# بحن — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%AD%D9%86/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D8%AD%D9%86/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [بحن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%AD%D9%86.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: بحن

: ( البَحْوَنُ ، كجَعْفَرٍ : رَمْلٌ مُتَراكِمٌ ) ؛ ) قالَ :
من رَمْلِ تُرْنَى ذي الرُّكامِ البَحْون ( و ) البَحْوَنُ مِن الرِّجالِ : ( من يُقارِبُ في مِشْيَتِه ويُسْرِعُ .
( و ) البَحْوَنُ : ( ضَرْبٌ من التَّمْرِ ) ؛ ) حَكَاه ابنُ دُرَيْدٍ ؛ قالَ : لا أَدْرِي ما حَقِيقَتَه .
( و ) بَحْوَنٌ : ( اسمُ ) رجُلٍ .
( و ) البَحْوَنَةُ ، ( بهاءٍ : المرْأَةُ القَصيرَةُ ) العَظيمَةُ البَطْنِ .
( و ) أَيْضاً : ( القِرْبَةُ الواسِعَةُ البَطْنِ ) ، نَقَلَهُ الجوْهرِيُّ ؛ وأَنْشَدَ ابنُ بَرِّي للأَسْودِ بن يَعْفَر :
جَذْلان يَسَّرَ جُلَّةً مكنوزةًحَبْناءَ بَحْوَنةً ووَطْباً مِجْزَما ( و ) بَحْوَنَةُ : ( اسمُ ) رَجُلٍ .
( والبَحْنانَةُ : الجُلَّةُ العَظيمَةُ ) البَحْرانِيَّة التي يحمل فيها الكَنْعَد المالِحُ ؛ عن أَبي عَمْرٍ و ؛ ( كالبَحْناءِ .
( و ) البَحْنانَةُ : ( شَررَةٌ عَظيمَةٌ من شَرر النَّارِ ) ، وبه فُسِّر الحدِيثُ : ( إذا كانَ يَوْمُ القِيامَةِ تخرجُ بَحْنانَةٌ من جهَنَّم فتلْقُطُ المُنافِقِيْن لَقْطَ الحَمامَةِ القِرْطِمَ ) .
( وعبدُ اللَّهِ بنُ بحنة ) ، هكذا في النُّسخِ ، والصَّوابُ بإثْباتِ الألفِ بَيْنهما ،

وبُحَيْنَةُ ، ( كجُهَيْنَةَ ) ، اسمُ امْرأَةٍ عن أَبي حَنيفَةَ ؛ ( صَحابيٌّ ) ، رضِيَ اللَّهُ تعالى عنه ، وهو حَليفُ عَبْدِ المطَّلبِ بنِ عبْدِ مَنَاف ، ناسِكٌ يَصُومُ الدَّهْرَ ، وكانَ ينزلُ بَطْنَ أريم ؛ ( وهي أُمُّه وأَبُوهُ مالِكُ بنُ مالِكٍ ) ، صَوابُه مالِكُ بنُ العتبِ الأزْديُّ ، أَزَدشَنُوءَةَ ، وأمُّه بُحَيْنَةُ هي بنْتُ الحرِثِ مُطّلبيةٌ قُرَشِيَّةٌ يقالُ اسْمُها عبْدَةُ ولها صحْبَةٌ أَيْضاً ، قَسَمَ لها رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم من خَيْبَرَ . ووَقَعَ في البُخارِي : مالِكُ بنُ بُحَيْنَةَ ، وهو وهمٌ عن شعْبَةَ وفي م ف ق على الصَّوابِ ، والحَدِيث لابْنِه عَبْدِ اللَّهِ .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
بَحْنةُ : نَخْلَةٌ مَعْروفَةٌ .
وبناتُ بَحْنَة : ضَرْبٌ من النخْلِ طِوالٌ .
وقالَ الجوْهرِيُّ : بَحْنَةُ اسمُ امْرأَةٍ نُسِبَتْ إليها نَخْلاتٌ كُنَّ عنْدَ بَيتِها كانتْ تقولُ : هُنَّ بَناتي ، فقيلَ : هُنَّ بَناتُ بَحْنَة .
قالَ ابنُ بَرِّي : حَكَى أَبو سَهْلٍ عن التَّمِيمِيّ في قوْلِهم : نبت بَحْنةَ أنَّ البَحْنةَ نَخْلَةٌ مَعْروفَةٌ بالمَدِينَةِ ، وبها سُمِّيتِ المَرْأَةُ بَحْنَةَ ، والجَمْعُ بَناتُ بَحْنٍ ، اه .
ويقالُ للرَّجُلِ الطَّويلِ : ابنُ بُحَيْنَةَ .
وابنُ بَحْنَةَ : اسمٌ للسوطِ .
قالَ الأَزْهرِيُّ : لأنَّه يُسَوّي مِن قُلوسِ العَراجِين .
ورجُلٌ بَحْوَنٌ وبَحْوَنَةٌ : عَظيمُ البَطْنِ .
والبَحْوَنَةُ : الجُلَّةُ العَظيمَةُ .
ودلْوٌ بَحْوَنٌ : عَظيمٌ كثيرُ الأَخْذِ للماءِ .

### Türkçe

: ( **البَحْوَنُ** , **كجَعْفَرٍ** : birikmiş kumdur ) ؛ ) dedi ki:
Tü rnâ kumundan, yığıntı sahibi **البَحْون**’dan. ( ve ) **البَحْوَنُ** erkeklerden: ( yürüyüşünde yaklaşan ve hızlanan kimse ).
( ve ) **البَحْوَنُ** : ( hurmadan bir tür ) ؛ ) onu İbn Düreyd hikâye etti; dedi ki: onun hakikatinin ne olduğunu bilmiyorum.
( ve ) **بَحْوَنٌ** : ( isim ) bir adamın.
( ve ) **البَحْوَنَةُ** , ( **بهاءٍ** : kısa kadın ) büyük karınlı.
( ve ) ayrıca: ( karını geniş kırba ) , onu Cevherî nakletti; ve İbn Berrî, Esved b. Ya‘fer için inşad etti:
Cezlân, saklı bir **جُلَّةً**’yi kolaylaştırdı; **حَبْناءَ** **بَحْوَنةً** ve kesilmiş bir **وَوَطْباً**. ( ve ) **بَحْوَنَةُ** : ( isim ) bir adamın.
( ve **البَحْنانَةُ** : büyük **الجُلَّةُ** ) Bahrânî olan; içinde tuzlu **الكَنْعَد**’ın taşındığı; Ebû ‘Amr’dan; ve ( **كالبَحْناءِ** ).
( ve ) **البَحْنانَةُ** : ( ateş kıvılcımından büyük bir kıvılcım ) , ve bununla hadis tefsir edildi: ( kıyamet günü olduğu vakit cehennemden bir **بَحْنانَةٌ** çıkar da münafıkları, güvercinin **القِرْطِمَ**’ı kapması gibi kapar ).
( ve **عبدُ اللَّهِ بنُ بحنة** ) , nüshalarda böyle; doğrusu ikisinin arasına elifin ispat edilmesiyledir,

ve **بُحَيْنَةُ** , ( **كجُهَيْنَةَ** ) , Ebû Hanîfe’den bir kadının adıdır; ( sahabîdir ), Allah Teâlâ ondan razı olsun; ve o, Abdülmuttalib b. Abdümenâf’ın müttefikidir; ibadet ehli, ömür boyu oruç tutardı; ve Arîm vadisinde konaklardı; ( ve o, onun annesidir; babası Mâlik b. Mâlik’tir ) , doğrusu: Ezdî, Ezd Şenûe’den Mâlik b. el-‘Atb’dır; ve annesi **بُحَيْنَةُ** Hâris’in kızı, Muttalibî Kureyşîdir; adının **عَبْدَةُ** olduğu söylenir; ve onun da sohbeti vardır; Resûlullah صلى الله عليه وسلم ona Hayber’den pay ayırdı. Ve Buhârî’de: Mâlik b. **بُحَيْنَةَ** vâki olmuştur; bu, Şu‘be’den bir vehimdir; ve م ف ق’da doğru üzere; ve hadis, oğlu **عَبْدِ اللَّهِ**’indir.
Ve ondan istidrâk olunanlardandır:
**بَحْنةُ** : bilinen bir hurma ağacıdır.
ve **بناتُ بَحْنَة** : hurmadan bir türdür; uzun.
Cevherî dedi ki: **بَحْنَةُ** bir kadının adıdır; ona nispetle hurma ağaçları nispet edilmiştir; evinin yanında idiler; derdi ki: onlar benim kızlarımdır; bunun üzerine: onlar **بَناتُ بَحْنَة** denildi.
İbn Berrî dedi ki: Ebû Sehl, Temîmî’den onların “**نبت بَحْنةَ**” sözlerinde, **البَحْنةَ**’nin Medine’de bilinen bir hurma ağacı olduğunu hikâye etti; ve onunla kadına **بَحْنَةَ** adı verildi; çoğulu **بَناتُ بَحْنٍ**’dir, bitti.
Uzun adama: **ابنُ بُحَيْنَةَ** denir.
ve **ابنُ بَحْنَةَ** : kamçının bir adıdır.
Ezherî dedi ki: çünkü o, hurma salkımı saplarının gövdelerinden düzleştirilir.
ve bir adam **بَحْوَنٌ** ve **بَحْوَنَةٌ** : büyük karınlıdır.
ve **البَحْوَنَةُ** : büyük **الجُلَّةُ**’dir.
ve bir kova **بَحْوَنٌ** : büyük, suyu çok alan.
