# بدح — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%AF%D8%AD/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%A8%D8%AF%D8%AD/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [بدح](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%AF%D8%AD.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: بدح

باب الحاء والدال والباء معهما
ح د ب، د ب ح، ب د ح مستعملات
حدب:
الحَدَبة: موضع الحَدَب من ظهْر الأَحْدَب، والاسم: الحَدَبة، وقد حَدِبَ حَدَباً واحدَوْدَبَ ظهرُه. وحَدِبَ فُلانٌ على فُلان حَدَباً أي عَطَفَ عليه وحَنا، وإنّه كالوالد.
والحَدَب: حَدُور في صبَبَ، ومن ذلك حَدَبُ الريح وحَدَب الرَّمْل، وجمعه حِداب، ومنه قوله تعالى: "وهم من كُلِّ حَدَب ينسِلون".
ويقال للدابَّة إذا بَدَتْ حراقيفُه وعَظُمَ ظهرُه حَدْباءُ وحِدْبير وحِدْبار.
والحِدابُ: ما ارتَفَعَ من الأرض، الواحدة حَدَبَة وحِدَبَة وحَدِبة، قال ذو الرمة:
ويومٍ يَظَلُّ الفَرْخُ في بيتِ غـيره		له كوكبٌ فوق الحِدابِ الظَّواهِرِ
دبح:
التَّدْبيح: تَنكيسُ الرأْس في المَشْيِ، قال:
كمِثْلِ ظِباءٍ دَبَّحَتْ في مَغارَةٍ		وأَلْجَأَها فيها قِطارٌ وراضِبُ
أي قاطر، ويُروَى: ناطِف.
بدح:
البَدْحُ: ضربُك شَيْئاً بشَيْء فيه رَخاوة كما تأخُذُ بِطِّيخةً فتَبْدحَ بها إنساناً.
وتقول: ورأيتُهم يَتبادَحُون بالكُرين والرُّمّان ونحوها عَبَثاً يعني رَمْياً.
وبَدَحَتِ المرأةُ وتَبَدَّحَتْ، وهو جنس من مَشْيِها.

### Türkçe

باب **الحاء** ve **الدال** ve **الباء** onlarla birlikte
**ح د ب**، **د ب ح**، **ب د ح** kullanımdadırlar.

**حدب**:
**الحَدَبة**: **الأَحْدَب**’ın sırtındaki **الحَدَب**’ın yeri; isim: **الحَدَبة**. Ve (kişi) **حَدِبَ** **حَدَباً** ve sırtı **واحدَوْدَبَ**. Ve **حَدِبَ** falan, falana **حَدَباً**; yani ona meyletti ve eğildi; ve o, baba gibidir.
Ve **الحَدَب**: **صبَبَ**’da iniş; bundan da rüzgârın **حَدَبُ**’ı ve kumun **حَدَب**’ı; çoğulu **حِداب**’dır. Ve ondan Yüce Allah’ın sözü: “Ve onlar her **حَدَب**’dan akıp giderler.”
Ve binek hayvana, eğer onun **حراقيفُه** göründü ve sırtı büyüdü ise, **حَدْباءُ** ve **حِدْبير** ve **حِدْبار** denir.
Ve **الحِدابُ**: yerden yükselen şey; tekili **حَدَبَة** ve **حِدَبَة** ve **حَدِبة**. ذو الرمة dedi ki:
ويومٍ يَظَلُّ الفَرْخُ في بيتِ غـيره		له كوكبٌ فوق الحِدابِ الظَّواهِرِ

**دبح**:
**التَّدْبيح**: yürüyüşte başı aşağı çevirmek. Dedi ki:
كمِثْلِ ظِباءٍ دَبَّحَتْ في مَغارَةٍ		وأَلْجَأَها فيها قِطارٌ وراضِبُ
Yani **قاطر**; ve **ناطِف** diye rivayet edilir.

**بدح**:
**البَدْحُ**: içinde yumuşaklık bulunan bir şeyle bir şeye vurmandır; tıpkı bir **بِطِّيخةً** alıp onunla bir insana **تَبْدحَ** etmen gibi.
Ve dersin: “Onları **الكُرين** ve **الرُّمّان** ve benzerleriyle boş yere **يَتبادَحُون** gördüm”; yani atma.
Ve kadın **بَدَحَتِ** ve **تَبَدَّحَتْ**; bu, onun yürüyüşünden bir cinstir.
