# بأدل (ب-أ-د-ل) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%A3%D8%AF%D9%84
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D8%A3%D8%AF%D9%84

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ب - أ - د - ل
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 3 sözlük

## Sözlükler (3)

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%A3%D8%AF%D9%84/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

البَأْدَلَةُ: اللَحمة التي بين الإبط والثَندوة، والجمع البآدِلُ.

##### Türkçe

**البَأْدَلَةُ**: koltuk altı ile **الثَندوة** arasında bulunan et parçası; çoğulu **البآدِلُ**.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%A3%D8%AF%D9%84/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

البَأْدَلة: اللحم بين الإِبط والثَّنْدُوة كلِّها، والجمع البَآدِل، وقيل: هي أَصل الثَّدْي، وقيل: هي ما بين العُنق إِلى التَّرْقُوة، وقيل: هي جانب المَأْكَمَة، وقيل: هي لحم الثَّدْيين؛ قالت أُختُ يزيدَ بنِ الطَّثَرِيَّة ترثيه:
فَتًى قُدَّ قَدَّ السَّيْفِ لا مُتآزِفٌ،
ولا رَهِلٌ لَبَّاتُه وبَآدِلُه
قال ابن بري: أُخت يزيد اسمها زينب، ويقال: البيت للعُجَيْز السَّلولي يرثي به رجلاً من بني عمه يقال له سليم
بن خالد
بن كعب السلولي؛ قال: وروايته:
فَتًى قُدّ قَدَّ السيف لا مُتَضائِلٌ،
ولا رَهِلٌ لبَّاتُه وبآدله
يَسُرُّكَ مَظْلوماً، ويُرْضِيكَ ظالِماً،
وكُلُّ الذي حَمَّلْتَه فهو حامِلُه
والمُتضائل: الضَّئِيلُ الدقيقُ، والرَّهِلُ: الكثير اللحم المُسْتَرْخِيه، والبَأْدَلة: اللَّحمة بين العنق والتَّرْقُوة، وقوله قُدَّ قَدَّ السَّيْف أَي هو مُهَفْهَف مَجْدول الخَلْقِ سَيْفَان، والسَّيْفان: الطويل الممشوق، وقيل: هي ثُلاثيّة لقوله بَدِل إِذا شكا ذلك، وكل ذلك مذكور في موضعه. والبأْدَلة: مِشْيَة سريعة.

##### Türkçe

**البَأْدَلة**: koltuk altı ile **الثَّنْدُوة**’nin tamamı arasındaki et; çoğulu **البَآدِل**’dir. Ve denildi ki: o, **الثَّدْي**’in aslıdır. Ve denildi ki: boyun ile **التَّرْقُوة** arasındakidir. Ve denildi ki: **المَأْكَمَة**’nin yanıdır. Ve denildi ki: iki **الثَّدْي**’in etidir; Yezîd b. **الطَّثَرِيَّة**’nin kız kardeşi onu mersiyeleyerek dedi:

Bir delikanlı; kılıç yontusu gibi yontulmuş; ne **مُتآزِف**,
ne de gevşek; onun **لَبَّاتُه**’u ve **بَآدِلُه**.

İbn Berrî dedi ki: Yezîd’in kız kardeşinin adı Zeyneb’dir; ve denilir ki: beyit, **العُجَيْز السَّلولي**’nindir; onunla amcaoğullarından bir adamı mersiyelemektedir; ona Selîm b. Hâlid b. Ka‘b es-Selûlî denilir. Dedi ki: ve onun rivayeti:

Bir delikanlı; kılıç yontusu gibi yontulmuş; ne **مُتَضائِل**,
ne de gevşek; onun **لبَّاتُه**’u ve **بآدله**.

Seni mazlum olarak sevindirir, seni zalim olarak razı eder,
ve yüklediğin her şey, işte onu yüklenen odur.

Ve **المُتضائل**: ince, narin olan; ve **الرَّهِل**: eti çok olan, gevşemiş olan. Ve **البَأْدَلة**: boyun ile **التَّرْقُوة** arasındaki et parçası. Ve onun “**قُدَّ قَدَّ السَّيْف**” sözü: yani o, ince yapılı, yaratılışı örülmüş, **سَيْفَان**’dır; ve **السَّيْفان**: uzun, endamlı olandır. Ve denildi ki: o, “**بَدِل**” dediği için üç harflidir; o, bunu şikâyet ettiğinde. Ve bunların hepsi yerinde zikredilmiştir. Ve **البأْدَلة**: hızlı bir yürüyüştür.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%A3%D8%AF%D9%84/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

البأدلة أهمله الصاغاني، وهي مشية سريعة، أيضا اللحمة بين الإبط والثندوة، أو لحم الثدي، وقيل: هي ثلاثية والهمزة زائدة، لقولهم: بدل: إذا شكا ذلك، فالصواب ذكرها في ب - د - ل ووهم الجوهري في ذكره هنا.
 ج: بآدل وسيأتي قريبا. قال الصاغاني: افتتح الجوهري هذا الفصل بتركيب ب - د - ل، وذكر فيه البأدلة، ثم ذكر بعده تركيب ب - ب - ل، وإنما يستقيم هذا إذا كانت الهمزة أصلية عين الكلمة، وحقها أن تذكر في تركيب بدل، مع أخواتها، كما ذكرها ابن فارس والأزهري.

##### Türkçe

**البأدلة**’yi **الصاغاني** ihmal etti; o, hızlı bir yürüyüştür; ayrıca koltuk altı ile **الثندوة** arasındaki et; yahut meme eti. Ve denildi ki: o üç harflidir ve **الهمزة** ziyadedir; onların “**بدل**: o (şeyi) şikâyet ettiğinde” demeleri sebebiyle. Şu hâlde doğru olan, onun **ب - د - ل**’de zikredilmesidir; **الجوهري**’nin onu burada zikretmesinde vehim vardır.

Çoğulu: **بآدل**; yakında gelecektir. **الصاغاني** dedi: **الجوهري** bu faslı **ب - د - ل** terkibiyle açtı ve onda **البأدلة**’yi zikretti; sonra onun ardından **ب - ب - ل** terkibini zikretti. Bu ise ancak **الهمزة** aslî olup kelimenin ayn’ı olduğu takdirde düzgün olur; onun hakkı, **بدل** terkibinde, kız kardeşleriyle birlikte zikredilmesidir; nitekim onu **ابن فارس** ve **الأزهري** zikrettiler.
