# بجح — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%AC%D8%AD/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D8%AC%D8%AD/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [بجح](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%AC%D8%AD.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: بجح

باب الحاء والجيم والباء معهما
ح ج ب، ب ج ح، ج ب ح مستعملات
حجب:
الحَجْب: كُلٌّ شيءٍ مَنَعَ شَيئاً من شيءٍ فقد حَجَبَه حَجْباً. والحِجابةُ: ولايَة الحاجب. والحِجابُ، اسمٌ،: ما حَجَبْتَ به شيئاً عن شيءٍ، ويجمع على: حُجُب. وجمع حاجب: حَجَبة. وحِجاب الجَوْف: جِلْدةٌ تَحْجُبُ بينَ الفُؤاد وسائر البطن. والحاجب: عظم العَيْن ، من فَوق يَستُرُه بشَعْره ولحمه. وحاجبُ الفيل: اسمُ شاعرٍ. ويُسَمَّى رؤوسُ عظم الوَرِكَيْن وما يَلي الحَرْقَفَتَيْن حَجَبَتينِ وثلاث حَجَبات، وجمعهُ حَجَب، قال:
ولم يُوَقَّعْ برُكُوبٍ حَجَبُهْ
حبج:
أحْبَجَتْ لنا نارٌ وعَلَمٌ: أي بَدا بَغْتَةً، قال:
عَلَوْتُ أقصاهُ إذا ما أحْبَجا
بجح:
فلانٌ يَتَبَجَّحُ بفُلانٍ ويَتَمَجَّحُ به: أي بَهْذي به اعجاباً، وكذلك إذا تَمَزَّحَ به. وَبَجَّحنَي فَبَجِحْتُ: أي فرَّحَني ففَرِحْتُ. وبَجِحْتُ وبَجَحْتُ لغتان، قال:
ولكنّا بقُرباكَ نَبْجَحُ
جبح:
جَبَحُوا بِكَعابهم: رَمَوا بها ليُنْظَرَ أيُّها يخرُجُ فائِزاً. والأُجْبُحُ: مواضع النَّحْل فيالجبل، الواحد جِبحْ، ويقال: هو الجَبَلُ، قال الطرماح:
جَنَى النَحْل أضْحَى واتِناً بين أجُبحِ

### Türkçe

باب **الحاء** ve **الجيم** ve **الباء** onlarla birlikte
**ح ج ب**، **ب ج ح**، **ج ب ح** kullanımdadırlar.

**حجب**:
**الحَجْب**: Her şey, bir şeyi bir şeyden menettiyse, onu **حَجَبَه** **حَجْباً** ile perdelemiştir. **الحِجابةُ**: hâcibin velâyeti. **الحِجابُ** (isim): bir şeyi bir şeyden onunla perdelediğin şey; **حُجُب** üzere cem‘ olunur. **حاجب**’in cemi: **حَجَبة**. **حِجاب الجَوْف**: **الفُؤاد** ile karnın geri kalanı arasında perdeleyen bir deri. **الحاجب**: gözün kemiği; üstten, saçı ve etiyle onu örter. Filânın **حاجبُ الفيل**: bir şairin adıdır. **الوَرِكَيْن** kemiğinin başları ve **الحَرْقَفَتَيْن**’e bitişik olan şeyler iki **حَجَبَتينِ** ve üç **حَجَبات** diye adlandırılır; onun cemi **حَجَب**’dır. Dedi ki:
ولم يُوَقَّعْ برُكُوبٍ حَجَبُهْ

**حبج**:
Bize bir ateş ve bir alâmet **أحْبَجَتْ**: yani ansızın göründü; dedi ki:
عَلَوْتُ أقصاهُ إذا ما أحْبَجا

**بجح**:
Filân, filân ile **يَتَبَجَّحُ** ve onunla **يَتَمَجَّحُ**: yani onunla övünür, hayranlıkla; yine böyledir, onunla **تَمَزَّحَ** ettiği zaman. Ve beni **بَجَّحنَي** de ben **فَبَجِحْتُ**: yani beni sevindirdi de ben sevindim. **بَجِحْتُ** ve **بَجَحْتُ** iki lugattır. Dedi ki:
ولكنّا بقُرباكَ نَبْجَحُ

**جبح**:
**جَبَحُوا بِكَعابهم**: onlarla attılar ki hangisinin kazanan olarak çıkacağına bakılsın. **الأُجْبُحُ**: dağdaki arı yerleri; teki **جِبحْ**’tır. Ve denilir ki: o, dağdır. **الطرماح** dedi ki:
جَنَى النَحْل أضْحَى واتِناً بين أجُبحِ
