# بث (ب-ث) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%AB
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D8%AB

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ب - ث
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 3 sözlük

## Sözlükler (3)

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%AB/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

باب الثاء والباء
بث ، ثب : ( مستعملان ) .
بث : قال اللَّيْثُ : بَثَّ يَبُثُ بَثّاً ، وهو تَفْرِيقُك الأَشْياء .
وكذلك : بَثُّوا الخَيْلَ في الغارة ، وبَثّ الصّيّاد كِلاَبَه .
وَخَلَق الله الخَلْق فبَثَّهَم في الأرْض .
وبُثّتِ البُسُط ، إذا بُسطت ؛ قال الله تعالى : ( مَصْفُوفَةٌ وَزَرَابِيُّ مَبْثُوثَةٌ ) ( الغاشية : 16 ) .
قال الفَرّاء : مَبْثُوثة : كَثِيرة .
وقيل : مَبْثُوثة ، أي مُفَرَّقة في مَجالِسهم .
) وَبَثَّ فِيهَا مِن كُلِّ دَآبَّةٍ ) ( البقرة : 164 ) ، أي فَرَّق .
وقولُه عزّ وجلّ : ( بَسّاً فَكَانَتْ هَبَآءً مُّنبَثّاً ) ( الواقعة : 6 ) أي غُباراً مُنْتَشِراً .
والبثّ : الحُزْن الذي تُفْضِي به إلى صاحبك .
يُقال : أَبْثَثْت فلاناً سِرِّي ، بالألف ، إبْثَاثاً ، أي أَطْلَعْتُه عليه .
وبثَثْتُ الشيءَ أَبُثّه : إذا فَرَّقتَه .
وقال الله تعالى : ( وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالاً كَثِيراً وَنِسَآءً ) ( النساء : 1 ) أي نَشَر وكَثّر .
وبَثْبَثْتُ الأمْر ، إذا فَتَّشْتَ عنه ، وتخبَّرته .
وفي بَعض الحديث : فلما حَضر اليَهُودِيَّ الموتُ قال : بَثْبِثُوه ، أي كَشِّفوه . وهو من بثثت الأمر ، إذا أَظْهَرته ، والأصل فيه ( بثثوه ) فأبدلوا من الثاء الوُسْطى باءً اسْتثقالاً لاجتماع ثلاث ثاءات ، كما قالوا في ( حَثَّثْت ) : حَثْحَثْت .
وفي حَديث أم زَرْع : لا يُولج الكَفّ لِيَعْلَم البَثَّ .
قال أبو عُبيد : أرى أنه كان بجَسدها عَيْبٌ . أي لا يُدْخل يَدَه ليمسّ ذلك العَيْب . تصفه بالكَرم .
وقال غيرُه وهو ابن الأعرابيّ : هذا ذمٌّ لزَوْجها ، إنما أرادت إذا رَقد التفَّ في ناحية ولم يُضاجعني فيَعْلم ما عندي من محبّتي لقُرْبه .
قال : ولا بَثّ هناك إلا محبّتها الدُّنُوّ من زوجها ، فسمَّت ذلك بَثّاً ، لأن البَثّ مِن جهته يكون .
وقال أحمد بن عُبيد : أرادت أنه لا يتَفقَّد
أُموري ومصالح أَسْبابي ، وهو كقولهم : ما أُدْخل يَدِي في هذا الأمر ، أي لا أَتفقَّده .
ثب : أبو العبّاس ، عن ابن الأعرابيّ : الثِّبَابُ : الجلُوس .
وثَبّ ، إذا جلس جُلوساً متمكِّناً .
وقال أبو عمرو : ثَبْثَب ، إذا جَلَس مُتمكِّناً .

##### Türkçe

باب **الثاء** و**الباء**
**بث** ، **ثب** : (kullanılan ikisi) .
**بث** : **اللَّيْثُ** dedi: **بَثَّ يَبُثُ بَثّاً**; o, senin şeyleri dağıtmandır.
Ve yine: **بَثُّوا الخَيْلَ في الغارة**; ve **بَثّ الصّيّاد كِلاَبَه**.
Ve Allah yaratılmışı yarattı da onları yeryüzünde **بَثَّهَم**.
Ve **بُثّتِ البُسُط**; yayıldığı zaman; Allah Teâlâ dedi: (**مَصْفُوفَةٌ وَزَرَابِيُّ مَبْثُوثَةٌ**) (**الغاشية**: 16).
**الفَرّاء** dedi: **مَبْثُوثة**: çoktur.
Ve denildi: **مَبْثُوثة**; yani meclislerinde dağıtılmış.
(**وَبَثَّ فِيهَا مِن كُلِّ دَآبَّةٍ**) (**البقرة**: 164), yani dağıttı.
Ve O’nun عزّ وجلّ sözü: (**بَسّاً فَكَانَتْ هَبَآءً مُّنبَثّاً**) (**الواقعة**: 6) yani yayılmış toz.
Ve **البثّ**: onu arkadaşına açtığın hüzündür.
Denilir: **أَبْثَثْت** falancaya sırrımı, **الألف** ile, **إبْثَاثاً**; yani onu ona bildirdim.
Ve **بثَثْتُ** şeyi **أَبُثّه**: onu dağıttığın zaman.
Ve Allah Teâlâ dedi: (**وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالاً كَثِيراً وَنِسَآءً**) (**النساء**: 1) yani yaydı ve çoğalttı.
Ve **بَثْبَثْتُ** işi: onun hakkında araştırdığın ve haberini yokladığın zaman.
Ve bazı hadiste: Yahudiye ölüm hazır olunca dedi ki: **بَثْبِثُوه**; yani onu açığa çıkarın. Ve bu, **بثثت الأمر**’dendir; onu ortaya çıkardığın zaman. Ve aslı onda (**بثثوه**) idi; üç **ثاء**’ın birleşmesi ağır geldiğinden, ortadaki **الثاء**’dan bir **باء** bedel ettiler; nitekim (**حَثَّثْت**) hakkında dedikleri gibi: **حَثْحَثْت**.
Ve **أم زَرْع** hadîsinde: **لا يُولج الكَفّ لِيَعْلَم البَثَّ**.
**أبو عُبيد** dedi: Ben, onun bedeninde bir ayıp olduğunu görüyorum. Yani o ayıbı yoklasın diye elini içeri sokmaz. Onu cömertlikle vasfeder.
Ve başkası—o da **ابن الأعرابيّ**’dir—dedi: Bu, kocası için bir yermedir; ancak şunu istedi: uyuduğu zaman bir yana kıvrılır ve benimle yatmaz; böylece benim, yakınlığına olan sevgimden yanımda olanı bilmez.
Dedi: Orada **بَثّ** yoktur; ancak onun, kocasına yakın olmayı sevmesidir; bunu **بَثّ** diye adlandırdı; çünkü **البَثّ** onun tarafından olur.
Ve **أحمد بن عُبيد** dedi: Şunu istedi: o, işlerimi ve sebeplerimin menfaatlerini yoklamaz; ve bu, onların “Bu işe elimi sokmam” sözleri gibidir; yani onu yoklamam.
**ثب** : **أبو العبّاس** , **ابن الأعرابيّ**’den: **الثِّبَابُ**: oturuştur.
Ve **ثَبّ**: yerleşik bir oturuşla oturduğu zaman.
Ve **أبو عمرو** dedi: **ثَبْثَب**: yerleşik olarak oturduğu zaman.

### [Müfredât](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%AB/sozluk/mufredat.md) — Râgıb el-İsfahânî · 11. yy

- أصل البث: التفريق وإثارة الشيء كبث الريح التراب، وبث النفس ما انطوت عليه من الغم والسر، يقال: بثثته فانبث، ومنه قوله عز وجل: ﴿فكانت هباء منبثا﴾ [الواقعة/6]، وقوله عز وجل: ﴿وبث فيها من كل دابة﴾ [البقرة/164] إشارة إلى إيجاده تعالى مالم يكن موجودا وإظهاره إياه. وقوله عز وجل: ﴿كالفراش المبثوث﴾ [القارعة/4] أي: المهيج بعد ركونه وخفائه.
وقوله عز وجل: ﴿إنما أشكو بثي وحزني﴾ [يوسف/86] أي: غمي الذي أبثه عن كتمان، فهو مصدر في تقدير مفعول، أو بمعنى: غمي الذي بث فكري، نحو: توزعني الفكر، فيكون في معنى الفاعل.

##### Türkçe

- **أصل البث**: ayırma ve bir şeyi harekete geçirme; rüzgârın toprağı **بث** etmesi gibi. Ve nefsin, gam ve sırdan içine kıvrılıp topladığı şeyi **بث** etmesi. Denir ki: **بثثته** de, o da **فانبث** oldu. Ondandır ki O’nun (azze ve celle) sözü: ﴿فكانت هباء منبثا﴾ [الواقعة/6], ve O’nun (azze ve celle) sözü: ﴿وبث فيها من كل دابة﴾ [البقرة/164]; O’nun (teâlâ) mevcut olmayanı var etmesine ve onu ortaya çıkarmasına bir işarettir. Ve O’nun (azze ve celle) sözü: ﴿كالفراش المبثوث﴾ [القارعة/4], yani: sükûneti ve gizliliği ardından harekete geçirilmiş olan.

Ve O’nun (azze ve celle) sözü: ﴿إنما أشكو بثي وحزني﴾ [يوسف/86], yani: gizlemeden (ketmetmeden) **أبثه** ettiğim gamım; o, mef‘ûl takdirinde bir masdardır; yahut şu mânâda: fikrimi **بث** etmiş olan gamım; “**توزعني الفكر**” gibi; böylece fâil mânâsında olur.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%AB/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

بَثَّهُ
1 بَثَّهُ بث بثه بثة , (Lth, T, S, M, A, K,) aor. بَثُ٣َ (Lth, T, M, L, K) and بَثِ٣َ , (M, L, K,) the latter [anomalous, and therefore] thought by MF to be a mistake, arising from confounding بَثَّ with بَتَّ, he not knowing any authority for it except the K, (TA,) inf. n. بَثٌ; (Lth, T, M, L;) and ↓ ابثّهُ, (S, M, K,) inf. n. اـِبْثَاثٌ; (TA;) and ↓ بثّثهُ, (K,) or this has an intensive signification; (S;) and ↓ بَثْبَثَهُ, (S, K,) inf. n. بَثْبَثَةٌ; (S;) He spread it; (S, A, K;) he dispersed it, scattered it, or disseminated it; (Lth, T, S, * M, A, K;) namely, a thing; (Lth, T, M, A, * L;) or (tropical:) news, tidings, or information. (S, A, L, K.) You say, بَثُّوا الخَيْلَ فِى الغَارَةِ They spread, or dispersed, the horses, or horseme in the hostile incursion. (T, M, * A, L.) And بَثَّ الجُنْدَ فِي البِلَادِ He (the Sultán) spread, or dispersed, the army in the provinces. (Msb.) And بَثَّ كِلَابَهُ He (the hunter, A, L) spread, or dispersed, his dogs (T, A, L) عَلَ الصَّيْدِ [against the chase, or game]. (A.) And بَثَّ اللّٰهُ الخَلْقَ, (aor. بَثُ٣َ , inf. n. بَثٌّ, Msb,) God spread, or dispersed, mankind, or the beings whom He created, فِي الأَرْضِ [in the earth]: (T, A:) or God created them. (Msb.) وَبَثٌّ مِنْهُمَا رِحَالًا كثيرًا وَنِسَآءٌ, in the Kur [iv. 1.], means And spread, or dispersed, and multiplied, from them two, many men, and women. (T.) You say also, بُثَّتِ البُسُطُ The carpets were spread. (T.) And بَثَّ المَتَاعَ بِنَوَاحِى البَيْتِ He spread out the furniture, or utensils, in the sides of the tent, or house, or chamber. (A.) And بَثَّ الغُبَارَ, (K,) and ↓ بَثْبَثَهُ, (S, K,) He, or it, raised the dust. (S, K.) And التَُّرَابَ ↓ بَثْبَثَ He, or it, raised the dust, or earth, and removed it from that which was beneath it. (M.) And ↓ بَثْبَثُوهُ They uncovered him. (Hr, M, L, from a trad. respecting a dying Jew.) And بَثَّ الحَدِيثَ (assumed tropical:) He spread, published, or revealed, the discourse, narration, or information. (Msb.) And, accord. to IF, بَثَّ السِّرَّ and ↓ ابثّهُ (assumed tropical:) [He spread, published, or revealed, the secret]. (Msb.) And بَثَثْتُهُ مَا فِي نَفْسِى, aor. بَثُ٣َ ; and اـِيَّاهُ ↓ أَبْثَثَتُهُ; (tropical:) I revealed, or showed, to him what was in my mind. (A.) And سِرِىّ ↓ أَبْثَثْتُكَ, (S,) or السِّرَّ; (K;) and بَثَثْتُكَ السِّرَّ, (K,) inf. n. بَثٌّ; (TA;) (assumed tropical:) I revealed, or showed, to him my secret, or the secret: (S, K:) or سِرِّى ↓ أَبْثَثْتُهُ (T) and سِرِّى ↓ بَاثَثْتُهُ (A) (tropical:) I acquainted him with my secret: (T, A:) and الحَدِيثَ ↓ ابثّهُ (assumed tropical:) he acquainted him with the discourse, narration, or information. (M.) And بَثَّهُ شُقُورَهُ (assumed tropical:) He complained to him of his state, or condition. (M, in art. شقر.)

بثّث الخَبَرَ
2 بثّث الخَبَرَ بثث الخبر He spread, or disseminated, the news, tidings, or information, much: (S:) or i. q. بَثَّهُ, q. v. (K.)

بَاثَثَتُهُ سِرِّى
3 بَاثَثَتُهُ سِرِّى باثثته سرى باثثته سري : see 1; last sentence but one. ― -b2- بَيْنَهُمَا مُبَاثَّةٌ (tropical:) [Between them two is a mutual revealing of secrets: see 6]. (A.)

4 أَبْثَ٣َ see 1, in six places. ― -b2- أَبْثَثْتُكَ [without a second objective complement,] (assumed tropical:) I revealed, or showed, or have revealed or shown, to thee my بَثّ, (S, TA,) whence the verb in this sense is derived; (TA;) i. e., my state, (S,) or my grief, or sorrow. (S, TA.)

تَبَاثُّوا
6 تَبَاثُّوا تباثوا (assumed tropical:) [They revealed secrets, one to another: see 3]. (K, in art. نجث.)

انبثّ
7 انبثّ أنبث انبث ٱنبث It spread; (S, A, K;) it became dispersed, scattered, or disseminated; (S, * M, A, K;) namely, a thing; (M, L;) or (tropical:) news, tidings, or information. (S, A, L, K.) You say, انبثّت الخَيْلُ The horses, or horsemen, spread, or became dispersed, or dispersed themselves, (M, L,) in a hostile incursion. (L.) And انبثّ الجَرَادُ فِى الأَرْضِ The locusts spread, or became dispersed, or dispersed themselves, in the land. (M, A, L.)

استبثّهُ اـِيَّاهُ
10 استبثّهُ اـِيَّاهُ استبثه اياه استبثه اياة (assumed tropical:) He asked him, or petitioned him, to reveal it to him. (M, L, K.)

بَثْبَثَ
R. Q. 1 بَثْبَثَ بثبث , inf. n. بَثْبَثَةٌ: see 1, in four places. ― -b2- بَثْبَثَ الأَمْرَ (assumed tropical:) He inquired respecting the affair or event, scrutinized it, and sought information respecting it. (T, L.)

بَثٌ
بَثٌ بث (As, S, M, A, K) and ↓ مُنْبَثٌّ, (A, TA,) both applied to dates, (تَمْرٌ, As, S, &c.,) Scattered, strewn, dispersed, and separate, (As, S, K,) one from another: (As, S:) or separate, or disunited, not being packed, or not campact: (A:) or not well packed, (S, M,) so that they are separated, or disunited: (M:) or scattered; not in the bag or other receptacle; like فَثٌّ: (M:) تَمْرٌ بَثٌ being a phrase [in which the latter word is an inf. n. used in the sense of a pass. part. n.,] like مَآءٌ غَوْرٌ. (S.) -A2- A state, or condition. (S, K.) ― -b2- Grief, or sorrow, (T, S, M,) which one makes known to his companion or friend: (T:) or violent, or intense, grief or sorrow; and violent, or severe, disease or sickness; as though, in consequence of its violence, one made it known to his companion or friend: (T, TA:) or the most violent or intense grief or sorrow. (K.) حَضَرَنِى بَثِّى, occurring in a trad., means My grief, or sorrow, became violent, or intense. (TA.)

زَرِابِىُّ مَبْثُوثَةٌ
زَرِابِىُّ مَبْثُوثَةٌ زرابي مبثوثه زرابي مبثوثة [in the Kur lxxxviii. 16] means Goodly carpets, or the like, (Bd,) spread: (A, Bd:) or, accord. to Fr, many in number. (T.)

مُنْبَثٌّ
مُنْبَثٌّ منبث : see بَثٌ. ― -b2- Scattered dust: so in the Kur [lvi. 6]. (T.) ― -b3- (assumed tropical:) Swooning (K) from grief, or sorrow. (TA.)

##### Türkçe

**بَثَّهُ**
1 **بَثَّهُ** بث بثه بثة, (Lth, T, S, M, A, K,) muzâri‘i **بَثُ٣َ** (Lth, T, M, L, K) ve **بَثِ٣َ**, (M, L, K,) ikincisi [şâz olup, bu yüzden] MF tarafından, **بَثَّ**’i **بَتَّ** ile karıştırmaktan doğan bir yanlış sanılmıştır; onun için K’dan başka bir dayanak bilmemektedir, (TA,) mastarı **بَثٌّ**; (Lth, T, M, L;) ve ↓ **ابثّهُ**, (S, M, K,) mastarı **اـِبْثَاثٌ**; (TA;) ve ↓ **بثّثهُ**, (K,) yahut bunun şiddet (mübâlağa) mânası vardır; (S;) ve ↓ **بَثْبَثَهُ**, (S, K,) mastarı **بَثْبَثَةٌ**; (S;) Onu yaydı; (S, A, K;) onu dağıttı, saçtı yahut neşretti; (Lth, T, S, * M, A, K;) yani bir şeyi; (Lth, T, M, A, * L;) yahut (mecazen:) haberleri, duyumları veya bilgiyi. (S, A, L, K.) Sen dersin ki, **بَثُّوا الخَيْلَ فِى الغَارَةِ** Onlar, düşmanca baskında atları yahut süvarileri yaydılar veya dağıttılar. (T, M, * A, L.) Ve **بَثَّ الجُنْدَ فِي البِلَادِ** O (Sultan) orduyu vilâyetlerde yaydı veya dağıttı. (Msb.) Ve **بَثَّ كِلَابَهُ** O (avcı, A, L) köpeklerini (T, A, L) **عَلَ الصَّيْدِ** [avın üzerine] yaydı veya dağıttı. (A.) Ve **بَثَّ اللّٰهُ الخَلْقَ**, (muzâri‘i **بَثُ٣َ**, mastarı **بَثٌّ**, Msb,) Allah insanları yahut yarattığı varlıkları **فِي الأَرْضِ** [yeryüzünde] yaydı veya dağıttı: (T, A:) yahut Allah onları yarattı. (Msb.) **وَبَثٌّ مِنْهُمَا رِحَالًا كثيرًا وَنِسَآءٌ**, Kur’ân’da [iv. 1.] “Ve onlardan ikisinden birçok erkekler ve kadınlar yaydı/dağıttı ve çoğalttı” demektir. (T.) Yine dersin ki, **بُثَّتِ البُسُطُ** Halılar serildi. (T.) Ve **بَثَّ المَتَاعَ بِنَوَاحِى البَيْتِ** Eşyayı yahut kap-kacağı çadırın, evin veya odanın yanlarına yaydı. (A.) Ve **بَثَّ الغُبَارَ**, (K,) ve ↓ **بَثْبَثَهُ**, (S, K,) O, yahut o şey, tozu kaldırdı. (S, K.) Ve **التَُّرَابَ** ↓ **بَثْبَثَ** O, yahut o şey, tozu yahut toprağı kaldırdı ve onu altındaki şeyden giderdi. (M.) Ve ↓ **بَثْبَثُوهُ** Onlar onu açığa çıkardılar. (Hr, M, L, ölmek üzere olan bir Yahudi hakkındaki bir rivayetten.) Ve **بَثَّ الحَدِيثَ** (mecaz kabul edilerek:) Sözü, rivayeti yahut bilgiyi yaydı, neşretti veya açığa vurdu. (Msb.) Ve, IF’ye göre, **بَثَّ السِّرَّ** ve ↓ **ابثّهُ** (mecaz kabul edilerek:) [Sırrı yaydı, neşretti veya açığa vurdu]. (Msb.) Ve **بَثَثْتُهُ مَا فِي نَفْسِى**, muzâri‘i **بَثُ٣َ**; ve **اـِيَّاهُ** ↓ **أَبْثَثَتُهُ**; (mecazen:) Ona içimde olanı açığa vurdum yahut gösterdim. (A.) Ve **سِرِىّ** ↓ **أَبْثَثْتُكَ**, (S,) yahut **السِّرَّ**; (K;) ve **بَثَثْتُكَ السِّرَّ**, (K,) mastarı **بَثٌّ**; (TA;) (mecaz kabul edilerek:) Ona sırrımı yahut sırrı açığa vurdum yahut gösterdim: (S, K:) yahut **سِرِّى** ↓ **أَبْثَثْتُهُ** (T) ve **سِرِّى** ↓ **بَاثَثْتُهُ** (A) (mecazen:) Onu sırrımdan haberdar ettim: (T, A:) ve **الحَدِيثَ** ↓ **ابثّهُ** (mecaz kabul edilerek:) onu sözden, rivayetten yahut bilgiden haberdar etti. (M.) Ve **بَثَّهُ شُقُورَهُ** (mecaz kabul edilerek:) Ona hâlinden/şartından şikâyet etti. (M, شقر maddesinde.)

**بثّث الخَبَرَ**
2 **بثّث الخَبَرَ** بثث الخبر Onu (haberi, duyumu veya bilgiyi) çokça yaydı yahut neşretti: (S:) yahut **بَثَّهُ** ile aynı mânadadır, bk. o. (K.)

**بَاثَثَتُهُ سِرِّى**
3 **بَاثَثَتُهُ سِرِّى** باثثته سرى باثثته سري: bk. 1; sondan bir önceki cümle. ― -b2- **بَيْنَهُمَا مُبَاثَّةٌ** (mecazen:) [İkisi arasında karşılıklı sır açma vardır: bk. 6]. (A.)

4 **أَبْثَ٣َ** bk. 1, altı yerde. ― -b2- **أَبْثَثْتُكَ** [ikinci bir mef‘ûl tamamlayıcısı olmaksızın,] (mecaz kabul edilerek:) Sana benim **بَثّ**’imi açığa vurdum yahut gösterdim, yahut açığa vurmuş veya göstermiş oldum, (S, TA,) bu mânadaki fiil buradan türetilmiştir; (TA;) yani benim hâlimi, (S,) yahut kederimi veya hüznümü. (S, TA.)

**تَبَاثُّوا**
6 **تَبَاثُّوا** تباثوا (mecaz kabul edilerek:) [Birbirlerine sırlar açtılar: bk. 3]. (K, نجث maddesinde.)

**انبثّ**
7 **انبثّ** أنبث انبث ٱنبث Yayıldı; (S, A, K;) dağılmış, saçılmış yahut neşrolunmuş oldu; (S, * M, A, K;) yani bir şey; (M, L;) yahut (mecazen:) haberler, duyumlar veya bilgi. (S, A, L, K.) Sen dersin ki, **انبثّت الخَيْلُ** Atlar yahut süvariler, (M, L,) düşmanca bir baskında yayıldı yahut dağıldı yahut kendilerini dağıttılar. (L.) Ve **انبثّ الجَرَادُ فِى الأَرْضِ** Çekirgeler ülkede yayıldı yahut dağıldı yahut kendilerini dağıttılar. (M, A, L.)

**استبثّهُ اـِيَّاهُ**
10 **استبثّهُ اـِيَّاهُ** استبثه اياه استبثه اياة (mecaz kabul edilerek:) Ondan, onu kendisine açığa vurmasını istedi yahut ona bunun için müracaat etti. (M, L, K.)

**بَثْبَثَ**
R. Q. 1 **بَثْبَثَ** بثبث, mastarı **بَثْبَثَةٌ**: bk. 1, dört yerde. ― -b2- **بَثْبَثَ الأَمْرَ** (mecaz kabul edilerek:) İş yahut olay hakkında soruşturdu, onu didikledi ve onun hakkında bilgi aradı. (T, L.)

**بَثٌ**
**بَثٌ** بث (As, S, M, A, K) ve ↓ **مُنْبَثٌّ**, (A, TA,) ikisi de hurmaya uygulanır, (**تَمْرٌ**, As, S, vb.,) Dağınık, serpilmiş, dağılmış ve birbirinden ayrı: (As, S, K,) birbirinden: (As, S:) yahut ayrı yahut ayrık, paketlenmiş olmamak yahut sıkı/kompakt olmamak: (A:) yahut iyi paketlenmemiş, (S, M,) öyle ki ayrılır yahut ayrık olur: (M:) yahut dağınık; torbada yahut başka bir kapta olmayan; **فَثٌّ** gibi: (M:) **تَمْرٌ بَثٌ** bir ibaredir [burada ikinci kelime, mef‘ûl ism-i mânasında kullanılan bir mastardır,] **مَآءٌ غَوْرٌ** gibi. (S.) -A2- Bir hâl yahut durum. (S, K.) ― -b2- Keder yahut hüzün, (T, S, M,) kişinin bunu arkadaşına yahut dostuna bildirdiği: (T:) yahut şiddetli yahut yoğun keder yahut hüzün; ve şiddetli yahut ağır hastalık yahut rahatsızlık; sanki şiddeti sebebiyle kişi bunu arkadaşına yahut dostuna bildirirmiş gibi: (T, TA:) yahut en şiddetli yahut en yoğun keder yahut hüzün. (K.) **حَضَرَنِى بَثِّى**, bir rivayette geçen, “Kederim yahut hüznüm şiddetlendi yahut yoğunlaştı” demektir. (TA.)

**زَرِابِىُّ مَبْثُوثَةٌ**
**زَرِابِىُّ مَبْثُوثَةٌ** زرابي مبثوثه زرابي مبثوثة Kur’ân’da [lxxxviii. 16] “güzel halılar yahut benzerleri, (Bd,) serilmiş” demektir: (A, Bd:) yahut Fr’ye göre, sayıca çok. (T.)

**مُنْبَثٌّ**
**مُنْبَثٌّ** منبث: bk. **بَثٌ**. ― -b2- Dağılmış toz: Kur’ân’da [lvi. 6] böyledir. (T.) ― -b3- (mecaz kabul edilerek:) Keder yahut hüzünden bayılma. (TA.)
