# ببن — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%A8%D9%86/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D8%A8%D9%86/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ببن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%A8%D9%86.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: ببن

: ( *!البَبْنِيُّ ) ، بموحَّدَةٍ مكرَّرَةٍ وكسْرِ النّونِ وياء النِّسْبة .
أَهْمَلَهُ الجماعَةُ .
( هو محمدُ بنُ بِشْرِ بنِ بَكْرٍ ) ؛ ) ويقالُ : ابنُ عليَ ، ( البَبْنِيُّ المُحدِّثُ ) عن أَبي بكْرٍ أَحْمدَ بنِ محمدِ البرديجيّ الحَافِظ ، وعنه محمدُ بنُ أَحمدَ بنِ الفضْلِ ؛ كذا في التبْصِيرِ للحافِظِ ؛ كذا ذَكَرَه ولم يبين النِّسْبَة هذه إلى أَيَ .
قالَ نَصْر : *!بَبْن : منْ أُمّهات القُرَى بينَ بادغيس وسرخس .
وقالَ ياقوتُ في المعْجمِ : مَدينَةٌ عنْدَ بابيين مِن أَعْمالِ بادغيسِ قُرْبَ هرَاةَ افْتَتَحها سالِمُ مَوْلى شريك بنِ الأَعْورِ من قبلِ عبْدِ اللَّهِ بنِ عامِرٍ في سَنَة 31 عنْوَةً .
وقالَ أَبو سعيدٍ : *!بَبْنةُ : هي بَوْن غَيْر أَنَّهم نَسَبُوا

إليها *!بَبْنيّ ، وذَكَرَ محمدَ بن بِشْرٍ المَذْكُورُ ؛ ومثْلُه قَوْلُ المَالِينيّ .
وزادَ ابنُ الأثيرِ في المَنْسوبِ إليها : أَبا جَعْفرٍ محمد بنِ عليِّ بنِ يَحْيَى البَبْنِيّ الهَرَوِيّ عن الحَسَنِ بنِ سُفْيان ، فانْظُرْ إلى قُصُورِ المصنِّفِ وتَقْصيرِه .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
حتى يكونوا *!بَبَّاناً واحِداً .
قالَ أَبو عُبَيْدٍ : قالَ ابنُ مَهْديّ شيئاً واحِداً ، كذا جاءَ في حدِيثٍ ، وقد ذَكَرَه المصنِّفُ في بَبَبَ كالجوْهرِيِّ ، واختلفَ في هذه الكَلِمَةِ فقيلَ : أَعْجميَّة ، وهو قَوْلُ أَبي سعيدٍ الضَّرِير وأَبي عُبَيْدٍ .
ورَدَّه الأزْهرِيُّ وقالَ : بلْ هي لُغَةٌ يمانيَّةٌ لم تَفْشُ في كَلامِ مَعدَ ، وهو والبأْجُ بمعْنًى واحِدٍ .
وقالَ أَبو الهَيْثم : الكَواكِبُ *!البابانِياتُ هي التي لا يَنْزِلُ بها شمْسٌ ولا قمرٌ إِنَّما يُهْتَدى بها في البرِّ والبَحْر ، وهي شآميَّةٌ ، ومهبُّ الشِّمالِ منها .
*!وبابانُ : محلَّةٌ كبيرَةٌ بأَسْفل مَرْوَ ، ومنها : أَبو سعيدٍ ، عَبْدَةُ بنُ عبْدِ الرَّحيمِ بنِ حَسّان المَرْوَزيُّ *!البَابانيُّ .
قالَ أَبو حاتِمٍ : صدُوقٌ .
وأَبو بكْرٍ عُمَرُ بنُ نوحِ بنِ عليِّ بنِ عبادٍ النَّهْروانيُّ يُعْرَف بابنِ البَابانيِّ مِن أَهْلِ بَغْدادَ ، مُعْتَزليٌّ ، وأَبُوه حَنْبليٌّ ، تُوفي سَنَة 404 .
*!وبابونيا : مِن قُرَى بَغْدادَ ، منها : أَبو الفضْلِ موسَى بنُ سُلْطان *!البابونيُّ المُقْري عن أَبي الوَقْت .
*!وبابين : قريةٌ بالبَحْرِ والنِّسْبَةِ إليها *!بابيني .

### Türkçe

: **البَبْنِيُّ**; tekrarlanmış **ب** ile, **النون**’un kesresi ve nisbet **ياء**’sı ile.
Cemaat onu ihmâl etti.
( O, Muhammed b. Bişr b. Bekr’dır ); ve denilir: Ali’nin oğlu; ( **البَبْنِيُّ** muhaddis ) Ebû Bekr Ahmed b. Muhammed el-Berdîcî el-Hâfız’dan (rivayet eder), ondan da Muhammed b. Ahmed b. el-Fazl (rivayet etmiştir); Hâfız’ın et-Tebsîr’inde böyledir; onu böyle zikretti ve bu nisbetin neye olduğuna açıklık getirmedi.

Nasr dedi: **بَبْن**: Bâdgîs ile Serahs arasında ana şehirlerden biridir.
Yâkūt el-Muʿcem’de dedi: Bâdgîs a‘mâlinden, Herât’a yakın, Bâbeyyîn yanında bir şehirdir; onu Sâlim, Şerîk b. el-Aʿver’in mevlâsı, Abdullah b. Âmir tarafından, 31 senesinde zorla fethetti.
Ebû Saʿîd dedi: **بَبْنةُ**: o, **بَوْن**’dur; ancak onlar ona nisbet ettiler

ona **بَبْنيّ**; ve zikredilen Muhammed b. Bişr’i zikretti; ve onun benzeri el-Mâlînî’nin sözüdür.
İbnü’l-Esîr, ona nisbet edilene el-Mensûb’da şunu ekledi: Ebû Caʿfer Muhammed b. Ali b. Yahyâ **البَبْنِيّ** el-Heravî, el-Hasen b. Sufyân’dan (rivayet eder); öyleyse musannifin kusuruna ve kısaltmasına bak.
Ona karşı istidrâk olunanlardandır:
ta ki bir tek **بَبَّاناً** olsunlar.
Ebû ʿUbeyd dedi: İbn Mehdî bir tek şey dedi; bir hadiste böyle geldi; musannif onu, el-Cevherî gibi, **بَبَبَ**’de zikretmiştir; ve bu kelimede ihtilâf edildi: denildi ki, a‘cemîdir; bu, Ebû Saʿîd ed-Darîr ile Ebû ʿUbeyd’in sözüdür.
El-Ezherî onu reddetti ve dedi: bilakis o, Maʿadd’ın كلامında yayılmamış bir Yemen lügatidir; o ve **البأْجُ** bir tek mânâdadır.
Ebû’l-Heysem dedi: **البابانِياتُ** yıldızlar, kendileriyle ne güneş ne ay inenlerdir; ancak karada ve denizde onlarla yol bulunur; ve o Şâmîdir; kuzeyin esişi ondandır.
**وبابانُ**: Merv’in aşağı tarafında büyük bir mahalledir; onlardandır: Ebû Saʿîd, ʿAbde b. ʿAbdirrahîm b. Hassân el-Mervazî **البَابانيُّ**.
Ebû Hâtim dedi: صدوق.
Ve Ebû Bekr Ömer b. Nûh b. Ali b. ʿAbbâd en-Nehrevânî, Bağdat ehlinden, İbnü’l-**البَابانيِّ** diye bilinir; Muʿtezilîdir; babası Hanbelîdir; 404 senesinde vefat etti.
**وبابونيا**: Bağdat köylerindendir; onlardandır: Ebû’l-Fazl Mûsâ b. Sultân **البابونيُّ** el-Mukrî, Ebû’l-Vakt’ten (rivayet eder).
**وبابين**: denizde bir köydür; ona nisbet **بابيني**’dir.
