مضى شرْحُه.
  ومن ذلك (المُحدْرَج)، وهو المفتول حتَّى يتداخَلَ بعضُه في بعض فَيَمْلاَسَّ وهي منحوتةٌ من كلمتين، من حدر ودرج. فحدر فَتَل، ودَرَج من أدرجت.
  ومن ذلك (حَضْرَمَ) في كلامه حَضْرَمَةً، فقد قيل كذا بالضّاد. فإنْ كانت صحيحةً فالميم زائدة، كأنه تَشَبَّهَ بالحاضرة الذين لا يُقيمونَ إعرابَ الكلام. والحَضْرَمة: مخالفة الإعراب واللَّحنُ.
  ومن ذلك (المُحَمْلَج)، وهو الحَبْلُ الشَّديد الفَتْل. وهذا عندِي من حمج، فاللام زائدة. فحمج جنسٌ من التّشديد، نحو حَمّج الرّجلُ عينَيه إذا حَدَّق وأحَدَّ([7]) النّظَر. وقد مضى ذكره. وعلى هذا يحمل (الحِمْلاج)، وهو مِنْفاخُ الصَّائغ. والحملاج: قَرْنُ الثَّور. قال رؤبة في المحَمْلَج:
  * مُحَمْلَجٌ أُدْرِجَ إدراجَ الطَّلَقْ([8]) *
  وهذا ما أمكَنَ استخراجُ قياسِه من هذا الباب. أمّا الذي هو عندنا موضوعٌ وضعاً فقد يجوز أن يكون لـه قياسٌ خَفِيَ علينا موضعُه. والله أعلم بذلك.
  فمن ذلك (الحَِنْدِيرَة، والحُنْدُورة): الحَدَقة، والحَِنْدِيرة أجود؛ كذا قال أبو عبيد.
  والحَرْقَفَةُ: عَظْم الْحَجَبَة، وهو رأس الورِك.
  ومنه (الحِمْلاق) وهو ما غطّتْه الجفونُ من بياض المُقْلة. ويقال حَمْلَق، إذَا فَتَح عينَه ونَظَر نَظَراً شديداً.
  و(الحُرْقُوص) دويْبَّة. و(الحَبَلَّقُ): جماعة الغنَم. و(الحَبَرْكَى): الطويل الظَّهر القصير الرِّجْلين. و(الحُرْجُل): الطويل. و(الحَرْجَفُ): الرِّيح الباردة. و(الحَشْرَجَة): تردُّد صوت النَّفَس. و(الحَشْرَجَة): حُفَيْرة تُحفَر كالحِسْيِ. و(الحَشْرَجُ): كوزٌ صغير. و(حَرْشَفُ) السِّلاحِ: ما زُيِّن به.
  و ( الحَفَلَّج): الرَّجُل الأفْحَج. و(الحيفس([9])): القصير. وكذلك (الحَفَيْسَأ).
  و(الحَزَوَّر): الغلام اليافع. و(الحَزْوَرَةُ): تلٌّ صغير.
  (والحَنَاتِم): سحائب سُودٌ. وكلُّ أسودَ حَنْتمٌ. وكذلك الخُضْرُ عِند العرب سُودٌ، ومنها سمّيت الجِرَار حَناتِمَ، وكانت الجِرارُ في الجاهليَّة خُضْراً، فسمَّتْها العربُ حَنَاتم.
  (وحَبَوْكَر([10])): الدَّاهية.
  ويقال (احْبَنْطَى)، إذا انتفَخَ كالمُتَغضِّب. وهذه الكلمة قد مرَّ قياسُها في الحَبَط.
  ويقال مالِي من هذا الأمر (حُنْتَالٌ([11]))، أي بُدٌّ.
  و(الحُنْظَب): الذَّكر من الجَرَاد. و(الحُرْبُث([12])): نبتٌ. و(حَضاجِرُ): الضَّبع. (والْحَزَنْبَلُ) و(الحَبْرَكَل): القصير.
  والأصل في هذه الأبواب أنَّ كلَّ ما لم يصحَّ وجهُه من الاشتقاق الذي نذكره فمنظورٌ فيه، إلاّ [ما] رواه الأكابر الثقات. والله أعلم.
(تم كتاب الحاء)
------------------------------------------ـ
([1]) يقال حرزق، بتقديم الراء، وحزرق بتقديم الزاي، وهما بمعنى.
([2]) ديوان الأعشى 147 واللسان (حزرق)، وقد نص فيه على رواية "محرزق". وصدره:
* فذاك وما أنجى من الموت ربه *
([3]) يقال على وزان قمطر ودرهم.
([4]) الحقلد، كعملس. وفي الأصل: "الحلقد" وليس مراداً، إذ الحلقد كزبرج: السيئ الخلق الثقيل الروح، ومثله الحقلد بوزن زبرج.
([5]) في الأصل: "الحلقد"، وانظر التنبيه السابق. وفي قول زهير:
تقيّ نقيّ لم يكثر غنيمة *** بنكهة ذي قربى ولا بحقلد([6]) البيت في اللسان (كوز، حلبس). والكاذتان: ما نتأ من اللحم أعالي الفخذ. وأحرجت بالحاء المهملة، وفي الأصل: "أخرجت"، تحريف.
([7]) في الأصل: "وأشد".
([8]) ديوان رؤبة 104 واللسان (حملج).
([9]) في الأصل: "الحفيس". وصوابه الحيفس، بفتح الحاء والفاء، وكهزبر.
([10]) يقال للداهية حبوكر، وأم حبوكر، وحبوكرى، وأم حبوكرى، وأم حبوكران، والحبوكرى.
([11]) يقال حنتأل وحنتال، بالهمز وبدونه.
([12]) في الأصل: "الحرتب"، وفي المجمل: "الحربت"، والوجه ما أثبت.
كتاب الخاء:
ـ

##### Türkçe

(**باب ما جاء من كلام العرب على أكثر من ثلاثة أحرف**)
  Bu kitabın önce geçen kısmında, dörtlü olanın ve ondan fazlasının, yontulmuş (منحوت) olacağını; [ve] yontma olmaksızın da öylece konulmuş (موضوعاً) olarak konulacağını zikretmiştik.
  Bu bâbdan yontulmuş olanlardan: (**الحُرْقُوف**): zayıflamış binek hayvanı; bu, **حرف** ve **حقف**’tan (müteşekkil)dir. **الحَرْف** ise her şeyin zayıf/ince olanıdır; onun tefsiri geçmişti. **حقف**’a gelince: ondan **المُحْقَوْقِف** vardır; o, eğri/bükülmüş olandır; çünkü o zayıflayınca kamburlaşır; nitekim deve hakkında, o hâlde olduğunda, **حَدْباءُ حِدْبار** denir.
  Ondan (**الحُلْقُوم**) vardır; bu yontulmuş değildir; fakat içine **الميم** artırılmış olanlardandır; aslî (kök) **الحلْق**tır; geçmişti. **الحَلْقَمة**: **الحُلْقُوم**’u kesmektir.
  Ondan, **البُسْر**’dan (**المُحَلْقِنُ**) vardır; bu, olgunlaşmanın (الإرطاب) üçte ikisine ulaşmasıdır. Bu da içine **النون** artırılmış olanlardandır; oysa o, ancak **الحَلْق**tandır; sanki olgunlaşma (الإرطاب) ondan o mevkiye ulaşınca, onun **حَلْق**’ına ulaşmış olur. Ona **الحُلْقَان** denir; tekili **حُلْقَانة**’dır.
  Ondan (**حَرْزَقْتُ**)([1]) adamı: onu hapsettim; bu, **حَزَقَ** ve **حَرَزَ**’dan yontulmuştur; “şeyi korumaya aldım (أحرزت) da o **حريز**dir” sözlerindendir. **الحَزْقُ**’ta bir çeşit sıkılaştırma vardır; nitekim “teli ve başkasını sıktım” denildiği gibi: **حَزَقْتُ الوَتَرَ** ve başkasını. A‘şâ dedi ki:
  * بِسَاباطَ حتَّى ماتَ وهو مُحَرْزَقُ([2]) *
  Ondan (**الحبجر**([3])) vardır; o, kalın teldir; tel dışında da söylenir; içindeki **الحاء** ziyadedir; aslî olan ancak **الباء** ve **الجيم** ve **الراء**dır. Her sert büyük olana **بَجْرٌ** ve **بُجْر** denir. Geçmişti.
  Ondan (**الحِسْكل**): her şeyin küçükleri. Bu, içine **الكاف** artırılmış olanlardandır; aslî olan ancak **الحِسْل**dir. Kertenkele yavrusuna **حسْل** denir.
  Ondan (**الحَقَلَّد**([4])) vardır; o, çok cimri olandır; içindeki **اللام** ziyadedir. “Kavim **أحقد** etti”dendir; yani maden(den) hiçbir şey elde edemediklerinde. Ve **الحَقَلّدُ الآثِم**([5]) denir. Eğer böyle ise, **اللام** yine ziyadedir; onda **الحِقْد**’dan bir kıyas vardır; Allah daha iyi bilir.
  Ondan (**الحَذْلَقة**) vardır; zannederim ki o aslî Arapça değildir; ancak o müvelleddir ve içindeki **اللام** ziyadedir. Aslı ancak **الحِذْق**tır. **الحَذْلقة**: insanın, kendisinde olandan daha fazlasını iddia etmesidir; bir şeyde **حِذْق**ını (maharetini) göstermeyi ister.
  Bundan (**احرَنْجَمَت**) develer: bir kısmı bir kısmının üzerine geri döndüğünde. Ve kavim **احرنجم** etti: toplandıklarında. Bunun içinde **نون** ve **ميم** vardır; aslî olan ancak **الحَرَج**dır; o da birbirine girmiş, sarmaş dolaş olmuş toplu ağaçlıktır; onun اشتقاق’ı ve kıyası geçmişti.
  Bundan, (**مُحَصْرَمٌ**) bir adam: hayrı az. Asıl, **الميم**’in ziyade olmasıdır; o ancak **الحَصُور** ve **الحَصِر**’dandır.
  Bu bâbdan (**الحِصْرِم**) vardır. Ondan (**الحِثْرِمَة**) vardır; o, burnun altında üst dudağın ortasında bulunan dairedir. Bu, **حَثَم** ve **ثرم**’dan yontulmuştur. **حثم** toplamadandır; **ثَرَم** ise şeyin parçalanıp dökülmesindendir (أن ينثرم الشيء).
  Bundan (**الحِنْزَقْرَة**) vardır; o, kısa boyludur. Bu, **الحزق** ve **الحَقْر**’dandır; **النون** ziyadesiyle. **الحَقْر**, **الحَقارة** ve küçüklüktendir; **الحزق** ise sanki yaratılışı, bir kısmı bir kısmına doğru sıkıştırılmış gibidir.
  Bundan (**الحَلْبَس**) vardır; o, yiğittir. Bu, **حَلَسَ** ve **حَبَسَ**’dan yontulmuştur. **الحِلْس**: şeye yapışık olan, ondan ayrılmayandır; **الحَبْس** bilinir; sanki kendini rakibine karşı hapsetmiş ve onunla yapışık kalmış, ondan ayrılmıyormuş gibidir. Benzeri: (**الحُلابِس**). Kümeyt dedi ki:
فلما دنَتْ للكاذَتَيْنِ وأحْرَجَت *** به حَلْبَساً عند اللِّقاء حُلابِسا([6])  Bundan (**تَحَتْرَشَ**) kavim: toplandılar; içindeki **التاء** ziyadedir; aslî olan ancak **الحرش** ve **التحريش**tir; geçmişti. Onda ayrıca, **حَتَر**’dan olması da mümkündür; aslı **حَتَار**dır: çadırın ve onu kuşatan eteklerinin çevresi; işte böylece bunlar da toplandılar ve bir kısmı bir kısmını kuşattı; kelime o hâlde yontma bâbından olmuş olur.
  Bundan (**الحَوْأَبُ**): geniş enli vadi; içindeki **الحاء** ziyadedir; aslî olan ancak **الوأْب**’dir; **الوأْبُ** her şeyin geniş, çukur olanıdır.
  Bundan (**الحُمَارِس**) vardır; o, sert adamdır. Bu, iki kelimeden yontulmuştur: **حَمَس** ve **مَرَس**’tan. **المَرِسُ**: şeyde tecrübe kazanmış olandır; **الحمَِسُ**: sert olandır. Onun şerhi geçmişti.
  Bundan (**المُحدْرَج**) vardır; o, bükülüp burularak bir kısmı bir kısmının içine girinceye kadar (müftûl) olan, sonra da kayganlaşıp düzleşen (فَيَمْلاَسَّ)dir; bu, iki kelimeden yontulmuştur: **حدر** ve **درج**’den. **حدر**: büküp burmaktır (فَتَل); **دَرَج** ise “**أدرجت**”tendir.
  Bundan, konuşmasında **حَضْرَمَ** etmek, **حَضْرَمَةً** (yapmak) vardır; **الضّاد** ile böyle denildi. Eğer sahih ise, **الميم** ziyadedir; sanki, sözün i‘rabını ikame etmeyen şehirli(ler)e (الحاضرة) benzemiştir. **الحَضْرَمة**: i‘raba muhalefet ve lahn (dil sürçmesi/yanlış söyleyiş)tir.
  Bundan (**المُحَمْلَج**) vardır; o, bükümü çok sıkı iptir. Bu, bence **حمج**’dandır; **اللام** ziyadedir. **حمج** bir çeşit sıkılaştırmadır; mesela adam gözlerini kısarak diktiğinde ve bakışı keskinleştirdiğinde: **حَمّج الرّجلُ عينَيه**. Onun zikri geçmişti. Buna göre (**الحِمْلاج**) da taşınır; o, kuyumcunun körüğüdür. **الحملاج**: öküzün boynuzudur. Ru’be **المحَمْلَج** hakkında dedi ki:
  * مُحَمْلَجٌ أُدْرِجَ إدراجَ الطَّلَقْ([8]) *
  Bu bâbdan onun kıyasını çıkarmak mümkün olan budur. Bizce “öylece konulmuş” (موضوع وضعاً) olana gelince: onun bir kıyası olması caizdir; yeri bize gizli kalmıştır. Allah bunu daha iyi bilir.
  Bundan (**الحَِنْدِيرَة، والحُنْدُورة**): göz bebeği (الحَدَقة); **الحَِنْدِيرة** daha iyidir; Ebû Ubeyd böyle dedi.
  **الحَرْقَفَةُ**: **الْحَجَبَة** kemiği; o, kalçanın başıdır (رأس الورِك).
  Ondan (**الحِمْلاق**) vardır; o, göz kapaklarının göz bebeğinin beyazından örttüğü şeydir. Ve “gözünü açıp şiddetli bir bakışla baktığında” **حَمْلَق** denir.
  Ve (**الحُرْقُوص**) küçük bir canlıdır. Ve (**الحَبَلَّقُ**): koyun topluluğu. Ve (**الحَبَرْكَى**): sırtı uzun, bacakları kısa olan. Ve (**الحُرْجُل**): uzun boylu. Ve (**الحَرْجَفُ**): soğuk rüzgâr. Ve (**الحَشْرَجَة**): nefes sesinin gidip gelmesi. Ve (**الحَشْرَجَة**): **الحِسْي** gibi kazılan küçük çukur. Ve (**الحَشْرَجُ**): küçük testi. Ve silahın (**حَرْشَفُ**’u): onunla süslenen şey.
  Ve (**الحَفَلَّج**): bacakları çarpık (الأفْحَج) adam. Ve (**الحيفس**([9])): kısa. Aynı şekilde (**الحَفَيْسَأ**).
  Ve (**الحَزَوَّر**): ergenliğe yaklaşmış oğlan. Ve (**الحَزْوَرَةُ**): küçük tepe.
  (**والحَنَاتِم**): siyah bulutlar. Her siyah olana **حَنْتمٌ**. Aynı şekilde yeşiller de Araplar nezdinde siyahtır; ondan dolayı küplere **حَناتِمَ** adı verilmiştir; câhiliye devrinde küpler yeşildi; Araplar onları **حَنَاتم** diye adlandırdı.
  (**وحَبَوْكَر**([10])): musibet/büyük bela.
  Ve “öfkelenmiş gibi şiştiğinde” **احْبَنْطَى** denir. Bu kelimenin kıyası **الحَبَط**’ta geçmişti.
  Ve “bu işten benim için (**حُنْتَالٌ**([11])) yoktur” denir; yani kaçış/çare yoktur (بُدٌّ).
  Ve (**الحُنْظَب**): çekirgenin erkeği. Ve (**الحُرْبُث**([12])): bir bitki. Ve (**حَضاجِرُ**): sırtlan. (**والْحَزَنْبَلُ**) ve (**الحَبْرَكَل**): kısa boylu.
  Bu bâblarda asıl olan şudur: zikrettiğimiz اشتقاق’tan (türetmeden) yüzü sahih olmayan her şey, kendisinde yeniden bakılacak (منظورٌ فيه) olandır; ancak büyük güvenilirlerin rivayet ettiği [şey] müstesna. Allah daha iyi bilir.
(**تم كتاب الحاء**)
------------------------------------------ـ
([1]) **حرزق** denir; **الراء**’ı öne alarak; ve **حزرق** da denir; **الزاي**’ı öne alarak; ikisi de aynı mânâdadır.
([2]) A‘şâ divanı 147 ve Lisân (**حزرق**); onda “**محرزق**” rivayeti açıkça belirtilmiştir. İlk mısraı:
* فذاك وما أنجى من الموت ربه *
([3]) **قمطر** ve **درهم** vezninde söylenir.
([4]) **الحقلد**; **عملس** gibi. Asılda: “**الحلقد**” (vardır); kastedilen değildir; çünkü **الحلقد** **زبرج** gibi: kötü huylu, ağır ruhlu; bunun benzeri **الحقلد** de **زبرج** veznindedir.
([5]) Asılda: “**الحلقد**” (vardır); önceki uyarıya bak. Züheyr’in sözünde:
تقيّ نقيّ لم يكثر غنيمة *** بنكهة ذي قربى ولا بحقلد
([6]) Beyit Lisân’da (**كوز، حلبس**) maddesindedir. **الكاذتان**: etten çıkıntı yapan, uyluğun üst kısımlarıdır. **وأحْرَجَت** **الحاء**’ı noktasız olanla; asılda: “**أخرجت**”, tahriftir.
([7]) Asılda: “**وأشد**”.
([8]) Ru’be divanı 104 ve Lisân (**حملج**).
([9]) Asılda: “**الحفيس**”. Doğrusu **الحيفس**’tir; **الحاء** ve **الفاء** fethalı olarak; **هزبر** gibi.
([10]) Musibete **حبوكر** denir; ve **أم حبوكر**; ve **حبوكرى**; ve **أم حبوكرى**; ve **أم حبوكران**; ve **الحبوكرى**.
([11]) **حنتأل** ve **حنتال** denir; hemzeli ve hemzesiz.
([12]) Asılda: “**الحرتب**”; ve **المجمل**’de: “**الحربت**”; doğru olan, tesbit edilendir.
